KIO 3130/25
National Appeal Chamber (KIO)2025-09-16
Case number
KIO 3130/25
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2025-09-16
Type
wyrok
Judges
Aneta Mlącka
Judgment text
Sygn. akt: KIO 3130/25 Warszawa, 16 września 2025 roku
WYROK
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Aneta Mlącka
Protokolant: Adam Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej w dniu 28 lipca 2025 roku przez Odwołującego Relobus Transport Polska sp. z o.o. (ul. Dąbrowskiego
8/24, 87-100 Toruń) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego Gminę Szczutowo (ul. Lipowa 5a, 09-227
Szczutowo)
przy udziale uczestnika postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego PKS Bodzentyn sp. z o.o. (Bogucice
Drugie, ul. Szosa 26A, 28-400 Pińczów)
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o.,
2. kosztami postępowania obciąża Zamawiającego Gminę Szczutowo (ul. Lipowa 5a, 09-227 Szczutowo) i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych
zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego Relobus Transport Polska sp. z o.o. (ul. Dąbrowskiego 8/24, 87-100 Toruń)
tytułem wpisu od odwołania,
2.2. zasądza od Zamawiającego Gminy Szczutowo (ul. Lipowa 5a, 09-227 Szczutowo)na rzecz Odwołującego Relobus
Transport Polska sp. z o.o. (ul. Dąbrowskiego 8/24, 87-100 Toruń) kwotę 7500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego Odwołującego w postaci wpisu od odwołania.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: ….……………………………
Sygn. akt: KIO 3130/25
UZASADNIENIE
Zamawiający Gmina Szczutowo prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym,
którego przedmiotem jest „Dowóz dzieci z terenu gminy Szczutowo do szkół w Szczutowie i Gójsku w roku szkolnym
2025/2026".
Ogłoszenie o Zamówieniu zostało opublikowane 25 czerwca 2025 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych: pod numerem
2025/BZP 00293062/01.
Odwołujący Relobus Transport Polska sp. z o.o. wniósł odwołanie od czynności i zaniechań Zamawiającego,
polegających na wyborze oferty Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o. jako oferty najkorzystniejszej; zaniechaniu
odrzucenia oferty Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, naruszenie następujących przepisów:
- art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie odrzucenia
oferty Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o., pomimo, że została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji,
polegającym na celowym zaniżeniu ceny za wykonanie przewozów okolicznościowych i przerzuceniu kosztów realizacji
tych przewozów (a przynajmniej kosztów zużycia paliwa związanych z realizacją tych przewozów) do ceny za
zamówienie podstawowe (dowozy dzieci do szkół wykonywane w ramach przewozów regularnych publicznych), w celu
uzyskania maksymalnej liczby punktów za ten element tj. polepszenia swojej sytuacji w postępowaniu, czym naruszył
przepisy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a także dokonał kalkulacji ceny
biletu miesięcznego w sposób prowadzący do uzyskania dopłat z budżetu państwa do przewozów okolicznościowych,
które nie podlegają przepisom ustawy z dnia 20 czerwca 1992 o uprawnieniach do ulgowych przejazdach środkami
transportu publicznego i nie dają prawa wykonawcy do dopłat.
