KIO 3264/25
National Appeal Chamber (KIO)2025-09-19
Case number
KIO 3264/25
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2025-09-19
Type
wyrok
Judges
Bartosz Stankiewicz
Judgment text
Sygn. akt: KIO 3264/25
WYROK
Warszawa, 19 września 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący:Bartosz Stankiewicz
M.R.
R.S.
Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie 15 września 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 4
sierpnia 2025 r. przez wykonawcę H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych spółkę z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu przy ul. 28 czerwca 1956 r. 223/229 (61-485 Poznań) w postępowaniu
prowadzonym przez Województwo Wielkopolskie – Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego z siedzibą w
Poznaniu przy Al. Niepodległości 34 (61-714 Poznań)
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie w zakresie dotyczącym części zarzutu podniesionego w pkt II.1) petitum odwołania oraz
zarzutu podniesionego w pkt II.3) petitum odwołania i nakazuje zamawiającemu:
1.1. zmianę treści warunku udziału w postępowaniu opisanego w pkt 8.2.1. specyfikacji warunków zamówienia przez
ustanowienie wymogu odnoszącego się do minimum dwuczłonowych elektrycznych i/lub elektryczno – spalinowych
zespołów trakcyjnych;
1.2 zmianę treści pkt 9.12. ppkt 1) specyfikacji warunków zamówienia przez uwzględnienie możliwości wykazania się
przez wykonawców na potwierdzenie spełnienia warunku udziału w postępowaniu opisanego w pkt 8.2.1. specyfikacji
warunków zamówienia wykonanymi dostawami w zakresie minimum dwuczłonowych elektrycznych i/lub elektryczno –
spalinowych zespołów trakcyjnych;
1.3. zmianę treści § 3 ust. 4 projektowanych postanowień umowy, stanowiących załącznik nr 3 do specyfikacji warunków
zamówienia, przez jednoznaczne wskazanie, że dostawa pojazdów w ramach zamówienia opcjonalnego nastąpi nie
wcześniej niż po zakończeniu dostawy realizowanej w ramach zamówienia podstawowego.
2. W pozostałym zakresie oddala odwołanie.
3 . Kosztami postępowania obciąża wykonawcę H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych spółkę z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu w części 1/2 oraz zamawiającego Województwo Wielkopolskie – Urząd
Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego z siedzibą w Poznaniu w części 1/2 i:
3.1. zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego: kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez wykonawcę H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych spółkę z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset
złotych zero groszy) stanowiącą koszty ww. wykonawcy poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę
3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty zamawiającego poniesione
z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika;
3.2. zasądza od zamawiającego Województwa Wielkopolskiego – Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Wielkopolskiego z siedzibą w Poznaniu na rzecz wykonawcy H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych spółki z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Poznaniu, kwotę w wysokości 7 500 zł 00 gr (siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) stanowiącą różnicę
pomiędzy kosztami postępowania odwoławczego poniesionymi dotychczas przez ww. wykonawcę, a kosztami
postępowania za jakie odpowiadał w świetle jego wyniku.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:………………….......................
………………….......................
………………….......................
Sygn. akt: KIO 3264/25
Uzasadnie nie
Województwo Wielkopolskie – Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego
z siedzibą w Poznaniu zwane dalej „zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na
podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze
zm.), zwanej dalej: „Pzp”, w trybie przetargu nieograniczonego, pn.: Zakup zeroemisyjnego taboru kolejowego dla potrzeb
Województwa Wielkopolskiego, o numerze referencyjnym DT-II.272.2.2025, zwane dalej: „postępowaniem”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 24 lipca 2025 r. pod
numerem publikacji: 483218-2025 (numer wydania Dz.U. S: 140/2025).
Szacunkowa wartość zamówienia, którego przedmiotem są dostawy jest wyższa od kwot wskazanych w
przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp.
4 sierpnia 2025 r. wykonawca H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu(zwany
dalej: „odwołującym”) wniósł odwołanie od treści warunków zamówienia, specyfikacji warunków zamówienia (zwanej
dalej: „SWZ”), sporządzonej
i opublikowanej przez zamawiającego, w tym także na projektowane postanowienia umowy
i załączników, (zwanych dalej: „Umową”) oraz odpowiednio treści ogłoszenia o zamówieniu.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1) art. 134 ust. 1 pkt 8) i 9) art. 112 ust. 1 i 2 pkt 4), art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1)-3) Pzp przez określenie w
pkt. 8.2.1. SW Z warunków udziału w postępowaniu dotyczących zdolności technicznych i zawodowych w sposób
nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz uniemożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego
wykonania zamówienia polegające na wymaganiu zamawiającego do wykazania przez wykonawcę dostawy
wygórowanej liczby fabrycznie nowych pojazdów kolejowych, co stanowiło działanie nieproporcjonalne i stanowi
naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców poprzez preferowanie jedynie największych
producentów pojazdów kolejowych;
2) art. 134 ust. 1 pkt 6) i art. 436 pkt 1) Pzp w zw. z art. 16 pkt 1-3 i art. 17 ust. 1 Pzp przez wyznaczenie w pkt 4.18 SW Z
zbyt krótkiego terminu realizacji zamówienia podstawowego
i zamówienia w ramach opcji, nieuwzględniającego skali, złożoności, skomplikowania
i specyfiki przedmiotu zamówienia, ani czasu niezbędnego do realizacji tego zamówienia zarówno w ramach
zamówienia podstawowego jak i w ramach opcji, co w konsekwencji oznaczało brak respektowania zasady
proporcjonalności, przejrzystości i uczciwej konkurencji;
3) art. 99 ust. 1 i 4, art. 134 ust. 2 pkt 8) i art. 441 ust.1 Pzp przez brak określenia w § 2 ust. 6 i § 3 ust. 4 Umowy terminu
rozpoczęcia realizacji zamówienia z prawa opcji, co może spowodować konieczność dostarczenia pojazdu w ramach
opcji szybciej niż pierwszego pojazdu w ramach zamówienia podstawowego, a także nałożenie się na siebie
harmonogramów produkcyjnych zamówienia podstawowego i zamówienia z prawa opcji, co powoduje, że obecne
zamówienie jest określone w sposób niejednoznaczny
i niewyczerpujący;
4) art. 353(1), art. 58 § 1 i 2, art. 605 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 Pzp przez wymaganie w ust. 1 pkt 6 ppkt 13) opisu
przedmiotu zamówienia (zwanego dalej: „OPZ”), stanowiącego załącznik nr 1 do SW Z dostarczenia w ramach ceny
dostawy dokumentacji konstrukcyjnej obejmującej opis podstawowych zespołów, podzespołów oraz układów pojazdu
wraz z rysunkami zestawieniowymi zespołów i podzespołów części mechanicznej, elektrycznej, pneumatycznej i
informatycznej pojazdu, w tym schematów elektrycznych, pneumatycznych i informatycznych – w zakresie niezbędnym
do prawidłowej eksploatacji i utrzymania pojazdów na poziomach P1-P5, co de facto oznaczało konieczność
udostępnienia zamawiającemu pełnej dokumentacji dostarczanych pojazdów, umożliwiającej całkowite odtworzenie
dostarczanych zamawiającemu pojazdów, a w konsekwencji narusza prawa autorskie wykonawcy i w związku z tym
stanowi wymóg sprzeczny z naturą stosunku prawnego umowy dostawy oraz zasadami współżycia społecznego,
prowadząc do naruszenia zasady odpłatności zamówienia publicznego i bezpodstawnego wzbogacenia zamawiającego.
