KIO 4665/24
National Appeal Chamber (KIO)2025-01-17
Case number
KIO 4665/24
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2025-01-17
Type
wyrok
Judges
Joanna Stankiewicz-Baraniak
Judgment text
Sygn. akt: KIO 4665/24
WYROK
Warszawa, dnia 17 stycznia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca: Joanna Stankiewicz-Baraniak
Protokolant: Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczejw dniu 09 grudnia 2024 r.
przez wykonawcę „Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Larix” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
Lublińcu przy ul. Klonowej 11 (42-700 Lubliniec) w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Województwo
Opolskie – Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolu ul. Oleska 127 (45-231 Opole)
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego wykonawców M.K. M.W. oraz W.W. wspólników spółki cywilnej,
prowadzących wspólnie działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowo-Usługowe BEST-
OPEBEL S.C. M.K. M.W. W.W. z siedzibą w Opolu przy ul. Leśnej Paproci 8 (45-920 Opole)
orzeka:
1.Oddala odwołanie.
2.Kosztami postępowania obciąża wykonawcę „Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Larix” spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą Lublińcu i:
2.1zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę „Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Larix” spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Lublińcu tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę „Przedsiębiorstwo
Handlowo-Usługowe Larix” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Lublińcu tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 683 zł 10 gr (słownie: sześćset osiemdziesiąt trzy złote dziesięć
groszy) poniesioną przez wykonawcę „Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Larix” spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą Lublińcu tytułem dojazdu na posiedzenie i rozprawę, kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego Województwo
Opolskie – Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolutytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 17 zł 00 gr
(słownie: siedemnaście złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego Województwo Opolskie –
Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolu tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;
2.2zasądza od wykonawcy „Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego Larix” spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą Lublińcu, na rzecz zamawiającego Województwa Opolskiego – Zarządu Dróg
Wojewódzkich w Opolu kwotę 3 617 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych zero
groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego Województwo
Opolskie – Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolu tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i opłaty skarbowej od
pełnomocnictwa.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:…………………………….
Sygn. akt: KIO 4665/24
Uzasadnie nie
Województwo Opolskie – Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolu (zwany dalej: „Zamawiającym”)prowadzi
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym bez negocjacji pn.: „Rozbudowa drogi
wojewódzkiej nr 454 na odcinku Pokój-Zieleniec”. Numer referencyjny - W P.3211.89.2024. (zwane dalej:
„postępowaniem”).
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych z dnia 22 października 2024,
pod nr 2024/BZP 00557611.
Wartość zamówienia nie przekracza progów unijnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust.
3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1605 z późn. zm.), (dalej
zwanej: „Pzp” lub „ustawa Pzp”).
W dniu 09 grudnia 2024 r. wykonawca „Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Larix” spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą Lublińcu (zwany dalej: „Odwołującym”) wniósł odwołanie, od niezgodnych od niezgodnych
z przepisami Pzp czynności Zamawiającego, polegających na wyborze w dniu 4 grudnia 2024 r., jako najkorzystniejszej
oferty, oferty złożonej przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Wielobranżowo-Usługowe BEST-OPEBEL S.C. M.K., M.W.,
W.W. (dalej zwanego: „Wykonawcą”).
We wniesionym środku zaskarżenia Odwołujący postawił Zamawiającemu następujące zarzuty naruszenia:
1.art. 224 ust. 1 Pzp art. 224 ust. 3 Pzp oraz art. 224 ust. 5 Pzp wskakując, iż przed dokonaniem czynności wyboru
oferty najkorzystniejszej Zamawiający powinien uprzednio zwrócić się do Wykonawcy na podstawie art. 224 ust. 1
Pzp o przedstawienie wyjaśnień w przedmiocie treści oferty zawierającej cenę oraz poszczególne koszty
składowe ceny, które obiektywnie mogą budzić wątpliwości odnośnie do ich rażąco niskiego charakteru w
stosunku do przedmiotu zamówienia względnie mogą budzić obiektywne wątpliwości Zamawiającego co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach
zamówienia;
2. art. 226 ust. 1 pkt. 14 Pzp w zw. z art. 97 Pzp, wskazując iż Zamawiający powinien odrzucić ofertę Wykonawcy na
podstawie pkt. 16.10. SW Z, jako oferty nie spełniającej przewidywanego w pkt. 16.1. SW Z oraz 16.9. SW Z w zw.
