I GSK 1465/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Spółki A o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 129/20 w sprawie ze skargi Spółki A na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: 1. sprostować komparycję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 129/20 w ten sposób, że w miejsce "[...]" wpisać "[...]"; 2. oddalić wniosek; 3. pozostawić skargę kasacyjną bez rozpatrzenia; 4. zwrócić Spółce A ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 (sto) złotych. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 31 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 129/20, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) oddalił skargę Spółki A na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z [...] lutego 2020 r. w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem została doręczona skarżącej spółce 26 sierpnia 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 152 akt sądowych). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka prawnego pełnomocnik skarżącej złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Poczty Polskiej 25 września 2020 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik spółki podniósł, że pełnomocnictwo z 24 lutego 2020 r. złożone przed Sądem pierwszej instancji nie obejmowało swym zakresem umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej. Prezes zarządu i jedyny członek zarządu spółki – A. W. – w dniach od 28 sierpnia do 4 września 2020 r., przebywał na zaplanowanym wcześniej urlopie w Szwajcarii. Po powrocie do kraju 4 września 2020 r., z uwagi na ogólne złe samopoczucie skontaktował się telefonicznie z poradnią zdrowia celem uzyskania informacji czy musi się poddać badaniu na obecności Covid-19. Został poinformowany, że powinien skontaktować się ze stacją sanitarno-epidemiologiczną, która podejmie decyzję o dalszym postępowaniu oraz, że zasadniczo powinien poddać się 14-dniowej kwarantannie. Sanepid nie podjął decyzji o odosobnieniu wskazując na brak bezpośredniego kontaktu z innym zakażonym. W tej sytuacji A. W. zdecydował się na zalecaną kwarantannę w dniach 4 – 18 września 2020 r. Zdaniem pełnomocnika do 18 września 2020 r. niemożliwe było udzielenie i przekazanie pełnomocnictwa oraz dokumentów do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w komparycji zaskarżonego wyroku nieprawidłowo podał numer zaskarżonego orzeczenia. Powyższe skutkowało sprostowaniem z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny komparycji zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. w pkt 1 postanowienia. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa wdrożeniowa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., w tym m.in. przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu (art. 85 - 89 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej. Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Występując z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik powołał się na brak pełnomocnictwa od skarżącej spółki do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek ten został złożony siedem dni po ustaniu przyczyny uchybienia terminu, a więc w ustawowym terminie do dokonania czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik spółki nie złożył skargi kasacyjnej w terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja wniosku nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze – z treści pełnomocnictwa z 24 lutego 2020 r. wynika, że pełnomocnik została upoważniona do działania w imieniu spółki "w sprawie dotyczącej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie konkursu nr RPWP.08.02.00-IŻ.00-30-001/18 na projekt "[...]" organizowanego przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego przed wszelkimi podmiotami, sądami, instytucjami, organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi, NSA oraz osobami trzecimi we wszystkich instancjach z prawem substytucji". Tym samym w ocenie NSA pełnomocnik spółki była umocowana do działania w imieniu spółki przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ponadto, nawet gdyby uznać, że to pełnomocnictwo nie jest wystarczające do występowania przed NSA, pełnomocnik spółki mogła złożyć skargę kasacyjną, a do złożenia stosownego pełnomocnictwa zostałaby wezwana przez sąd. Art. 62 ustawy wdrożeniowej stanowi, że "1. Skargę kasacyjną, wraz z kompletną dokumentacją, może wnieść bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego: 1) wnioskodawca, 2) właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, 3) właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 - w przypadku pozostawienia protestu bez rozpatrzenia oraz dokonania negatywnej ponownej oceny projektu przez tę instytucję - w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepisy art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 stosuje się odpowiednio." Z powyżej przywołanych przepisów wynika, że warunkiem rozpoznania skargi jest jej kompletność w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej oraz spełnienie przez skargę wymogów formalnych pisma procesowego (określonych w art. 46, art. 47 § 1 i art. 57 § 1 p.p.s.a.). W omawianym przypadku mamy zatem do czynienia z koniecznością spełnienia dwóch trybów skuteczności skargi w przedmiocie dofinansowania projektu, a mianowicie wymogi formalne wynikające z przepisów procedury sądowoadministracyjnej i szczególne wymogi formalne wynikające z odrębności ustawy wdrożeniowej w stosunku do p.p.s.a. Za aktualne należy przy tym uznać poglądy uznające, że w przypadku "zwykłych braków formalnych" skargi, tj. niewymienionych w art. 61 ust. 2 i 7 cytowanej wyżej ustawy (np. brak podpisu, brak pełnomocnictwa), znajdują zastosowanie przepisy art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. komentarz J. Jackiewicza do art. 61 do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, LEX; postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 2363/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działający w imieniu skarżącej spółki profesjonalny pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 postanowienia. Wobec oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skargę kasacyjną należało pozostawić bez rozpatrzenia, na podstawie art. 62 ust. 1 zd. 2 w związku z art. art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, o czym orzeczono w pkt 3 postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej postanowiono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej.