KIO 1850/25
National Appeal Chamber (KIO)2025-06-04
Case number
KIO 1850/25
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2025-06-04
Type
wyrok
Judges
Katarzyna Paprocka
Judgment text
Sygn. akt: KIO 1850/25
WYROK
Warszawa, dnia 4 czerwca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Katarzyna Paprocka
Protokolant:Adam Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2025 r., odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
w dniu 12 maja 2025 r. przez wykonawcę, Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjno-Drogowych S.A. w Łukowie
w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Łuków
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu:
1.1.unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
1.2.powtórzenie czynności badania i oceny ofert oraz zwrócenie się do wykonawcy, Przedsiębiorstwo Robót
Drogowych Lubartów S.A. o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów w zakresie wyliczenia ceny
lub kosztu lub ich istotnych części składowych;
2.kosztami postępowania obciąża Zamawiającego i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2.zasądza od Zamawiającego, Miasta Łuków na rzecz Odwołującego, Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjno-
Drogowych S.A. w Łukowie kwotę 13 600 zł 00 gr (słownie: trzynaście tysięcy sześćset złotych zero
groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Odwołującego z tytułu wpisu
oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu zamówień publicznych.
Przewodnicząca:…………................. ........
Sygn. akt: KIO 1850/25
Uzasadnienie
Zamawiający, Miasto Łuków prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie podstawowym na
podstawie art. 275 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, pn.: „Przebudowa ul. Partyzantów (102449L) i ul.
Sienkiewicza (102477L) w m. Łuków”, nr referencyjny: ZP.271.3.2025. Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone
w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 4 kwietnia 2025 r., pod nr: 2025/BZP 00176719. Wartość szacunkowa
zamówienia nie przekracza progów unijnych.
W dniu 12 maja 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawcy Przedsiębiorstwo Robót
Inżynieryjno-Drogowych S.A. w Łukowie (dalej: „PRID”) wobec następujących czynności i zaniechań Zamawiającego:
1)zaniechania wezwania wykonawcy Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Lubartów S.A. (dalej: „PRD Lubartów) do
złożenia wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny złożonej przez tego wykonawcę oferty, pomimo iż
zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu
zamówienia oraz w sytuacji, gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o 49,78% od wartości
zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług;
2)wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy: PRD Lubartów, pomimo, iż zaoferowana cena lub koszt, lub ich
istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz w sytuacji, gdy
cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o 49,78% od wartości zamówienia powiększonej o należny
podatek od towarów i usług.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu następujące naruszenia ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm., dalej jako „PZP”), tj.:
1)art. 224 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8) PZP poprzez zaniechanie wezwania PRD Lubartów do złożenia
wyjaśnień odnośnie ceny oferty, w tym dowodów w zakresie jej wyliczenia, pomimo iż zaoferowana cena i jej
istotne elementy składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości
co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach
zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów;
2)art. 224 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8) PZP poprzez zaniechanie wezwania PRD Lubartów do złożenia
wyjaśnień odnośnie ceny oferty, w tym dowodów w zakresie jej wyliczenia, pomimo iż zaoferowana cena jest
niższa o ponad 30% od wartości zamówienia, a ww. rozbieżność nie wynikała z przyczyn oczywistych,
niewymagających wyjaśnienia.
Mając powyższe na uwadze, Odwołujący wniósł o rozpatrzenie i uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie
Zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności badania i oceny ofert,
2)unieważnienia czynności wyboru oferty PRD Lubartów jako najkorzystniejszej,
3)ponownego przeprowadzenia badania oraz oceny ofert,
4)wezwania PRD Lubartów do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny.
Ponadto, Odwołujący wniósł o zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania
odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przewidzianych przepisami prawa zgodnie z fakturą
przedstawioną na rozprawie. Na rozprawie dnia 2 czerwca 2025 r. złożył fakturę na kwotę 3.600,00 zł tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika.
