#2800196
National Appeal Chamber (KIO)2025-04-29
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2025-04-29
Type
wyrok
Judges
Emil Kuriata
Judgment text
sygn. akt: KIO 1418/25
WYROK
Warszawa, 29 kwietnia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Emil Kuriata
Protokolant:Rafał Komoń
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 14 kwietnia 2025 r. przez
wykonawcę MKL-BUD sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut
Badawczy z siedzibą w Radzikowie,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego - AGRO-SUR i Wspólnicy sp. z o.o.
z siedzibą w Rogoźniku,
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
unieważnienie czynności wezwania do uzupełnienia JEDZ z 19 marca 2025 roku, jako dokonanej z naruszeniem art.
128 ust 1 Pzp i odrzucenie oferty AGRO-SUR i Wspólnicy sp. z o.o. z siedzibą w Rogoźniku wobec niewykazania
spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie personelu za pomocą pierwotnie uzupełnionego na podstawie
wezwania do uzupełnienia z 29 stycznia 2025 roku dokumentu JEDZ, powtórzenie czynności badania i oceny ofert.
2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut
Badawczy z siedzibą w Radzikowie i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę MKL-BUD sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, tytułem wpisu od
odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez
wykonawcę MKL-BUD
sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2. zasądza od zamawiającego Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w
Radzikowie na rzecz wykonawcy MKL-BUD sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie łącznie kwotę 23 600 zł 00 gr
(słownie: dwadzieścia trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę MKL-BUD sp. z o.o.
z siedzibą
w Warszawie, stanowiącą koszty postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………………
sygn. akt: KIO 1418/25
Uzasadnienie
Zamawiający – Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy
z siedzibą w Radzikowie - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego,
w trybie przetargu nieograniczonego, pn. „Zaprojektuj i wybuduj": Budowa szklarni wraz
z systemem zasilania z OZE oraz adaptacja i modernizacja istniejących pomieszczeń na potrzeby nowego laboratorium
genotypowania roślin w IHAR-PIB”.
14 kwietnia 2025 roku, wykonawca MKL-BUD sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie(dalej „Odwołujący”) wniósł
odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności
i zaniechań zamawiającego polegających na:
1)wyborze oferty najkorzystniejszej w postępowaniu i uznaniu za taką oferty wykonawcy AgroSur i Wspólnicy sp. z
o.o. ul. Kościuszki 231A/1; 42-582 Rogoźnik (dalej jako „AGRO-SUR”) z naruszeniem art. 239 ust. 1 Pzp w zw. z
art. 17 ust. 2 Pzp,
2)wezwaniu po raz drugi wykonawcy AGRO-SUR do uzupełnienia oświadczenia JEDZ
w tym samym zakresie (wezwanie z 19.03.br.) – naruszenie art. 128 ust 1 Pzp,
3)zaniechaniu odrzucenia oferty wykonawcy AGRO-SUR, pomimo że wykonawca nie wykazał spełnienia warunków
udziału w postępowaniu jak również nie złożył wymaganego oświadczenia JEDZ potwierdzającego spełnianie
warunków
w odpowiedzi na pierwotne wezwanie do uzupełnienia (wezwanie z dnia 29.01.br.) – naruszenie art. 226 ust 1
pkt 2 lit b) i c) Pzp.
Odwołanie dotyczy części 1 zamówienia.
Odwołujący wniósł o:
1)merytoryczne rozpatrzenie oraz uwzględnienie odwołania,
2)dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji postępowania na okoliczności wskazane odwołaniem,
3)unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
4)powtórzenie czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w odwołaniu;
5)unieważnienie czynności wezwania do uzupełnienia JEDZ z 19.03.br. jako dokonanej
z naruszeniem art. 128 ust 1 Pzp i odrzucenie oferty AGRO-SUR wobec niewykazania spełnienia warunku
udziału w postępowaniu w zakresie personelu za pomocą pierwotnie uzupełnionego na podstawie wezwania do
uzupełnienia z 29.01.br. JEDZ;
6)dokonanie ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej.
Odwołujący wskazał, że oferta odwołującego zgodnie z rankingiem ofert zawartym
w zawiadomieniu o wyborze oferty najkorzystniejszej z 02.04.2025 r. została uplasowana na drugiej pozycji rankingowej.
Uwzględnienie odwołania i odrzucenie oferty AGRO-SUR ma bezpośredni i realny wpływ na czynność wyboru oferty
najkorzystniejszej i możliwość uzyskania zamówienia przez odwołującego. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że
interes prawny odwołującego w uzyskaniu zamówienia w tym postępowaniu doznał uszczerbku, a tym samym
odwołujący może ponieść szkodę w postaci utraconych zysków z realizacji umowy zawartej z zamawiającym.
Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał, co następuje.
W pkt 8.2.2. SWZ zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu dotyczące wymaganego personelu.
Ponadto zgodnie z pkt 8.4.2 SW Z zamawiający zabronił łączenia funkcji na potrzeby spełniania warunku udziału w
postępowaniu.