W związku z przedstawionymi zarzutami odwołujący wniósł o:
- uwzględnienie niniejszego odwołania w całości;
- zmianę redakcji postanowienia SWZ w ten sposób, że:
pkt 8.2.1 SWZ:
Zamawiający uzna, że Wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu dotyczące: 8.2.1 zdolności technicznych i
zawodowych, niezbędnych do wykonywania przedmiotowego zamówienia wówczas, gdy Wykonawca wykaże, że w okresie
ostatnich 4 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie
wykonał należycie w ramach jednej umowy dostawę co najmniej jednego fabrycznie nowego wieloczłonowego
elektrycznego lub hybrydowego (tj. spalinowo-elektrycznego) zespołu trakcyjnego.
(…)
UWAGA 5 Za wieloczłonowy zespół trakcyjny w rozumieniu niniejszego warunku przyjmuje się co najmniej dwuczłonowy
zespół trakcyjny.;
pkt 9.12 SWZ:
W celu potwierdzenia spełniania przez Wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących zdolności technicznej
lub zawodowej (określonej w pkt 8.2.1 SWZ) Zamawiający żąda następujących podmiotowych środków dowodowych:
1) wykazu dostaw wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w
okresie ostatnich 4 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej jednego
fabrycznie nowego wieloczłonowego elektrycznego lub hybrydowego (tj. spalinowo-elektrycznego) zespołu trakcyjnego,
wraz
z podaniem jego wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawa została wykonana lub jest
wykonywana (na przykładzie wzoru udostępnionego Wykonawcy najwyżej ocenionemu), oraz załączeniem dowodów
określających, czy ta dostawa została wykonana lub jest wykonywana należycie, przy czym dowodami, o których mowa,
są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawa została wykonana, a w
przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych jest wykonywana, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od
niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się
lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające jego należyte wykonywanie powinny
być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy;
pkt 6. 1) SWZ:
Zamawiający wymaga, aby przedmiot zamówienia podstawowego został wykonany w terminie do 69 miesięcy, jednak nie
dłuższym niż do 30 września 2031 r.;
pkt 18.3 SWZ:
(…)
Maksymalny termin realizacji zamówienia podstawowego: do 69 miesięcy, jednak nie dłużej niż do dnia 30 września 2031
r.
(…)
UWAGA 2: Wykonawca nie może wskazać w ofercie terminu realizacji zamówienia podstawowego dłuższego niż 69
miesięcy, jednak nie dłużej niż do dnia 30 września 2031 r. W takim przypadku oferta Wykonawcy zostanie odrzucona
jako oferta niezgodna z warunkami zamówienia.;
- zmianę redakcji projektowanych postanowień umownych w ten sposób, że:
§ 2 ust. 6:
Zamawiający powiadomi Wykonawcę o zamiarze skorzystania z prawa opcji, nie później niż 12 miesięcy od podpisania
Umowy, przekazując Wykonawcy pisemne oświadczenie
o skorzystaniu z tego prawa, ze wskazaniem liczby sztuk fabrycznie nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych
zamawianych w ramach prawa opcji. Oświadczenie Zamawiającego stanowić będzie integralną część umowy. W terminie
30 dni od złożenia przez Zamawiającego omawianego oświadczenia, Wykonawca przedstawi Harmonogram wykonania
umowy
w zakresie prawa opcji, o której mowa w ust. 5. Harmonogram wymaga akceptacji Zamawiającego.;
§ 3 ust. 4:
Zamawiający wymaga, aby Wykonawca dostarczył pojazdy z zamówienia objętego opcją
w terminie do 12 miesięcy od dnia zakończenia dostaw pojazdów z zamówienia podstawowego dla jednorazowego
zamówienia 10 szt. pojazdów lub dla danej części zamówienia opcjonalnego w przypadku, o którym mowa w § 2 ust. 5, na
podstawie ustalonego między Stronami Umowy harmonogramu dostaw, o którym mowa w § 2 ust. 6 Umowy
z zastrzeżeniem, że:
1) dostawa pierwszego pojazdu z zamówienia objętego opcją odbędzie się nie wcześniej niż w następnym miesiącu po
dostawie ostatniego pojazdu z zamówienia podstawowego;
2) maksymalna liczba pojazdów, jaką Wykonawca będzie zobowiązany dostarczyć w ramach zamówienia objętego opcją
w jednym miesiącu nie przekroczy 2 sztuk, o ile Strony nie uzgodnią możliwości zrealizowania dostawy większej liczby
pojazdów miesięcznie.
- zmianę redakcji postanowienia 1.6.13) OPZ w ten sposób, że:
Dokumentację konstrukcyjną obejmującą opis podstawowych zespołów, podzespołów oraz układów pojazdu wraz z
rysunkami zestawieniowymi zespołów i podzespołów części mechanicznej, elektrycznej, pneumatycznej i informatycznej
pojazdu, w tym schematów elektrycznych, pneumatycznych i informatycznych – w zakresie niezbędnym do prawidłowej
eksploatacji i utrzymania pojazdów na poziomach P1-P4 oraz wykonania napraw bieżących
i awaryjnych, zawierającą w szczególności: (…).
Odwołujący wyjaśnił, że ubiega się o udzielenie zamówienia. Jego zdaniem warunki określone przez
zamawiającego zawarte w SW Z istotnie utrudniają złożenie rzetelnie przygotowanej i konkurencyjnej oferty. Odwołujący
podkreślił, że ma prawo uczestniczyć
w postępowaniu na równych, niedyskryminacyjnych i konkurencyjnych zasadach. Dopuszczenie do prowadzenia
postępowania na aktualnie określonych zasadach istotnie zagraża interesowi odwołującego w uzyskaniu zamówienia i
może przesądzić o pozbawieniu go możliwości uzyskania zamówienia, a tym samym naraża go na szkodę w postaci
utraty możliwości realizacji zamówienia i wynikającego stąd przychodu. Odwołujący stwierdził tym samym, że ma interes
we wniesieniu odwołania.
W uzasadnieniu odwołania została przedstawiona argumentacja dla podniesionych zarzutów.
W ramach postępowania odwoławczego nie zostały zgłoszone przystąpienia.
9 września 2025 r. zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie,
w której przedstawił argumentację dla wniosku o oddalenie odwołania w całości.
12 września 2025 r. odwołujący złożył do akt sprawy pismo procesowe, w którym opisał wnioski dowodowe.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania, złożonych dowodów oraz biorąc pod uwagę
stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Iz ba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na
podstawie art. 528 Pzp i skierowała odwołanie na rozprawę.
Izba uznała, że odwołujący posiadał interes w uzyskaniu zamówienia oraz mógł ponieść szkodę w wyniku
naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki dopuszczalności
odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 Pzp.