Jak podniósł w uzasadnieniu odwołania, cena ofertowa wykonawcy PRD Lubartów, wg jego obliczeń, jest niższa o
49,78% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT, a zatem Zamawiający odstępując od wezwania
tego wykonawcy do wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny, naruszył art. 224 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt
8 PZP oraz art. 224 ust. 1 PZP. Zdaniem Odwołującego, w tym wypadku, wezwanie to było obligatoryjne. Ponadto, wg
Odwołującego, Zamawiający wysnuwa błędny wniosek, że skoro ceny wszystkich złożonych ofert oraz ich średnia
arytmetyczne są niższe o ponad 30% od wartości zamówienia, to wzywanie do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny
jest niecelowe. W ocenie Odwołującego, Zamawiający nieprawidłowo interpretuje art. 224 ust. 2 pkt 1) PZP, bowiem
wytyczne ustawodawcy co do drugiej przesłanki odnoszącej się do średniej arytmetycznej powinny być przez
Zamawiającego odniesione do ceny jednej, kwestionowanej oferty, a nie do wartości zamówienia. Ponadto, w ocenie
Odwołującego nie wystąpiły oczywiste okoliczności, które mogłyby umożliwić niewypełnienie obowiązku w zakresie
badania wyliczenia ceny, ani Zamawiający na takie nie wskazał, w szczególności taką okolicznością nie może być fakt,
że wartość zamówienia została ustalona w sposób zawyżony. Dodał, że Zamawiający nie miał możliwości ustalić, że
popełnił błąd w ustaleniu wartości zamówienia, gdyż wynagrodzenie wykonawcy miało charakter ryczałtowy i wykonawcy
nie mieli obowiązku załączania kosztorysu do złożonych ofert.
W odpowiedzi z dnia 29 maja 2025 r. na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości. W
uzasadnieniu wskazał, że wszystkie trzy oferty, które wpłynęły zawierają rażąco niską cenę w stosunku do wartości
zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, tj. w odniesieniu do oferty PRD Lubartów różnica ta
wynosi 49,78%, w odniesieniu do oferty STRABAG sp. z o.o. różnica ta wynosi 39,53%, zaś w odniesieniu do oferty
Odwołującego, różnica ta wynosi 49,16%. Biorąc to pod uwagę, z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art. 16 PZP – jak
wskazało Miasto Łuków – wezwaniu do wyjaśnień rażąco niskiej ceny podlegają wszyscy wykonawcy. Zamawiający
wskazał również, że nie może uwzględnić tak postawionych zarzutów, gdyż pominięcie części wykonawców narusza
zasadę równego traktowania, ogranicza zasadę uczciwej konkurencji i może prowadzić do błędnego wyboru oferty, jeśli
tylko jeden wykonawca został sprawdzony. Ponadto, Zamawiający podkreślił, że ceny złożonych ofert nie wzbudzały u
Zamawiającego wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia. Stwierdził bowiem, że to wartość
zamówienia została „przeszacowana”. W związku z powyższym Zamawiający przyjął, że najbardziej wiarygodnym
odzwierciedleniem cen rynkowych będzie średnia arytmetyczna złożonych ofert. Dodał, że w postępowaniu zaszły
okoliczności oczywiste, które nie wymagają wyjaśnienia, tj. złożenie ofert o zbliżonych cenach, wszystkie oferty są
znacznie niższe od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, powyższe okoliczności
nie budzą u zamawiającego wątpliwości. Zatem, nie doszło do naruszeń przepisów wskazanych w odwołaniu.
Zamawiający nie wnosił o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Do postępowania nikt nie zgłosił przystąpienia.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.
W niniejszej sprawie, Izba stwierdziła, że odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz terminowo został uiszczony od
niego wpis w wymaganej wysokości. Nadto, odwołanie nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 528 PZP.