W trakcie postępowania przed złożeniem ofert zamawiający usunął powyższe ograniczenie jednak wyłącznie w
odniesieniu do części 3 postępowania (odwołanie dotyczy części 1).
Zgodnie z SW Z zamawiający wymagał od wykonawców złożenia wraz z ofertą JEDZ wskazując, że wymaga, aby w
treści JEDZ nastąpiło wykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Jak wynika z dokumentacji zamawiający
w odniesieniu do warunku udziału dotyczącego personelu jak również doświadczenia zawodowego wykonawców
wymagał wykazania spełnienia warunków bezpośrednio w treści składanego w przetargu oświadczenia JEDZ zgodnie z
SWZ (s. 17).
Zamawiający nie dopuszczał możliwości złożenia oświadczenia JEDZ za pomocą tzw. sekcji alfa z ogólnym
potwierdzeniem spełniania warunku udziału.
Poza literalnym brzmieniem samego SWZ potwierdziły to także dodatkowo wyjaśnienia do SWZ:
Wykonawca AGRO-SUR złożył wraz z ofertą JEDZ nie wypełniając sekcji dotyczących potencjału kadrowego –
pozostawiając rubryki nie wypełnione. Zgodnie z JEDZ złożonym wraz z ofertą wykonawca złożył wyłącznie
oświadczenie ogólne Sekcja alfa.
Zamawiający wobec niewypełnienia przez wykonawcę JEDZ w zakresie potwierdzenia spełnienia warunku udziału w
odniesieniu do personelu kluczowego (analogicznie doświadczenia zawodowego w robotach budowlanych) skierował
pismem do wykonawcy AGRO-SUR z 29.01.br. wezwanie do uzupełnienia JEDZ w trybie art. 128 ust. 1 Pzp.
Treść wezwania była konkretna i jednoznaczna i nie budziła żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wobec faktu
pominięcia w wypełnieniu w całości sekcji dotyczących Wykazu osób, zamawiający w treści wezwania powielił brzmienie
warunków udziału jak również co wskazano powyżej zobowiązał wykonawcę do uzupełnienia JEDZ o wypełnienie części
IV C w zakresie potencjału kadrowego. Wezwany do uzupełnienia wykonawca nie kwestionował ani treści wezwania ani
też wyznaczonego terminu ani też obowiązku uzupełnienia JEDZ w powyższym zakresie.
Wykonawca AGRO-SUR uzupełnił na wezwanie zamawiającego JEDZ datowany na 03.02.br. Dokument w zakresie
personelu kluczowego zawiera szczątkowe dane wyłącznie
3 projektantów (warunek dotyczył 4 projektantów i 3 kierowników) – łącznie 7 osób.
Zamawiający w odniesieniu do powyższego warunku postawił dodatkowe ograniczenie dotyczące zakazu łączenia
funkcji.
Tymczasem uzupełniony JEDZ wykonawcy AGRO-SUR ma następującą treść w zakresie personelu:
Zamiast 7 wymaganych osób wykazano tylko 5 a ponadto dane dotyczące tych osób nie zawierają informacji
wymaganych dla potrzeb wykazania spełniania warunku udziału – brak potwierdzenia – dla każdej z osób, że: „pełniła
funkcję ……… przy jednej zakończonej inwestycji”.
Ponadto zgodnie z SW Z zamawiający zakazywał łączenia funkcji a tymczasem wykonawca uzupełniając JEDZ w
przypadku Panów (…) oraz (…) dokonał zabronionego dla części 1 zamówienia łączenia 2 funkcji – projektanta branży
sanitarnej oraz kierownika robót branży sanitarnej oraz projektanta branży konstrukcyjnej oraz kierownika budowy.
W konsekwencji powyższego nieskutecznego uzupełnienia JEDZ wykonawca winien podlegać odrzuceniu na
podstawie art. 226 ust 1 pkt 2 lit b) i c) Pzp - jako niespełniającego warunków udziału w postępowaniu oraz który nie
złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 Pzp potwierdzającego spełnianie
warunków udziału w postępowaniu.
Wykonawca był wzywany do uzupełnienia JEDZ a wezwanie było konsekwencją całkowitego pominięcia jakichkolwiek
informacji koniecznych dla wykazania spełnienia warunku udziału w JEDZ złożonym z ofertą. Wezwanie nie mogło
budzić jakichkolwiek wątpliwości i było w pełni prawidłowe – zamawiający precyzyjnie wskazał informacje jakich brakuje
w JEDZ a także konkretną sekcję w jakiej należało uzupełnić brakujące informacje jak również powtórzono w jego treści
brzmienie samego warunku udziału w zakresie personelu.
Uzupełniony JEDZ nie potwierdził spełnienia warunku udziału:
- brak potwierdzenia wykonania po jednej zakończonej inwestycji dla każdego
z kandydatów,
- wprost uzupełniono JEDZ w sposób niezgodny z warunkiem dotyczącym zakazu łączenia funkcji w odniesieniu do 2
kandydatów (stąd Wykaz dla 5 a nie wymaganych 7 osób).
