KIO 4056/25
National Appeal Chamber (KIO)2025-11-05
Case number
KIO 4056/25
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2025-11-05
Type
wyrok
Judges
Michał Rozbiewski
Judgment text
Sygn. akt: KIO 4056/25
WYROK
Warszawa, 5 listopada 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący:Michał Rozbiewski
Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie 31 października 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 24
września 2025 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej sp. z o.o. z siedzibą w Pile
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Samorządową Administrację Placówek w Wyrzysku z siedzibą
w Wyrzysku
orze ka:
1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności unieważnienia postępowania w zakresie
części I, unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego oraz dokonanie ponownego badania i oceny
ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego.
2.Kosztami postępowania obciąża zamawiającego.
2.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł (siedem tysięcy pięćset złotych) uiszczoną
przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) stanowiącą
uzasadnione koszty postępowania odwoławczego poniesione przez odwołującego z tytułu wynagrodzenia
pełnomocnika oraz kwotę 287,30 zł (dwieście osiemdziesiąt siedem złotych i trzydzieści groszy) stanowiącą
uzasadnione koszty postępowania odwoławczego poniesione przez odwołującego z tytułu kosztów związanych z
dojazdem na wyznaczone posiedzenie lub rozprawę.
2.2.Zasądza od zamawiającego Samorządowej Administracji Placówek w Wyrzysku z siedzibą w Wyrzysku na rzecz
odwołującego Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej sp. z o.o. z siedzibą w Pile kwotę w wysokości
11 387,30 zł (jedenaście tysięcy trzysta osiemdziesiąt siedem złotych i trzydzieści groszy) stanowiącą
uzasadnione koszty postępowania odwoławczego poniesione przez odwołującego.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:………………….......................
Sygn. akt: KIO 4056/25
U zasadnie nie
Samorządowa Administracja Placówek w Wyrzysku z siedzibą w Wyrzysku, zwana „Zamawiającym”, prowadzi
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo
zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.), zwanej dalej: „Pzp”, którego przedmiotem jest „Zakup
biletów miesięcznych dla uczniów dojeżdżających do szkół na terenie Gminy Wyrzysk oraz dowóz uczniów
niepełnosprawnych w roku szkolnym 2025/2026”, znak postępowania: S AP.K P-340-1/2025, zwane dalej
„Postępowaniem”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 17 czerwca 2025 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod
numerem 2025/BZP 00281814/01. Zamawiający wskazał, że Postępowanie prowadzone jest w trybie podstawowym z
możliwością prowadzenia negocjacji, gdyż wartość zamówienia nie przekracza kwot wskazanych w aktach
wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp dla zamówień klasycznych na usługi. Zamówienie zostało
podzielone na części, przy czym część I obejmowała zakup biletów miesięcznych.
24 września 2025 r. wykonawca Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej sp. z o.o. z siedzibą w Pile
(zwany także „Odwołującym”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej dotyczące Postępowania.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
„1. Naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp poprzez odrzucenie oferty wykonawcy PKS sp. z o.o. pomimo tego, że
wskazany przez Spółkę 9 minutowy czas podstawienia pojazdu zastępczego nie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji i
jest realny do wykonania przez Spółkę.
2. Naruszenie art. 255 ust. 2 Pzp poprzez unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego
pomimo tego, że w postępowaniu oferta Odwołującego nie podlegała odrzuceniu.
3. Naruszenie art. 260 Pzp poprzez niewskazanie prawidłowo uzasadnienia prawnego i faktycznego w treści
decyzji z dnia 19 września 2025 r. w zakresie unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 ust. 6 Pzp.
4. Naruszenie art. 255 ust. 6 Pzp poprzez unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego
pomimo niewykazania wszelkich przesłanek warunkujących zaistnienie podstaw prawnych do unieważnienia
postępowania.
5. Naruszenie art. 255 ust. 6 Pzp w zw. z art. 457 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp przez unieważnienie postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego z uwagi na bezzasadne stwierdzenie, że postępowanie obarczone jest niemożliwą
do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia
publicznego, pomimo że przyczyny wskazane w uzasadnieniu nie stanowią wady uniemożliwiającej zwarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.”
