KIO 1562/26
National Appeal Chamber (KIO)2026-05-14
Case number
KIO 1562/26
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2026-05-14
Type
wyrok
Judges
Anna Chudzik
Judgment text
Sygn. akt: KIO 1562/26
KIO 1563/26
WYROK
Warszawa, 14 maja 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca:Anna Chudzik
Protokolant: Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na posiedzeniu z udziałem stron odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
7 kwietnia 2026 r. przez wykonawcę Control Process S.A. z siedzibą w Warszawie (sygn. akt KIO 1563/26) oraz po
rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 7 kwietnia 2026 r. przez
wykonawcę TERLAN S.A. z siedzibą w Poznaniu (sygn. akt KIO 1562/26),
w postępowaniu prowadzonym przez Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzibą w Buku,
przy udziale wykonawcy TERLAN S.A. z siedzibą w Poznaniu, zgłaszającego przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie Odwołującego w sprawie o sygn. akt KIO 1563/26,
orzeka:
I.Sygn. akt KIO 1562/26
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniu numerami: 2.1, 2.3, 2.4, 2.6, 2.8
oraz nr 2.2 – odniesieniu do wartości robót;
2.W pozostałym zakresie oddala odwołanie;
3.Kosztami postępowania obciąża wykonawcę TERLAN S.A. z siedzibą w Poznaniu i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie:
trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia
pełnomocnika oraz kwotę 445 zł 57 gr (słownie: czterysta czterdzieści pięć złotych pięćdziesiąt siedem groszy)
poniesioną przez Zamawiającego tytułem dojazdu na rozprawę;
3.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 4 045 zł 57 gr (słownie: cztery tysiące czterdzieści
pięć złotych pięćdziesiąt siedem groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez
Zamawiającego.
II.Sygn. akt KIO 1563/26
1.umarza postępowanie odwoławcze,
2.nakazuje zwrot z rachunku Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz Odwołującego kwoty 18 000 zł 00 gr (słownie:
osiemnaście tysięcy złotych zero groszy) stanowiącej 90% wpisu od odwołania.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………
Sygn. akt: KIO 1562/26
KIO 1563/26
Uzasadnienie
Zamawiający – Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Buku– prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego
postępowanie o udzielenie zamówienia pn. Rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowości Niepruszewo, gmina Buk, w
formule zaprojektuj i wybuduj. Wartość zamówienia jest większa niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało
opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 25 marca 2026 r. pod numerem 205229-2026.
Sygn. akt KIO 1562/26
Wykonawca TERLAN S.A.wniósł 7 kwietnia 2026 r. odwołanie wobec treści dokumentów zamówienia,
zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisów (numeracja wg odwołania):
2.1.art. 112 ust. 1 w zw. z art. 116 ust 1 w zw. z art. 117 ust. 1 i 3 w zw. art. 58 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy
Pzp, poprzez nieproporcjonalne, ograniczające konkurencję i nieadekwatne w stosunku do przedmiotu zamówienia
ukształtowanie warunków udziału dotyczących zdolności technicznej i zawodowej w zakresie wymaganego
doświadczenia, opisanych w Rozdziale VI ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2-3 SW Z, wykluczające wykonawców zdolnych do
realizacji zamówienia, w szczególności poprzez ustanowienie nadmiarowych warunków oraz niczym
nieuzasadnione wyłączenie zasady sumowania doświadczenia wykonawców;
2.2.art. 112 ust. 1 w zw. z art. 116 ust 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp, poprzez nieproporcjonalne, ograniczające
konkurencję, nadmiarowe i nieadekwatne w stosunku do przedmiotu zamówienia ukształtowanie warunków udziału
dotyczących zdolności technicznej i zawodowej w zakresie wymaganej kadry kierowanej do realizacji zamówienia,
opisanych w Rozdziale VI ust. 1 pkt 4 lit. b-d SWZ, wykluczające wykonawców zdolnych do realizacji zamówienia;
2.3.art. 131 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 16 pkt 1-3 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 19 ustawy Pzp, poprzez niejednoznaczne i
nieprecyzyjne opisanie wymogu udziału w wizji lokalnej jako warunku udziału w postępowaniu, w szczególności
nieokreślenia sposobu zgłoszenia się do udziału w tej wizji, jej terminu bądź sposobu wyznaczenia tego terminu,
przez co wykonawcy nie mają ściśle określonych zasad jej odbycia, a to może doprowadzić do niewypełnienia
obowiązku i w konsekwencji odrzucenia ich oferty, a w konsekwencji świadczy o braku zachowania uczciwej
konkurencji, nieproporcjonalności i nieprzejrzystości prowadzonego postępowania;
2.4.art. 387 § 1-2 Kc w zw. z art. 3531 Kc w zw. z art. 8 ust. 1 zw. z art. 431 w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp, poprzez
sformułowanie projektowanych postanowień umowy w zakresie terminów usunięcia wad prac projektowych i
wykonawczych w sposób niemożliwy do dochowania w stosunku do charakteru zamówienia;
2.5.art. 437 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp w zw. z art. 483 § 1 Kc w zw. z art. 484 § 1-2 Kc w zw. z art. 3531 Kc w zw. z art. 8
ust. 1 zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp, poprzez ustanowienie w umowie rażąco wysokich kar umownych, które
znacząco przewyższają potencjalną szkodę, jaką Zamawiający może ponieść w wyniku naruszeń zawartych w tych
postanowieniach;
2.6.art. 387 § 1-2 Kc w zw. z art. 3531 Kc w zw. z art. 8 ust. 1 zw. z art. 431 w zw. z art. 16 pkt 1-3 Pzp, poprzez
określenie rażąco krótkiego, tj. 12 godzinnego, terminu usunięcia wad i usterek uniemożliwiających lub poważnie
utrudniających eksploatację obiektu lub zagrażające bezpieczeństwu;
2.7.art. 439 ust. 1, 2 i 4 ustawy Pzp w zw. z art. 3531 Kc w zw. z art. 5 Kc w zw. z art. 8 ust. 1 zw. z art. 431 w zw. z art.
16 pkt 1-3 ustawy Pzp, poprzez sformułowanie warunków waloryzacji wynagrodzenia w § 18 ust. 19-20 PPU oraz §
19 ust. 20-21 PPU w sposób nieadekwatny do warunków rynkowych i uniemożliwiający waloryzację odpowiadającą
realnej zmianę cen i materiałów, w zakresie w jakim Zamawiający:
-wyznacza zbyt wysoki próg zmiany wynagrodzenia, opisany w § 18 ust. 19 PPU oraz § 19 ust. 20 PPU, jako
zmiany cen materiałów lub kosztów na rynku związanych z realizacją umowy na poziomie 10 % w stosunku do
cen materiałów i kosztów obowiązujących w dniu otwarcia ofert,
-wyznacza zbyt niski maksymalny próg waloryzacji,
-określa w sposób nieprecyzyjny jak wykonawca ma wykazać związek zmiany ceny materiałów lub kosztów z
realizacją przedmiotu zamówienia, co stanowi o ustaleniu warunków zmiany cen w rozumieniu art. 439 ust 1 i 2
ustawy Pzp w sposób oderwany od realiów rynkowych, a także powoduje, że umowa zawiera jedynie pozorne,
nieproporcjonalne, nieadekwatne do zamówienia i niemożliwe do prawidłowego zastosowania mechanizmy
waloryzacyjne.
2.8.art. 462 ust. 1 w zw. z art. 121 i art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp, poprzez określenie obowiązku zaangażowania
podwykonawcy do realizacji robót budowlano-montażowo-technologicznych oraz prac projektowych, co stanowi
wyraz nadmiernej oraz bezprawnej ingerencji Zamawiającego w sposób realizacji zamówienia i sposób działania
wykonawcy skutkując naruszeniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, jak i zasad
proporcjonalności i przejrzystości.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu
1)nadanie warunkowi udziału w postępowaniu, dotyczącemu zdolności technicznych i zawodowych wykonawcy
(wymaganego doświadczenia), opisanego w Rozdziale VI ust. 1 pkt 4 lit. a) i ust. 2-3 SW Z brzmienia określającego
wymogi proporcjonalne do przedmiotu zamówienia, określającego minimalny poziom zdolności gwarantujący
należyte wykonanie zamówienia, tj.:
4) zdolności technicznej lub zawodowej
Warunek udziału w postępowaniu dotyczący zdolności technicznej zostanie uznany za spełniony, jeżeli Wykonawca
wykaże, że:
a) wykonał samodzielnie lub jako członek konsorcjum należycie, w okresie ostatnich pięciu siedmiu lat przed
terminem składnia ofert a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, co najmniej:
i.dwa zadania, polegające na zaprojektowaniu (wraz z uzyskaniem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na
budowę) i budowie i/lub rozbudowie i/lub przebudowie (modernizacji) oczyszczalni ścieków komunalnych,
wykonywanych podczas normalnej pracy obiektu będącego w ciągłej eksploatacji, z których każde z ww. zadań
dotyczyło oczyszczalni ścieków o:
− przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
− równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM
− wartości robót nie mniejszej niż 15 10 000 000,00 PLN nettobrutto.. bądź alternatywnie względem ppkt i wyżej:
ii.dwa zadania polegające na zaprojektowaniu (wraz z uzyskaniem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na
budowę) budowy i/lub rozbudowy i/lub przebudowy (modernizacji) oczyszczalni ścieków komunalnych o:
− przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
− równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM oraz
iii.dwa zadania polegające na wykonaniu robót budowlanych polegających na budowie i/lub rozbudowie i/lub
przebudowie (modernizacji) oczyszczalni ścieków komunalnych, wykonywanych podczas normalnej pracy
obiektu będącego w ciągłej eksploatacji, z których każde z ww. zadań dotyczyło oczyszczalni ścieków o:
− przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
− równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM
− wartości robót nie mniejszej niż 10 000 000,00 PLN brutto.