Wobec wyczerpania trybu uzupełniania JEDZ w tym samym zakresie brak było możliwości ponownego i kolejnego
wzywania wykonawcy do uzupełniania oświadczenia.
Zamawiający pierwotną czynnością wyboru oferty najkorzystniejszej w postępowaniu
z 27.02.br. dokonał równocześnie w związku z powyższymi okolicznościami tj. nieskutecznym uzupełnieniem JEDZ
odrzucenia tej oferty.
Zamawiający unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej.
Następnie, pomimo że wykonawca AGRO-SUR był już wzywany do uzupełnienia JEDZ
w zakresie potwierdzenia spełniania warunku zamawiający skierował do wykonawcy kolejne, już drugie w tej samej
sprawie wezwanie do uzupełnienia.
Pismem z 19.03.br. ponownie w trybie art. 128 ust 1 Pzp zamawiający wezwał wykonawcę do uzupełnienia JEDZ.
Zatem mamy do czynienia z kolejnym nieuprawnionym i naruszającym art. 128 ust 1 Pzp wezwaniem do uzupełnienia
JEDZ w tym samym zakresie.
Odwołujący za jednolitym orzecznictwem KIO kwestionuje dopuszczalność wielokrotnego wzywania wykonawców do
uzupełniania JEDZ. Pierwotne wezwanie było konsekwencją niezłożenia w JEDZ jakichkolwiek danych dla potrzeb
wykazania spełnienia warunku udziału w zakresie personelu kluczowego a wykonawca uzupełniając złożył szczątkowe
dane mniejszej niż wymagana ilości osób co zakończyło definitywnie procedurę uzupełniania JEDZ.
W odniesieniu do kwestii uzupełnienia JEDZ w danym zakresie należy podkreślić, że tryb art. 128 ust 1 Pzp tj.
możliwość uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych jest trybem jednorazowym. Jak wynika z przebiegu
postępowania AGRO-SUR był już wzywany do uzupełnienia JEDZ dla potrzeb wykazania spełniania warunku w zakresie
personelu
a w konsekwencji wykluczona jest dopuszczalność powtarzania tej procedury w stosunku do tego wykonawcy.
W ocenie odwołującego, w sytuacji wyczerpania dopuszczalnego tryby uzupełniania JEDZ dotyczących personelu
kluczowego wykonawcy uznać należy, że czynność zamawiającego polegająca na odrzuceniu oferty AGRO-SUR jest w
pełni zasadna i konieczna.
Jak wynika z korespondencji odwołującego z zamawiającym po aktualnym wyborze oferty najkorzystniejszej,
zamawiający uzasadniał przyczynę ponownego wezwania do uzupełnienia JEDZ AGRO-SUR w następujący sposób:
Tymczasem jak zostało to wykazane powyżej pierwotne wezwanie do uzupełnienia JEDZ było konkretne i
jednoznaczne a zamawiający wskazał wyraźnie przyczynę wezwania a nawet miejsce w JEDZ w jakim należy wykazać
spełnienie warunku w odniesieniu do personelu – dodatkowo wezwanie przywołało treść samych wymagań wobec
personelu z informacją
o zakazie łączenia funkcji. W okolicznościach faktycznych sprawy tj. mając na względzie fakt wyczerpania wobec
wykonawcy AGRO-SUR trybu uzupełniania JEDZ w zakresie wykazania spełniania warunku udziału w odniesieniu do
personelu kluczowego, czynność zamawiającego z 19.03.br., a w konsekwencji drugie uzupełnienie JEDZ uznać należy
za dokonane
z ewidentnym naruszeniem art. 128 ust. 1 Pzp. Dopiero uzupełniony przez AGRO-SUR z datą 28.03.br. został
uzupełniony poprawnie w zakresie personelu kluczowego, jednak wobec faktu, że doszło do kolejnego nieuprawnionego
już wezwania do uzupełnienia w konsekwencji także nie można uznać tego drugiego uzupełnienia za skuteczne.
Reasumując – wezwanie do uzupełnienia JEDZ z 19.03.br. zostało dokonane
z naruszeniem art. 128 ust 1 Pzp, a w konsekwencji jest nieskuteczne i nie wywołujące skutków prawnych w postaci
możliwości wykazania spełnienia warunków, a uzupełnienie jakiego dokonał AGRO-SUR pozbawione podstaw tak
prawnych jak i faktycznych.
Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości. Zamawiający
wskazał, iż zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie KIO nie budzi żadnych wątpliwości, że do czasu zawarcia umowy
zamawiający może w ramach prowadzonego postępowania dokonywać unieważnień czynności, a następnie je
powtarzać, mając na względzie zasadę legalizmu wyrażoną w art. 17 ust. 2 pzp. W wyroku z 3 czerwca 2015 r. (KIO
1056/15) Izba stwierdziła, że do momentu zawarcia umowy zamawiający może w ramach prowadzonego postępowania
przeprowadzać czynności, dokonywać ich unieważnień, powtarzać je, nawet w wielu sytuacjach nie informując o tym
wykonawców. Jedynym więc ograniczeniem dla unieważnienia czynności w postępowaniu dokonanej
z naruszeniem przepisów pzp jest fakt udzielenia zamówienia, tj. zawarcia umowy.