Izba zaliczyła na poczet materiału dowodowego:
1) dokumentację przekazaną w postaci elektronicznej, zapisaną na nośniku typu pendrive, przesłaną do akt sprawy przez
zamawiającego 5 września 2025 r., w tym w szczególności:
- ogłoszenie o zamówieniu;
- specyfikację warunków zamówienia (zwaną dalej nadal: „SWZ”) wraz z załącznikami;
2) dokumenty załączone do odwołania:
- SW Z w postępowaniu przetargowym pn. Zakup nowoczesnego, bezemisyjnego taboru kolejowego, wyposażonego w
urządzenia pokładowe ERTMS, znak: OP-IV.272.44.2025.MSY, gdzie zamawiającym było Województwo Lubelskie;
- SW Z w postępowaniu przetargowym pn. Zakup sześciu sztuk fabrycznie nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych,
znak: DA.III.2721.1.9.2024, gdzie zamawiającym było Województwo Lubuskie;
- wyciąg z odpowiedzi odwołującego z 19 maja 2025 r. na zapytanie zamawiającego
o numerze DT-II-1.KW-00011/2025 z 5 maja 2025 r. – dowód objęty tajemnicą przedsiębiorstwa odwołującego;
- dokument pn. Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 opublikowany przez Ministra
Funduszy i Polityki Regionalnej 14 marca 2025 r. dotyczący programu FEnIKS 2021-2027;
- listy rankingowe funduszy europejskich publikowane przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych;
- wyciąg z dokumentacji Systemu Utrzymania autobusu szynowego należącego do spółki Koleje Wielkopolskie Sp. z o.o.;
- wyciąg z instrukcji o utrzymaniu pojazdów trakcyjnych Bt-3 spółki PKP Intercity S.A.;
3) złożony przez zamawiającego wraz z odpowiedzią na odwołanie, wyciąg z umowy na dostawę 22 EZT z 2011 r.;
4) dokumenty załączone przez odwołującego do pisma z 12 września 2025 r.:
- listę seryjnych dostaw już zrealizowanych przez odwołującego i takich, których realizacja jest w toku – dokument objęty
tajemnicą przedsiębiorstwa odwołującego;
- wyciąg z SW Z dotyczącego zamówienia prowadzonego przez Województwo Lubelskie, znak postępowania: OP-
IV.272.44.2025.MSY;
- oferty otrzymane przez odwołującego od poddostawców – dokumenty objęte tajemnicą przedsiębiorstwa odwołującego;
- harmonogram realizacji zamówienia podstawowego – dokument objęty tajemnicą przedsiębiorstwa odwołującego;
- informacje prasowe dotyczące wydłużenia terminu na dostawę pojazdów kolejowych przewoźnikowi należącemu do
zamawiającego, czyli spółce Koleje Wielkopolskie Sp. z o.o. przez spółkę PESA S.A.;
- wyciąg z dokumentu przygotowanego przez Akademię Bezpieczeństwa Kolejowego, Urząd Transportu Kolejowego pt.
Poradnik dla inspektorów. Tom 3. Pojazdy Kolejowe, Warszawa 2023.
Izba nie zaliczyła na poczet materiału dowodowego dokumentów przesłanych przez zamawiającego za pośrednictwem
poczty elektronicznej 18 września 2025 r. tj.:
- zmiany ogłoszenia o zamówieniu, przesłanej do publikacji 18 września 2025 r.;
- wyjaśnień treści SWZ wraz ze zmianą SWZ z 18 września 2025 r.
Zamawiający przesłał ww. dokumenty po zamknięciu rozprawy. Zgodnie natomiast
z dyspozycją art. 535 Pzp dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej, strony i
uczestnicy postępowania odwoławczego mogą przedstawiać aż do zamknięcia rozprawy. Jak wynika z powyższego
dowody mogą być przedstawiane do momentu zamknięcia rozprawy. Tym samym moment zamknięcia rozprawy jest
maksymalnym terminem nie tylko na zgłoszenie wniosków dowodowych, ale także na przeprowadzenie dowodu w
postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji Izba potraktowała ww. dokumenty tak jakby nie zostały złożone.
Izba ustaliła co następuje
Treść postanowień SWZ, do których odnosiły się zarzuty:
- pkt 8.2.1. SWZ:
8.2. Zamawiający uzna, że Wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu dotyczące:
8.2.1. zdolności technicznych i zawodowych, niezbędnych do wykonywania przedmiotowego zamówienia wówczas,
gdy Wykonawca wykaże, że wykonał dostawę lub dostawy, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych
również wykonuje dostawę, w okresie ostatnich 4 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie,
co najmniej czterech sztuk fabrycznie nowych minimum trzyczłonowych elektrycznych i/lub elektryczno –
spalinowych zespołów trakcyjnych o wartości każdego z nich nie mniejszej niż 20 000 000,00 zł brutto, wraz z
podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawy zostały wykonane lub są
wykonywane oraz załączeniem dowodów określających, czy te dostawy zostały wykonane lub są wykonywane
należycie.
Dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego usługi
zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli Wykonawca z
przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku
świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich
należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy.
- pkt 9.12. SWZ:
9.12. W celu potwierdzenia spełniania przez Wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących zdolności
technicznej lub zawodowej (określonej w pkt 8.2.1 SW Z) Zamawiający żąda następujących podmiotowych środków
dowodowych:
1) wykazu dostaw wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w
okresie ostatnich 4 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej czterech sztuk
fabrycznie nowych minimum trzyczłonowych elektrycznych i/lub elektryczno – spalinowych zespołów trakcyjnych
o wartości każdego z nich nie mniejszej niż 20 000 000,00 zł brutto, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat
wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawy zostały wykonane lub są wykonywane (na przykładzie wzoru
udostępnionego Wykonawcy najwyżej ocenionemu), oraz załączeniem dowodów określających, czy te dostawy
zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne
dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy zostały wykonane,
a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych
od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających
się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny
być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy;
- pkt 6.1) SWZ:
1) Zamawiający wymaga, aby przedmiot zamówienia podstawowego został wykonany
w terminie do 45 miesięcy, jednak nie dłuższym niż do 30 września 2029 r.;
- pkt 18.3 SWZ:
(…)
Maksymalny termin realizacji zamówienia podstawowego: do 45 miesięcy, jednak nie dłużej niż do dnia 30
września 2029 r.
(…)
UWAGA 2:
Wykonawca nie może wskazać w ofercie terminu realizacji zamówienia podstawowego dłuższego niż 45 miesięcy, jednak
nie dłużej niż do dnia 30 września 2029 r. W takim przypadku oferta Wykonawcy zostanie odrzucona jako oferta
niezgodna z warunkami zamówienia.;
- § 2 ust. 5 i 6 PPU (załącznik nr 3 do SWZ):
5. Zamawiający zastrzega sobie możliwość rozszerzenia przedmiotu umowy w ramach prawa opcji, o którym mowa w art.
441 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, o kolejne sztuki pojazdów, jednak nie więcej niż o 10
sztuk. Skorzystanie z prawa opcji stanowi jednostronne uprawnienie Zamawiającego i uzależnione będzie wyłącznie od
jego potrzeb. Wykonawcy nie przysługują żadne roszczenia wobec Zamawiającego w związku z nieskorzystaniem przez
Zamawiającego z prawa opcji. Prawo opcji może zostać podzielone na części aż do wyczerpania łącznej puli pojazdów w
ramach prawa opcji.