Ponadto, jedno jedna z ww. zadań robót budowlanych, o których mowa w ppkt i lub iii wyżej, musi obejmować w
swym zakresie m.in.:
budowę/rozbudowę/przebudowę (modernizację) n/w obiektów/urządzeń:
− punktu zlewczego (stacji zlewczej) ścieków dowożonycho wydajności min.
70 m3/h,,
− zbiornika/ów retencyjnego/ych o pojemności całkowitej min. 1000 m3,
− reaktora/ów biologicznego/ycho pojemności całkowitej min. 1500 m3,
− przepompowni ścieków o wydajności min. 180 m3/h,
− biofiltra/ów o wydajności łącznej min. 1800 m3/h,
− budynku socjalnego, technicznego lub technologicznego,
− sieci technologicznych międzyobiektowych,
− dróg i placów wewnętrznychsilosu na wapno.
niezależnie względem ppkt i-iii wyżej,
iv. dwie roboty budowlane polegające na budowie rurociągu/ów tłocznego/ych, z
której każda z ww. robót budowlanych dotyczyła rurociągu/ów tłocznego/ych
wykonanego/ych z rur PE o średnicy min. 100 mm i długości min. 1500 m.
W zakresie ppkt i; iii-iv wyżej, za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której
podpisano protokół odbioru końcowego lub wydano świadectwo przejęcia robót.
UWAGA: W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, warunek określony w lit.
a) powyżej m us i może zostać spełniaćspełniony przez co najmniej jeden jednego WykonawcaWykonawcę
samodzielnie lub poprzez sumowanie potencjału (doświadczenia) wszystkich Wykonawców ubiegających się
wspólnie o udzielenie zamówienia, a w przypadku Wykonawców polegających na zasobach innych podmiotów,
poprzez sumowanie potencjału (doświadczenia) tych Wykonawców oraz podmiotu, na którego zasobach
Wykonawcy polegają. W razie wątpliwości, uznać należy, że Zamawiający dopuszcza najszersze, dopuszczalne
przepisami prawa „sumowanie” doświadczenia.
muszą być w całości spełnione przez podmiot na którego zasoby powołuje się Wykonawca. Powyższe wynika z
faktu, iż w przedmiotowym zadaniu chodzi również o wykazanie posiadania doświadczenia w wykonaniu zadania
określonego rodzaju izakresu, czego nie można wykazać sumując kilku inwestycji wykonanych przez jeden lub kilka
podmiotów.
(…)”2. W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, Zamawiający, na podstawie
art. 117 ust. 1 ustawy Pzp., określa, iż dokonując oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu dotyczącego
zdolności technicznej uzna, że warunek został spełniony, jeżeli co najmniej jeden z Wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia wykaże samodzielne spełnianie tego warunku. Zamawiający tym samym
nie dopuszcza łączenia (sumowania) doświadczenia zdobytego osobno przez każdego z wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia. Powyższe wynika z faktu, iż w przedmiotowym zadaniu chodzi również o
wykazanie posiadania doświadczenia w wykonaniu zadania określonego rodzaju i zakresu, czego nie można
wykazać sumując kilku inwestycji wykonanych przez jeden lub kilka podmiotów.
3.W przypadku, gdy Wykonawca w celu potwierdzenia spełniania warunku udziału w postępowaniu dotyczącego
zdolności technicznej polega, na zasadach określonych w art. 118 ustawy Pzp., na zdolnościach zawodowych
innych podmiotów, Zamawiający określa, iż dokonując oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu
dotyczącego zdolności technicznej uzna, że warunek został spełniony, jeżeli co najmniej jeden z tych podmiotów
wykaże samodzielne spełnianie tego warunku. Zamawiający tym samym nie dopuszcza łączenia (sumowania)
doświadczenia zdobytego osobno przez każdy z podmiotów, na których zdolnościach zawodowych polega
Wykonawca. Powyższe wynika z faktu, iż w przedmiotowym zadaniu chodzi również o wykazanie posiadania
doświadczenia w wykonaniu zadania określonego rodzaju i zakresu, czego nie można wykazać sumując kilku
inwestycji wykonanych przez jeden lub kilka podmiotów
2)nadanie w Postępowaniu warunkom udziału w Postępowaniu, dotyczącym zdolności technicznych i zawodowych
wykonawcy (wymaganej kadry kierowanej do realizacji zamówienia), opisanych w Rozdziale VI ust. 1 pkt 4 lit. b)-d)
SW Z brzmienia określającego wymogi proporcjonalne do przedmiotu zamówienia, określającego minimalny poziom
zdolności gwarantujący należyte wykonanie zamówienia, tj.:
b) dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego
zamówienia w funkcji przedstawiciela wykonawcy posiadającą następujące kwalifikacje i doświadczenie:
•wykształcenie wyższe inżynierskie,
•doświadczenie w pełnieniu funkcji przedstawiciela wykonawcy lub na równorzędnym stanowisku
(kierownika projektu, kierownika zespołu) przy realizacji co najmniej dwóch robót budowlanych,
polegających budowie i/lub rozbudowie i/lub przebudowie (modernizacji) obiektu z zakresu gospodarki
wodno-ściekowej o wartości robót nie mniejszej niż 10 000 000 PLN brutto.
•oczyszczalni ścieków komunalnych, wykonywanych podczas normalnej pracy obiektu będącego w ciągłej
eksploatacji, z której każda z w/w robót budowlanych dotyczyła oczyszczalni ścieków o:
− przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
− równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM
− wartości robót nie mniejszej niż 15 000 000,00 PLN netto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru
końcowego lub wydano świadectwo przejęcia robót.
c) dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego
zamówienia w funkcji kierownika budowy posiadającą następujące kwalifikacje i doświadczenie:
•wykształcenie wyższe inżynierskie,
•uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności:
-instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i
kanalizacyjnych, lub
-konstrukcyjno-budowlanej,
zgodne z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025, poz. 418 ze zm.)
lub odpowiadające im ważne uprawnienia budowlane, które zostały wydane na podstawie wcześniej
obowiązujących przepisów lub odpowiadające im uprawnienia wydane obywatelom państw Europejskiego
Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem art. 12a oraz innych przepisów
ustawy prawo budowlane oraz ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w
państwach członkowskich Unii Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 166),
• doświadczenie w pełnieniu funkcji kierownika budowy lub kierownika robót sanitarnych lub kierownika robót
konstrukcyjno-budowlanych przy realizacji co najmniej dwóch robót budowlanych, polegających na
budowie i/lub rozbudowie i/lub przebudowie (modernizacji) oczyszczalni ścieków komunalnych,
wykonywanych podczas normalnej pracy obiektu będącego w ciągłej eksploatacji, z której każda z w/w
robót budowlanych dotyczyła oczyszczalni ścieków o:
− przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
− równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM,
− wartości robót nie mniejszej niż 15 10 000 000,00 PLN nettobrutto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru końcowego
lub wydano świadectwo przejęcia robót. Zamawiający uznaje, iż doświadczenie liczone jest od dnia uzyskania
uprawnień. Przez uprawnienia budowlane rozumie się:
-prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025, poz. 418 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Inwestycji i Rozwoju z
dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie (Dz. U. 2019, poz. 831), lub uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo
budowlane, lub odpowiadające im ważne uprawnienia budowlane wydane na podstawie odpowiednich przepisów
obowiązujących na terenie kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, uznane przez
właściwy organ, zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych
nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 166), lub
-prawo do świadczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgranicznej w rozumieniu przepisów ustawy
o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz art.
20a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (t.j.
Dz. U. z 2025 r., poz. 1783)
d) dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego
zamówienia w funkcji technologa/kierownika rozruchu posiadającą następujące i doświadczenie:
• doświadczenie w pełnieniu funkcji technologa lub kierownika rozruchu przy realizacji co najmniej dwóch robót
budowlanych, polegających na budowie, rozbudowie, przebudowie lub (modernizacji) oczyszczalni ścieków
komunalnych, wykonywanych podczas normalnej pracy obiektu będącego w ciągłej eksploatacji, z której każda
z ww. robót budowlanych dotyczyła oczyszczalni ścieków o:
− przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
− równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM,
− wartości robót nie mniejszej niż 1510 000 000,00 PLN nettobrutto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru
końcowego lub wydano świadectwo przejęcia robót.
