I C 208/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 208/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 5 września 2024 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Joanna Jank</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2024 r. w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>sprawy <strong> <!-- -->z powództwa <span class="anon-block">M. C.</span> <span class="anon-block"> (...) Firma Usługowa (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko <span class="anon-block">J. R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>I.  Zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 46 273, 68 zł (czterdzieści sześć tysięcy dwieście siedemdziesiąt trzy złote i sześćdziesiąt osiem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 7 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty,</p> <p>II.  Zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5931 zł (pięć tysięcy dziewięćset trzydzieści jeden złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p> <p>Sygn. akt <strong> <!-- -->I C 208/24</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->(wyroku z dnia 5 września 2024 roku – k. 94)</strong> </p> <p>Powód <span class="anon-block">M. C.</span> wniósł pozew przeciwko <span class="anon-block">J. R.</span> o zapłatę kwoty 46.273,68 zł tytułem niezapłaconej faktury wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 7 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu wskazano, że strony zawarły w dniu 7 lipca 2022 roku umowę o roboty budowlane z materiałem. Powód wykonał usługę, po czym zgodnie z ustaleniami stron wystawił <span class="anon-block">fakturę (...)</span> z dnia 29 listopada 2022 roku płatną do dnia 6 grudnia 2022 roku. Strona pozwana nie zapłaciła należności. W dniu 15 lutego 2023 roku do pozwanej wysłano wezwanie do zapłaty celem ugodowego zakończenia spory. Dnia 28 lutego 2023 roku pozwana podpisała oświadczenie o uznaniu długu, ale nie uiściła kwoty wynikającej z faktury.</p> <p> <em> <!-- --> (pozew – k. 2-4)</em> </p> <p>Pozwana w odpowiedzi na pozew wskazała, iż uznaje należności główną i powództwo w całości. Jednocześnie wniosła o nieobciążanie jej kosztami procesu, albowiem nie dała powodów do wytoczenia sprawy i przy pierwszej czynności procesowej uznała żądanie pozwu. Wniosek ten oparła o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 101)">art. 101</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> <p>Dodała, że nigdy nie kwestionowała istnienia przedmiotowego zobowiązania, a nawet deklarowała ratalną spłatę. Jednak prywatna sytuacja materialna nie pozwalała jej na spłatę. Wyjaśniła, że wyremontowane mieszkanie było przez powoda wynajmowane i po remoncie właściciel mieszkania wypowiedział umowę najmu, po której pozwana musiała dokonać kolejnych kosztów na wynajem nowego mieszkania i co więcej właściciel nieruchomości wynajmowanej nie chciał zwrócić kosztów poniesionego remontu, aby pozwana mogła dokonać zapłaty zobowiązania wobec powoda. Zadeklarowała spłatę zobowiązania wobec powoda.</p> <p> <em> <!-- --> (odpowiedź na pozew – k. 81-82)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Stan faktyczny:</strong> </p> <p>Dnia 7 lipca 2022 roku strony zawarły umowę „o roboty budowlane z materiałem”.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: umowa – k. 10-12)</em> </p> <p>W związku z tymi pracami powód wystawił pozwanej <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> na kwotę 46.273,68 zł z datą płatności wskazaną na 6 grudnia 2022 roku.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: faktura – k. 9)</em> </p> <p>Pismem z dnia 15 lutego 2022 roku wezwano pozwaną do zapłaty kwoty wynikającej m.in. z tej faktury.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: wezwanie – k. 8)</em> </p> <p>Dnia 28 lutego 2023 roku pozwana złożyła o świadczenie o uznaniu długu wynikającego z całości powyższego wezwania, tj. na kwotę 67.873,68 zł.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: oświadczenie – k. 12)</em> </p> <p>Dnia 31 marca 2023 roku powód wytoczył w elektronicznym postępowaniu upominawczym powództwo przeciwko pozwanej, w którym domagał się zapłaty kwoty 21.600,00 zł, tj. objętej powyższym wezwaniem, a nie objętej pozwem. Po wydaniu nakazu zapłaty, pozwana złożyła sprzeciw.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: akta <span class="anon-block"> (...)</span> k. 13-17v.)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez powoda. Pozwana nie kwestionowała ich autentyczności, a zatem stanowiły pełnowartościowy dowód do rekonstrukcji ograniczonego – ze względu na uznanie powództwa – stanu faktycznego. Mimo że sąd związany był uznaniem powództwa, to konieczne było poczynienie ustaleń mających znaczenia dla rozstrzygnięcia o kosztach procesu.</p> <p>Należało mieć na uwadze, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 k.p.c.</a> sąd jest związany uznaniem powództwa i jednocześnie zakreśla granice rozporządzalności nakładając na sąd obowiązek kontroli, czy uznanie nie jest sprzeczne z prawem, z zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Zachowało aktualność dotychczasowe orzecznictwo stwierdzające, że uznanie będące aktem dyspozytywnym o ograniczonym zakresie obejmuje zarówno okoliczności faktyczne, jak i podstawę prawną danej sprawy, tzn. zespół obowiązujących przepisów, na podstawie których sąd ma wydać rozstrzygnięcie (por. wyrok SN z dnia 28 października 1976 r., III CRN 232/76, OSNCP 1977, nr 5-6, poz. 101, z glosami: S. D., OSPiKA 1978, z. 3, poz. 50, A. S., OSPiKA 1978, z. 7-8, poz. 143 i J. M., PiP 1978, z. 10, s. 178 i n.).