- art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy Prawo zamówień publicznych w zw. z art. 15 ust. 1 uznk poprzez jego niezastosowanie i
zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o., pomimo, że zawiera rażąco niską cenę
jednostkową zaoferowaną w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, polegającym na zaniżeniu kosztów realizacji
usługi dodatkowych przewozów, co wypełnia przesłankę utrudniania dostępu do rynku innym przedsiębiorcom poprzez
sprzedaż usług poniżej kosztów jej świadczenia w celu eliminacji innych oraz jest oferowaniem usługi poniżej kosztów
nabycia, a przy tym wskaźnik ceny za dodatkowe kilometry jest niższy o ponad 30 % od średniej arytmetycznej
wskaźnika wskazanego przez pozostałych oferentów, tj. zawiera rażąco niską cenę w zakresie ceny brutto za wykonanie
kilometrów dodatkowych w ramach przewozów okolicznościowych, czym naruszył przepis art. 15 ust 1 uznk ;
- art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie zapewniający
zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, jak i niezapewniający dostatecznej przejrzystości
postępowania, a przejawiającym się w wyborze oferty Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o. jako najkorzystniejszej i
zaniechaniu odrzucenia tej oferty pomimo, że złożone przez tego wykonawcy wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w
ofercie ceny za wykonanie km dodatkowych w ramach przewozów okolicznościowych, a wręcz przeciwnie wskazują, że
podana przez wykonawcę cena za wykonanie przewozów okolicznościowych w rzeczywistości powinna być wyższa, że
wykonawca ten dopuścił się manipulacji cenowej i świadomie nie uwzględnił wszystkich kosztów w cenie usługi za
wykonania przewozów okolicznościowych, przerzucając koszty realizacji usługi związanej z przewozami
okolicznościowymi do ceny za bilety miesięczne z ulgą ustawową, co stanowiło naruszenie interesu Zamawiającego,
interesu publicznego (poprzez zawyżenie ceny biletu miesięcznego o koszty realizacji usługi przewozu nie stanowiącej
przewozów w komunikacji regularnej publicznej) oraz interesu wykonawcy, który złożył w postępowaniu ofertę
skalkulowaną rzetelnie.
Odwołujący wniósł o unieważnienie czynności wyboru oferty Wykonawcy PKS Bodzentyn sp.z o.o. jako
najkorzystniejszej w postępowaniu i nakazanie Zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert w
postępowaniu, a w jej wyniku odrzucenia oferty Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o.
Przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług polegających na dowozie dzieci z Gminy
S zczutowo na trasie z domu do szkół w Szczutowie i Gójsku i z powrotem od 01.09.2025 r. do 26.06.2026 r., na
podstawie biletów miesięcznych z uwzględnieniem przysługujących uczniom ulg ustawowych, nabywanych sukcesywnie
(co miesiąc) przez Gminę Szczutowo i w ramach regularnych przewozów osób w komunikacji publicznej.
Zamawiający w ramach przedmiotu zamówienia wskazał, że Wykonawca poza usługą dowozu dzieci do szkół
realizowaną na podstawie biletów miesięcznych w komunikacji publicznej, jest zobowiązany do dodatkowego
świadczenia w postaci usługi przewozów okolicznościowych. Zgodnie z § 3 ust. 4 i 5 Wzoru Umowy stanowiącego
Załącznik nr 7 SW Z,(4) Szkoły mają prawo odpłatnie korzystać z autobusów między ustalonymi postojami oraz w innym
czasie w celu wykonania nieprzewidzianego przewozu. (5) Za usługi, o których mowa w pkt 4 tj. przewozów
okolicznościowych opłata za 1 km wynosi … zł brutto."
Zgodnie z Załącznikiem 2 do SW Z Formularz Ofertowy, Zamawiający wymagał podania w formularzu ofertowym
jednostkowej uśrednionej ceny brutto biletu miesięcznego dla ucznia (pkt 2.1) oraz osobno, ceny brutto za 1 km
dodatkowych kilometrów w ramach przewozów okolicznościowych(pkt 2.2.):
Zgodnie z Rozdziałem XVII SW ZSposób obliczenia ceny, każda cena podana w ofercie powinna obejmować całkowity
koszt wykonania usługi w przejętej jednostce rozliczenia w formularzu ofertowym.
W zaoferowanej cenie realizacji zamówienia muszą być zawarte wszelkie podatki, cła i inne zobowiązania podatkowe
wynikające ze stosowanych ustaw. Wykonawca w cenie oferty zobowiązany jest zawrzeć wszelkie upusty i rabaty, jakie
zamierza udzielić Zamawiającemu.
Wynagrodzenie całkowite Wykonawcy za wykonanie przedmiotu zamówienia winno uwzględniać wszystkie składniki mające
wpływ na cenę zamówienia tj. uzyskanie decyzji administracyjnych oraz inne składniki towarzyszące takie jak: koszty
ubezpieczenia, uzgodnień, badań, ekspertyz itp. a niezbędnych do pełnego i prawidłowego wykonania zamówienia.
Przedstawiona w ofercie cena będzie ceną kompletną, jednoznaczną i ostateczną, uwzględniającą wszelki koszty związane
z wykonaniem przedmiotu zamówienia. Cena nie ulega zmianie przez okres ważności oferty (związania ofertą). Cenę za
wykonanie przedmiotu zamówienia należy przedstawić w Formularzu ofertowym stanowiącym zał. nr 2 do SW Z.