3)nadania Rozdziałowi III ust. 18 SWZ następującego brzmienia:
Zamawiający wymaga odbycia przez Wykonawców składających ofertę obowiązkowej wizji lokalnej w terenie objętym
zamówieniem. Oferta Wykonawcy, który nie odbył obowiązkowej wizji lokalnej zostanie odrzucona. Termin
wyznaczono na DD-MM-RRRR o godz. XX:XX,. Prosimy zainteresowanych wykonawców o punktualne stawiennictwo
w siedzibie Zamawiającego. Obowiązkowa wizja lokalna może zostać przeprowadzona przez osoby upoważnione ze
strony Wykonawcy (posiadające stosowne pełnomocnictwo). Udział w wizji lokalnej potwierdzony zostanie
Protokołem z przeprowadzenia wizji lokalnej.
przy czym termin wizji nie powinien być wcześniejszy niż 7 dni od dnia publikacji ww. zmiany i nie późniejszy niż 14
dni przed upływem terminu na składanie ofert.
Alternatywnie:
Zamawiający wymaga odbycia przez Wykonawców składających ofertę obowiązkowej wizji lokalnej w terenie objętym
zamówieniem. Oferta Wykonawcy, który nie odbył obowiązkowej wizji lokalnej zostanie odrzucona. Zainteresowani
wykonawcy muszą zgłosić chęć udziału w wizji lokalnej na adres e-mail:……………, nie później jednak niż … dni
przed terminem składania ofert – termin wizji lokalnej zostanie wyznaczony przez Zamawiającego, nie później niż 14
dni przed upływem terminu składania ofert. Obowiązkowa wizja lokalna może zostać przeprowadzona przez osoby
upoważnione ze strony Wykonawcy (posiadające stosowne pełnomocnictwo). Udział w wizji lokalnej potwierdzony
zostanie Protokołem z przeprowadzenia wizji lokalnej.”
przy czym termin wizji nie powinien być wcześniejszy niż 7 dni od dnia publikacji ww. zmiany.
4)nadanie § 13 ust. 4 PPU i § 14 ust. 11 pkt 1 PPU następującego brzmienia:
§ 13 ust. 4 PPU: W przypadku nienależytego wykonania projektu budowlanego lub poszczególnych projektów
wykonawczych, Zamawiający zobowiązuje się do pisemnego wskazania zastrzeżeń do opracowań przedstawionych
przez Wykonawcę do odbioru. Jednocześnie Zamawiający zobowiąże Wykonawcę do usunięcia wszelkich
niezgodności opracowań z Umową i ponownego przekazania projektu budowlanego lub poszczególnych projektów
wykonawczych do odbioru we wskazanym terminie, nie dłuższym niż 7 dni 14 dni, na co Wykonawca wyraża zgodę.
§ 14 ust. 11 pkt 1 PPU: Jeżeli w trakcie odbioru końcowego robót zostaną stwierdzone wady, to Zamawiającemu
przysługują następujące uprawnienia:
1) jeżeli wady nadają się do usunięcia, Zamawiający może według swojego wyboru:
a)odmówić odbioru do czasu usunięcia wad – wyznaczając Wykonawcy nie dłuższy niż 7 dni 14 dni termin do ich
usunięcia,
b)podpisać protokół odbioru – jeżeli Wykonawca zobowiąże się w formie pisemnego oświadczenia do ich usunięcia w
wyznaczonym przez Zamawiającego terminie, nie dłuższym jednak niż 7 dni 14 dni;”
5)nadanie § 15 ust. 1 pkt 4, 7-12 i 15 PPU następującego brzmienia:
1. Wykonawca zapłaci kary umowne Zamawiającemu z tytułu: (…)
4) nieusunięcia z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy wad stwierdzonych w czasie odbioru końcowego lub
ujawnionych w okresie rękojmi i gwarancji - w wysokości 0,8 % 0,4% całkowitego wynagrodzenia brutto o którym
mowa w § 11 ust. 1 Umowy - za każdy dzień opóźnienia liczony od upływu terminu wyznaczonego na usunięcie wad;
(…)
7)braku zapłaty lub nieterminowej zapłaty wynagrodzenia należnego Podwykonawcom lub dalszym Podwykonawcom
- w wysokości 0,2 % 0,1 % całkowitego wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy - za każdy dzień
opóźnienia i za każdy taki przypadek;
8)nieprzedłożenia do akceptacji projektu umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane lub
projektu jej zmiany - w wysokości 1 % 0,5% całkowitego wynagrodzenia brutto o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy,
za każdy taki przypadek,
9)nieprzedłożenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy o podwykonawstwo lub jej zmiany - w
wysokości 1 % 0,2% całkowitego wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy za każdy taki
przypadek;
10)braku zmiany umowy o podwykonawstwo w zakresie terminu zapłaty – w wysokości 1 % 0,2% całkowitego
wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy, za każdy taki przypadek;
11)braku dokonania wymaganej przez Zamawiającego zmiany umowy o podwykonawstwo w zakresie dostaw lub
usług w zakresie terminu zapłaty we wskazanym przez Zamawiającego terminie w wysokości 1 % 0,2% całkowitego
wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy, za każdy taki przypadek;
12)dopuszczenia do wykonywania robót budowlanych objętych przedmiotem umowy innego podmiotu niż
Wykonawca lub zaakceptowany przez Zamawiającego Podwykonawca skierowany do ich wykonania zgodnie z
zasadami określonymi umową, w wysokości 1 % 0,6% całkowitego wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust.
1 Umowy, za każdy taki przypadek; (…)
15) w przypadku braku dokonania poprawek w dokumentacji projektowej w terminie 7 dni w wysokości 2 % 0,8%
całkowitego wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy, za każdy dzień opóźnienia. Przy czym
termin nanoszenia poprawek rozumiany będzie jako uwzględnianie i dokonanie w dokumentacji projektowej zmian
uwzględniających uwagi i zastrzeżenia Zamawiającego liczonych od dnia ich zgłoszenia;
6)nadanie § 17 ust. 7 PPU następującego brzmienia: Zgłoszone wady/usterki Wykonawca zobowiązany jest usunąć na
własny koszt i ryzyko w uzgodnionym przez strony terminie, nie dłuższym niż 14 dni licząc od daty ich zgłoszenia.
Usterki i wady uniemożliwiające lub poważnie utrudniające eksploatację obiektu lub zagrażające bezpieczeństwu,
winny być usunięte, o ile będzie to możliwe technologicznie, w terminie 12 48 godzin.
7)Usunięcie § 18 ust. 20 PPU oraz usunięcie § 19 ust. 21 PPU i nadanie § 18 ust. 19 PPU oraz § 19 ust. 20 PPU
następującego, tożsamego brzmienia:
§ 18 ust. 19 PPU i § 19 ust. 20 PPU mają otrzymać tożsamą treść:
Stosownie do postanowień art. 439 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych, Zamawiający przewiduje możliwość
zmiany wysokości wynagrodzenia określonego w Umowie w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów
związanych z realizacją przedmiotu zamówienia, na następujących zasadach:
a)poziom zmiany ceny materiałów lub kosztów, o których mowa w art. 439 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień
publicznych, uprawniający Strony Umowy do żądania zmiany wynagrodzenia wynosi minimum 10% Zmiana
wysokości wynagrodzenia Wykonawcy z uwagi na zmianę cen materiałów lub kosztów będzie możliwa, jeżeli
zmiana ta przekroczy w ciągu roku 3,5% (maksymalna dopuszczalna wartość celu inflacyjnego NBP)
względem ceny lub kosztu przyjętych w celu ustalenia wynagrodzenia Wykonawcy zawartego w ofercie;
b)początkowy termin ustalenia zmiany wynagrodzenia przypada na dzień otwarcia ofert;
c)zmiana wynagrodzenia dokonana zostanie z użyciem odesłania do wskaźnika zmiany cen materiałów lub
kosztów ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; wyłącznie w oparciu o
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i
usług konsumpcyjnych ogółem dla danego roku kalendarzowego w oparciu o przepis art. 94 ust. 1 pkt 1 lit. a
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, t.j. Dz. U. z
2025 r. poz. 1749 z późn. zm. (dalej ,,Komunikat”). Wykonawca nie będzie zobowiązany do udowadniania
zmiany ceny materiałów lub kosztów w inny sposób;
d)wysokość wynagrodzenia zmienia się o kwotę zmiany cen netto materiałów lub kosztów związanych z
realizacją przedmiotu zamówienia;
e)wniosek o zmianę wysokości wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji przedmiotu zamówienia nie może
być złożony wcześniej niż po 180 dniach od dnia otwarcia ofert,
a)każdy kolejny nie może być złożony wcześniej niż po 180 dniach od daty ostatniej zmiany wysokości
wynagrodzenia;
f)maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, jaką dopuszcza Zamawiający w efekcie zastosowania
postanowień o zasadach wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia to 2 % względem ceny lub kosztu
przyjętych w celu ustalenia wynagrodzenia Wykonawcy zawartego w ofercie.
g)zmiana wysokości wynagrodzenia Wykonawcy nastąpi w oparciu o Komunikat dot. poprzedniego roku
realizacji umowy, publikowany do 31 stycznia roku następnego (tj. pierwsza zmiana nastąpi w oparciu o
Komunikat dot. 2026 r., opublikowany do 31 stycznia 2027 r.).