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu: „unieważnienia czynności
odrzucenia oferty PKS sp. z o.o., dokonanie ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem jedynie oferty
Odwołującego w zakresie części I Postępowania, unieważnienia czynności unieważnienia Postępowania i dokonanie
ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem jedynie oferty Odwołującego, w zakresie części I postępowania oraz
obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego, w tym kosztami związanymi z dojazdem na
wyznaczoną rozprawę lub rozprawy Izby.”
Odwołujący wskazał, że w jego ocenie złożone przezeń oferta nie jest ofertą podlegającą odrzuceniu, jest ofertą
najkorzystniejszą w ramach kryteriów oceny ofert określonych w specyfikacji warunków zamówienia i mogłaby zostać
wybrana, a tym samym Odwołującemu udzielono by zamówienia. Odwołujący stwierdził również, że czynności
Zamawiającego skutkować mogą poniesieniem przez niego realnej szkody majątkowej, na którą składają się utracone
korzyści z tytułu realizacji zamówienia publicznego.
W uzasadnieniu odwołania została przedstawiona argumentacja dla podniesionych zarzutów.
23 października 2025 r. Zamawiający wniósł odpowiedź na odwołanie, w treści której złożył wniosek o oddalenie
odwołania w całości oraz o zasądzenie od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kosztów postępowania, w tym
kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania, złożonych dowodów oraz biorąc pod uwagę
stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Iz ba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na
podstawie art. 528 Pzp i skierowała odwołanie na rozprawę.
Izba uznała, że Odwołujący posiadał interes w uzyskaniu zamówienia oraz mógł ponieść szkodę w wyniku
naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki dopuszczalności
odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 Pzp.
Żaden podmiot nie zgłosił przystąpienia do postępowania odwoławczego.
Izba zaliczyła na poczet materiału dowodowego:
1) dokumentację zapisaną w postaci elektronicznej, przesłaną do akt sprawy przez Zamawiającego za pośrednictwem
poczty elektronicznej 15 października 2025 r., w tym w szczególności:
- specyfikację warunków zamówienia (zwaną dalej „SWZ”) wraz z załącznikami;
- ofertę złożoną w Postępowaniu przez Odwołującego;
- wezwanie Zamawiającego do Odwołującego z 1 lipca 2025 r. do złożenia wyjaśnień;
- wyjaśnienia złożone przez Odwołującego z 3 lipca 2025 r.;
- zawiadomienie o unieważnieniu czynności w Postępowaniu oraz zawiadomienie o powtórzeniu czynności badania i
oceny ofert z 15 września 2025 r.;
- zawiadomienie o odrzuceniu ofert i unieważnieniu Postępowania z 19 września 2025 r.
2) dokumenty załączone przez Odwołującego do odwołania, w tym w szczególności kopie 5 umów zawartych między
Zamawiającym a Odwołującym w latach 2022-2025.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zamawiający w Rozdziale IX ust. 1 Specyfikacji Warunków Zamówienia („SW Z”) wskazał m.in. kryterium oceny
ofert „Czas podstawienia pojazdu zastępczego” z wagą 20%. Zamawiający wskazał, że przyzna punkty w ramach tego
kryterium w następujący sposób:
„Czas podstawienia pojazdu zastępczego
Liczba punktów = Ao/Ab x 20
gdzie:
- Ao – najkrótszy czas podstawienia pojazdu zastępczego spośród ofert
nieodrzuconych
- Ab – czas podstawienia pojazdu zastępczego oferty badanej
- 20 – wskaźnik stały”
W treści wzoru formularza ofertowego, stanowiącego załącznik do SW Z, przewidziano ust. 6 o następującej
treści:
„Zobowiązujemy się w przypadku awarii pojazdu podstawić pojazd zastępczy w czasie …………… minut od
wystąpienia awarii.”
Odwołujący złożył ofertę w Postępowaniu, a w treści złożonego przezeń formularza ofertowego zadeklarował
podstawienie pojazdu zastępczego w przypadku awarii pojazdu w czasie 9 minut od wystąpienia awarii.