6. Zamawiający powiadomi Wykonawcę o zamiarze skorzystania z prawa opcji, nie później niż
12 miesięcy od odbioru końcowego pierwszego pojazdu, przekazując Wykonawcy pisemne oświadczenie o skorzystaniu
z tego prawa, ze wskazaniem liczby sztuk fabrycznie nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych zamawianych w
ramach prawa opcji. Oświadczenie Zamawiającego stanowić będzie integralną część umowy.;
- § 3 ust. 4 PPU (załącznik nr 3 do SWZ):
4. Zamawiający wymaga, aby Wykonawca dostarczył pojazdy z zamówienia objętego opcją
w terminie do 30 miesięcy od dnia zawiadomienia Wykonawcy przez Zamawiającego
o skorzystaniu z opcji dla jednorazowego zamówienia 10 szt. pojazdów lub dla danej części zamówienia opcjonalnego w
przypadku o którym mowa w § 2 ust. 5, na podstawie ustalonego między Stronami Umowy harmonogramu dostaw.;
- ust. 1 pkt 6) ppkt 13) OPZ (załącznik nr 2 do SWZ):
6. Wykonawca w cenie dostawy dostarczy Zamawiającemu:
(…)
13) Dokumentację konstrukcyjną obejmującą opis podstawowych zespołów, podzespołów oraz układów pojazdu wraz z
rysunkami zestawieniowymi zespołów i podzespołów części mechanicznej, elektrycznej, pneumatycznej i informatycznej
pojazdu, w tym schematów elektrycznych, pneumatycznych i informatycznych – w zakresie niezbędnym do prawidłowej
eksploatacji i utrzymania pojazdów na poziomach P1 – P5 oraz wykonania napraw bieżących i awaryjnych, zawierającą w
szczególności:
a) do szczegółowości elementów:
- dokumentację wózków napędowych i tocznych – grupa konstrukcyjna 07 z podzespołami jak amortyzatory, sprężyny,
drążki reakcyjne,
- dokumentację zestawów kołowych napędnych i tocznych – grupa konstrukcyjna 09 zawierającej koła monoblokowe,
osie zestawów, węzły maźnicze, tarcze hamulcowe,
- dokumentację układu hamulcowego – grupa konstrukcyjna 08 zawierającej cylindry hamulcowe, zawieszenia układów
hamulca,
b) do szczegółowości podzespołów:
- dokumentację układu instalacji pneumatycznej (w tym opisy, schematy pneumatyczne i kody błędów urządzeń
przeciwpoślizgu), grupa konstrukcyjna 06,
- dokumentację osłon bocznych i poszycia pudła – grupa konstrukcyjna 03 i 04
- dokumentację urządzeń pociągowo-zderznych – grupa konstrukcyjna 11,
- dokumentację urządzeń zewnętrznych i drzwi – grupa konstrukcyjna 12 i 17,
- dokumentację wyposażenia wnętrza – grupa konstrukcyjna 13,
- dokumentację urządzeń sanitarnych – grupa konstrukcyjna 14,
- dokumentację okien – grupa konstrukcyjna 15,
- dokumentację instalacji ogrzewania i klimatyzacji – grupa konstrukcyjna 18 i 19,
- dokumentację instalacji elektrycznej (obwody główne, sterowania, pomocnicze, zasilania
i inne) – grupa konstrukcyjna 30, 32, 33, 35, 36,38,
- dokumentację zawieszenia elektrycznych silników trakcyjnych – grupa konstrukcyjna 07,
- dokumentację mocowania przekładni osiowych – grupa konstrukcyjna 41,
- dokumentację zabudowy instalacji silników trakcyjnych – grupa konstrukcyjna 34,
- dokumentację sprzęgu w części elektrycznej zawierającą szczegółowy opis złącz elektrycznych oraz protokołów
komunikacyjnych wykorzystywanych do komunikacji między pojazdami w sterowaniu wielokrotnym,
c) następujące schematy:
- pneumatyczne i kodów błędów urządzeń przeciwpoślizgu, opis sterowników wraz
z programem diagnostycznym,
- ideowe instalacji elektrycznej ze szczegółowym spisem urządzeń (obwody główne, sterowania, pomocnicze, zasilania i
inne), opis sterowników wraz z programem diagnostycznym, listu ID urządzeń pracujących w magistralach – grupa
konstrukcyjna 30, 32, 33, 35, 36,38,
- dokumentacja sterowników elektronicznych pojazdu – opisy działania, części zamienne
i zapasowe.
Treść przepisów dotyczących zarzutów:
- art. 134 ust. 1 pkt 6, 8 i 9 Pzp – 1. SWZ zawiera co najmniej:
(…)
6) termin wykonania zamówienia;
(…)
8) informację o warunkach udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia;
9) wykaz podmiotowych środków dowodowych;;
- art. 112 ust. 1 Pzp – Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu
zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności
wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.;
- art. 112 ust. 2 pkt 4 Pzp – Warunki udziału w postępowaniu mogą dotyczyć:
(…)
4) zdolności technicznej lub zawodowej.
- art. 116 ust. 1 Pzp – W odniesieniu do zdolności technicznej lub zawodowej zamawiający może określić warunki
dotyczące niezbędnego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, doświadczenia, potencjału technicznego wykonawcy lub
osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia, umożliwiające realizację zamówienia na odpowiednim
poziomie jakości. W szczególności zamawiający może wymagać, aby wykonawcy spełniali wymagania odpowiednich
norm zarządzania jakością, w tym w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych, oraz systemów lub norm
zarządzania środowiskowego, wskazanych przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach
zamówienia.;
- art. 16 Pzp – Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.;
- art. 17 ust. 1 Pzp – 1. Zamawiający udziela zamówienia w sposób zapewniający:
1) najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków,
które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz
2) uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile
którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.
- art. 436 pkt 1 Pzp – Umowa zawiera postanowienia określające w szczególności:
1) planowany termin zakończenia usługi, dostawy lub robót budowlanych, oraz, w razie potrzeby, planowane terminy
wykonania poszczególnych części usługi, dostawy lub roboty budowlanej, określone w dniach, tygodniach, miesiącach
lub latach, chyba że wskazanie daty wykonania umowy jest uzasadnione obiektywną przyczyną;
- art. 99 ust. 1 i 4 Pzp – 1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny
i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności
mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
(…)
4. Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności
przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje
produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub
wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.;
- art. 134 ust. 2 pkt 8 Pzp – 2. SWZ zawiera również:
(…)
8) informację o przewidywanych zamówieniach, o których mowa w art. 214 ust. 1 pkt 7 i 8, jeżeli zamawiający przewiduje
udzielenie takich zamówień;
- art. 441 ust. 1 Pzp – Zamawiający może skorzystać z opcji, jeżeli przewidział opcję
w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia w postaci zrozumiałych, precyzyjnych i jednoznacznych
postanowień umownych, które łącznie spełniają następujące warunki:
1) określają rodzaj i maksymalną wartość opcji;
2) określają okoliczności skorzystania z opcji;
3) nie modyfikują ogólnego charakteru umowy.;
- art. 8 ust. 1 Pzp – Do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w
postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów
w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z
2024 r. poz. 1061), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.;
- art. 3531 k.c. – Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub
cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.;
- art. 58 § 1 i 2 k.c. – § 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna,
chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności
prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
§ 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.;
- art. 605 k.c. – Przez umowę dostawy dostawca zobowiązuje się do wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku
oraz do ich dostarczania częściami albo periodycznie,
a odbiorca zobowiązuje się do odebrania tych rzeczy i do zapłacenia ceny.