h)Jeżeli w Komunikacie poziom zmiany cen za dany rok, począwszy od Komunikatu za 2026 r. przekroczy
3,5% (in plus lub in minus), Strony dokonają zmiany wynagrodzenia Wykonawcy o połowę wartości
przekraczającej wartość 3,5% – np. jeżeli wzrost cen wyniesie 5,5%, Strony zwiększą wynagrodzenie
Wykonawcy o 1%.
i)Zmiana wynagrodzenia Wykonawcy dotyczyć będzie wyłącznie wynagrodzenia należnego po okresie,
którego dotyczy dany Komunikat – np. Komunikat dot. 2026 r. może doprowadzić do podwyższenia
wynagrodzenia Wykonawcy, należnego za czynności wykonywane od 01 stycznia 2027 r. W celu uniknięcia
wątpliwości, Strony wskazują, że % zmiany wynagrodzenia będzie ustalany w oparciu o pierwotne
wynagrodzenie przewidziane za jego realizację.
j)Strony maksymalnie do końca lutego roku kalendarzowego w którym opublikowano Komunikat, podpiszą
protokół, którym dokonają zmiany wynagrodzenia Wykonawcy zgodnie z postanowieniami niniejszego
paragrafu. Protokół po zatwierdzeniu przez osoby uprawnione do reprezentacji Zamawiającego oraz
Wykonawcy staje się załącznikiem do umowy.
k)Każdorazowa zmiana wynagrodzenia Wykonawcy nie może przekroczyć 10% (nawet jeżeli Komunikat
wskaże wartość wyższą niż 23,5%).
8)Usunięcia § 21 ust. 17 PPU.
Odwołujący w piśmie procesowym z 8 maja 2026 r. zmodyfikował wniosek dotyczący zarzutu 2.2, wnosząc o
nadanie postanowieniu rozdz. VI ust. 1 pkt 4.b-d następującego brzmienia:
b) dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego zamówienia w
funkcji przedstawiciela wykonawcy posiadającą następujące kwalifikacje i doświadczenie:
wykształcenie wyższe inżynierskie,
doświadczenie w pełnieniu funkcji przedstawiciela wykonawcy lub na równorzędnym stanowisku (kierownika projektu,
kierownika zespołu) przy realizacji co najmniej dwóch robót budowlanych, polegających budowie i/lub rozbudowie i/lub
przebudowie obiektu z zakresu gospodarki wodno-ściekowej o wartości robót nie mniejszej niż 15 000 000 PLN netto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru końcowego lub
wydano świadectwo przejęcia robót.
c) dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego zamówienia w
funkcji kierownika budowy posiadającą następujące kwalifikacje i doświadczenie:
•wykształcenie wyższe inżynierskie,
•uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności:
- instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i
kanalizacyjnych,
lub
- konstrukcyjno-budowlanej,
zgodne z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025, poz. 418 ze zm.) lub
odpowiadające im ważne uprawnienia budowlane, które zostały wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów
lub odpowiadające im uprawnienia wydane obywatelom państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji
Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem art. 12a oraz innych przepisów ustawy prawo budowlane oraz ustawy o zasadach
uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz.
166),
•doświadczenie w pełnieniu funkcji kierownika budowy lub kierownika robót sanitarnych lub kierownika robót
konstrukcyjno-budowlanych przy realizacji co najmniej dwóch robót budowlanych, polegających na budowie i/lub
rozbudowie i/lub przebudowie oczyszczalni ścieków komunalnych, wykonywanych podczas normalnej pracy obiektu
będącego w ciągłej eksploatacji, z której każda z w/w robót budowlanych dotyczyła oczyszczalni ścieków o:
•przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
•równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM,
•wartości robót nie mniejszej niż 15 000 000,00 PLN netto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru końcowego lub
wydano świadectwo przejęcia robót. Zamawiający uznaje, iż doświadczenie liczone jest od dnia uzyskania uprawnień.
Przez uprawnienia budowlane rozumie się:
•prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r.
Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025, poz. 418 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29
kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych
w budownictwie (Dz. U. 2019, poz. 831), lub uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane, lub
odpowiadające im ważne uprawnienia budowlane wydane na podstawie odpowiednich przepisów obowiązujących na terenie
kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, uznane przez właściwy organ, zgodnie z ustawą
z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii
Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 166), lub
− prawo do świadczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgranicznej w rozumieniu przepisów ustawy o
zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz art. 20a
ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (t.j. Dz. U. z 2025
r., poz. 1783).
d) dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego zamówienia w
funkcji technologa/kierownika rozruchu posiadającą następujące i doświadczenie:
•doświadczenie w pełnieniu funkcji technologa lub kierownika rozruchu przy realizacji co najmniej dwóch robót
budowlanych, polegających na budowie, rozbudowie, przebudowie lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych,
wykonywanych podczas normalnej pracy obiektu będącego w ciągłej eksploatacji, z której każda z w/w robót budowlanych
dotyczyła oczyszczalni ścieków o:
•przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
•równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM,
•wartości robót nie mniejszej niż 15 000 000,00 PLN netto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru końcowego lub
wydano świadectwo przejęcia robót.”
Sygn. akt KIO 1563/26
Wykonawca Control Process S.A.wniósł 7 kwietnia 2026 r. odwołanie wobec treści dokumentów zamówienia,
zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisów:
1)art. 220 ust. 2 w zw. z art. 16 pkt 2 ustawy Pzp, poprzez ustalenie błędnego terminu związania ofertą;
2)art. 112 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp, poprzez ustanowienie nadmiernego i nieproporcjonalnego
warunku doświadczenia w postępowaniu;
3)art. 112 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 3 ustawy Pzp w zw. z § 9 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy
i Technologii w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może
żądać zamawiający od wykonawcy poprzez ustanowienie zbyt krótkiego okresu, z którego może pochodzić
doświadczenie przedstawiane na wykazanie spełnienia warunku udziału w postępowaniu;
4)art. 58 ust. 1 i ust. 5, art. 118 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp, poprzez
ustanowienie wymogu wykazania spełnienia warunku bez możliwości posłużenia się potencjałem łączonym w
ramach wspólnego ubiegania się o zamówienie lub oparcia się o potencjał podmiotu trzeciego;
5)art. 439 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp, poprzez ustanowienie iluzorycznego mechanizmu waloryzacji
wynagrodzenia;
6)art. 483 ust. 1 Kc w zw. z art. 16 pkt 2 i 3 ustawy Pzp, poprzez ustalenie postanowienia wprowadzającego
nieokreśloną karę umowną;
7)art. 3531 Kc w zw. z art. 16 pkt 3 ustawy Pzp, poprzez brak ustalania umownego limitu naliczania kar umownych;
8)433 pkt 1 ustawy Pzp, poprzez wprowadzenie w projektowanych postanowieniach umowy kar umownych za
opóźnienie.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu następujących zmian SWZ:
-nadania treści warunku udziału w postępowaniu brzmienia:
Warunek udziału w postępowaniu dotyczący zdolności technicznej zostanie uznany za spełniony, jeżeli Wykonawca
wykaże, że w okresie ostatnich pięciu lat przed terminem składnia ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest
krótszy – w tym okresie wykonał, co najmniej:
jedno zadanie polegające na zaprojektowaniu (wraz z uzyskaniem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę)
budowy, przebudowy lub rozbudowy oczyszczalni ścieków komunalnych o przepustowości średniodobowej Qdśr. nie
mniejszej niż 1100 m3/d;
jedno zadanie polegające na budowie, rozbudowie lub przebudowie oczyszczalni ścieków komunalnych o
przepustowości średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d, wartości robót nie mniejszej niż 15 mln PLN netto
i równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM
jedną robotę budowlaną polegającą na budowie rurociągu/rurociągów tłocznych, z rur PE o średnicy min. 100 mm i
łącznej długości min. 1500 m.
-ukształtowanie mechanizmu waloryzacji zgodnie z wymogami art. 439 ustawy Pzp, w szczególności przez:
obniżenie progu uruchomienia waloryzacji do wartości nieprzekraczającej 5% łącznej zmiany wskaźnika względem
wartości bazowej;
poszerzenie podstawy waloryzacji do co najmniej 20% wynagrodzenia umownego Wykonawcy.
-usunięcia § 15 ust. 3 PPU;
-zmiany projektowanych postanowień umownych poprzez wprowadzenie górnego limitu łącznego naliczania kar
umownych od Wykonawcy na poziomie 20% wynagrodzenia umownego brutto;
-wprowadzenia zmian w § 15 ust. 1 pkt 15 i 17 PPU, poprzez zastąpienie słowa „opóźnienie” słowem „zwłoka”.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron,
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
KIO 1562/26
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniu numerami:
-2.1 i 2.3 – na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, tj. ze względu na ich bezprzedmiotowość w związku z dokonanymi
przez Zamawiającego zmianami postanowień dokumentów zamówienia,
-2.4 i 2.8 – z uwagi na ich uwzględnienie przez Zamawiającego,
-2.6 i nr 2.2 w zakresie, w jakim dotyczy wartości robót – z uwagi na wycofanie zarzutów przez Odwołującego.