Zamawiający jest zobowiązany do unieważnienia każdej czynności, jeżeli dokonano jej
z naruszeniem przepisu pzp, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Poprawianie stwierdzonych
przez siebie błędów popełnionych w trakcie prowadzonego postępowania, mimo że taki przypadek nie został wymieniony
w pzp, należy uznać nie tylko za poprawne i uzasadnione, ale i konieczne (vide: wyrok KIO z 8 grudnia 2011 r. (KIO
2535/11), wyrok KIO z 22 lipca 2015 r. (KIO 1462/15).
Jeżeli zamawiający podjął decyzję o samodzielnym unieważnieniu wyboru najkorzystniejszej oferty, w sytuacji, gdy
dokonał czynności odrzucenia ofert, to anuluje również czynność odrzucenia oferty, gdyż unieważnienie czynności
wyboru najkorzystniejszej oferty oznacza konieczność powtórzenia procedury badania i oceny ofert.
W przedmiotowym postępowaniu po pierwotnym wyborze wykonawcy zamawiający dostrzegł nieprawidłowości
czynności postępowania polegające na:
- dokonaniu wyboru Wykonawcy W IBAR-INSTALACJE sp. z o.o. sp. j. pomimo niespełniania przez wykonawcę
warunku udziału w postępowaniu wskazanego w pkt 8.2.2. SW Z – Warunek dotyczący potencjału kadrowego
(zamawiający nie wzywał wykonawcy do uzupełnienia dokumentu JEDZ w tym zakresie),
- skierowaniu do wykonawców WIBAR-INSTALACJE sp. z o.o. sp. j. oraz Agro-Sur sp.
z o.o. nieprecyzyjnych wezwań do uzupełnienia dokumentu JEDZ.
Ponadto w wyniku informacji podjętych już po wyborze wykonawcy, zamawiający podjął wątpliwość co do spełnienia
przez wykonawcę W IBAR-INSTALACJE sp. z o.o. sp. j. warunku udziału w postępowaniu wskazanego w pkt 8.2.2. –
zdolność techniczna.
Z tych względów zamawiający unieważnił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty wykonawcy w części I i przystąpi
do powtórzenia czynności badania i oceny ofert zmierzającej do wyboru oferty najkorzystniejszej. Zamawiający podjął
decyzję o powtórzeniu dokonanych przez siebie czynności uznając, iż podjęte uprzednio czynności są obarczone wadą.
Zamawiający popełnił błąd wybierając najkorzystniejszą ofertę z naruszeniem ustawy stąd zachodzi konieczność
unieważnienia dokonanego wyboru najkorzystniejszej oferty. Oferta złożona przez jednego z wykonawców nie spełniała
warunków udziału w postępowaniu i oferta tegoż wykonawcy powinna zostać odrzucona. Jednocześnie zamawiający
skierował do wykonawców nieprecyzyjne lub niepełne wezwania do uzupełnienia dokumentu JEDZ. Błąd popełniony
przez zamawiającego jest usuwalny, a naprawienie wadliwie podjętej czynności jest konieczne. W wyniku
przeprowadzonych czynności zamawiający wezwał obu wykonawców w stosunku, do których zostały skierowane
niepełne i nieprecyzyjne (W IBAR-INSTALACJE sp. z o.o. sp. j.) lub nieprecyzyjne (Agro-Sur sp. z o.o.) wezwania do
uzupełninia dokumentu JEDZ. Następnie po dokonaniu uzupełnia przystąpił do ponownej oceny złożonych ofert. W
wyniku tej oceny zamawiający odrzucił ofertę wykonawcy WIBAR-INSTALACJE sp.
z o.o. sp. j., jako niespełniającą warunków udziału w postępowaniu i wybrał wykonawcę Agro-Sur sp. z o.o., który po
prawidłowym wezwaniu do uzupełnienia dokumentów dokonał uzupełnienia dokumentów w sposób prawidłowy i w
terminie wykazując, iż spełnia warunki udziału w postępowaniu.
Odnosząc się do braku precyzyjności pierwszego wezwania wykonawcy Agro-sur sp. z o.o. należy zauważyć, iż
wykonawca Agro-Sur sp. z o.o. został w toku pierwszego badania ofert wezwany w trybie art. 128 ust. 1 pzp do
uzupełnienie dokumentu JEDZ o wykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Wezwanie nie zawierało
jednak wskazania na czym polega brak dostrzeżony przez zamawiającego, jak także nie został precyzyjnie przytoczony
fragment SW Z dotyczący warunku udziału. Zamawiający nie wskazał, iż brak jakiego dotyczy wezwanie polega na
wskazaniu przez wykonawcę osób zdolnych do realizacji zamówienia,
o których mowa w pkt 8.2.2. w taki sposób, że nie został spełniony warunek niełączenia funkcji przez poszczególne
osoby zdolne do wykonywania zamówienia. Ponadto zamawiający nie przytoczył w wezwaniu fragmentu SW Z, z którego
wynikał zakaz łączenia tych funkcji.