Izba uznała również, że Odwołujący jest uprawniony do wniesienia odwołania do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej,
bowiem posiada interes w uzyskaniu zamówienia i może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego
przepisów PZP. Jak wynika z odwołania, oferta Odwołującego została sklasyfikowana na drugiej pozycji wśród ofert
podlegających ocenie w postępowaniu, zaś oferta PRD Lubartów została sklasyfikowana na pierwszej pozycji. Zdaniem
odwołującego się wykonawcy, w przypadku uznania przez Krajową Izbę Odwoławczą zasadności niniejszego odwołania,
Odwołujący ma realną szansę uzyskania przedmiotowego zamówienia. Ponadto, Odwołujący może ponieść szkodę
wynikającą z braku możliwości osiągnięcia zysku w związku z realizacją zamówienia. Mając to na uwadze, Izba ustaliła,
iż w postępowaniu wpłynęły 3 oferty, tj.: oferta Odwołującego z ceną brutto 1.649.929,88 zł, oferta PRD Lubartów z ceną
brutto 1.629.727,69 zł oraz oferta STRABAG Sp. z o.o. z ceną brutto 1.962.390,57 zł. Kryteria oceny ofert stanowiły: cena
(60 %), termin gwarancji (40%). Zgodnie z zawiadomieniem o wyborze oferty najkorzystniejszej z dnia 5 maja 2025 r., za
najkorzystniejszą została uznana oferta PRD Lubartów – z punktacją 100 pkt, na drugim miejscu znalazła się oferta
Odwołującego z punktacją 99,27 pkt, zaś kolejno oferta STRABAG Sp. z o.o. z punktacją 89,83 pkt, przy czym wszystkie
ww. oferty uzyskały maksymalną liczbę punktów, tj. 40 pkt w kryterium termin gwarancji. W świetle powyższego, Izba
uznała, że spełnione są przesłanki z art. 505 ust. 1 PZP, decydujące o legitymacji procesowej do wniesienia odwołania.
Przedmiotem zamówienia jest wykonanie robót budowlanych związanych z budową ulicy Partyzantów i ul. Sienkiewicza
w ramach zadania inwestycyjnego: „Przebudowa ul. Partyzantów (102449L) i ul. Sienkiewicza (102477L) w m. Łuków”
zgodnie z opracowanym projektem budowlanym (pkt 4 Specyfikacji Warunków Zamówienia, pt. Opis przedmiotu
zamówienia). Zadanie obejmuje prace w zakresie m.in.: przebudowy drogi dla pieszych, zatok autobusowych, ułożenie
nowej nawierzchni asfaltowej (warstwy ścieralnej), wymianę oznakowania pionowego i poziomego.
W pkt nr 24 Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: „SW Z”), Zamawiający wskazał, że w sekcji VIII Formularza
ofertowego w wykonawca zobowiązany jest do wskazania w polu CENA: - całkowitej ceny brutto za realizację
zamówienia. Przed obliczeniem ceny oferty wykonawca powinien dokładnie i szczegółowo zapoznać się z dokumentacją
projektową i specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót budowlanych, zwracając szczególną uwagę, czy
dokumentacja zawiera w swej treści wszystkie niezbędne rozwiązania do wykonania przedmiotu zamówienia – załącznik
nr 1 do SW Z. Formą przyjętego wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych jest wynagrodzenie ryczałtowe.
Podstawą obliczenia ceny za roboty budowlane jest sporządzony przez wykonawcę własny przedmiar robót w oparciu o
projekt techniczny i specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych. Zamawiający dołączył do SW Z
swoje przedmiary robót, zastrzegając, że jest to materiał pomocniczy. W związku z przyjętą formą wynagrodzenia
ryczałtowego przedmiary robót nie stanowią opisu przedmiotu zamówienia w rozumieniu PZP. Cena oferty musi
zawierać wszystkie koszty niezbędne do zrealizowania zamówienia, wynikające wprost z dokumentacji projektowej i
specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych, jak również w nich nie ujęte, a bez których nie można
wykonać zamówienia.
W świetle § 20 wzoru umowy stanowiącej Załącznik nr 2 do SW Z, strony ustalają, że obowiązującą formą
wynagrodzenia, zgodnie ze specyfikacją warunków zamówienia oraz ofertą Wykonawcy wybraną w trybie podstawowym
bez negocjacji jest wynagrodzenie ryczałtowe.
W toku postępowania, Zamawiający publikował wyjaśnienia dotyczące treści SW Z, w związku z zadawanymi przez
wykonawców pytaniami.
Wg protokołu Komisji przetargowej, Komisja wnioskuje o odstąpienie od wezwania wykonawców do wyjaśnień w
zakresie wyliczenia ceny. W protokole wskazano, że wartość zamówienia powiększona o należny podatek od towarów i
usług wyniosła: 3.245.056,73 zł, zaś średnia arytmetyczna ofert wyraża się kwotą 1.747.349,38 zł brutto. Wobec tego, w
ocenie Komisji, ceny wszystkich złożonych ofert oraz ich średnia arytmetyczna potwierdzają, że wartość zamówienia
została ustalona w sposób nadmierny co powoduje, iż wezwanie wykonawców do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny na
podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 jest niecelowe.