W związku z powyższym merytorycznemu rozpoznaniu podlegały zarzuty nr 2.2 (z wyjątkiem kwestii wartości
robót), 2.5 i 2.7.
Zarzut nr 2.2
Izba ustaliła, że w rozdz. VI ust. 1.4 lit. b-d Zamawiający określił następujące warunki udziału w postępowaniu:
Warunek udziału w postępowaniu dotyczący zdolności technicznej zostanie uznany za spełniony, jeżeli Wykonawca
wykaże, że: (…)
b)dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego zamówienia w
funkcji przedstawiciela wykonawcy posiadającą następujące kwalifikacje i doświadczenie:
·wykształcenie wyższe inżynierskie,
·doświadczenie w pełnieniu funkcji przedstawiciela wykonawcy lub na równorzędnym stanowisku (kierownika projektu,
kierownika zespołu) przy realizacji co najmniej dwóch robót budowlanych, polegających budowie i/lub rozbudowie
i/lub przebudowie oczyszczalni ścieków komunalnych, wykonywanych podczas normalnej pracy obiektu
będącego w ciągłej eksploatacji, z której każda z w/w robót budowlanych dotyczyła oczyszczalni ścieków o:
-przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
-równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM
-wartości robót nie mniejszej niż 15 000 000,00 PLN netto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru
końcowego lub wydano świadectwo przejęcia robót.
c)dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego zamówienia w
funkcji kierownika budowy posiadającą następujące kwalifikacje i doświadczenie:
·wykształcenie wyższe inżynierskie,
·uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie
sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, zgodne z art.
14 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025, poz. 418 ze zm.) lub odpowiadające
im ważne uprawnienia budowlane, które zostały wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów lub
odpowiadające im uprawnienia wydane obywatelom państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz
Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem art. 12a oraz innych przepisów ustawy prawo budowlane oraz
ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej
(t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 166),
·doświadczenie w pełnieniu funkcji kierownika budowy lub kierownika robót sanitarnych przy realizacji co najmniej
dwóch robót budowlanych, polegających na budowie i/lub rozbudowie i/lub przebudowie oczyszczalni ścieków
komunalnych, wykonywanych podczas normalnej pracy obiektu będącego w ciągłej eksploatacji, z której każda z
w/w robót budowlanych dotyczyła oczyszczalni ścieków o:
-przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
-równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM,
-wartości robót nie mniejszej niż 15 000 000,00 PLN netto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru
końcowego lub wydano świadectwo przejęcia robót. Zamawiający uznaje, iż doświadczenie liczone jest od dnia
uzyskania uprawnień. Przez uprawnienia budowlane rozumie się:
-prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025, poz. 418 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Inwestycji i Rozwoju
z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie (Dz. U. 2019, poz. 831), lub uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo
budowlane, lub odpowiadające im ważne uprawnienia budowlane wydane na podstawie odpowiednich przepisów
obowiązujących na terenie kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, uznane przez
właściwy organ, zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych
nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 166), lub
-prawo do świadczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgranicznej w rozumieniu przepisów ustawy
. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz art.
20a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (t.j.
Dz. U. z 2025 r., poz. 1783).
d)dysponuje lub będzie dysponował osobą, którą Wykonawca zamierza skierować do realizacji niniejszego zamówienia w
funkcji technologa posiadającą następujące i doświadczenie:
·doświadczenie w pełnieniu funkcji technologa przy realizacji co najmniej dwóch robót budowlanych, polegających na
rozbudowie, przebudowie lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych, wykonywanych podczas
normalnej pracy obiektu będącego w ciągłej eksploatacji, z której każda z w/w robót budowlanych dotyczyła
oczyszczalni ścieków o:
-przepustowości/wydajności średniodobowej Qdśr. nie mniejszej niż 1100 m3/d,
-równoważnej liczbie mieszkańców nie mniejszej niż 5000 RLM,
-wartości robót nie mniejszej niż 15 000 000,00 PLN netto.
Za robotę wykonaną Zamawiający uzna wyłącznie robotę budowlaną, dla której podpisano protokół odbioru
końcowego lub wydano świadectwo przejęcia robót.
Zarzuty są niezasadne.
Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób
proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania
zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.
Stosownie do art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w odniesieniu do zdolności technicznej lub zawodowej zamawiający
może określić warunki dotyczące niezbędnego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, doświadczenia, potencjału
technicznego wykonawcy lub osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia, umożliwiające realizację
zamówienia na odpowiednim poziomie jakości. W szczególności zamawiający może wymagać, aby wykonawcy spełniali
wymagania odpowiednich norm zarządzania jakością, w tym w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych, oraz
systemów lub norm zarządzania środowiskowego, wskazanych przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w
dokumentach zamówienia.
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty; 3) proporcjonalny.
W ocenie Izby Zamawiający, opisując zaskarżone warunki udziału w postępowaniu, nie naruszył powyższych
przepisów ustawy.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że określenie warunków udziału w postępowaniu należy do kompetencji
Zamawiającego, który ma swobodę w jego ustalaniu, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów ustawy
Pzp, w szczególności z art. 112 ust. 1, stanowiącego, że warunki te muszą być określone w sposób proporcjonalny do
przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia.
Oznacza to konieczność określenia warunku na takim poziomie, który jest usprawiedliwiony dbałością o jakość
i rzetelność wykonania przedmiotu zamówienia, nie wprowadza zaś – nieuzasadnionego z punktu widzenia wykonywania
przyszłej umowy – ograniczenia w dostępie do udziału w postępowaniu. Opis warunków udziału w postępowaniu musi
być ukierunkowany na dopuszczenie do postępowania wykonawców, którzy dają rękojmię należytego wykonania
przyszłej umowy i wyeliminowanie tych, których sytuacja podmiotowa takiej rękojmi nie daje. Za nadmierne natomiast
należy uznać takie warunki, które nie służą osiągnięciu powyższego celu.
Zdaniem Izby zaskarżone warunki udziału w postępowaniu są uzasadnione charakterem zamówienia, jego
specyfiką i wymaganiami związanymi z jego realizacją.
W odniesieniu do osoby mającej pełnić funkcję przedstawiciela wykonawcy po pierwsze zauważenia wymaga, że
Odwołujący wnioskował o dopuszczenie doświadczenia w modernizacji (taki sam wniosek sformułował w zakresie
doświadczenia kierownika budowy). Odwołujący nie przedstawił jednak żadnego merytorycznego wywodu
uzasadniającego taki wniosek, co samo w sobie powoduje jego niezasadność.
Następnie Odwołujący zakwestionował zawężenie wymaganego doświadczenia do realizacji oczyszczalni
ścieków komunalnych o określonych parametrach. Zdaniem Odwołującego jest to o tyle niezasadne, że funkcja
przedstawiciela wykonawcy nie ma charakteru merytorycznego (osoba ta nie pełni określonej wyodrębnionej
samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie), a umowa nie przewiduje dla niej żadnych specyficznych działań, w
związku z czym wystarczające jest legitymowanie się doświadczeniem dotyczącym również innych obiektów z zakresu
gospodarki wodno-ściekowej. Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy, że przedmiotem zamówienia jest
rozbudowa oczyszczalni ścieków, Odwołujący natomiast zmierza do dopuszczenia do realizacji zamówienia w
charakterze przedstawiciela wykonawcy osoby mającej doświadczenie w realizacji obiektu z zakresu gospodarki wodno-
ściekowej. Jak słusznie zauważył Zamawiający, w takim wypadku przedstawiciel wykonawcy mógłby legitymować się
doświadczeniem w tej roli przy realizacji przykładowo sieci wodociągowej, stacji uzdatniania wody czy przydomowej
oczyszczalni ścieków. Izba w pełni podziela stanowisko Zamawiającego, że ze względu na różnice charakteru i
złożoności tego rodzaju obiektów i oczyszczalni ścieków takie doświadczenie nie jest adekwatne do specyfiki i skali
zamówienia. Mimo że przedstawiciel wykonawcy nie wykonuje prac projektowych czy robót budowlanych, to nie sposób
zaprzeczyć, że znajomość specyfiki określonego rodzaju inwestycji, w tym uwarunkowań merytorycznych i prawnych,
jest istotna dla prawidłowej realizacji tej funkcji. Do takiego wniosku prowadzi zakres czynności przewidzianych dla
przedstawiciela wykonawcy, na które wskazał sam Odwołujący (rozstrzyganie wątpliwości dotyczących przedłożonych
PFU oraz innych dokumentów, koordynowanie współpracy wykonawcy i zamawiającego, koordynowanie prac
kierowników robót, usuwanie trudności przy realizacji robót, związanych z nieprzewidywanymi zdarzeniami, zapewnienie
sprawnego nadzoru autorskiego, branie udziału przy odbiorach i koordynowanie usuwania ewentualnych wad). Mimo że
podobny katalog czynności może dotyczyć funkcji przedstawiciela wykonawcy w ramach realizacji innych obiektów z
zakresu gospodarki wodno-ściekowej, to to bez wątpienia inwestycja dotycząca konkretnego rodzaju obiektu, jakim jest
oczyszczalnia ścieków posiada swoją specyfikę, której znajomość przy wykonywaniu tych czynności jest istotna.