Izba zważyła co następuje.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz stanowiska stron Izba uznała, że odwołanie
częściowo zasługiwało na uwzględnienie.
W zakresie zarzutu podniesionego w pkt II.1) petitum odwołania, odwołujący kwestionował dwa wymogi zawarte w
treści warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej, określonego w pkt 8.2.1.
SW Z. Wymogi te odnosiły się: po pierwsze do doświadczenia związanego z dostawą czterech sztuk zespołów
trakcyjnych oraz po drugie do doświadczenia w związanego z dostawą minimum trzyczłonowych zespołów trakcyjnych.
Przedmiotowy zarzut okazał się częściowo zasadny, tj. Izba uwzględniła zarzut
w zakresie odnoszącym się do wymogu dotyczącego minimum trzyczłonowych zespołów trakcyjnych oraz oddaliła w
pozostałym zakresie, związanym z wymaganiem dotyczącym czterech sztuk zespołów trakcyjnych.
W zakresie oddalonej części zarzutu, skład orzekający za niezasadny uznał argument odwołującego, że
wystarczające byłoby ustalenie jako warunku udziału w postępowaniu
w zakresie zdolności technicznych lub zawodowych wykonawcy udokumentowania dostawy jednego pojazdu
kolejowego. Jak słusznie stwierdził zamawiający, przedmiotem zamówienia objętych jest minimum 10, a uwzględniając
cały zakres prawa opcji potencjalnie nawet 20 pojazdów. Przy takiej wielkości zamówienia doświadczenie obejmujące
tylko jeden pojazd stanowiłoby 10% albo 5% zakresu zamówienia. Była to wartość zbyt niska, aby zweryfikować
doświadczenie wykonawcy przy tym zakresie zamówienia. Zamówienie już w wersji podstawowej, obejmującej 10
pojazdów, należało potraktować jako zamówienie o zupełnie innej skali i złożoności niż dostawa jednego pojazdu.
Przewidziany przez zamawiającego wymóg doświadczenia przy produkcji czterech pojazdów stanowił 40% wielkości
zamówienia podstawowego. W ocenie składu orzekającego, liczba ta, w okolicznościach przedmiotowej sprawy,
wypełniała dyspozycje właściwe dla ustanowienia warunku udziału w postępowaniu określone w art. 112 ust. 1 Pzp oraz
116 ust. 1 Pzp.
W dalszej kolejności Izba uznała za niezasadny argument odwołującego, że kluczowa
i wystarczająca do potwierdzenia doświadczenia jest dostawa pierwszego pojazdu. W tym kontekście skład orzekający
przyjął, że ze względu na rozmiar zamówienia oraz przewidziany czas jego trwania, z uwzględnieniem czasookresu
budowy jednego pojazdu (kilka-kilkanaście miesięcy) niezbędne będzie prowadzenie równoległej produkcji kilku
pojazdów. Celem sprostania zamówieniu wykonawca musi więc wykazać, że posiada zdolność do równoległej, seryjnej
produkcji pojazdów, a nie tylko do wytworzenia jednego pojazdu. Ograniczenie się do jednego pojazdu uniemożliwiłoby
zweryfikowanie, czy wykonawca posiada kompetencję do zarządzania złożonym procesem produkcyjnym kilku pojazdów
jednocześnie, czy posiada odpowiednie zaplecze produkcyjne (linie montażowe, pracowników) oraz czy ma
doświadczenie przy zabezpieczaniu materiałów i usług od dostawców, które będą potrzebne do realizacji dużo
większego zamówienia niż tylko na jeden pojazd. Istotna jest skala łańcucha dostaw, ponieważ nie chodzi tylko o
posiadanie i wyprodukowanie prototypu pojazdu, ale
o własne moce produkcyjne oraz możliwość zapewnienia dostaw od kooperantów.
Ponadto odwołujący w swojej argumentacji powołał się na § 4 ust. 5 PPU (procedura odbioru pierwszego pojazdu), jako
na argument o „specjalnym” znaczeniu pierwszego pojazdu.
W ocenie składu orzekającego zrozumiałe jest, że pierwszy pojazd w ramach zamówienia musi zostać poddany bardziej
szczegółowym procedurom odbiorowym, aby zweryfikować, czy pojazd ten w praktyce rzeczywiście spełnia wymogi
określone umową (jest to zasadniczo moment na zweryfikowanie, czy pod względem technicznym pojazd
zaprojektowany przez wykonawcę jest zgodny z umową). Kwestia ta jednak w żaden sposób nie odnosiła się do
kompetencji wykonawcy w zakresie seryjnego wytwarzania kilku takich pojazdów. Nie miało to więc znaczenia w
kontekście wymogu doświadczenia obejmującego cztery pojazdy.
Jako przykład postępowania, w którym sformułowano warunek dostawy tylko jednego pojazdu, odwołujący wskazał
postępowanie pn. Zakup nowoczesnego, bezemisyjnego taboru kolejowego, wyposażonego w urządzenia pokładowe
ERTMS, znak: OP-IV.272.44.2025.MSY, gdzie zamawiającym było Województwo Lubelskie. Izba uznała, że był to
przykład nieadekwatny do sytuacji dotyczącej tego postępowania. Wzmiankowane powyżej postępowanie obejmowało
dostawę tylko czterech pojazdów. Nieadekwatny był również drugi przykład przywołany przez odwołującego w celu
potwierdzenia zarzutu. Przykład ten dotyczył postępowania pn. Zakup sześciu sztuk fabrycznie nowych elektrycznych
zespołów trakcyjnych, znak: DA.III.2721.1.9.2024, gdzie zamawiającym było Województwo Lubuskie. Zakres
przedmiotowego postępowania, obejmującego co najmniej 10 pojazdów, był istotnie większy do zakresu postępowania
prowadzonego przez Województwo Lubuskie (6 pojazdów). Tym samym za nieprzekonujące Izba uznała dowody
złożone przez odwołującego w tym zakresie tj. dowody nr 1 i 2 załączone do odwołania oraz dowód nr 2 do pisma
odwołującego z 12 września 2025 r.
Odwołujący załączył do odwołania dokument w postaci wyciągu z odpowiedzi odwołującego
z 19 maja 2025 r. na zapytanie zamawiającego o numerze DT-II-1.KW-00011/2025 z 5 maja 2025 r. (dowód nr 3 do
odwołania). Dowód ten nie potwierdził słuszności stanowiska odwołującego, ponieważ informacje od potencjalnego
wykonawcy, przekazane nawet przed wszczęciem postępowania, nie są wiążące dla zamawiającego i nie wpływają
obligatoryjnie na skuteczność wymagań składających się ostatecznie na kształt warunków udziału
w postępowaniu. Stanowisko określone ww. piśmie prezentowało co najwyżej punkt widzenia odwołującego i nie musiało
być wzięte pod uwagę przez zamawiającego.
Ostatni dowód przedstawiony przez odwołującego w ramach tej części argumentacji (dowód nr 1 do pisma z 12
września 2025 r.) również nie podważył zasadności kwestionowanego wymogu. Sam fakt dysponowania pewnymi
zdolnościami i możliwościami w zakresie prowadzenia równoległej produkcji nawet kilku pojazdów kolejowych nie mógł
prowadzić do tak dużego obniżenia wymagania w zakresie referencyjnego doświadczenia w stosunku do przedmiotu
zamówienia.