Wg protokołu postępowania, wartość zamówienia została ustalona na kwotę 2 638 257,50 zł netto.
Zgodnie z zawiadomieniem o wyborze oferty najkorzystniejszej z dnia 5 maja 2025 r., jako najkorzystniejsza została
wybrana oferta Nr 1 Wykonawcy Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Lubartów S.A., z ceną brutto – 1 629 727,69 zł.
Oferta ta otrzymała 100 pkt w ramach kryterium oceny ofert, zaś w postępowaniu nie została odrzucona żadna oferta.
Izba stwierdziła, że Zamawiający nie przeprowadził procedury wyjaśnień ceny ofertowej w zakresie wynikającym z art.
224 ust. 1 lub ust. 2 PZP w odniesieniu do którejkolwiek z ofert.
Izba zaliczyła w poczet akt postępowania dokumentację przekazaną w postaci elektronicznej przez Zamawiającego w
dniu 29 maja 2025 r., w tym w szczególności:
-kosztorys inwestorski z dnia 25 marca 2025 r.,
-ogłoszenie o zamówieniu,
-SWZ wraz z załącznikami i wyjaśnieniami,
-oferty,
-informacja z otwarcia ofert z 23 kwietnia 2025 r.,
-protokół Komisji przetargowej w zakresie badania cen ofertowych,
-zawiadomienie z 5 maja 2025 r. o wyborze oferty najkorzystniejszej,
-Protokół postępowania.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając
w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, co następuje.
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Izba stwierdziła, że Zamawiający, Miasto Łuków, w niniejszym postępowaniu,
w sposób sprzeczny z przepisami PZP, zaniechało badania oferty wykonawcy Przedsiębiorstwo Robót Drogowych
Lubartów S.A. w zakresie rażąco niskiej ceny. Zdaniem Izby, Zamawiający powinien był nabrać wątpliwości co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia (art.
224 ust. 1 PZP). Ponadto, ziściły się przesłanki wskazujące na obligatoryjny wymóg skierowania takiego wezwania, z
uwagi na przekroczenie progu 30% różnicy w cenie ofertowej ww. wykonawcy i wartości zamówienia powiększonej o
należny podatek od towarów i usług, i jednocześnie nie zaistniały okoliczności oczywiste, które zwalniałyby
Zamawiającego z obowiązku badania rażąco niskiej ceny (art. 224 ust. 2 pkt 1 PZP).
Po pierwsze, na uwzględnienie zasługiwał zarzut dotyczący naruszenia art. 224 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 PZP, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco
niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych
przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub
kosztu, lub ich istotnych części składowych. Odwołujący upatrywał obowiązku wezwania wykonawcy PRD Lubartów do
wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny, z uwagi na wątpliwości, jakich Zamawiający powinien nabrać ze względu na to,
że zaoferowana cena i jej istotne elementy składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i
budzą wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w
dokumentach zamówienia, skoro – jak podał Odwołujący – cena oferty wybranej jako najkorzystniejsza była o 49,78 %
niższa od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT. Przy czym słusznie Odwołujący zaznaczył, że
wątpliwości tych nie powinien uchylać fakt, że ceny wszystkich złożonych ofert są podobne i ponad 30% niższe od
wartości zamówienia, bowiem Zamawiający nie miał możliwości zbadania, skąd wynika taka różnica. Zdecydowanie,
podzielić należy argument Odwołującego, że wbrew twierdzeniom Zamawiającego, nie sposób wprost stwierdzić, że
powodem jest przeszacowanie wartości zamówienia. Skoro bowiem Zamawiający przewidział wynagrodzenie
ryczałtowe i nie wymagał złożenia od wykonawców żadnych kosztorysów, stąd nie był w stanie stwierdzić, czy to
wartość zamówienia została przeszacowana, czy też ceny ofertowe zostały zaniżone i to w sposób rażący. W tym
kontekście, Zamawiający zupełnie bezpodstawnie, w sposób zaprzeczający ratio legis regulacji art. 224 ust. 1 PZP, ad
hoc uznał, że jeżeli w postępowaniu wpływają oferty o zbliżonych cenach, a z kolei ceny te znacznie odstępują od
wartości zamówienia brutto to zachodzi przesłanka „przeszacowania” wartości zamówienia i wobec tego przyjął, że brak