Bez znaczenia dla oceny przedmiotowego zarzutu pozostaje okoliczność, że w poprzednim, unieważnionym
postępowaniu, Zamawiający nie ustanowił żadnych wymagań dotyczących przedstawiciela wykonawcy. Rozstrzygnięcie
Izby dotyczy warunku określonego w obecnie prowadzonym postępowaniu, a fakt, że w postępowaniu wcześniejszym
Zamawiający takiego warunku nie określił, nie oznacza, że jego określenie jest niezasadne.
W odniesieniu do funkcji kierownika budowy Odwołujący zakwestionował niedopuszczenie dysponowania
uprawnieniami i doświadczeniem w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Powołując się na postanowienia PFU
Odwołujący podniósł, że w przedmiotowym zamówieniu dominują samodzielnie lub wraz z innymi robotami te dotyczące
specjalności konstrukcyjno-budowlanej, więc nie ma powodów, aby Zamawiający ograniczał w zakresie funkcji
kierownika budowy lub jego doświadczenia możliwość przywołania specjalności konstrukcyjno-budowlanej lub
doświadczenia zdobytego w związku z pełnieniem tej funkcji.
Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy na różny zakres uprawnień wymaganych przez
Zamawiającego oraz objętych wnioskiem odwołania. Zgodnie z art. 15a ust. 20 ustawy Prawo budowlane uprawnienia
budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych,
wodociągowych i kanalizacyjnych bez ograniczeń uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania
robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym, takim jak: sieci i instalacje cieplne, wentylacyjne, gazowe,
wodorowe, wodociągowe i kanalizacyjne. Z kolei zgodnie z art. 15a ust. 4 ustawy Prawo budowlane uprawnienia
budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń uprawniają do projektowania konstrukcji obiektu lub
kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do konstrukcji oraz architektury obiektu. Nie powinno budzić wątpliwości,
że w zamówieniu na rozbudowę oczyszczalni ścieków istotą przedmiotu zamówienia są roboty objęte zakresem art. 15a
ust. 20, nie zaś 15a ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Izba podziela stanowisko Zamawiającego, który wskazał, że Odwołujący stawiając zarzut nieproporcjonalności i
ograniczenia konkurencji w istocie domaga się dopuszczenia kierownika budowy z uprawnieniami, które nie obejmują
całego przedmiotu zamówienia oraz że do projektowania i kierowania robotami budowlanymi co do obiektów gospodarki
wodno-ściekowej właściwe są właśnie uprawnienia sanitarne.
Odnosząc się do odmiennego określenia wymagań w postępowaniu, które zostało unieważnione, Izba
podtrzymuje stanowisko wyrażone w części uzasadnienia dotyczącej przedstawiciela wykonawcy.
W odniesieniu do technologa Odwołujący zakwestionował niedopuszczenie doświadczenia na stanowisku
kierownika rozruchu, podnosząc, że w branży tożsamo lub analogicznie traktuje się doświadczenie nabywane przez
technologów i kierowników rozruchu.
W ocenie Izby Zamawiający w sposób przekonujący uzasadnił opisane w tym zakresie wymagania. Zamawiający
wskazał na różnice między tymi funkcjami (technolog opracowuje i optymalizuje procesy produkcyjne, podczas gdy
kierownik rozruchu odpowiada za praktyczne wdrożenie tych procesów, koordynację badań, pomiarów i uruchomienie
instalacji). Zamawiający jest uprawniony tak określić warunek udziału w postępowaniu, aby zapewnić, że przedmiotową
funkcję będzie wykonywać osoba posiadająca doświadczenie w opracowywaniu procesów, a nie w ich następczym
wdrażaniu, w szczególności biorąc pod uwagę kluczową rolę technologa w realizacji przedsięwzięcia i zapewnieniu jego
powodzenia.
Odmiennego stanowiska nie uzasadnia przedstawiona przez Odwołującego opinia prywatna, sporządzona przez
dr inż. Barbarę Jachimko. Po pierwsze wskazać należy na ograniczony walor dowodowy opinii prywatnej, sporządzonej
na zlecenie strony postępowania odwoławczego i na jego potrzeby. Opinia taka potwierdza jedynie, że osoba, która ją
podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w opinii i nie może sama w sobie przesądzać o zasadności zarzutów.
Niezależnie od powyższego, w opinii tej wskazano, że technolog jest osobą odpowiedzialną za osiągnięcie właściwych
parametrów ścieków, co – zdaniem Izby – ma zasadnicze znaczenie przy realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie
oczyszczalni ścieków. Skoro taka jest rola technologa, to Zamawiający ma prawo oczekiwać, że funkcję tę będzie pełnić
osoba mająca doświadczenie dające rękojmię osiągnięcia powyższego rezultatu. Oceny tej w żadnej mierze nie zmienia
okoliczność, że w świetle przepisów Prawa budowlanego technolog nie jest uczestnikiem procesu budowlanego,
przesądzające znaczenie ma tu bowiem faktyczna rola merytoryczna tej osoby. Jednocześnie w opinii nie przedstawiono
zakresu kompetencji kierownika rozruchu, poza ogólnym wskazaniem, że zwyczajowo pełni on kluczową rolę, o
szerszych kompetencjach niż technolog.
Odnosząc się natomiast zbiorczo do przedstawionych przez Odwołującego wyciągów z dokumentacji innych
postępowań o udzielenie podobnych zamówień, mających dowodzić zasadności zarzutów odnoszących się do kadry
wykonawcy, stwierdzić należy, że są one nieprzydatne dla oceny tych zarzutów. Izba nie ma wiedzy, czy warunki udziału
w tych postępowaniach zostały określone prawidłowo i nie ma kompetencji, aby oceniać to w przedmiotowym
postępowaniu odwoławczym. Jednocześnie okoliczność, że dany zamawiający ustalił wymagania na określonym
poziomie nie uprawnia do wniosku, że wymagania dalej idące są niezgodne z ustawą. Ocenie Izby podlegają natomiast
warunki określone w konkretnym postępowaniu i w towarzyszących mu uwarunkowaniach. W rozpoznawanej sprawie
brak jest podstaw do stwierdzenia nieuzasadnionej nadmiarowości tych warunków.
Zarzut nr 2.5
Izba ustaliła, że w § 15 ust. 1 pkt 4, 7-12 i 15 PPU (w brzmieniu po zmianach) Zamawiający określił kary umowne
z następujących tytułów i w następującej wysokości:
4) nieusunięcia z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy wad stwierdzonych w czasie odbioru końcowego lub
ujawnionych w okresie rękojmi i gwarancji – w wysokości 0,8 % całkowitego wynagrodzenia brutto o którym mowa w § 11
ust. 1 Umowy – za każdy dzień zwłoki liczony od upływu terminu wyznaczonego na usunięcie wad; (…)
7) braku zapłaty lub nieterminowej zapłaty wynagrodzenia należnego Podwykonawcom lub dalszym Podwykonawcom – w
wysokości 0,2 % całkowitego wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy – za każdy dzień zwłoki i za
każdy taki przypadek;
8) nieprzedłożenia do akceptacji projektu umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane lub
projektu jej zmiany – w wysokości 1 % całkowitego wynagrodzenia brutto o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy, za każdy
taki przypadek;
9) nieprzedłożenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy o podwykonawstwo lub jej zmiany – w
wysokości 1 % całkowitego wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy za każdy taki przypadek;
10) braku zmiany umowy o podwykonawstwo w zakresie terminu zapłaty - w wysokości 1% całkowitego wynagrodzenia
brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy, za każdy taki przypadek;
11) braku dokonania wymaganej przez Zamawiającego zmiany umowy o podwykonawstwo w zakresie dostaw lub usług w
zakresie terminu zapłaty we wskazanym przez Zamawiającego terminie w wysokości 1 % całkowitego wynagrodzenia
brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy, za każdy taki przypadek;
12) dopuszczenia do wykonywania robót budowlanych objętych przedmiotem umowy innego podmiotu niż Wykonawca
lub zaakceptowany przez Zamawiającego Podwykonawca skierowany do ich wykonania zgodnie z zasadami określonymi
umową, w wysokości 1% całkowitego wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy, za każdy taki
przypadek; (…)
15) w przypadku braku dokonania poprawek w dokumentacji projektowej w terminie 7 dni w wysokości 2 % całkowitego
wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 11 ust. 1 Umowy, za każdy dzień zwłoki. Przy czym termin nanoszenia
poprawek rozumiany będzie jako uwzględnianie i dokonanie w dokumentacji projektowej zmian uwzględniających uwagi
i zastrzeżenia Zamawiającego liczonych od dnia ich zgłoszenia;
Zgodnie z art. 437 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp umowa, której przedmiotem są roboty budowlane, zawiera również
postanowienia dotyczące wysokości kar umownych, z tytułu:
a) braku zapłaty lub nieterminowej zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcom lub dalszym podwykonawcom,
b) nieprzedłożenia do zaakceptowania projektu umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, lub
projektu jej zmiany,
c) nieprzedłożenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy o podwykonawstwo lub jej zmiany,
d) braku zmiany umowy o podwykonawstwo w zakresie terminu zapłaty, zgodnie z .