Z tych względów należy stwierdzić, iż pierwsze wezwanie Agro-Sur sp. z o.o. było nieprecyzyjne, nie dawało
wykonawcy jasnej informacji jakich uzupełnień oczekuje od wykonawcy zamawiający. Z tych względów zamawiający
ponowił wezwanie do wykonawcy Agro-Sur sp. o.o. o uzupełnienie dokumentów JEDZ. Drugie wezwanie wskazywało w
sposób jasny i jednoznaczny jakich uzupełnień oczekuje od wykonawcy zamawiający.
Do procedury opisanej w art. 128 ust. 1 ustawy Pzp przyjmuje się zasadę jednokrotności, co oznacza, iż zamawiający
nie może ponowić wezwania do uzupełnienia dokumentów. Trzeba jednak mieć na uwadze, że dotyczy to tylko sytuacji,
w której kolejne wezwanie miałoby dotyczyć takich samych okoliczności jak pierwsze oraz że pierwsze wezwanie było
prawidłowe, w tym jasne i precyzyjne dla wykonawcy. KIO w wyroku z 2 lipca 2014 r. (KIO 1208/14) podkreśliła, że
precyzyjnym wezwaniem nie jest przytoczenie opisu spełnienia warunków udziału z SIW Z czy opis formy dokumentów,
które zamawiający uzna za dowody na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Wezwanie do
uzupełnienia dokumentów powinno szczegółowo i w sposób jednoznaczny wskazywać, co do jakich dokumentów
zamawiający ma wątpliwości. Skoro zatem odwołujący się wykonawca nie wiedział, jakie dokumenty konkretnie ma
uzupełnić zamawiającemu, nie mógł uczynić tego
w sposób prawidłowy. Nie ma przy tym żadnego znaczenia fakt, że inny wykonawca
w odpowiedzi na analogicznie skonstruowane wezwanie udzielił satysfakcjonującej zamawiającego odpowiedzi.
Postępowanie o udzielenie zamówienia musi być oparte na zasadzie pewności. Wykonawca nie może domyślać się o
co konkretnie chodzi zamawiającemu w wezwaniu do uzupełnienia dokumentów. Wezwanie do uzupełnienia
dokumentów musi być jednoznaczne i zrozumiałe dla wykonawcy, tak aby był on w stanie stwierdzić, jakich
podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu, zamawiający
żąda w wezwaniu. Treść wezwania nie może prowadzić do sytuacji, w której wykonawca zmuszony będzie domyślać
się, w jakim zakresie ma zostać dokonane złożenie, poprawienie lub uzupełnienie, dlatego w wezwaniu zamawiający
musi wskazać, jakich wymaganych przez zamawiającego oświadczeń lub dokumentów wykonawca nie złożył, złożył z
błędami lub złożył niekompletne, a także na czym polega błąd lub niekompletność oświadczenia lub dokumentu, a w
przypadku pełnomocnictwa - na czym polega wadliwość pełnomocnictwa. Wykonawca nie może być obciążany
skutkami niejednoznacznego wezwania zamawiającego (vide: wyrok KIO z 2 lipca 2014 r., KIO 1208/14, wyrok KIO z 19
marca 2013 r., KIO 529/13, wyrok KIO z 19 maja 2014 r., KIO 846/14).
Dokonanie wezwania w sposób ogólny, bez wskazania konkretnych problemów występujących w ocenie
zamawiającego, nie może pociągać za sobą negatywnych konsekwencji dla wykonawcy, co potwierdza orzecznictwo,
np.: wyrok z 16 stycznia 2009 r., KIO/UZP 1530/08, wyrok z 19 października 2011 r., KIO 2148/11, wyrok z 14 lipca 2010
r., KIO 1359/10; wyrok z 19 października 2011 r., KIO 2148/11; wyrok z 10 sierpnia 2010 r., KIO 1582/10; wyrok z 10
sierpnia 2010 r., KIO 1582/10.
Ponadto należy zwrócić uwagę na Uchwałę Krajowej Izby Odwoławczej z 15 lutego 2019 r. (KIO/KU 10/19) Zasada"
jednokrotności wzywania do uzupełnienia dokumentów nie wynika wprost z przepisów p.z.p., jednak ponowne wezwanie - o
ile poprzednie było jasne i precyzyjne - prowadzi do naruszenia podstawowych zasad udzielania zamówień publicznych,
zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji, przy czym dla stwierdzenia naruszenia nie ma
znaczenia, czy w danym postępowaniu stosuje się tzw. procedurę odwróconą. Zasada jednokrotności wezwania do
uzupełnienia dokumentów ma przeciwdziałać wzywaniu "do skutku" wykonawcy".