Zamawiający pismem z 1 lipca 2025 r. wezwał Odwołującego do wyjaśnień treści oferty w zakresie wskazanego
w ofercie czasu podstawienia pojazdu zastępczego. Wskazał, że z uwagi na obejmowanie przez zamówienie
przewozów zlokalizowanych na obszarze całej gminy Wyrzysk z różnych miejscowości (z terenów wiejskich),
wykonawca winien wyjaśnić, czy wskazany przez niego czas jest realny do wykonania, uwzględniając przy tym
wszystkie okoliczności mające wpływ od chwili stwierdzenia awarii pojazdu do chwili przyjazdu pojazdu zastępczego
m.in. powiadomienie bazy o awarii, wyznaczenie pojazdu zastępczego, wyznaczenie kierowcy oraz czas dojazdu do
miejsca awarii.
Odwołujący pismem z 3 lipca 2025 r. potwierdził, że wskazany czas podstawienia pojazdu zastępczego jest
realny do wykonania z uwagi na zatrudnienie kierowców do realizacji zamówienia z terenu Gminy Wyrzysk,
mieszkających w różnych miejscowościach z terenu Gminy Wyrzysk (Wyrzysk, Osiek, Gromadno, Szczerbin), a także
gmin sąsiednich: Łobżenica i Białośliwie. Kierowcy pozostają w rezerwie i gotowości do pracy na wypadek awarii
autobusu. Wskazał, że celowo zatrudnia więcej kierowców, by w sytuacjach kryzysowych, tj. awaria autobusu do
przewożenia dzieci Gminy Wyrzysk do szkół, w szybki i bezproblemowy sposób zareagować i podstawić pojazd
zastępczy. Odwołujący stwierdził także, że w dyspozycji pozostaje rezerwowy kierowca wraz z autobusem rezerwowym
na dworcu autobusowym w Wyrzysku.
Taka sytuacja – w ocenie Odwołującego - umożliwia dotarcie do miejscowości Gminy Wyrzysk wskazanych w
SW Z najpóźniej w ciągu 9 minut od chwili stwierdzenia awarii pojazdu do chwili przyjazdu pojazdu zastępczego.
Wszyscy kierowcy wyposażeni są w telefony komórkowe, więc łączność bezpośrednio pomiędzy kierowcami (celem
szybkiej reakcji na awarię) lub ze służbami dyspozytorskimi oraz wydanie dyspozycji odbywa się natychmiast po uznaniu
przez kierowcę, że jazda autobusem nie jest możliwa. Kierowcy są w dyspozycji, więc nie ma potrzeby dodatkowego
czasu na organizację wolnego kierowcy.
Dla udokumentowania deklarowanego czasu podstawienia pojazdu zastępczego przedstawił zrzuty ekranu z
Google Maps ukazujące czas trwania podróży pomiędzy miejscowościami, których dotyczył przedmiot zamówienia.
15 lipca 2025 r. Zamawiający poinformował o wyborze oferty TOS sp. z o.o. jako najkorzystniejszej. Zamawiający
stwierdził, że części I Postępowania nie została odrzucona żadna oferta.
15 września 2025 r. Zamawiający zawiadomił o unieważnieniu czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w
zakresie części I oraz zawiadomił o powtórzeniu czynności badania i oceny ofert. Zamawiający uczynił tak wobec
uwzględnienia w całości odwołania wniesionego przez Odwołującego w sprawie o sygn. akt KIO 2946/25.
19 września 2025 r. Zamawiający zawiadomił o odrzuceniu ofert oraz unieważnieniu Postępowania w zakresie
części I. Oferta Odwołującego została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z
dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji („u.z.n.k.”) jako złożona w warunkach czynu nieuczciwej
konkurencji.
Zamawiający wskazał, że według czasów przejazdu oznaczonych na Google Maps czas przejazdu samochodem
osobowym na trasach (ruch dzienny, w okresie jesiennym): Wyrzysk – Nowe Bielawy – wynosi ok. 11 minut, Wyrzysk –
Auguścin – wynosi ok. 11 minut, Wyrzysk – Bagdad – wynosi ok. 8 minut, Wyrzysk – Ruda – wynosi ok. 6 minut, Osiek
nad Notecią – Wyciąg – wynosi ok. 7 minut, Osiek nad Notecią – Żelazno – wynosi ok. 8 minut, Osiek nad Notecią –
Wyrzysk – wynosi ok. 8 minut. Zamawiający zaznaczył, iż czasy te ulegną z oczywistych przyczyn wydłużeniu w
sezonie zimowym.