W konsekwencji Izba uznała, że wymóg składający się warunek udziału w postępowaniu
w zakresie zdolności technicznej wykonawcy wskazujący na dostawę czterech pojazdów przy zamówieniu na co
najmniej 10 pojazdów, okazał się zasadny i nie naruszał przepisów przywołanych przez odwołującego.
Odmiennie Izba potraktowała kwestionowany przez odwołującego wymóg odnoszący się do doświadczenia związanego
z dostawą minimum trzyczłonowych zespołów trakcyjnych. Jak ustaliła Izba, zamawiający w treści SW Z nie określił
minimalnej wymaganej liczby członów zamawianych przez siebie pojazdów, pozostawiając w tej kwestii dowolność
wykonawcom. Stąd określenie doświadczenia w dostawach obejmujących minimum pojazdy trzyczłonowe stanowiło
wymaganie nadmiarowe i nieproporcjonalne do przedmiotu zamówienia.
Zamawiający wyjaśnił, że pojazdy trzyczłonowe różnią się od jednoczłonowych
i dwuczłonowych. Zwrócił uwagę, że w pojazdach jednoczłonowych i dwuczłonowych każdy człon jest wyposażony w
jednostkę napędową. Pojazd trzyczłonowy ma inną konstrukcję, ponieważ środkowy człon jest pozbawiony jednostki
napędowej. W pojeździe trzyczłonowym układ przestrzenny, układ drzwi, wyposażenie itp. mogą być istotnie odmienne
niż
w pojazdach jedno i dwuczłonowych. Zamawiający podkreślił, że podobna konstrukcja (człony bez jednostek
napędowych) występuje w pojazdach cztero- i pięcioczłonowych, w związku
z tym chciał określić warunki udziału w postępowaniu na minimalnym poziomie zapewniającym ich adekwatność, stąd
warunek dotyczy pojazdu minimum trzyczłonowego. Dalej zamawiający podniósł, że określając parametr pojazdu
trzyczłonowego miał na uwadze konieczność zweryfikowania posiadania przez wykonawcę zdolności do wytworzenia
pojazdu zarówno
z jednostkami napędowymi, jak i o członach bez jednostek napędowych, co ma większe znaczenie niż posługiwanie się
po prostu liczbą miejsc w pojeździe. Z punktu widzenia technologii o zdolnościach technicznych wykonawcy dużo więcej
mówi to, czy potrafi on wykonać pojazd co najmniej trzyczłonowy niż pojazd o określonej liczbie miejsc. Na marginesie
zamawiający zauważył, że rozpatrywana przez odwołującego kwestia, związana
z niecelowością odniesienia warunku udziału w postępowaniu do liczby członów, była
w przedmiotowej sprawie iluzoryczna. W praktyce bowiem przy oczekiwanej przez zamawiającego liczbie miejsc w
pojeździe (250-270 miejsc siedzących) technologicznie oferowane pojazdy będą miały minimum 3, a prawdopodobnie
więcej członów. Nie ma technicznej możliwości, aby pojazd o takiej specyfikacji miał tylko jeden albo dwa człony. Tym
samym warunek udziału w postępowaniu odnoszący się do minimum trzech członów był,
w ocenie zamawiającego, proporcjonalny i powiązany z przedmiotem zamówienia.
Izba nie zgodziła się z argumentacją zamawiającego. Założenie ostatecznego zaoferowania przez wykonawców
pojazdów posiadających trzy człony lub więcej w celu zrealizowania zamówienia należało odróżnić od treści warunku
udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej. Oczywistym jest, że wykonawcy składają
ofertę po to, żeby uzyskać zamówienie i robią to w taki sposób, aby zoptymalizować swoje cele biznesowe, jednocześnie
wykorzystując przy tym swoje know-how oraz dbając o to, żeby nie naruszyć przepisów Pzp. Warunki udziału w
postępowaniu natomiast stanowią „próg wejścia” wykonawcy do przetargu i służą określeniu kręgu wykonawców, którzy
są zdolni do wykonania zamówienia w sposób należyty. Skład orzekający doszedł do przekonania, że doświadczenie
związane z dostawami pojazdów minimum dwuczłonowych było w okolicznościach przedmiotowej sprawy
wystarczające. Warto podkreślić, że przedmiotowy warunek udziału
w postępowaniu składał się z wielu wymogów. Wymogi te odnosiły się do okresu,
w którym dostawy miały być zrealizowane, liczby pojazdów, rodzaju pojazdów, wartości dostaw, podania szeregu
informacji związanych z okolicznościami wykonania dostaw oraz minimalnej liczby członów. Przy tak złożonym warunku
udziału w postępowaniu należało dość ostrożnie podejść do oceny zasadności zastosowania wymogów na niego się
składających
w sytuacji ich kwestionowania. Tymczasem zamawiający nie wykazał, że dwuczłonowego zespołu trakcyjnego nie
można uznać za pojazd wieloczłonowy. Dodatkowo w tym zakresie podnosił argumenty, które skład orzekający ocenił
jako gołosłowne i - co najistotniejsze jednak - nie wykazał powiązania tego wymogu z przedmiotem zamówienia. O ile w
przypadku wcześniejszego wymogu dotyczącego liczby pojazdów zamawiający zasadnie potwierdził jego powiązanie i
proporcjonalność do przedmiotu zamówienia, to w tym przypadku jego argumentacja nie była tak skuteczna.
Ostatecznie Izba uznała, że przedmiotowy wymóg naruszał przepisy podane w treści zarzutu, w związku z tym zarzut w
tej części został uwzględniony, a zamawiający powinien odpowiednio zmodyfikować treść pkt 8.2.1. i 9.12 SWZ.
Zarzut drugi dotyczył terminu realizacji zamówienia podstawowego i zamówienia
w ramach opcji. W pierwszej kolejności Izba zwróciła uwagę, że stanowisko odwołującego sprowadzające się do
kwestionowania 45-miesięcznego terminu na realizację podstawowego zakresu zamówienia, jednak nie później niż do
dnia 30 września 2029 r., opierało się na założeniu związanym z kwestiami finansowymi. Odwołujący stwierdził, że
termin realizacji zamówienia określony przez zamawiającego jest uzależniony od terminu kwalifikowalności wydatków
obowiązujących w ramach programu FEnIKS 2021-2027, nie zaś od realnych możliwości wykonania tego zamówienia i
potrzeb zamawiającego.
Zamawiający podważył stanowisko odwołującego w zakresie tego zarzutu przekonując skład orzekający, że kwestia
finansowania, na którą nacisk położył odwołujący, była argumentem dalszego rzędu, który nie miał decydującego wpływu
na określenie terminu końcowego realizacji zamówienia. Izba przyjęła stanowisko zamawiającego wskazujące, że termin
realizacji zamówienia skorelowany został z realnymi potrzebami przewozowymi na terenie Województwa
Wielkopolskiego. W tym kontekście zamawiający stwierdził, że braki taborowe uwidaczniają się już obecnie i wynikają
one ze stale zwiększającej się liczby pasażerów wojewódzkich przewozów pasażerskich, w szczególności na liniach
komunikacyjnych obsługiwanych przez przewoźnika Koleje Wielkopolskie sp. z o.o., który również ma być użytkownikiem
pojazdów objętych zamówieniem. Ponadto zamawiający przedstawił dane,
z których wynikało, że liczba pasażerów korzystających z wojewódzkiego taboru rośnie ostatnio rok do roku po około 2
miliony. Zamawiający nie mógł więc odraczać zakupu nowych jednostek taborowych ponad niezbędną miarę.