jest wątpliwości co do realności i rynkowości cen ofertowych. Faktu przeszacowania wartości zamówienia lub
rynkowości cen ofertowych Zamawiający w niniejszym postępowaniu nie udowodnił. Ponadto, bezpodstawny jest
argument Zamawiającego, że w przedmiotowym postępowaniu ceny złożonych ofert nie wzbudzały u Zamawiającego
wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, stąd nie miał on obowiązku wszczęcia procedury
wyjaśniającej. Wszak, Zamawiający nie dowiódł, ani możliwości wykonania przedmiotu zamówienia za ceny wskazane w
ofertach wykonawców, ani braku możliwości powstania w tym zakresie wątpliwości. Podkreślić należy ponadto, że
subiektywne wrażenie zamawiającego co do realności cen zawartych w ofertach złożonych w postępowaniu nie może
zwalniać zamawiającego z obowiązku badania tych cen w kontekście rażąco niskiej ceny, jeżeli zaistnieją przesłanki z
art. 224 ust. 1 PZP mające charakter obiektywny, tzn. w sytuacji, gdy obiektywnie istnieje jakakolwiek niepewność co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub
wynikającymi z odrębnych przepisów. Ocena zamawiającego w tym zakresie nie może pozostawać w oderwaniu od
okoliczności konkretnego przypadku i dokumentacji postępowania i być oceną subiektywną, nieznajdującą uzasadnienia
w stanie faktycznym. W niniejszym postępowaniu, nie sposób a priori uznać, jak to wskazał Zamawiający, że ceny
złożonych ofert niejako zweryfikowały wartość zamówienia ustaloną przed wszczęciem postępowania.
Po drugie, w niniejszej sprawie Zamawiającego, do wszczęcia procedury badania cen ofertowych, wprost
zobowiązywała dyspozycja przepisu art. 224 ust. 2 pkt 1 PZP, w związku z czym, na uwzględnienie zasługiwał również
zarzut nr 2 odwołania. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o
co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed
wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w zakresie rażąco niskiej ceny,
chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. Bezsporne jest, że oferta
PRD Lubartów jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i
usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania, a zatem zachodzi podstawa do obligatoryjnego badania ceny
ofertowej w kontekście rażąco niskiej ceny. W ocenie Izby, w niniejszej sprawie Zamawiający nie był zwolniony z
wszczęcia tej procedury. Nie można przyznać racji Zamawiającemu, który argumentował, że w sprawie zaszła
przesłanka negatywna, wykluczająca obowiązek badania ceny, tj. rozbieżność pomiędzy ceną oferty PRD Lubartów a
wartością zamówienia powiększoną o należny podatek od towarów i usług wynika z okoliczności oczywistych, które nie
wymagają wyjaśnienia. Zgodzić należy się z argumentacją Odwołującego, który powołał się na wyrok Krajowej Izby
Odwoławczej w sprawie KIO 1054/23, że aby uznać, iż ziściła się przesłanka odstąpienia od procedury wyjaśniającej
cenę, konieczne jest stwierdzenie zdarzeń i faktów dostrzeganych natychmiast, bez konieczności dokonywania analizy
podobnych sytuacji. Zasadność wprowadzenia tej przesłanki do przedmiotowej regulacji jest niewątpliwa, nie ma bowiem
potrzeby prowadzenia procedury wyjaśniającej, w sytuacji, gdy bez tych wyjaśnień wiadomo, dlaczego istnieje
rozbieżność w cenie i wartości zamówienia. Tym samym, z przesłanką istnienia oczywistych okoliczności, o której
mowa w art. 224 ust. 2 pkt 1 PZP, mamy do czynienia, gdy przyczyny zaistniałej rozbieżności cenowej są wyraźne,
bezdyskusyjne, klarowne i ewidentne. W niniejszej sprawie, Zamawiający wskazywał, że ceny wszystkich ofert są ponad
30% niższe od wartości brutto zamówienia, co miałoby w sposób niezaprzeczalny świadczyć o tym, że wynika to z
przeszacowania wartości zamówienia. Zdaniem Izby, fakt, że wszystkie złożone oferty są znacząco tańsze od wyceny
inwestora nie potwierdza w niniejszej sprawie, w sposób oczywisty, że wartość zamówienia została zawyżona, czego
zresztą Zamawiający nawet nie próbował dowieść. Taka sytuacja może bowiem również oznaczać, że wykonawcy
nieprawidłowo wycenili oferty, z uwagi na niejasności lub nieprawidłowości w zakresie opisu przedmiotu zamówienia.