Zgodnie z art. 483 § 1 Kc można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub
nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).
Stosownie do art. 484 Kc:
§ 1. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w
zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania
przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły.
§ 2. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to
samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Zgodnie z art. 3531 Kc strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby
jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
W ocenie Izby Odwołujący nie wykazał naruszenia przez Zamawiającego powyższych przepisów.
Na wstępie podkreślić należy, że odwołania dotyczące postanowień przyszłej umowy, tak jak dotyczące każdej
innej czynności lub zaniechania zamawiającego, służą ochronie wykonawców przed działaniami niezgodnymi
z przepisami prawa (art. 513 ustawy Pzp), nie są natomiast narzędziem służącym „negocjowaniu” przez wykonawców
bardziej korzystnych dla nich warunków umowy. Izba może uwzględnić odwołanie wyłącznie w sytuacji, gdy stwierdzi
naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy mające wpływ lub mogące mieć istotny wpływ na wynik
postępowania lub niezgodność projektowanego postanowienia umowy z wymaganiami wynikającymi z przepisów ustawy
(art. 554 ust. 1 ustawy Pzp). Nie korzystają zatem z ochrony prawnej dążenia wykonawców ukierunkowane jedynie na
ukształtowanie korzystniejszej dla siebie treści przyszłej umowy, jeżeli treść nadana przez Zamawiającego nie narusza
obowiązujących przepisów. W ocenie Izby ww. zarzuty nie zmierzają do wyeliminowania działań Zamawiającego
naruszających przepisy prawa, ale jedynie do nadania postanowieniom umowy treści korzystnej dla wykonawcy.
Po pierwsze, brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że Zamawiający dopuścił się naruszenia art. 437
ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp – przepis ten określa kompetencję do określenia w umowie postanowień dotyczących wysokości
kar umownych, co Zamawiający uczynił. Po drugie, nie sposób przypisać Zamawiającemu naruszenia art. 483 § 1 Kc,
który uprawnia do zastrzeżenia w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania
zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę kary umownej.
Następnie stwierdzić należy, że Odwołujący nie tylko nie wykazał naruszenia przez Zamawiającego art. 484 Kc,
ale przepis ten wręcz zaprzecza głównej tezie odwołania, zgodnie z którą zaskarżone kary umowne są wadliwe dlatego,
że przewyższają ewentualną szkodę. Zauważenia wymaga bowiem, że zgodnie z art. 484 § 1 Kc, w razie niewykonania
lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek
wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Z kolei art. 484 § 2 Kc daje podstawę żądania zmniejszenia
kary umownej w wypadku, gdy jest ona rażąco wygórowana. Z przepisów tych wynika zatem, że obowiązek zapłaty kary
umownej nie jest uzależniony do wystąpienia szkody i jej wysokości, natomiast brak szkody lub jej niska wysokość jest
podstawą miarkowania tej kary.
Kolejną z podstaw prawnych zarzutu Odwołujący uczynił art. 3531 Kc, określający granice swobody umów. W
ocenie Izby Odwołujący nie wykazał, aby swoboda Zamawiającego w kształtowaniu postanowień umowy przekraczała
granice wyznaczone ww. przepisami Kc. Odwołujący w zasadzie nie przedstawił wywodu, który potwierdzałby
naruszenie art. 3531. Nie wykazał sprzeczności zaskarżonych postanowień z ustawą, właściwością (naturą stosunku),
nie można też uznać zarzutów za zasadne z powodu naruszenia bliżej nieokreślonych zasad współżycia społecznego.
Zarzuty odwołania w tym zakresie należy uznać za dążenie do korzystniejszego dla wykonawców ukształtowania
postanowień przyszłej umowy, nie zaś za zwalczanie działań Zamawiającego naruszających przepisy prawa. Wniosek,
jaki wynika z uzasadnienia tych zarzutów jest tylko taki, że zakwestionowane postanowienia stanowią dla wykonawcy
określoną dolegliwość i lub wiążą się z pewnym ryzykiem, czego jednak nie można utożsamiać z przekroczeniem
zasady swobody umów. Zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp, SW Z zawiera m.in.
projektowane postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego, które zostaną wprowadzone do umowy w
sprawie zamówienia publicznego. Ustawa przyznaje więc zamawiającym możliwość określenia istotnych postanowień
przyszłej umowy i podania ich do wiadomości wykonawców, którzy akceptują te postanowienia przystępując do udziału
w postępowaniu. Fakt skorzystania przez Zamawiającego z przyznanego ustawowo uprawnienia kształtowania treści
umowy nie stanowi sam w sobie o nadużyciu zasady swobody umów, w tym naruszeniu zasad współżycia społecznego.
Odwołujący natomiast nie przedstawił argumentacji, która świadczyłaby o wystąpieniu takiego naruszenia w niniejszej
sprawie.
Przedstawione przez Odwołującego uzasadnienie przedmiotowego zarzutu ogranicza się do ogólnikowych
twierdzeń, że kary umowne są nieproporcjonalne w stosunku do naruszeń, którymi są objęte oraz mają charakter rażąco
wygórowany, powodują niemożliwość oszacowania ryzyka oraz nie spełniają swoje funkcji kompensacyjnej
i dyscyplinującej. Odwołujący nie wykazał więc, aby Zamawiający – określając wysokość kar umownych – naruszył
przepisy ustawy, w tym przede wszystkim, że poziom kar umownych jest tak rażąco wygórowany, że zakłóca lub
uniemożliwia konkurencję w postępowaniu. W ocenie Izby Odwołujący nie podjął nawet próby przeprowadzenia takiego
dowodu, nie przedstawili chociażby żadnej symulacji, która potwierdzałaby, że podjęcie się realizacji zamówienia
wiązałoby się dla wykonawcy z tak wysokim ryzykiem, że wyłącza ono ekonomiczną celowość ubiegania się
o zamówienie, co w konsekwencji wyłącza lub niezasadnie ogranicza konkurencję w postępowaniu.
Zauważyć należy, że funkcją kar umownych jest nie tylko naprawienie szkody wyrządzonej zamawiającemu (co
wynika z art. 480 § 1 Kc), kary te pełnią również funkcję prewencyjną, motywując wykonawcę do należytego wykonania
przedmiotu umowy i minimalizując ryzyko niedotrzymania jej postanowień. W ocenie Izby zastrzeżone przez
Zamawiającego kary pozwalają zrealizować te funkcje, a żądania Odwołującego zmierzają jedynie do ukształtowania
kwestionowanych postanowień w sposób dla niego korzystniejszy.
Zarzut nr 2.7
Izba ustaliła, że Zamawiający zamieścił w PPU następujące postanowienia dotyczące waloryzacji wynagrodzenia:
§ 18:
19.Stosownie do postanowień art. 439 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych, Zamawiający przewiduje możliwość
zmiany wysokości wynagrodzenia określonego w Umowie w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów
związanych z realizacją przedmiotu zamówienia, na następujących zasadach:
a)poziom zmiany ceny materiałów lub kosztów, o których mowa w art. 439 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień
publicznych, uprawniający Strony Umowy do żądania zmiany wynagrodzenia wynosi minimum 10% względem
ceny lub kosztu przyjętych w celu ustalenia wynagrodzenia Wykonawcy zawartego w ofercie;
b)początkowy termin ustalenia zmiany wynagrodzenia przypada na dzień otwarcia ofert;
c)zmiana wynagrodzenia dokonana zostanie z użyciem odesłania do wskaźnika zmiany cen materiałów lub kosztów
ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;
d)wysokość wynagrodzenia zmienia się o kwotę zmiany cen netto materiałów lub kosztów związanych z realizacją
przedmiotu zamówienia;
e)wniosek o zmianę wysokości wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji przedmiotu zamówienia nie może być
złożony wcześniej niż po 180 dniach od dnia otwarcia ofert,
a każdy kolejny nie może być złożony wcześniej niż po 180 dniach od daty ostatniej zmiany wysokości
wynagrodzenia;
f)maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, jaką dopuszcza Zamawiający w efekcie zastosowania postanowień o
zasadach wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia to 2 % względem ceny lub kosztu przyjętych w celu
ustalenia wynagrodzenia Wykonawcy zawartego w ofercie.
20.Zmiana umowy na podstawie ust. 19 powyżej wymaga złożenia drugiej stronie pisemnego wniosku, o którym mowa w
ust. 19 lit. e powyżej, w którym wykazany zostanie związek zmiany ceny materiałów lub kosztów z realizacją
przedmiotu zamówienia z wysokością wynagrodzenia, o którym mowa w Umowie.