Zamawiający stwierdził, że podane przezeń średnie czasy przejazdu samochodem osobowym (a nie autobusem,
który co do zasady porusza się wolniej) wskazują, iż nie jest możliwe każdorazowe podstawienie pojazdu zastępczego w
czasie 9 minut albowiem nie jest możliwe, aby wykonawca dysponował autobusami i kierowcami gotowymi do
natychmiastowej realizacji przejazdu zastępczego w każdej miejscowości, z której i do której realizowane są dowozy.
Dodatkowo do czasu przejazdu należy doliczyć czas na przygotowanie kierowcy do przejazdu, uruchomienie pojazdu
oraz choćby pobieżne sprawdzenie stanu bezpieczeństwa albowiem każdy kierowca ma obowiązek przed
rozpoczęciem pracy sprawdzić stan techniczny pojazdu (m.in. sprawność hamulców, luz kierownicy, sprawność
wycieraczek i sygnału dźwiękowego, a także poziom oleju, poziom płynu w układzie chłodzenia, ilość paliwa w zbiorniku
oraz uruchomić i sprawdzić działanie wskaźników kontrolnych na tablicy rozdzielczej, skontrolować czystość w
pojeździe, co z pewnością zajmuje co najmniej kilka minut).
Zamawiający uznał, iż nawet posiadanie rezerwowego kierowcy i autobusu znajdującego się na dworcu
autobusowym w Wyrzysku nie powoduje, iż możliwe jest podstawienie go w ciągu 9 minut na dowolnym odcinku tras
objętych Postępowaniem, na którym mogłaby nastąpić awaria, biorąc pod uwagę obszar realizacji przedmiotu
zamówienia i długości poszczególnych tras, a to z uwagi na odległości pomiędzy poszczególnymi miejscowościami i
czasy potrzebne do ich pokonania, przy uwzględnieniu dodatkowo czasu przygotowania pojazdu do ruchu.
W ocenie Zamawiającego należy również uwzględnić czas pracy kierowców, obowiązujące ich przerwy w pracy,
a także dobowy i tygodniowy wypoczynek, które powodują, iż nie jest możliwe każdorazowe wezwanie danego
zatrudnionego kierowcy do pracy w dowolnym czasie. W takim ujęciu uznać należałoby, iż każdy z kierowców pełni
całodobowy dyżur oczekując na wezwanie do awarii, co byłoby sprzeczne z przepisami prawa pracy.
Zamawiający stwierdził, że Odwołujący nie wskazał samej lokalizacji miejsca pobytu każdego z kierowców, ani w
żaden sposób nie wyjaśnił korelacji pomiędzy czasem dojazdu z miejsca zamieszkania kierowców na miejsce awarii,
które może nastąpić na każdym odcinku trasy. Ponadto doświadczenie życiowe wskazuje, że do czasu realizacji
podstawienia autobusu w miejsce awarii, w przypadku, gdyby miał to być autobus zaparkowany w miejscu zamieszkania
kierowcy, trzeba również doliczyć czas wyjścia z domu po poinformowaniu o nagłej konieczności wyjazdu do awarii
(zakładając, że może to zająć najszybciej ok. 2 minut), obowiązkowe sprawdzenie pojazdu (co najmniej kilka minut), i
dodatkowo ok. 1-2 minut na wyjazd autobusem z podwórka, a zatem nie ma fizycznej możliwości by w ciągu 9 minut
autobus znalazł się na miejscu zdarzenia – awarii innego autobusu - (na każdym dowolnym odcinku tras objętych
zamówieniem) i mógł zabrać dzieci.
Zamawiający dodał także, że autobusy parkują w miejscu zamieszkania kierowców najczęściej po zakończeniu
przez nich pracy w danym dniu, a zatem w godzinach realizacji przedmiotowego zamówienia autobusy te w większości
będą znajdowały się w trasie, a nie w miejscu zamieszkania kierowców, a zatem nie będą mogły być zadysponowane
natychmiast do zgłoszonej awarii. Uznał za niewiarygodne, aby w prosperującym przedsiębiorstwie do realizacji jednego
zadania przeznaczono określoną liczbę autobusów, w tym autobusy parkujące stale, na co dzień, w miejscu
zamieszkania rezerwowych kierowców (w Wyrzysku, Osieku, Gromadnie, Szczerbinie, Łobżenicy i Białośliwiu – a więc
co najmniej 6 autobusów), aby stanowić zabezpieczenie dla pojawiających się od czasu do czasu awarii, nie zarabiając
w tym czasie jakkolwiek na swoje utrzymanie.
