III U 567/24

<p>Sygn. akt III U 567/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 stycznia 2025r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="440"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Cezary Olszewski</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2025r. w Suwałkach</p> <p>sprawy <span class="anon-block">D. E.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o wypłatę niezrealizowanego świadczenia wspierającego</p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">D. E.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z dnia 5 listopada 2024 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje <span class="anon-block">D. E.</span> prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia wspierającego po zmarłym mężu <span class="anon-block">P. E.</span>.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 5 listopada 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił <span class="anon-block">D. E.</span> prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia wspierającego po zmarłym <span class="anon-block">P. E.</span>, gdyż w dacie zgonu nie był on uprawniony do świadczenia wspierającego.</p> <p>Odwołalnie od tej decyzji złożyła <span class="anon-block">D. E.</span>, w którym domagała się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia wpierającego po zmarłym <span class="anon-block">P. E.</span> za okres od 29 stycznia 2024 roku do <span class="anon-block">(...)</span> roku. Podniosła, iż prawo do świadczenia powstało z dniem uprawomocnienia się decyzji ustalającej poziom wsparcia tj. 23 października 2024 roku i z tym dniem <span class="anon-block">P. E.</span> spełnił wszystkie warunki do otrzymania świadczenia. Zgon osoby uprawnionej nastąpił po powstaniu prawa do świadczenia. Wskazała, iż długotrwały czas oczekiwania na decyzję ustalającą poziom wsparcia (ponad 8 miesięcy) obciąża organ rentowy i nie może mieć negatywnego wpływu na prawo osoby uprawnionej. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym prawo do tego świadczenia obejmuje nie tylko <span class="anon-block">P. E.</span>, ale równie jego żonę – <span class="anon-block">D. E.</span>.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując podstawy skarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</span> </strong> </p> <p>W dniu 29 stycznia 2024 roku <span class="anon-block">D. E.</span> – pełnomocnik <span class="anon-block">P. E.</span>, wystąpiła do Wojewódzkiego Zespołu Do Spraw Orzekana nią o Niepełnosprawności<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">E.</span> z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeb wsparcia dla <span class="anon-block">P. E.</span>. W dniu 2 października 2024 roku <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">E.</span> wydał decyzję ustalająca poziom wsparcia dla <span class="anon-block">P. E.</span> od dnia złożenia wniosku (t.j. 29 stycznia 2024 roku), wyrażony w wartości punktowej w skali od 0 do 100 punktów, w wysokości 100 punktów. Decyzja została wydana na okres do <span class="anon-block">(...)</span>roku. Odpis decyzji został doręczony w formie papierowej w dniu 9 października 2024 roku. W terminie 14 dni od dnia doręczenia nie został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzja stała się prawomocna w dniu 24 października 2024 roku.</p> <p>W dniu 23 października 2023 roku <span class="anon-block">D. E.</span> – jako pełnomocnik <span class="anon-block">P. E.</span>, złożyła do organu rentowego wniosek o świadczenie wspierające dla osoby z niepełnosprawnością</p> <p>W dniu 27 października 2024 roku o godzinie 16:12 <span class="anon-block">P. E.</span> marł.</p> <p>Informacją z dnia 28 października 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> poinformował <span class="anon-block">P. E.</span>, iż po rozpatrzeniu wniosku przyznaje mu świadczenie wspierające, na okres od 29 stycznia do <span class="anon-block">(...)</span> roku.</p> <p>W dniu 4 listopada 2024 roku <span class="anon-block">D. E.</span> wstąpiła z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia wspierającego.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wniosek o świadczenie wspierające, pełnomocnictwo, dane popisu elektronicznego z 23.10.2023r., informacja o przyznaniu świadczeni wspierającego, <span class="anon-block"> (...)</span>, wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia – akta ZUS bez kolejno ponumerowanych kart oraz k. 9-10v a.s.; wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeb wsparcia k. 5-6v a.s., decyzja ustalająca poziom wsparcia k. 7-7v a.s., wydruk śledzenia przesyłki k. 8 a.s., akt zgonu k. 12 a.s.).</em> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span> </strong> </p> <p>Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym (t.j. Dz.U. z 2023 roku, oz. 1429 z późn. zm.) ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczenia kierowanego do osób niepełnosprawnych mających potrzebę wsparcia, zwanego dalej ,,świadczeniem wspierającym'', oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia.</p> <p>Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Świadczenie wspierające przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 (art. 6 b;art. 6 b ust. 1)">art. 6b^{<!-- -->3} ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych</a> (Dz.U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), zwanej dalej ,,decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia'', w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 (art. 4 b;art. 4 b ust. 1)">art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych</a>.</p> <p>Postępowanie w sprawie świadczenia wspierającego prowadzi oraz świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 7 ust. 1 ustawy).</p> <p>Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego, składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna (art. 9 ust. 1-3 ustawy).