Wykonawca zobowiązany jest do zdobycia wszelkich informacji, które mogą być konieczne do wykonania prawidłowej
wyceny zamówienia, gdyż wyklucza się możliwość roszczeń Wykonawcy, związanych z błędnym skalkulowaniem ceny
lub pominięciem elementów niezbędnych do wykonania zamówienia.
Zgodnie z Rozdziałem XVIII SW ZOpis kryteriów oceny ofert, wraz z podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny ofert,
Zamawiający oceniał poszczególne elementy (przewóz na podstawie biletów miesięcznych oraz przewóz
okolicznościowy) zamówienia niezależnie i przy dokonaniu wyboru oferty najkorzystniejszej zastosował następujące
kryteria oceny ofert:
Wybór oferty dokonany zostanie na podstawie niżej przedstawionych kryteriów,
z przypisaniem
im odpowiednio wag: K1 cena - waga kryterium 60%, K2 średni wiek dostępnych autobusów- waga kryterium
30%, K3 cena brutto za kilometr fakultatywny- waga kryterium 10%. Oferty oceniane będą punktowo.
Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. zaoferował cenę brutto 1 biletu miesięcznego dla ucznia w kwocie 137,70 zł, co
dało cenę całkowitą oferty w kwocie 282 285,00 zł brutto.
Za 1 km w ramach przewozów okolicznościowych zaoferował stawkę 0,01 zł brutto.
07 lipca 2025 r. Zamawiający wezwał Wykonawcę PKS Bodzentyn sp. z o.o. do wyjaśnienia, czy oferta uwzględnia
wszystkie wymagania zawarte w SW Z, w tym w warunkach umowy i zaoferowana cena obejmuje wszystkie koszty
towarzyszące jej wykonaniu, w celu ustalenia, czy zaoferowana cena za wykonanie kilometrów dodatkowych nie jest
rażąco niska. Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. wyjaśnił, że w dokumentacji Zamawiający w zakresie przewozów
okolicznościowych nieprecyzyjnie zdefiniował przedmiot zamówienia: nie określił, jakie trasy mają obejmować przewozy
okolicznościowe, jaka będzie ich długość, ilu pasażerów mają dotyczyć, jakiego rodzaju pojazdy będą wymagane, jaka
będzie ich częstotliwość, a w związku z tym zadaniem tego wykonawcy nie ma podstaw do rzetelnego oszacowania
kosztu jednego kilometra, dlatego została przyjęta symboliczna wartość 0,01 zł/km, która w ocenie Wykonawcy PKS
Bodzentyn sp. z o.o. nie powoduje strat i niezgodności z ustawą Pzp. Odwołujący wskazał, że z wyjaśnień Wykonawcy
PKS Bodzentyn sp. z o.o. wynika, że koszty zużycia paliwa wynikające z realizacji kilometrów dodatkowych wkalkulował
w cenę biletu miesięcznego.
Jak wyjaśnił Odwołujący, w wyjaśnieniach z dnia 09 lipca 2025 r. Wykonawca przedstawił sposób obliczenia ceny oraz
elementy kalkulacyjne wpływające na jej wysokość. Tym samym Wykonawca nie tylko przyznał, że cena 1 wzkm za
przewozy okolicznościowe nie wynosi 0,01 zł, jak podał w ofercie (przyjmując podane w wyjaśnieniach zużycie paliwa na
100km oraz cenę za 1l paliwa - sam koszt paliwa brutto/km wynosi 1,82zł i jest wyższy od podanej przez wykonawcę
ceny za 1 km przewozów okolicznościowych), ale że koszty (a przynajmniej koszty paliwa) wykonania przewozów
okolicznościowych przerzucił do ceny usługi podstawowej to jest dowożenia dzieci do szkół na podstawie biletów
miesięcznych w komunikacji publicznej:
Zdaniem Odwołującego, kalkulacja stanowiąca część złożonych przez Wykonawcę PKS Bodzentyn sp. z o.o. wyjaśnień
potwierdza, że Wykonawca ten skalkulował swoją ofertę w zakresie ceny jednostkowej za przewozy okolicznościowe
bez uwzględnienia co najmniej kosztów zużycia paliwa, ale też cena ta nie zawiera innych kosztów jak np. kosztów
zużycia opon, napraw (powiązanych z przebiegiem), kosztów podatku ekologicznego związanego ze zużytym ON i że
jest, jak przyznał sam wykonawca „symboliczna".