Zamawiający skonstatował, że dla wyjaśnienia możliwości podstawienia autobusu zastępczego w czasie 9 minut
nie ma również znaczenia okoliczność, iż wykonawca dysponuje linią regularną. Analiza rozkładu jazdy linii regularnych
Odwołującego wskazuje, iż w godzinach, w których miałyby być wykonywane przejazdy w ramach przedmiotowego
zamówienia i w których mogłaby zdarzyć się awaria wymagająca podstawienia autobusu zastępczego (w szczególności
w godzinach porannych, w których linia regularna służy do dojazdów do pracy, czy szkół, i w których kursów jest
najwięcej) nie ma przerw umożliwiających skorzystanie z pojazdu z linii regularnej do podstawienia go jako pojazdu
zastępczego.
W konsekwencji Zamawiający uznał, że przy uwzględnieniu powyższych odległości, zwykłego ruchu drogowego
w czasie w jakim komunikacja jest świadczona (m.in. wzmożony ruch poranny), ograniczenia w poruszaniu się
autobusem zgodnie z zasadami ruchu drogowego, oczywistym jest, że nie jest możliwe spełnienie przez Odwołującego
wymogu podstawienia autobusu zastępczego w każdym miejscu danej linii komunikacyjnej w czasie do 9 minut.
Miejscem podstawienia autobusu zastępczego jest dowolne miejsce na którejkolwiek z linii komunikacyjnych, na których
ma być realizowane zamówienie – nawet na ostatnich kilometrach trasy. Zamawiający przy ocenie oferowanego czasu
podstawienia autobusu zastępczego nie może w tym wypadku poprzestać na samych zapewnieniach wykonawcy
zawartych w treści oferty, czy wyjaśnieniach do niej, ale musi także ocenić w sposób obiektywny to czy takie
zapewnienie może być przez danego wykonawcę rzeczywiście spełnione.
Zamawiający uznał, że Odwołujący wskazał tak krótki termin jedynie w celu uzyskania większej liczby punktów z
góry wiedząc, że nie będzie w stanie spełnić świadczenia. Takie działanie uznał za złożenie oferty w warunkach czynu
nieuczciwej konkurencji albowiem wykonawca oświadcza nieprawdę celem uzyskania przewagi w Postępowaniu i
dopuszcza się działania sprzecznego z dobrymi obyczajami, które wymagają kierowania się prawdą.
Zamawiający stwierdził, że mógł unieważnić Postępowanie, gdyż wszystkie złożone oferty zostały odrzucone.
Ponadto dostrzegł istnienie niemożliwej do usunięcia wady uniemożliwiającej zawarcie niepodlegającej unieważnieniu
umowy w sprawie zamówienia publicznego, co stanowiło dodatkową podstawę do unieważnienia Postępowania.
W szczególności Zamawiający ustalił, że kryterium oceny ofert „czas podstawienia pojazdu zastępczego” nie jest
mierzalne albowiem nie określono momentu, od którego liczony będzie czas podstawienia pojazdu zastępczego: czy
chodzi o zgłoszenie awarii przez Zamawiającego, zgłoszenie jej przez wykonawcę Zamawiającemu, czy też od
wystąpienia awarii, o której w takim przypadku Zamawiający mógłby w ogóle nie wiedzieć, a zatem nie byłby w stanie
ustalić, czy pojazd zastępczy został podstawiony w zadeklarowanym czasie. Ponadto tak sformułowane kryterium, bez
określenia minimalnego czasu, jaki jest możliwy w ocenie Zamawiającego na podstawienie autobusu zastępczego,
powoduje, iż wykonawcy mogliby zadeklarować świadczenie niemożliwe, zwłaszcza biorąc pod uwagę, iż nie
zastrzeżono kary umownej za przekroczenie czasu podstawienia autobusu zastępczego.
Izba zważyła, co następuje.
Stan faktyczny nie był sporny między stronami.