Argument odnoszący się do kwestii finansowania też nie pozostawał bez znaczenia. Fakt ubiegania się przez
uprawnione podmioty o uzyskanie finansowania z przewidzianych przepisami środków czy funduszy od wielu lat
traktowany jest jako okoliczność naturalna
i pozytywna. Jeśli więc termin realizacji zamówienia – uzasadniony technologicznie i ze względu na potrzeby
zamawiającego – może być skorelowany z terminami umożliwiającymi uzyskanie finansowania, to naturalnym było, że
zamawiający ma prawo dążyć do takiego rozwiązania.
W celu poparcia swojej argumentacji odwołujący zwrócił uwagę na to, że zamawiający w PPU przewidział problem
opóźnienia w uzyskaniu homologacji i możliwe przesunięcie terminu dostawy z tego wynikające. Jak słusznie stwierdził
zamawiający, powyższą okoliczność należało potraktować jako sytuację hipotetyczną i niepożądaną, trudno więc, aby
już „wyjściowo” zamawiający określał termin dostawy na tyle długi, aby uwzględniał zawsze problem z uzyskaniem
homologacji.
Ponadto zamawiający uprawdopodobnił, że warunki rynkowe wynikające z postanowień stosowanych w podobnych
postępowaniach wskazywały, że zastosowany termin realizacji zamówienia można było potraktować jako realny. W
stanie faktycznym tej sprawy skład orzekający przyjął, że przedmiotowy zarzut wynikał z powzięcia przez odwołującego
obawy co do możliwości sprostania wymogowi w zakresie terminu realizacji. Nie świadczyło to jednak
o wadliwości tego wymogu, gdyż dotyczyło wyłącznie jednego podmiotu, a nie stanowiło okoliczności wspólnej dla całego
rynku lub jego znacznej części. Indywidualna sytuacja odwołującego nie może skutkować „dopasowaniem” wymogów
dokumentacji postępowania do niego, wbrew możliwościom innych uczestników rynku i uzasadnionym potrzebom
zamawiającego.
Argumentacji odwołującego nie potwierdziły złożone przez niego dowody. Dowody nr 4 i 5 załączone do odwołania
dotyczyły kwestii finansowania. Skoro nie był to główny argument dla przyjętego przez zamawiającego terminu, to
przedmiotowe dowody okazały się nieprzydatne dla rozstrzygnięcia. Dowody nr 3 i 4 załączone do pisma odwołującego z
12 września 2025 r. dotyczyły wyłącznie sytuacji odwołującego, a w związku z tym nie można było ich potraktować jako
potwierdzających trwałe tendencje rynkowe. Ostatni dowód dla tej części dotyczył załącznika nr 5 do pisma z 12
września 2025 r. i obejmował informacje prasowe odnoszące się do wydłużenia terminu na dostawę pojazdów
kolejowych przewoźnikowi należącemu do zamawiającego, czyli spółce Koleje Wielkopolskie sp. z o.o. przez spółkę
PESA S.A. Jak wyjaśnił zamawiający na rozprawie, rzeczywiste wydłużenie terminu realizacji dostawy dotyczącej ww.
dowodu było stosunkowo niewielkie (ok. 2 miesiące), a cały termin realizacji zamknął się w okresie krótszym niż
zakreślone w postępowaniu przez zamawiającego 45 miesięcy. Tym samym przedmiotowy dowód nie potwierdził
zasadności tego zarzutu.
Z uwagi na powyższe Izba oddaliła zarzut wskazany w pkt II.2 petitum odwołania.
Zarzut trzeci dotyczył terminu rozpoczęcia zamówienia w ramach opcji. W ramach tego zarzutu zamawiający w
odpowiedzi na odwołanie wskazał, że ze względu na uwagi skierowane przez potencjalnych wykonawców rozważa
zmodyfikowanie postanowień PPU dotyczących terminu skorzystania z prawa opcji. Zmiany te nie miały polegać na
uwzględnieniu zarzutów odwołania, jednak mogły mieć one wpływ na aktualność stanowiska odwołującego w tym
zakresie.
Izba potraktowała stanowisko zamawiającego w tej materii de facto jako przyznanie zasadności tego zarzutu,
przynajmniej co do jego istotnego założenia. Co prawda, zamawiający nie zgodził się dokładnie z treścią żądania
zaproponowanego przez odwołującego w zakresie tego zarzutu, ale z jego wypowiedzi dało się wywnioskować, że
przyjęta w PPU konstrukcja postanowienia dotyczącego terminu rozpoczęcia zamówienia
w ramach opcji budziła wątpliwości w zakresie jej zrozumienia. Poza tym zamawiający zadeklarował, że rozważa
zmodyfikowanie postanowień PPU w tym zakresie, co tylko potwierdzało dokonane przez skład orzekający ustalenia.
Ostatecznie Izba zdecydowała się uwzględnić zarzut podniesiony w pkt II.3), jednakże nie nakazywała zamawiającemu
wprowadzenia zmiany zaproponowanej przez odwołującego
w ramach żądań opisanych w pkt 44 uzasadnienia odwołania, ponieważ odwołujący w tych żądaniach domagał się
wprowadzenia do umowy postanowień o określonej treści. Tymczasem zgodnie z dyspozycją art. 554 ust. 6 Pzp Izba nie
może nakazać zawarcia umowy lub wprowadzenia do umowy postanowienia o określonej treści. W związku z tym skład
orzekający zdecydował się sformułować nakaz określonego zachowania, który wynikał z jednoznacznych wytycznych
zawartych w ww. przepisie. Nakaz ten nie powodował wprowadzenia do umowy postanowień o określonej treści,
ponieważ miał postać ogólnego polecenia, które zobowiązywało zamawiającego do jednoznacznego wskazania w treści
PPU, że dostawa pojazdów w ramach zamówienia opcjonalnego nastąpi nie wcześniej niż po zakończeniu dostawy
realizowanej w ramach zamówienia podstawowego.
Ostatni zarzut dotyczył wymogu przekazania przez wykonawcę dokumentacji konstrukcyjnej w zakresie niezbędnym do
prawidłowej eksploatacji i utrzymania pojazdów na poziomie P1-P5. Przy czym dla odwołującego szczególnie dolegliwy
okazał się wymóg związany z koniecznością przekazania dokumentacji związanej z naprawą pojazdów na poziomie P5.