W przedmiotowym postępowaniu zamawiający nie skierował precyzyjnych wezwań do wykonawców, a tym samym
był zobligowany do powtórzenia tej czynności.
Przystępujący po stronie zamawiającego wykonawca, poparł stanowisko zamawiającego jak i podtrzymał swoją
argumentację jak w przystąpieniu.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje.
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego
z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy procedurze, której wartość
szacunkowa zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo
zamówień publicznych.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia,
kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których
mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.
Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.
Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak
również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron oraz przystępującego, złożone w pismach
procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są zasadne. Krajowa Izba Odwoławcza podzielając w
całości stanowisko odwołującego (za wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 25.08.2015 r., sygn. akt: XXIII Ga
1072/15: „Izba ma prawo podzielić zarzuty
i wartościową argumentację jednego z uczestników, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów”), wskazuje, co
następuje.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że między stronami procesu nie było sporu, co do ustalonego stanu
faktycznego sprawy. Przedmiotem sporu jest natomiast okoliczność związana z dwukrotnym wezwaniem
przystępującego do uzupełnienia dokumentu JEDZ, po części związana z unieważnieniem przez zamawiającego
pierwszej czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz z okolicznością jaką ustalił zamawiający, tj. nieprecyzyjnym
wezwaniem przystępującego (pierwszym z 29 stycznia 2025 roku) do uzupełnienia dokumentu JEDZ.
Zamawiający w SW Z jednoznacznie wskazał w pkt 8.2.2. (warunek udziału w postępowaniu dotyczący potencjału
kadrowego), że wymaga od wykonawców wykazania się posiadaniem osób, o określonych zdolnościach technicznych
potwierdzonych uzyskaniem określonego stopnia wykształcenia, cyt.: „Warunek dotyczący potencjału kadrowego
zostanie spełniony, jeżeli Wykonawca wykaże, że dysponuje lub będzie dysponował osobami zdolnymi do wykonania
zamówienia, które w trakcie jego realizacji będą pełnić opisane poniżej funkcje, posiadającymi uprawnienia budowlane do
projektowania lub do kierowania robotami budowlanymi we wskazanych specjalnościach (zgodnie z Rozporządzeniem
Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania
samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie - ( Dz.U. z 2019 r., poz. 831) lub odpowiadające im uprawnienia
budowlane, które zostały wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów prawa, upoważniające do
wykonywania tych samych czynności, do których uprawniają dzisiejsze uprawnienia budowlane do projektowania lub
kierowania robotami budowlanymi w danej specjalności (patrz Wyjaśnienie poniżej) oraz posiadającymi wymagane
doświadczenie: (…)”. Po czym zamawiający wymienił osoby jakich wymaga i jakie muszą posiadać uprawnienia (łącznie
7 osób) oraz jakie muszą mieć doświadczenie.
Nie jest też okolicznością sporną, że w ramach udzielanych wyjaśnień do SW Z zamawiający wyraźnie wskazał, że
ustanowił zakaz łączenia funkcji w ramach części nr 1 zamówienia oraz że wymagał potwierdzenia spełnienia warunku
udziału w postępowaniu przez pełne wypełnienie dokumentu JEDZ.
Przystępujący wraz z ofertą złożył dokument JEDZ, w którym w części IV: Kryteria kwalifikacji, potwierdził spełnienie
wszystkich wymaganych kryteriów kwalifikacji wypełniając jedynie sekcję alfa – co było niezgodne z wymaganiami
zamawiającego.
Zamawiający, działając w trybie przepisu art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, wezwał przystępującego do uzupełnienia
prawidłowo wypełnionego dokumentu JEDZ, cyt.: „Z amawiający działając na podstawie art. 128 ust. 1 Ustawy pzp wzywa
do uzupełnienia złożonych wraz z ofertą dokumentów w części I zamówienia:
- uzupełnienie dokumentu JEDZ o wypełnienie dokumentu w części III C w zakresie wszystkich podstaw do
wykluczenia,
- uzupełnienie dokumentu JEDZ o wypełnienie części IV C w zakresie potencjału kadrowego”.
Po czym zamawiający przytoczył pełną treść warunku dotyczącego potencjału kadrowego.
W odpowiedzi na to wezwanie przystępujący przekazał zamawiającemu dokument JEDZ, gdzie części IV: Kryteria
kwalifikacji, w sekcji C: Zdolność techniczna i zawodowa, w pkt 6 wymienił 5 osób podając w jakim zakresie osoby te
posiadają stosowne uprawnienia.
Co istotne, przystępujący podał jedynie 5 osób – wymaganie zamawiającego dotyczyło
7 osób, a ponadto w zakresie dwóch osób dokonał zabronionego przez zamawiającego łączenia funkcji oraz nie podał
wymaganego przez zamawiającego doświadczenia w ramach jednej zakończonej inwestycji – co wprost wynikało z
opisu warunku udziału w pkt 8.2.2. SWZ.