Jak stanowi art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu
nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r.
poz. 1233, z późn. zm.) czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami,
jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
W ocenie Izby nie doszło do złożenia przez Odwołującego oferty w Postępowania w warunkach czynu
nieuczciwej konkurencji.
Odwołujący od lat bierze udział w postępowaniach prowadzonych przez Zamawiającego. Zamawiający od lat z
kolei stosował to samo kryterium oceny ofert, tj. dotyczące czasu podstawienia pojazdu zastępczego. Kryterium to nie
budziło wątpliwości wykonawców, którzy w tym zakresie nie zgłosili się z wnioskiem o wyjaśnienie treści Specyfikacji
Warunków Zamówienia. Przeciwnie, w Postępowaniu złożono dwie różne oferty, w treści których przedstawiono
konkretny czas na podstawienie pojazdu zastępczego.
Zamawiający wystosował do Odwołującego wezwanie do wyjaśnień treści oferty. Treść wyjaśnień udzielonych
przez wykonawcę należy zawsze wykładać z uwzględnieniem sposobu sformułowania wezwania.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Izby ogólnikowe wezwanie, czy też wezwanie sporządzone na dużym
poziomie ogólności należy traktować jako przyznanie szerokiego zakresu swobody wezwanemu wykonawcy w
przedstawianiu wyjaśnień. Nie oznacza to jednak, że wykonawca może złożyć jakiekolwiek wyjaśnienia, które następnie
zostaną bezrefleksyjnie zakwalifikowane jako wystarczające (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 7 kwietnia
2023 r., sygn. akt KIO 820/23).
W niniejszej sprawie wezwanie Zamawiającego miało ogólny charakter, zaś konkretniejsze oczekiwania
Zamawiającego ujawniły się w odniesieniu do wskazania, czy czas podstawienia pojazdu zastępczego jest realny do
wykonania przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności, w szczególności powiadomienia bazy o awarii, wyznaczenia
pojazdu zastępczego, wyznaczenia kierowcy oraz czasu dojazdu do miejsca awarii.
Odwołujący przedstawił wyjaśnienia w zakresie wszystkich kwestii podniesionych przez Zamawiającego.
Podtrzymał deklarację z oferty, wskazał na stacjonowanie kierowców w rezerwie w kilku różnych miejscowościach,
przedstawił rozwiązania w zakresie zapewnienia łączności oraz pełnej dyspozycyjności kierowców i pojazdów
rezerwowych. Przedstawił także zrzuty ekranu z Google Maps mające potwierdzić możliwość dojazdu do miejsca awarii
w czasie do 9 minut.
Izba podziela zdanie Odwołującego, że przedstawione zrzuty ekranu służyły przede wszystkim celom
poglądowym. Decydujące znaczenie miała zaś deklaracja Odwołującego w formularzu ofertowym. W świetle treści
udzielonych wyjaśnień nie sposób uznać, że Zamawiający miał podstawy do odrzucenia oferty Odwołującego.
Jeśli Zamawiający po lekturze wyjaśnień Odwołującego powziął dalsze wątpliwości np. w kwestii przygotowania
kierowcy do przejazdu, uruchomienia pojazdu, czy sprawdzenia stanu bezpieczeństwa, nic nie stało na przeszkodzie,
aby wezwać Odwołującego do wyjaśnień także w tym zakresie.
Zamawiający w sposób nieuprawniony przyjął także własne założenia np. w zakresie czasu na wyjście kierowcy z
domu, obowiązkowego sprawdzenia pojazdu, miejsc parkowania autobusów przez kierowców, czy liczby autobusów
wyznaczonych przez Odwołującego do realizacji zamówienia. Założenia, które przyjął Zamawiający, nie wynikają ani z
treści ofert, ani z wyjaśnień Odwołującego.
Przesłanki odrzucenia oferty, jako mające charakter sankcyjny, należy wykładać w sposób ścisły. Nie jest
dopuszczalne dowolne uzupełnianie przez zamawiającego oferty wykonawcy o własne, domniemane treści, a następnie
odrzucenie jej z postępowania z uwagi na niezgodność tych treści z oświadczeniem wykonawcy zawartym w formularzu
oferty.