Istotne jest w niniejszej sprawie, że w umowie przewidziano dla wykonawcy wynagrodzenie ryczałtowe, zaś podstawą
obliczenia ceny ofertowej ma być własny przedmiar robót wykonawcy, sporządzony w oparciu o dokumentację
zamówienia. W tej sytuacji, w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, nie może być oczywiste, że ww. rozbieżność wynika z
błędnego oszacowania przez Zamawiającego, skoro ceny ofertowe nie zostały obliczone w oparciu o przedmiary
zamawiającego, zaś z uwagi na przewidziane wynagrodzenie ryczałtowe i brak konieczności dołączenia do oferty
kosztorysów, Zamawiający nie miał możliwości ustalenia, że wszyscy ci wykonawcy opierali się na podobnych
wycenach, a tylko ceny zamawiającego są zawyżone. Już sam fakt, że w przypadku podejrzenia przeszacowania
wartości zamówienia konieczne jest porównanie wyceny z cenami ofertowymi oraz porównanie kosztów poszczególnych
składników cenotwórczych i ustalenie, że ceny ofertowe zostały obliczone z uwzględnieniem tych samych parametrów i
metod co obliczenia zamawiającego w zakresie kosztorysu inwestorskiego prowadzi do wniosku, że nie jest to
okoliczność oczywista, która nie wymaga wyjaśnienia.
Odnosząc się do argumentacji Zamawiającego zawartej w odpowiedzi na odwołanie, należy zaprzeczyć, aby powodem
oddalenia odwołania w niniejszej sprawie mogła być niezgodność zarzutów z art. 16 pkt 1 PZP i wyrażoną tam zasadą
równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji. Zamawiający wskazywał, że wbrew ww. zasadzie zarzut
odwołania dotyczy tylko jednego wykonawcy, tj. PRD Lubartów, zaś wszyscy wykonawcy złożyli oferty z tak samo niską
ceną, zatem uwzględnienie przez Zamawiającego odwołania i pominięcie części wykonawców naruszałoby zasadę
równego traktowania, ograniczałoby konkurencję i mogłoby prowadzić do błędnego wyboru oferty, jeśli tylko jeden
wykonawca został sprawdzony. Zgodnie z art. 505 ust. 1 PZP, środki ochrony prawnej, w tym odwołanie, przysługują
wykonawcy jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku
naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Wynika stąd, że istotne dla legitymacji procesowej wykonawcy jest,
by z zarzucanych zamawiającemu naruszeń wywodził możliwość poniesienia szkody lub wskazywał, że szkodę poniósł.
W ocenie Izby, w niniejszej sprawie, nie sposób uznać, że Odwołujący poniósł lub mógłby ponieść szkodę wynikającą z
faktu zaniechania wezwania go przez Zamawiającego do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Wynika stąd, że
Odwołującemu nie przysługuje w tym zakresie legitymacja procesowa. Inną rzeczą jest, że to Zamawiający powinien
czuwać nad przebiegiem postępowania zgodnym z przepisami PZP (art. 16 i art. 17 ust. 1 i ust. 2 PZP) i w razie
zaistnienia przesłanek do badania ceny w kontekście rażąco niskiej ceny w stosunku do pozostałych wykonawców,
wszcząć stosowną procedurę (art. 224 ust. 1 i ust. 2 PZP).
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 552 ust. 1, art. 553 zd. 1, art. 554 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) PZP,
orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie 557 PZP oraz w oparciu o
przepisy 1 i pkt 2 lit. b) w zw. z 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w
sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobieraniu wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437 ze zm.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Izba orzekła jak w sentencji.
Przewodnicząca:………….................