W wyniku dokonanej przez zamawiającego czynności oceny i badania ofert, zamawiający odrzucił ofertę
przystępującego i dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej złożonej przez innego wykonawcę, po czym pismem z 7
marca 2025 roku, poinformował wykonawców
o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej dla części numer 1. Jak wynika
z uzasadnienia dokonanej czynności, cyt.: „Zamawiający podjął decyzję o powtórzeniu dokonanych przez siebie
czynności uznając, iż podjęte uprzednio czynności są obarczone wadą. Zamawiający popełnił błąd wybierając
najkorzystniejszą ofertę z naruszeniem ustawy stąd zachodzi konieczność unieważnienia dokonanego wyboru
najkorzystniejszej oferty. Oferta złożona przez jednego z Wykonawców nie spełniała warunków udziału w postępowaniu i
oferta tegoż Wykonawcy powinna zostać odrzucona. Błąd popełniony przez Zamawiającego jest usuwalny, a naprawienie
wadliwie podjętej czynności jest konieczne. Zamawiający jest zobowiązany do jej naprawienia dla zawarcia ważnej i
niepodlegającej unieważnieniu umowy. Nadrzędną zasadą rządzącą postępowaniem o udzielenie zamówienia jest
wyrażona w art. 16 ustawy zasada równego traktowania wykonawców oraz zachowania uczciwej konkurencji,
a także wynikający z art. 17 ust. 2 ustawy obowiązek udzielenia zamówienia wykonawcy wybranemu zgodnie z ustawą”.
Jak zatem wynika z powyższego, zamawiający powziął wątpliwości co do prawidłowości podjętych przez siebie
czynności tylko w odniesieniu do oferty, którą pierwotnie wybrał – uznał za najkorzystniejszą. Zamawiający nie wskazał,
że przedmiotem badania i oceny będzie oferta przystępującego – prawidłowo odrzucona.
Tym samym wszelka argumentacja zamawiającego ukierunkowana na okoliczność,
że w ramach powtórzonych czynności uprawniony był do ponownego wezwania przystępującego do złożenia prawidłowo
uzupełnionego dokumentu JEDZ są irrelewantne
z punktu widzenia oceny działań zamawiającego.
2 kwietnia 2025 roku, zamawiający dokonał wyboru oferty złożonej przez przystępującego.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej czynności zamawiającego w postępowaniu, dotyczące ponownego wezwania
przystępującego pismem z 19 marca 2025 roku do uzupełnienia dokumentu JEDZ były nieprawidłowe.
Zdaniem Izby, pierwsza czynność zamawiającego z 29 stycznia 2025 roku, dotycząca wezwania przystępującego
oraz uzupełnienie dokumentu JEDZ przez przystępującego
z 3 lutego 2025 roku, pozostawały w mocy, ze skutkiem powodującym odrzucenie oferty przystępującego.
Izba stwierdziła, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wezwania zamawiającego
z 29 stycznia 2025 roku wypełniało wszystkie przesłanki zakreślone przepisami prawa do uznania, że wezwanie to było
skuteczne i zawierało wszystkie informacje dające podstawy przystępującemu do prawidłowego uzupełnienia dokumentu
JEDZ za pismem z 3 lutego 2025 roku. Przystępujący był bowiem w posiadaniu wszystkich informacji dotyczących
zakresu przedkładanych zamawiającemu informacji. Po pierwsze warunki udziału w postępowaniu były jasne dla
wykonawców. Po drugie sposób wypełnienia JEDZ-a (instrukcja wypełnienia) wynikał z dokumentów postępowania
(SWZ). Po trzecie wyjaśnienia zamawiającego przekazane
w wyniku zadawanych przez wykonawców pytań do SW Z precyzowały wymagania zamawiającego co do sposobu
wypełniania dokumentu JEDZ.
Nie można zaakceptować stanowiska zamawiającego i przystępującego, że wezwanie
z 29 stycznia 2025 roku nie było precyzyjne i jasne dla wykonawcy, gdyż zamawiający nie przytoczył wszystkich
wymagań bezpośrednio wynikających z dokumentacji postępowania.
Zdaniem Izby, ww. wezwanie było precyzyjne i w sposób bezpośredni identyfikowało wadliwość pierwotnie złożonego
przez przystępującego dokumentu JEDZ, tym bardziej,
że pierwotny JEDZ w ogóle nie został wypełniony przez wykonawcę, tzn. została wypełniona jedynie sekcja alfa
niezgodnie z wymaganiem zamawiającego.
Reasumując, w ocenie Izby, przystępujący jako profesjonalny podmiot, będący
w posiadaniu SW Z, gdzie wszystkie wymagania zostały przez zamawiającego dokładnie opisane oraz dysponując
odpowiedziami zamawiającego na zadawane pytania, był świadomy i mógł w sposób prawidłowy ustalić zakres
informacji, jakie należy przekazać zamawiającemu w dokumencie JEDZ. Zamawiający w wezwaniu do uzupełnienia
dokumentów w trybie przepisu art. 128 ust. 1 ustawy Pzp ma obowiązek doprecyzowania stwierdzonych wadliwości w
dokumentach przekazywanych przez wykonawcę, ale tylko w przypadku, gdy z okoliczności sprawy wynikają konkretnie
zidentyfikowane wady.