Dodatkowo Odwołujący na rozprawie wskazał, że w poprzednich postępowaniach o udzielenie zamówienia
deklarował gotowość do podstawienia pojazdu zastępczego w czasie 10 minut. Jak stwierdził Odwołujący, czemu
Zamawiający nie zaprzeczył, deklaracje te nie budziły wątpliwości Zamawiającego.
Należy także zauważyć, że Zamawiający wciąż nie zaniechał praktyki ustalania czasu podstawienia pojazdu
zastępczego na podstawie deklaracji wykonawcy. Jak wynikało ze stanowiska Odwołującego przedstawionego na
rozprawie, Zamawiający zawarł w 2025 r. z Odwołującym dwie doraźne umowy na usługi odpowiadające przedmiotowi
zamówienia. W ramach tych umów Odwołujący zadeklarował 9-minutowy czas podstawienia pojazdu zastępczego.
Zamawiający twierdzeniom tym nie zaprzeczył. Nie twierdził, że na podstawie tychże doraźnych umów doszło do
popełnienia przez Odwołującego czynu nieuczciwej konkurencji poprzez zaoferowanie świadczenia niemożliwego celem
uzyskania przewagi konkurencyjnej.
Oznacza to, że działania Zamawiającego są niekonsekwentne. Kwestionuje on bowiem możliwości
Odwołującego w zakresie podstawienia pojazdu zastępczego w czasie 9 minut w jednym Postępowaniu, lecz przyjmuje
deklaracje takiego samego czasu w ramach innych umów.
W konsekwencji zarzut pierwszy podlegał uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 255 pkt 2 Pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli wszystkie
złożone wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo oferty podlegały odrzuceniu.
Stwierdzenie braku podstaw do odrzucenia oferty Odwołującego z Postępowania prowadzi do upadku podstawy
unieważnienia Postępowania na podstawie art. 255 pkt 2 Pzp i przesądzenia o słuszności zarzutu drugiego odwołania.
W Postępowaniu pozostała bowiem oferta, która nie podlega odrzuceniu, a zatem nie zostały spełnione przesłanki z tego
przepisu.
Zgodnie z art. 255 pkt 6 Pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli
postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu
umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Zgodnie z art. 260 ust. 1 Pzp o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający zawiadamia
równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub zostali
zaproszeni do negocjacji - podając uzasadnienie faktyczne i prawne.
Zgodnie z art. 457 ust. 1 Pzp umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający:
1) z naruszeniem ustawy udzielił zamówienia, zawarł umowę ramową lub ustanowił dynamiczny system zakupów
bez uprzedniego zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo przekazania Urzędowi Publikacji Unii
Europejskiej ogłoszenia wszczynającego postępowanie lub bez wymaganego ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie
wszczynające postępowanie, jeżeli zmiany miały znaczenie dla sporządzenia wniosków o dopuszczenie do udziału w
postępowaniu albo ofert;
2) zawarł umowę z naruszeniem art. 264 lub art. 308 ust. 2 lub 3 lub art. 421 ust. 1 lub 2 albo art. 577, jeżeli
uniemożliwiło to Krajowej Izbie Odwoławczej uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy;
3) zawarł umowę przed upływem terminu, o którym mowa w art. 216 ust. 2;
4) z naruszeniem art. 314 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 4, art. 315 lub art. 422 ust. 2 lub 3 udzielił zamówienia objętego
umową ramową;
5) z naruszeniem art. 323, art. 324 lub art. 391 ust. 4 lub 5 udzielił zamówienia objętego dynamicznym systemem
zakupów.
W ocenie Izby, potwierdziły się także zarzuty dotyczące niezasadnego unieważnienia Postępowania na podstawie
art. 255 pkt 6 oraz niewskazania prawidłowo uzasadnienia prawnego i faktycznego tej czynności.
Izba podziela argumentację Odwołującego w zakresie stwierdzenia, że czas jest kryterium mierzalnym,
niebudzącym wątpliwości. W Postępowaniu nie zgłaszano wniosków o wyjaśnienie treści SW Z w tym zakresie. Oferty w
Postępowaniu w zakresie części I złożyło 2 różnych wykonawców wskazując różny czas podstawienia pojazdu
zastępczego.