W ocenie Odwołującego, włączenie do ceny biletu miesięcznego „uczniowskiego", a więc z ulgą ustawową, kosztów
realizacji innego rodzaju przewozów (nie będących przewozami regularnymi w komunikacji publicznej), do których
wykonywania nie przysługuje dopłata z budżetu państwa z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w
przewozach pasażerskich, jest niezgodne z przepisami Ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych
przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Z przepisów tej ustawy wprost wynika, że koszty związane z
finansowaniem ulg do biletów uczniowskich są pokrywane z budżetu:
Art. 8a ust 1a: Koszty związane z finansowaniem ustawowych uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów
pokrywane są z budżetu państwa.
Z art. 5a tej ustawy wynika, że ulgi uwzględnia się także w przypadku nabywania biletów przez gminę, ale tylko jeśli to jest
związane z wykonaniem obowiązków zapewnienia dzieciom dowozu do szkół na zajęcia związane z obowiązkiem
szkolnym. Z budżetu państwa nie przysługują więc dopłaty do przewozów okolicznościowych:
Art. 5a: W przypadku nabywania przez gminę biletów miesięcznych dla dzieci w celu wykonania obowiązku określonego
w art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe uwzględnia się ulgi, o których mowa
w art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1.
Wliczenie kosztów przewozów okolicznościowych do ceny biletu miesięcznego powoduje, że część tych kosztów (ca
0,89 zł brutto/1km przy założeniu, że cena za 1km wynosi 1,82zł) będzie pokrywana dopłatą do ulg ustawowych
wypłacaną z budżetu Państwa, pomimo, że zgodnie z prawem koszty realizacji tych przewozów nie powinny być
współfinansowane przez budżet Państwa.
Jak wskazał Odwołujący, z wyjaśnień złożonych przez Wykonawcę PKS Bodzentyn sp. z o.o. jednoznacznie wynika, że
do ceny za bilety miesięczne wliczył koszty realizacji przewozów okolicznościowych oraz, że ofertę na bilety miesięczne
skalkulował przy uwzględnieniu źródła finansowania stanowiącego dopłaty do przewozów z tytułu stosowania ulg
ustawowych:
Całkowita wartość oferty (brutto): 553 500 zł Źródła finansowania:
Dofinansowanie z budżetu gminy: 282 285 zł
Dopłaty do biletów od Marszalka Województwa: 271 215 zł
Odwołujący wskazał, że działanie polegające na tzw. "manipulowaniu ceną" jest działaniem polegającym na określaniu
cen jednostkowych w taki sposób, że część cen określana jest na poziomie rażąco niskim, w oderwaniu od
rzeczywistych kosztów i nakładów związanych z realizacją zamówienia, a część jest bez uzasadnienia zawyżona, by
rekompensować zaniżenie innych cen. Aby mówić o "manipulowaniu cen" muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki, tj. z
jednej strony niektóre ceny jednostkowe muszą być sztucznie zaniżone, a inne muszą być sztucznie zawyżone.
W ocenie Odwołującego, Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o., dokonując obliczenia kosztu 1 wzkm przewozu
dodatkowego, opartego na zastosowaniu własnego montażu finansowego (szczegółowo opisanego w wyjaśnieniach)
dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji. Wysokość oferowanego kosztu 1 km, stanowiła jedno z kryterium oceny
ofert.
Zdaniem Odwołującego, złożenie oferty przez Wykonawcę PKS Bodzentyn sp. z o.o. miało przykład celowego działania,
co potwierdza oświadczenie z dnia 9 lipca 2025 r., w którym Wykonawca wskazuje, że: „Zaoferowana cena wynika z
przemyślanej i świadomej kalkulacji, mającej charakter strategiczny. Nasza oferta została przygotowana z pełnym
uwzględnieniem zapisów SW Z, a cena została tak ustalona, ponieważ głównym zakresem przedmiotu zamówienia jest
regularny dowóz dzieci na podstawie biletów miesięcznych, a przewozy dodatkowe mają znaczenie marginalne".