Zamawiający w zakresie tego zarzutu argumentował, że okres eksploatacji pojazdu kolejowego to kilkadziesiąt lat. Po tak
długim okresie producent może już nie istnieć, zmienić formę prawną, utracić zasoby know-how lub zmienić przedmiot
działalności. Zamawiający nie może więc polegać na tym, że ewentualnie w przyszłości pozyska dokumentację
potrzebną do utrzymania i przeglądów pojazdów. Ponadto obligatoryjne poziomy utrzymania pojazdów szynowych
określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r.
w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (t.j. Dz.U.
z 2016 r. poz. 226). Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dokumentacja techniczna pojazdów kolejowych powinna
zawierać dokumentację konstrukcyjną wraz z warunkami technicznymi wykonania, w zakresie określonym umową o
dostawie pojazdu kolejowego. Nie ma więc prawnej możliwości, aby wykonawca nie przekazał zamawiającemu
dokumentacji konstrukcyjnej pojazdów. Co więcej, zgodnie z rozporządzeniem pojazdy kolejowe poddawane są
obligatoryjnie przeglądom poziomów 1- 5, przy czym poziomy 4 i 5 są bardzo daleko idące i obejmują m.in. wymiany
podzespołów i zespołów, naprawy zespołów i podzespołów
w wyspecjalizowanych warsztatach, modyfikacje nadwozi pojazdów kolejowych i układów biegowych. Bez pełnej
dokumentacji konstrukcyjnej wykonanie takich czynności nie jest możliwe. W konsekwencji zakres wymaganej w
postępowaniu dokumentacji był nie tylko ważny, ale konieczny dla realizacji zamówienia. Skoro bowiem wykonywanie
przeglądów P5 jest technicznym i prawnym wymogiem, a zakres takiego przeglądu (naprawy głównej) jest bardzo duży,
to tym bardziej zamawiający musi otrzymać stosowną dokumentację od dostawcy pojazdu, ponieważ w przeciwnym
razie nie będzie w stanie zgromadzić takiej koniecznej dokumentacji. Ponadto faktem jest, że producent pojazdu
kolejowego nie jest dostawcą wszystkich podzespołów, jednak nie stanowi to bariery do przekazania zamawiającemu
dokumentacji konstrukcyjnej niezbędnej do wykonania przeglądów P5. Wykonawca powinien bowiem na podstawie
zawieranych przez siebie umów z dostawcami czy podwykonawcami zapewnić sobie dostęp do takiej dokumentacji w
zakresie stosowanych podzespołów wraz z uprawnieniem do przekazania takiej dokumentacji zamawiającemu. Jest to
normalna praktyka rynkowa, bez której nie byłoby w ogóle możliwe realizowanie wymaganych przez prawo przeglądów i
napraw. Intencją zamawiającego nie było przy tym kreowanie wymogów nadmiernych, dlatego w dokumentacji
postępowania (rozdział 1, punkt 6, podpunkt 13 SW Z) jasno wskazano, że chodzi o dokumentację konstrukcyjną w
zakresie niezbędnym do prawidłowej eksploatacji i utrzymania pojazdów na poziomach P1-P5 oraz wykonania napraw
bieżących i awaryjnych.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy Izba nie znalazła powodów do zakwestionowania powyżej zaprezentowanej
argumentacji zamawiającego. Pośrednio powody do tego wynikały z dowodów złożonych przez odwołującego (dowody
nr 6 i 7 do odwołania oraz dowód nr 6 do pisma procesowego z 12 września 2025 r.). Dowody te potwierdzały, że zakres
prac składających się naprawę na poziomie P5 jest bardzo szeroki. We wszystkich dowodach ten poziom naprawy
określany jest jako naprawa główna, co tylko podkreślało jej znaczenie i duży zakres. Izba doszła do przekonania, że
zamawiający nie mógłby przeprowadzić naprawy na tym poziomie bez posiadania dokumentacji technicznej. Stąd
kwestionowane przez odwołującego postanowienie określone w ust. 1 pkt 6) ppkt 13) OPZ miało uzasadnienie.
Idąc dalej, skład orzekający nie znalazł powodów, aby pozbawiać zamawiającego możliwości przeprowadzenia naprawy
pojazdów objętych postępowaniem na poziomie P5. Nie mogło budzić wątpliwości, że zamawiający w celu możliwie
najdłuższego i zgodnego ze sztuką użytkowania pojazdu miał prawo zakładać konieczność zrealizowania napraw na
każdym poziomie wynikającym z właściwych przepisów (w tym na poziomie P5). Wykonanie żądania odwołującego
związanego z tym zarzutem praktycznie uniemożliwiłoby zamawiającemu dokonanie tego rodzaju naprawy lub
przynajmniej utrudniłoby jej realizację w stopniu wymagającym zaangażowania ponadstandardowych sił i środków.
Dodatkowo, jeśli odwołujący miał wątpliwości co do bezpiecznego przechowywania przez zamawiającego dokumentów
technicznych zaoferowanego pojazdu lub po prostu bał się, że mogą one zostać wykorzystane z naruszeniem praw
autorskich wykonawcy, to powinien skoncentrować się na żądaniach, które pozwoliłyby zobowiązać zamawiającego do
stosowania takich procedur przechowywania i używania dokumentów technicznych, które pozwolą zabezpieczyć jego
dobra. Tymczasem z argumentacji odwołującego wynikało, że nawet nie zadał sobie trudu, aby spróbować
przeanalizować wewnętrzne przepisy lub procedury funkcjonujące u zamawiającego w tej materii. Odwołujący zdawał
się pójść w tej kwestii po linii najmniejszego oporu i próbował przez ostatni zarzut, co najmniej znacznie ograniczyć
możliwości zamawiającego w zakresie stosowania naprawy pojazdu na poziomie P5.
Tym samym Izba oddaliła zarzut podniesiony w pkt II.4) petitum odwołania.
W związku z powyższym Izba uznała, że odwołanie podlegało uwzględnieniu
w zakresie dotyczącym części zarzutu podniesionego w pkt II.1) petitum odwołania oraz zarzutu podniesionego w pkt
II.3) petitum odwołania i na podstawie art. 553 zdanie pierwsze Pzp orzekła jak w sentencji. Zgodnie bowiem z treścią art.
554 ust. 2 pkt 1 Pzp, Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy,
które miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania
o udzielenie zamówienia. Potwierdzenie części zarzutów wskazanych w odwołaniu spowodowało, że w stanie
faktycznym przedmiotowej sprawy została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w ww. przepisie, ponieważ
zamawiający w sposób naruszający przepisy Pzp sformułował część kwestionowanych przez odwołującego
postanowień SWZ.
Zgodnie z art. 575 Pzp Strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty
postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku. Merytorycznie zostały rozpoznane cztery zarzuty. Dwa zarzuty
zostały przynajmniej częściowo uwzględnione, pozostałe dwa w całości oddalone. W konsekwencji Izba podzieliła koszty
pomiędzy stronami po połowie.
Na koszty postępowania odwoławczego składały się: wpis uiszczony przez odwołującego (15 000,00 zł) oraz
koszty poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocników stron (7 200,00 zł). Łącznie suma kosztów wynosiła 22 200,00
zł. Zamawiający poniósł koszty w wysokości 3 600,00 zł (wynagrodzenie pełnomocnika), a odpowiadał za koszty
postępowania odwoławczego do wysokości 11 100,00 zł (22 200,00 zł x 1/2). Z kolei odwołujący poniósł do tej pory
koszty w wysokości 18 600,00 zł (koszt wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika), a odpowiadał za te koszty w kwocie 11
100,00 zł (22 200,00 zł x 1/2). Wobec powyższego Izba zasądziła od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę
7 500,00 zł (18 600,00 zł – 11 100,00 zł), stanowiącą różnicę pomiędzy kosztami poniesionymi dotychczas przez
odwołującego, a kosztami postępowania za jakie odpowiadał w świetle jego wyniku.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, na
podstawie art. 557, 574 i 575 Pzp oraz § 5 pkt 1 i pkt 2 lit. b)
w zw. z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r.
w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U.
z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący:………………….......................
………………….......................
………………….......................