</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">Artykuł 213 § 2 k.p.c.</a> nie stanowi podstawy do badania i ustalania, czy będące przedmiotem uznania roszczenie rzeczywiście przysługuje stronie powodowej. Wyjaśnienie przyczyn skłaniających pozwanego do dokonania uznania z reguły pozwala na ocenę przesłanek skuteczności wyrażonego uznania, określonych w omawianym przepisie (zob. także A. J., Kontradyktoryjność a poznanie prawy w procesie cywilnym w świetle zmian <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">PS</a> 1998, nr 10, s. 63). Uznanie powództwa powinno być – jak każda czynność procesowa – wyraźne oraz jednoznacznie określone i nienasuwające wątpliwości co do swej treści oraz zakresu, w jakim pozwany uznał żądanie pozwu. Następstwem skutecznego uznania powództwa jest wydanie wyroku uwzględniającego żądania pozwu bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.</p> <p>Sąd nie znalazł podstaw, które mogłyby przesądzać o tym, że oświadczenie o uznaniu powództwa pozwanej w całości było sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub miało na celu obejście prawa.</p> <p>Roszczenie powoda oparte było bowiem o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a>, zgodnie z którym przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Na marginesie wskazać należało, że nie była to umowa o roboty budowlane. Pozwana już przedprocesowo uznała swój dług.</p> <p>Wobec tego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a> powództwo uwzględniono w całości.</p> <p>Sporną kwestią w przedmiotowej sprawie było zagadnienie kosztów procesu. Pozwana domagała się nieobciążania jej kosztami procesu, wskazując, że przy pierwszej czynności uznała żądanie pozwu, co przystaje do dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 101)">art. 101 k.p.c.</a> Powołała się w tym zakresie również na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 101)">art. 101 k.p.c.</a>, zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu. Z kolei powód argumentował, że wytoczenie powództwa było jedyną możliwością zabezpieczenia jego interesu.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 101)">art. 101 k.p.c.</a> stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, kreowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Do jego zastosowania konieczne jest jednoczesne spełnienie dwóch przesłanek, tj. brak powodu do wytoczenia sprawy i uznanie żądania pozwu przy pierwszej czynności procesowej. Uznanie żądania pozwu przez pozwanego musi być jednoznaczne i nie może nasuwać żadnych wątpliwości. Za pierwszą czynność procesową dokonaną przez pozwanego należy uznać czynność procesową podjętą po prawidłowym doręczeniu pozwu, tzn. z chwilą zawiśnięcia sporu. Czynność ta może zostać dokonana przed rozprawą w postaci odpowiedzi na pozew, lub – dopiero na pierwszej rozprawie poprzez złożenie do protokołu stosownego oświadczenia przez pozwanego. W rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 101)">art. 101 k.p.c.</a> pozwany nie daje powodu do wytoczenia sprawy, jeżeli jego postępowanie i postawa wobec roszczenia strony powodowej oceniona zgodnie z doświadczeniem życiowym usprawiedliwiają wniosek, iż strona powodowa uzyskałaby zaspokojenie roszczenia bez wytoczenia powództwa.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 3)">art. 187 § 1 pkt 3 k.p.c.</a>, pozew powinien zawierać informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia.</p> <p>Natomiast wedle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p> <p>Strona powodowa wskazała w pozwie, że wezwała pozwaną do zapłaty, co skutkowało złożeniem przez pozwaną oświadczenia o uznaniu długu. Znalazło to potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Mimo tego zapłata należności nie nastąpiła. Należało mieć na uwadze, że oświadczeniem z dnia 28 lutego 2023 roku pozwana uznała dług objęty niniejszym pozwem, jak również w kwocie 21.600,00 zł. Przy czym mimo tego nie zapłaciła również tej należności. Powód wytoczył powództwo o tę kwotę w elektronicznym postępowaniu upominawczym, jednak pozwana złożyła sprzeciw.</p> <p>Reasumując, nic nie wskazywało na to, aby pozwana zamierzała dobrowolnie spłacić należność. Jej deklaracje o chęci uregulowania zadłużenia, jeżeli miały miejsce, to pozostały gołosłowne. Pozwana nie udowodniła, aby zaszły wyjątkowe okoliczności, które w sposób zupełnie lub choćby częściowo od niej niezależny, uniemożliwiły jej nawet częściową spłatę uznanego długu. Pozwana mimo, że uznawała dług nieobjęty pozwem, to nie regulowała go i kwestionowała. Stąd powód musiał przypuszczać, że celem pozwanej jest jedynie odwleczenie w czasie zapłaty uznanego roszczenia. Gdyby nie wytoczenie powództwa, powód nie uzyskałby stosownej ochrony prawnej.</p> <p>Wobec powyższego nie istniały podstawy do odstąpienia od zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej, o czym orzeczono w punkcie II. wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Na poniesione przez powoda koszty procesu składały się: opłata sądowa od pozwu 2.314,00 zł, wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600,00 zł) ustalonej zgodnie z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.) oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17,00 zł). Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1} k.p.c.</a> od sumy tych kosztów należały się odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p> </div>