W ocenie Odwołującego, Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. dopuścił się manipulacji wysokością kosztu, poprzez
nieuprawnione przeniesienie i rozliczenie kosztów realizacji usługi do innych kosztów związanych z realizacją całej
umowy, co wprost wynika z wyjaśnień Wykonawcy. Zamawiający w ramach kryterium - nie oceniał rzeczywistego
kosztu, lecz sztucznie wyliczoną wartość, która z faktyczną wysokością kosztów, który oferuje PKS Bodzentyn sp. z o.o.
ma niewiele wspólnego (jest jak określił sam Wykonawca wartością „symboliczną"). Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z
o.o. poprzez swoje nieuprawnione działanie wpłynął na końcową punktację wykonawców w rankingu ofert - w ramach
której uplasował się na pierwszym miejscu, w celu uzyskania nieuprawnionej przewagi punktowej.
Jak podkreślił Odwołujący, Zamawiający zobowiązany jest prowadzić postępowanie w sposób zapewniający zachowanie
uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz w sposób przejrzysty. Zaniechanie odrzucenia oferty PKS
Bodzentyn sp. z o.o. i przejście do porządku dziennego nad wyjaśnieniami tego wykonawcy, z których wynika, że
dopuścił się manipulacji cenowej, naruszyło powyższe zasady postępowania.
Odwołujący przedstawił zestawienie cen, które ma wskazać, w jaki sposób Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o.
dokonał manipulacji cenowej. Wyjaśnił, że przejawem manipulowania cenami jest również sytuacja, w której jedna z cen
jednostkowych stanowi odrębne kryterium oceny ofert, a jej obniżenie wpływa na pozycję oferty w rankingu. Jeśli
wykonawca w sposób sztuczny, obniża w zasadzie do zera wynagrodzenie za dodatkowe przewozy (waga 10%) i
zawyża wynagrodzenie za bilety miesięczne (waga 60%), to manipuluje oceną oferty i działa z zamiarem zwiększenia
swojej punktacji w inny sposób, niż poprzez normalne konkurowanie ceną, w konsekwencji zwiększając swoje szanse na
uzyskanie zamówienia, kosztem innym wykonawców.
Izba ustaliła i zważyła co następuje.
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zamawiający przewidział następujące kryteria oceny ofert:
1) K1 cena - waga kryterium 60%
2) K2 średni wiek dostępnych autobusów- waga kryterium 30%
3) K3 cena brutto za kilometr fakultatywny- waga kryterium 10%
Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. zaoferował cenę brutto jednego biletu miesięcznego dla ucznia w kwocie 137,70
zł, co dało cenę całkowitą oferty w kwocie 282 285,00 zł brutto.
Za 1 km w ramach przewozów okolicznościowych zaoferował stawkę 0,01 zł brutto.
Zamawiający zwrócił się do Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o. o wyjaśnienia w zakresie zaoferowanej ceny za
kilometr fakultatywny. Wykonawca złożył wyjaśnienia. Powołał się w nich na okoliczność, iż Zamawiający nie określił w
dokumentacji postępowania długości tras dodatkowych.
Należy zauważyć, ze Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. w ogóle nie wykazał, aby zaoferowana przez niego cena w
wysokości 0,01 zł za dodatkowy kilometr była ceną realną. Jak trafnie zauważył Odwołujący, Wykonawca PKS
Bodzentyn sp. z o.o. sam przyznał, że cena za dodatkowy kilometr była ceną symboliczną. Oznacza to, że nie ulega
wątpliwości, że cena zaproponowana przez tego Wykonawcę jest rażąco niska.
Rażąco niska cena to taka, za którą nie jest możliwe wykonanie zamówienia. Określenie ceny jako rażąco niskiej
oznacza, że dla każdego jest oczywiste, że nie jest możliwe zrealizowanie określonego zadania we wskazanej cenie.
Oczywiste jest cena wynosząca 0,01 zł za kilometr nie jest realna, nawet dla samego Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z
o.o., który wprost przyznał, że taka cena za 1 km dodatkowy jest symboliczna. Słusznie zauważył Odwołujący, że cena
nie pokrywa nawet kosztów paliwa.