</p> <p>Zgodnie z art. 13 ust. 1-5 ustawy przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia osobie ubiegającej się o świadczenie wspierające informację o przyznaniu tego świadczenia oraz o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego na jej profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informacja o przyznaniu świadczenia wspierającego oraz o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego lub zawiadomienie o umieszczeniu tej informacji oraz zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego na profilu informacyjnym mogą zostać przesłane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobie ubiegającej się o świadczenie wspierające na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej lub numer telefonu. Nieodebranie informacji o przyznaniu świadczenia wspierającego nie wstrzymuje wypłaty tego świadczenia. W sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję. Decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacje i inne pisma w sprawie świadczenia wspierającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręcza osobie ubiegającej się o świadczenie wspierające i osobie pobierającej świadczenie wspierające wyłącznie w postaci elektronicznej na jej profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informacja o umieszczeniu na profilu informacyjnym decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacji i innego pisma w sprawie świadczenia wspierającego może zostać przesłana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobie ubiegającej się o świadczenie wspierające lub osobie pobierającej świadczenie wspierające na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej lub numer telefonu.</p> <p> <span class="anon-block">D. E.</span> domagała się wypłaty niezrealizowanego świadczenia wspierającego po jej zmarłym mężu <span class="anon-block">P. E.</span>.</p> <p>Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy w razie śmierci osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, świadczenie wspierające pobierane przez tę osobę przysługuje osobie wspólnie z nią zamieszkującej i gospodarującej za pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon, o ile świadczenie to nie zostało za ten miesiąc wypłacone już osobie, o której mowa w art. 3 ust. 2.</p> <p>Organ rentowy podnosił, iż w dacie śmierci <span class="anon-block">P. E.</span> nie miał ustalonego prawa do świadczenia wspierającego wskazując, iż zgon nastąpił w dniu 27 listopada 2023 roku, a informacja o przyznaniu świadczenia została wydana w dniu 28 października 2023 roku. Sąd nie podzielił stanowiska organu rentowego.</p> <p>Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym (druk nr 3130) ustawa przewiduje, że przyznanie przez ZUS świadczenia wspierającego nie będzie wymagało wydania decyzji. Organ rentowy udostępni osobie ubiegającej się informację o przyznaniu świadczenia wspierającego na jej profilu informacyjnym utworzonym na PUE ZUS. Nieodebranie informacji nie będzie wstrzymywało wypłaty przyznanego świadczenia. W celu zapewnienia prawa do odwołania obowiązek wydawania decyzji administracyjnych pozostanie w sprawach odmowy, uchylenia, zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz w sprawach nienależnie pobranych świadczeń. Dodatkowym elementem mającym usprawnić proces obsługi wszelkich spraw związanych ze świadczeniem wspierającym (w tym m. in. w sprawie świadczeń nienależnie pobranych) jest ich prowadzenie w postaci elektronicznej i dokonywanie doręczeń jedynie w tej formie. Wzorem dla tego rozwiązania są funkcjonujące już przepisy w ramach programów „Dobry start”, „Rodzina 500+” oraz regulacje dotyczące rodzinnego kapitału opiekuńczego. Również w ramach wspomnianych programów prawodawca nie przewidywał innej formy doręczania wszelkiego rodzaju pism (w tym decyzji o odmowie przyznania, uchyleniu decyzji, zmianie decyzji oraz decyzji o nienależnie pobranym świadczeniu), niż forma elektroniczna.</p> <p>Jak wynika z ustaleń Sądu, <span class="anon-block">P. E.</span> na dzień zgonu, ale i złożenia wniosku spełnił wszystkie warunki do przyznania prawa do świadczenia wspierającego tj. posiadał decyzję wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności, w której ilość punktów ustalono na poziomie uprawniającym do przyznania świadczenia, złożył wniosek do ZUS o świadczenie wspierające po tym, jak decyzja WZON-u stała się ostateczna, miał ukończone 18 lat, mieszkał w Polsce i był obywatelem Polski, - przebywał w Polsce i miała dostęp do rynku pracy (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 ustawy). Jak wynika z przepisów ustawy, ale również przytoczonego fragmentu uzasadnienia projektu ustawy o świadczeniu wpierającym, w przypadku spełnienia wszystkich warunków do przyznania świadczenia wspierającego, organ rentowy nie wydaje decyzji, a jedynie przedstawia informację o przyznaniu świadczenia wspierającego. Taką informację w stosunku do <span class="anon-block">P. E.</span> wydał w dniu 28 października 2024 roku. Natomiast wniosek o przyznanie prawa do świadczenia wpierającego został złożony drogą elektroniczną w dniu 23 października 2024 roku, a zatem przed śmiercią uprawnionego <span class="anon-block">P. E.</span>. Na moment składania wniosku <span class="anon-block">P. E.</span> spełnił wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia wspierającego. Nie można pomijać faktu, iż samą procedurę związaną ze świadczeniem wspierającym <span class="anon-block">P. E.</span> wszczął już w styczniu 2024 roku, jednak z uwagi na dużą ilość takich wniosków znacznie wydłużył się czas oczekiwania na decyzję WZDSON w <span class="anon-block">E.</span>, ustalającą poziom wsparcia. Natomiast z wnioskiem do organu rentowego o świadczenie wspierające <span class="anon-block">P. E.</span> (a dokładnie jego pełnomocnik) mógł wystąpić dopiero po uprawomocnieniu się decyzji WZDSON.</p> <p>Tym samym należało uznać, że <span class="anon-block">P. E.</span> spełnił wszystkie warunki do przyznania prawa do świadczenia uzupełniającego zarówno na dzień złożenia wniosku o świadczenie wspierające, jak i na dzień zgonu.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} §2 k.p.c.</a> orzeczono, jak w sentencji.</p> <p>mt</p> </div>