Zamawiający w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dysponuje możliwościami weryfikacji
treści ofert wykonawców i wzywania ich do złożenia odpowiednich wyjaśnień. W niniejszym Postępowaniu Zamawiający
z takiego uprawnienia skorzystał i ocenił deklarację Odwołującego w zakresie możliwości podstawienia pojazdu
zastępczego w oferowanym czasie.
Izba nie podzieliła wątpliwości Zamawiającego w zakresie terminu, od którego należy liczyć czas na podstawienie
pojazdu zastępczego. Nie ma bowiem znaczenia czy awarię stwierdzi Zamawiający, czy wykonawca - w każdym
przypadku rozpoczyna bieg termin na podstawienie pojazdu zastępczego.
Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny czynność prawna sprzeczna z ustawą
albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności
ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy.
Unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia ma charakter wyjątkowy. Przesłanki unieważnienia
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego muszą być poddane wykładni zawężającej.
Podkreślić także należy, że celem postępowania o udzielenie zamówienia jest wybór najkorzystniejszej oferty lub
wynegocjowanie postanowień umowy. Wszczęcie postępowania ma bowiem doprowadzić do wyłonienia
najkorzystniejszej oferty a nie zakończyć się jego unieważnieniem. Zamawiający, przeprowadzając postępowanie o
udzielenie zamówienia publicznego, może popełnić błędy, nawet naruszając przy tym przepisy Pzp, jednak nie w każdym
przypadku błąd powodować będzie powstanie wady rzutującej na ważność umowy (por. wyrok Krajowej Izby
Odwoławczej z dnia 10 lutego 2025 r., sygn. akt KIO 2/25 i KIO 32/25).
To Zamawiający jest autorem dokumentów zamówienia. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, aby Zamawiający
przewidział odpowiedni mechanizm weryfikacji wykonawców przy spełnianiu przez nich świadczeń.
Zamawiający mógł także zastrzec odpowiednie kary umowne za niewykonanie lub nienależyte wykonanie
zobowiązania, choć nie ma to większego znaczenia dla oceny skuteczności zarzutu. Kara umowna za niewykonanie lub
nienależyte wykonanie zobowiązania dotyczy bowiem sfery realizacji zamówienia, a nie weryfikacji treści oferty w ramach
postępowania o udzielenie zamówienia.
Brak przewidzenia na wcześniejszym etapie rozwiązań, które Zamawiający obecnie uznałby za
satysfakcjonujące, nie stanowi jednak wady postępowania, która uniemożliwia zawarcie niepodlegającej unieważnienie
umowy w sprawie zamówienia publicznego.
W ocenie Izby, Zamawiający nie przedstawił przekonującego uzasadnienia potwierdzającego, że w konsekwencji
takiego kryterium oceny ofert umowa w sprawie zamówienia publicznego będzie podlegać unieważnieniu na podstawie
art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
W rezultacie braku przesłanek oraz właściwego uzasadnienia unieważnienia postępowania na podstawie art. 255
pkt 6 Pzp za zasadne należało uznać zarzuty 3-5 odwołania.
Zgodnie z art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie
przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia,
konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. Z kolei wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego
należy rozumieć przez pryzmat pojęcia rozumianego jako akt wyboru oferty tego wykonawcy, z którym zamawiający
zawrze umowę w sprawie zamówienia publicznego.
W niniejszej sprawie naruszenia Zamawiającego miały wpływ na wynik Postępowania, gdyż doszło do
bezpodstawnego odrzucenia oferty Odwołującego i unieważnienia Postępowania.
Zgodnie z art. 575 Pzp Strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty
postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku. Odwołanie zostało w całości uwzględnione, a zatem
Odwołujący okazał się stroną zwycięską w postępowaniu odwoławczym.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na
podstawie art. 557, 574 i 575 Pzp oraz § 5 pkt 1 i pkt 2 lit. a) i b)
w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r.
w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Na koszty postępowania odwoławczego składały się – zgodnie ze spisem kosztów przedłożonym przez
Odwołującego: wpis uiszczony przez Odwołującego (7 500 zł), uzasadnione koszty poniesione z tytułu wynagrodzenia
pełnomocnika Odwołującego (3 600 zł) oraz uzasadnione koszty dojazdu Odwołującego na rozprawę (287,30 zł). Wobec
powyższego Izba zasądziła od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 11 387,30 złotych.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Przewodniczący:………………….......................