Izba nie podziela stanowiska zamawiającego, że nieprzytoczenie pełnej treści SWZ
w wezwaniu do uzupełnienia dokumentów (art. 128 ust.1 ustawy Pzp) stanowi przesłankę sanującą czynność
zamawiającego do ponownego wezwania wykonawcy. Dopuszczalność jednokrotności wzywania wykonawców do
uzupełniania dokumentów została jednolicie wypracowana przez orzecznictwo i doktrynę i nie budzi wątpliwości.
Okoliczność,
że zamawiający dokonał czynności unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej nie może wypaczać
zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji, gdyż takie działanie jak w przedmiotowym
postępowaniu doprowadziłoby do sytuacji, że w każdym przypadku, w którym zamawiający dokonując unieważnia
czynność wyboru oferty najkorzystniejszej niejako anuluje wszystkie dotychczas wykonane czynności i zdaje się
zmuszony byłby do nieuwzględnienia w ocenie wykonawcy i jego oferty już zgromadzonego materiału dowodowego,
doprowadziłoby do nierównego traktowania wykonawców.
Za odwołującym powołać należy orzecznictwo dotyczące omawianego zakresu.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 24 marca 2023 r. KIO 671/23 „D ostrzeżenia wymagało, że wynikający z
orzecznictwa Izby zakaz wzywania więcej niż jeden raz do uzupełniania,
w tym samym zakresie, dokumentów na potwierdzenie warunków udziału w postępowaniu, dotyczy instytucji z art. 128 ust.
1 Pzp”.
Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt: XXIII Ga 302/19 W „
sytuacji, gdy wykonawca na wezwanie zamawiającego nie przedłoży wymaganych oświadczeń lub dokumentów lub nie
będzie wynikało z nich, że wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu lub nie podlega wykluczeniu, wówczas
zastosowanie znajdzie dyspozycja art. 26 ust. 3 pzp. (...) Procedura przewidziana w art. 26 ust. 3 pzp ma charakter
jednorazowy”. (art. 128 ust 1 Pzp2019 to odpowiednik art. 26 ust 3 Pzp2004)
W doktrynie i orzecznictwie KIO ugruntowany jest pogląd, że wezwanie na podstawie art. 128 ust. 1 Pzp jest
wezwaniem jednokrotnym. Jak wskazuje się w komentarzu do Pzp: „Wykonawca jest wzywany do uzupełnienia
podmiotowych środków dowodowych
w określonym zakresie tylko raz i tylko raz może je uzupełnić po uprzednim uzyskaniu od zamawiającego w wezwaniu
informacji, jakie ten stwierdził wady bądź braki. Dla zachowania zasady jednokrotności wezwania konieczne jest, aby
zamawiający nie wzywał "do skutku", dwukrotnie (i więcej) do uzupełnienia tego samego podmiotowego środka
dowodowego, dokumentu lub oświadczenia w odniesieniu do tej samej okoliczności” (A. Gawrońska-Baran [w:] E.
Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, A. Gawrońska-Baran, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany,
LEX/el. 2024, art. 128).
W innym komentarzu do Pzp wskazano „Wykonawca ma szanse na uzupełnienie lub poprawienie złożonych
dokumentów jeden raz w zakresie wskazanym przez zamawiającego w wezwaniu” (M. Stachowiak [w:] W. Dzierżanowski,
Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M. Kittel, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art.
128).
Warto także wskazać na wyrok KIO z 18.02.2022 r. (sygn. akt KIO 282/22), w którym wskazano, że „Niedopuszczalne
jest wielokrotne wzywanie do uzupełnienia tych samych dokumentów. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby
prowadzić do naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, pozwalając na dowolność
zamawiających w decydowaniu o tym, ile razy dać poszczególnym wykonawcom szansę na poprawienie braków”.
W wyroku z 18.05.2021 r. sygn. akt 939/21 Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła,
że „Regulacja wyrażona w art. 128 ust. 1 p.z.p. jest regulacją określającą w sposób kompleksowy zasady wezwania o
uzupełnienie oświadczeń z art. 125 ust. 1 p.z.p., podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub
oświadczeń składanych
w postępowaniu. (...) W każdym z powyższych przypadków – reguła jednokrotnego wezwania o ten sam dokument na
podstawie art. 128 p.z.p., w związku z brzmieniem tego przepisu – nie ulega zmianie. Dlatego też błędne jest twierdzenie
odwołującego, że w związku z faktem,
iż ponowne wezwanie będzie dotyczyło innych okoliczności (innych zasobów), nie doszłoby do naruszenia zasady
jednokrotności wezwania”.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 7 ust. 1
pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania
(Dz. U. poz. 2437).
Przewodniczący:………………………