Bez znaczenia pozostaje brak określenia przez Zamawiającego w dokumentacji postępowania długości tras
ewentualnych. Istotą jest okoliczność, że Odwołujący nie wyjaśnił i nie wykazał realności zaoferowanej ceny w wysokości
0,01 zł za 1 km.
Jak słusznie zauważył Zamawiający w trakcie rozprawy z udziałem stron postępowania, jeśli Wykonawca miał
wątpliwości lub potrzebne były dodatkowe informacje, powinien zwrócić się o wyjaśnienie, czy uzupełnienie informacji do
Zamawiającego. Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. nie zwrócił się do Zamawiającego o wyjaśnienie w tym zakresie.
Należy wskazać, że Zamawiający wskazał w dokumentacji postępowania, że trasy dodatkowe mogą odbywać się na
terenie tej samej gminy lub do sąsiedniej gminy. Zamawiający przewidział pewne ramy wyjazdów. Jednak oczywistym
jest, że nie są znane z góry dokładne potrzeby Zamawiającego w kwestii wyjazdów dodatkowych, stąd Zamawiający
przewidział, jako formę rozliczenia z wykonawcą cenę za 1 kilometr. Cena ta powinna odzwierciedlać realnie ponoszone
koszty co najmniej z tytułu paliwa i ewentualnych innych nakładów. Tymczasem cena w wysokości 0,01 zł za kilometr nie
uwzględnia nawet kosztów paliwa, z pewnością Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. nie wykazał, aby zaoferowana
przez tego Wykonawcę cena ten koszt uwzględniała.
Nie są zatem zrozumiałe wyjaśnienia Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o. odnoszące się do zróżnicowanych
kosztów, w zależności od długości trasy. Do wykonawcy należało takie uwzględnienie ceny, aby nie była to cena
nierealna, zaniżona, ale żeby uwzględniała na tyle wszelkie koszty, aby w żadnym przypadku wykonawca nie poniósł
straty.
Zaoferowanie ceny w wysokości 0,01 zł oznacza, że cena jest nierealna, rażąco niska. Jak wskazał Odwołujący,
oznacza także, że Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. przeniósł koszty realizacji przejazdów fakultatywnych do
innego zadania i innego kryterium ceny ofert, tj. ceny dowozu dzieci do szkoły. Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. nie
zaprzeczył tej okoliczności. Kalkulacja przedstawiona w wyjaśnieniach wskazuje na uwzględnienie ceny dodatkowych
kilometrów w cenie zamówienia obejmującego przewóz dzieci do szkół. Istotną okolicznością jest, że każde z zadań
stanowiło osobną podstawę do oceny przy wyborze ofert. Przenosząc koszty, Wykonawca – jak słusznie zauważył
Odwołujący – dopuścił się tzw. manipulacji ceną, jednocześnie utrudniając dostęp do uzyskania zamówienia innym
wykonawcom, którzy z uwzględnieniem wszelkich kosztów, a więc w sposób rzeczywisty i prawidłowy, dokonywali
kalkulacji ceny w ramach każdego z kryterium oceny ofert.
Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. w ogóle nie odniósł się do argumentu Odwołującego, że dokonał kalkulacji ceny
biletu miesięcznego w sposób prowadzący do uzyskania dopłat z budżetu państwa do przewozów okolicznościowych,
które nie podlegają przepisom ustawy z dnia 20 czerwca 1992 o uprawnieniach do ulgowych przejazdach środkami
transportu publicznego i nie dają prawa wykonawcy do dopłat.
Bez znaczenia pozostaje podnoszony przez Zamawiającego i Przystępującego argument, że cena za kilometr
dodatkowy ma znaczenie marginalne, że stanowi „jedynie” 10% kryteriów ocenianych. Przeciwnie, skoro cena za
kilometr dodatkowy była podstawą oceny w ramach kryterium oceny ofert, to cena w ramach tego kryterium ma bardzo
istotne znaczenie, już z tego faktu, że ma wpływ na ranking ofert i w konsekwencji wybór wykonawcy.
Z powyższych względów za uzasadniony należało uznać również zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 226 ust.
1 pkt 7 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy
PKS Bodzentyn sp. z o.o. Oferta wskazanego wykonawcy została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji.