§ 19:
18.Stosownie do postanowień art. 439 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych, Zamawiający przewiduje możliwość
zmiany wysokości wynagrodzenia określonego w Umowie w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów
związanych z realizacją przedmiotu zamówienia, na następujących zasadach:
a)poziom zmiany ceny materiałów lub kosztów, o których mowa w art. 439 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień
publicznych, uprawniający Strony Umowy do żądania zmiany wynagrodzenia wynosi minimum 10% względem
ceny lub kosztu przyjętych w celu ustalenia wynagrodzenia Wykonawcy zawartego w ofercie;
b)początkowy termin ustalenia zmiany wynagrodzenia przypada na dzień otwarcia ofert;
c)zmiana wynagrodzenia dokonana zostanie z użyciem odesłania do wskaźnika zmiany cen materiałów lub kosztów
ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;
d)wysokość wynagrodzenia zmienia się o kwotę zmiany cen netto materiałów lub kosztów związanych z realizacją
przedmiotu zamówienia;
e)wniosek o zmianę wysokości wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji przedmiotu zamówienia nie może być
złożony wcześniej niż po 180 dniach od dnia otwarcia ofert,
a każdy kolejny nie może być złożony wcześniej niż po 180 dniach od daty ostatniej zmiany wysokości
wynagrodzenia;
f)maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, jaką dopuszcza Zamawiający w efekcie zastosowania postanowień o
zasadach wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia to 2 % względem ceny lub kosztu przyjętych w celu
ustalenia wynagrodzenia Wykonawcy zawartego w ofercie.
21.Zmiana umowy na podstawie ust. 19 powyżej wymaga złożenia drugiej stronie pisemnego wniosku, o którym mowa w
ust. 19 lit. e powyżej, w którym wykazany zostanie związek zmiany ceny materiałów lub kosztów z realizacją
przedmiotu zamówienia z wysokością wynagrodzenia, o którym mowa w Umowie.
Stosownie do art. 439 ust. 1, 2 i 4 ustawy Pzp:
1. Umowa, której przedmiotem są roboty budowlane, dostawy lub usługi, zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy,
zawiera postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy w
przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia.
2. W umowie określa się:
1) poziom zmiany ceny materiałów lub kosztów, o których mowa w ust. 1, uprawniający strony umowy do żądania
zmiany wynagrodzenia oraz początkowy termin ustalenia zmiany wynagrodzenia;
2) sposób ustalania zmiany wynagrodzenia:
a) z użyciem odesłania do wskaźnika zmiany ceny materiałów lub kosztów, w szczególności wskaźnika
ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego lub
b) przez wskazanie innej podstawy, w szczególności wykazu rodzajów materiałów lub kosztów, w przypadku
których zmiana ceny uprawnia strony umowy do żądania zmiany wynagrodzenia;
3) sposób określenia wpływu zmiany ceny materiałów lub kosztów na koszt wykonania zamówienia oraz określenie
okresów, w których może następować zmiana wynagrodzenia wykonawcy;
4) maksymalną wartość zmiany wynagrodzenia, jaką dopuszcza zamawiający w efekcie zastosowania postanowień o
zasadach wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia.
4. Przez zmianę ceny materiałów lub kosztów rozumie się wzrost odpowiednio cen lub kosztów, jak i ich obniżenie,
względem ceny lub kosztu przyjętych w celu ustalenia wynagrodzenia wykonawcy zawartego w ofercie.
Zgodnie z art. 431 ustawy Pzp zamawiający i wykonawca wybrany w postępowaniu o udzielenie zamówienia
obowiązani są współdziałać przy wykonaniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, zwanej dalej „umową”, w celu
należytej realizacji zamówienia.
Zgodnie z art. 3531 Kc strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby
jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Art. 5 Kc stanowi: Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym
przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie
jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
W odniesieniu do przedmiotowego zarzutu Izba w pełni podtrzymuje wyrażone we wcześniejszej części
uzasadnienia stanowisko o zakresie i roli środków ochrony prawnej w określaniu postanowień przyszłej umowy. Aby
zatem skutecznie podnieść zarzut dotyczący takich postanowień Odwołujący musi wykazać ich niezgodność z
przepisami. W ocenie Izby w rozpoznawanej sprawie do takiego wykazania nie doszło.
Po pierwsze należy stwierdzić, że Zamawiający zamieścił we wzorze umowy wszystkie elementy waloryzacji
wymagane przepisami ustawy, brak więc jest podstaw do twierdzenia o naruszeniu tych przepisów. Zamawiający określił
poziom zmiany cen uprawniający do waloryzacji, sposób jej ustalenia z odesłaniem do wskaźnika publikowanego przez
Prezesa GUS, wpływ zmiany cen na koszt wykonania zamówienia oraz maksymalną wartość zmiany wynagrodzenia. W
ocenie Izby Odwołujący nie wykazał, aby wprowadzenie tych postanowień stanowiło wyłącznie formalne wypełnienie
obowiązku określonego w art. 439 ustawy Pzp.
W zaskarżonych postanowieniach trudno również dopatrzyć się naruszenia art. 431 ustawy Pzp, określającego
zasadę współdziałania zamawiającego i wykonawcy wybrany przy wykonaniu umowy. Ponadto Odwołujący nie wykazał,
aby swoboda Zamawiającego w kształtowaniu postanowień umowy przekraczała granice wyznaczone wskazanymi
w odwołaniu przepisami Kc. Odwołujący nie wykazał sprzeczności zaskarżonych postanowień z ustawą, właściwością
(naturą stosunku), nie można też uznać zarzutów za zasadne z powodu naruszenia bliżej nieokreślonych zasad
współżycia społecznego. Odwołujący nie wykazał również, aby treść klauzuli waloryzacyjnej stanowiła nadużycie prawa
podmiotowego w rozumieniu art. 5 Kc. Za przekroczenie zasady swobody umów i nadużycie prawa podmiotowego nie
może być uznana okoliczność, że wykonawca nie będzie się mógł domagać podwyższenia wynagrodzenia w przypadku
ograniczonych, przewidywalnych na etapie ofertowania zmian cen, nieoddziaływujących istotnie na koszty wykonania
zamówienia czy nierekompensujących w pełni wzrostu tych kosztów.
W ocenie Izby nie stanowi naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów warunek zmiany wynagrodzenia
polegający na wystąpieniu zmiany ceny materiałów lub kosztów na rynku związanych z realizacją umowy wynoszącej
minimum 10%. Nieprzekonujący jest przedstawiony przez Odwołującego argument, że skoro wskaźnik ten w stosunku
do roku 2024 r. w 2025 r. wyniósł 103,6 (wzrost cen o 3,6%), to oznacza, że Zamawiający określił warunek na takim
poziomie, żeby ten się nie ziścił, co stanowi o pozorności utworzonej przez niego klauzuli waloryzacyjnej. Należy mieć na
uwadze, że jakkolwiek celem waloryzacji jest minimalizowanie skutków zmiany kosztów realizacji zamówienia, to cel ten
nie powinien być rozumiany jak bieżące i całkowite eliminowanie skutków każdej zmiany kosztów realizacji zamówienia,
o czym świadczy fakt, że ustawodawca zobowiązał zamawiających do określania zarówno jej częstotliwości, jak
i poziomu zmiany ceny materiałów lub kosztów, po osiągnięciu powstanie uprawnienie do waloryzacji wynagrodzenia.
Oznacza to, że wykonawca musi brać pod uwagę, że waloryzacja nie zapewni pełnej rekompensaty zwiększonych
kosztów wykonania zamówienia, a powinna raczej rekompensować zmiany istotne czy trudne do przewidzenia.
Następnie wskazać należy, że Odwołujący domaga się zmiany wynagrodzenia wyłącznie w oparciu o Komunikat
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, bez konieczności udowadniania zmiany cen materiałów lub kosztów w inny
sposób, a zmiana ta, w wersji proponowanej przez Odwołującego, może być wielokrotna i każdorazowo może wynosić
nawet 10%.
Odwołujący nie przedstawił żadnych konkretnych argumentów przemawiających za wnioskowanym w odwołaniu
sposobem ustalania i wartością waloryzacji. Pozwala to stwierdzić, że Odwołujący żąda po prostu takiego sposobu
waloryzacji, który będzie dla niego korzystny. Zasadność takiego żądania nie została wykazana, a jego realizacja
spowodowałaby po stronie Zamawiającego brak przewidywalności budżetowej. Jak bowiem wskazał Zamawiający,
wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem dla danego roku kalendarzowego od 2021 r. utrzymywał się na
poziomie od kilku od kilkunastu procent, zawsze przekraczając wartość 3,5%, co czyni prawdopodobnym, że klauzula
waloryzacyjna zaproponowana przez Odwołującego zaktualizuje się zawsze i to w oderwaniu od poniesionej
rzeczywistej straty.
Biorąc powyższe pod uwagę, za niezasadne Izby uznała zarzuty dotyczące klauzuli waloryzacyjnej.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, odwołanie – w zakresie
podlegającym merytorycznemu rozpoznaniu – podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 i § 8 ust.
2 pkt 1 , stosownie do wyniku postępowania obciążając kosztami Odwołującego.
KIO 1563/26
Izba ustaliła, że 9 maja 2026 r. Odwołujący przekazał do akt sprawy oświadczenie o cofnięciu odwołania. Wobec
powyższego postępowanie odwoławcze – zgodnie z art. 568 pkt 1 ustawy Pzp – należało umorzyć.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do art. 557 ustawy Pzp i § 9 ust. 1 pkt 3 lit. a
z 2020 r. poz. 2437), nakazując zwrot na rzecz Odwołującego kwoty 18 000,00 zł stanowiącej 90% uiszczonego wpisu.
Przewodnicząca:……………………