Nie ulega wątpliwości, że Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. celowo zaniżył cenę, zaoferował cenę całkowicie
nierealną za wykonanie przewozów okolicznościowych, dokonując jednocześnie „przerzucenia kosztów” realizacji tych
przewozów (co najmniej kosztów zużycia paliwa związanych z realizacją tych przewozów) do ceny za zamówienie
podstawowe (dowozy dzieci do szkół wykonywane w ramach przewozów regularnych publicznych), w celu uzyskania
maksymalnej liczby punktów za ten element, tj. polepszenia swojej sytuacji w postępowaniu.
Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. naruszył art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji. Zgodnie z tym artykułem czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi
obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Bez wątpienia zaoferowanie rażąco
niskiej ceny jest działaniem sprzecznym z prawem. Zaoferowanie rażąco niskiej ceny, przerzucenie kosztów usługi w
celu uzyskania większej ilości punktów, a w konsekwencji uzyskania zamówienia, stanowi nieuczciwe działanie
wykonawcy, które zagraża i narusza interes innego przedsiębiorcy, który kalkulował cenę rzetelnie, nie zaniżał kosztów,
jak również nie dokonywał tzw. „przerzucenia” kosztów. W konsekwencji, oferta tego Wykonawcy podlegała odrzuceniu
na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie z którym Zamawiający odrzuca ofertę,
jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji.
Zamawiający naruszył także art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy Prawo zamówień publicznych w związku z art. 15 ust. 1
ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez niezastosowanie ww. artykułów i zaniechanie odrzucenia oferty
Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o. na ich podstawie.
Oferta Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o. zawiera rażąco niską cenę jednostkową. Stąd zasadne było odrzucenie
oferty tego Wykonawca na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie z którym
Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. zaoferował cenę rażąco niską, zaniżył koszty realizacji usługi dodatkowych
przewozów, w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, tj. w celu utrudnienia innym wykonawcom dostępu do
uzyskania zamówienia, co wypełnia przesłankę utrudniania dostępu do rynku innym przedsiębiorcom. Wykonawca
zaoferował sprzedaż usług poniżej kosztów ich świadczenia oraz oferował usługi poniżej kosztów nabycia, co wypełnia
przesłankę określoną w art. 15 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 15 ustawy o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji, czynem nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do rynku, w
szczególności przez: 1) sprzedaż towarów lub usług poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczenia albo ich
odprzedaż poniżej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsiębiorców. Odwołujący wskazywał, że w sytuacji
gdyby Wykonawca PKS Bodzentyn sp. z o.o. w sposób rzetelny i prawidłowy przedstawił kalkulację kosztów w zakresie
ceny 1 km, oferta Odwołującego miałaby szansę zostać uznana za najkorzystniejszą.
W konsekwencji należało uznać, że Zamawiający naruszył art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez
prowadzenie postępowania w sposób nie zapewniający zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania
wykonawców, jak i niezapewniający dostatecznej przejrzystości postępowania, a przejawiający się w wyborze oferty
Wykonawcy PKS Bodzentyn sp. z o.o. jako najkorzystniejszej i zaniechaniu odrzucenia tej oferty, pomimo że złożone
przez tego Wykonawcę wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny za wykonanie kilometrów dodatkowych w
ramach przewozów okolicznościowych oraz wskazują, że podana cena za wykonanie przewozów okolicznościowych w
rzeczywistości powinna być wyższa i że wykonawca ten dopuścił się manipulacji cenowej i świadomie nie uwzględnił
wszystkich kosztów w cenie usługi za wykonania przewozów okolicznościowych, przerzucając koszty realizacji usługi
związanej z przewozami okolicznościowymi do ceny za bilety miesięczne z ulgą ustawową, co stanowiło naruszenie
interesu Zamawiającego, interesu publicznego (poprzez zawyżenie ceny biletu miesięcznego o koszty realizacji usługi
przewozu nie stanowiącej przewozów w komunikacji regularnej publicznej) oraz interesu wykonawcy, który złożył w
postępowaniu ofertę skalkulowaną rzetelnie.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 557 oraz art. 574, 575
ustawy z 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1a) oraz § 5 pkt 2b), § 7 ust. 1 pkt
1) , zaliczając w poczet kosztów postępowania uiszczony przez Odwołującego wpis od odwołania.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Przewodnicząca:………………………..