z art. 97 Pzp obowiązku wniesienia wadium odpowiadającego warunkom przewidzianym w pkt. 16.9. SW Z, które
to dołączona do oferty Wykonawcy Ubezpieczeniowa gwarancja przetargowa Nr 913600090948 w pkt. 5 stanowi,
że „Wypłata z tytułu Gwarancji nastąpi w ciągu 30 dni od daty doręczenia Gwarantowi, najpóźniej w terminie 5 dni
po okresie ważności Gwarancji”;
3.art. 226 ust. 1 pkt. 5 Pzp wskazując, iż Zamawiający powinien odrzucić ofertę Wykonawcy, jako oferty nie
spełniającej przewidywanego w pkt. 4.4 ppkt. 4.4.1 SW Z warunku udziału w postępowaniu polegającego na
wykazaniu przez Wykonawcę w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres
prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie (…) minimum jedno zadanie w zakresie robót drogowych* o
wartości co najmniej 10.000.000,00 PLN brutto, podczas gdy podmiot udostępniający Wykonawcy zasoby - BUD-
BAU OPOLE Sp z o.o. jest firmą typowo wykonującą roboty mostowe, nie ma natomiast wiedzy technicznej ani
zaplecza sprzętowego do wykonywania robót drogowych a w szczególności do choćby frezowania czy układania
nawierzchni asfaltowej, zatem podmiot udostępniający nie dysponował realnymi kompetencjami w zakresie
opisanym w pkt. 4.4.1. ppkt. SWZ warunku udziału w postępowaniu.
W oparciu o podniesione zarzuty Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1.unieważnienie czynności wyboru ofert w postępowaniu oraz zwrócenie się przez Zamawiającego z wezwaniem w
przedmiocie złożenia przez Wykonawcę wyjaśnień, o których mowa w art. 224 ust. 3 Pzp, w przedmiocie treści
oferty zawierającej cenę oraz poszczególne koszty składowe ceny, które obiektywnie mogą budzić wątpliwości
odnośnie do ich rażąco niskiego charakteru w stosunku do przedmiotu zamówienia względnie mogą budzić
obiektywne wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia
2.powtórzenia czynności wyboru ofert w postępowaniu i odrzucenia oferty Wykonawcy jako oferty z rażąco niską
ceną.
ewentualnie:
1.powtórzenia czynności wyboru ofert w postępowaniu i odrzucenia oferty Wykonawcy jako niespełniającej
przewidywanego w: pkt. 16.1. SW Z oraz 16.9. SW Z w zw. z art. 97 Pzp obowiązku wniesienia wadium
odpowiadającego warunkom przewidzianym w pkt. 16.9. SW Z; pkt. 4.4 ppkt. 4.4.1 SW Z warunku udziału w
postępowaniu polegającego na wykazaniu przez Wykonawcę w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu
składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie (…) minimum jedno zadanie w
zakresie robót drogowych* o wartości co najmniej 10.000.000,00 PLN brutto.
Odwołujący dodatkowo wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania lub
przedstawionych na rozprawie, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu pisemnym bądź ustnym oraz o zasądzenie od
Zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa
procesowego, według norm przewidzianych przepisami prawa zgodnie z fakturą przedstawioną na rozprawie.
Odwołujący wyjaśnił, że posiada interes w uzyskaniu zamówienia będącego przedmiotem Postępowania oraz
może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów prawa. Odwołujący złożył w postępowaniu
ofertę, która nie podlegała odrzuceniu oraz, w przypadku odrzucenia oferty Wykonawcy, podlegałaby wyborowi przez
Zamawiającego, jako oferta najkorzystniejsza. Zatem zaniechanie Zamawiającego w zakresie prawidłowego (zgodnego z
przepisami prawa oraz wiążącej Zamawiającego dokumentacji przetargowej) przeprowadzenia analizy złożonych w
postępowaniu ofert, a co zatem idzie – zaniechanie ustalenia, że oferta Wykonawcy powinna podlegać odrzuceniu, może
skutkować poniesieniem przez Odwołującego szkody w następstwie naruszenia przez Zamawiającego przepisów Pzp.
Odwołujący legitymuje się tym samym interesem w złożeniu niniejszego odwołania, o którym mowa w art. 505 ust. 1
Pzp.
Dla uzasadnieniu zarzutu 1 Odwołujący wskazał, że Zamawiający nie wezwał Wykonawcę do złożenia wyjaśnień
odnośnie rażąco niskiej ceny oferty złożonej przez Wykonawcę w postępowaniu, pomimo tego, że w ramach kosztorysu
dołączonego do oferty Wykonawca zawarł szereg kluczowych pozycji (istotnych dla kalkulacji ceny oferty), których
wartości w sposób znaczący odbiegają od wartości rynkowych. W następnej kolejności Odwołujący przywołał te pozycje
w kosztorysach, na które wskazywał powyżej, jako znacząco odbiegające od wartości rynkowych.
Jak wskazał Odwołujący, w ramach opracowanych kosztorysów Wykonawca, w sposób drastycznie niższy w
stosunku do obowiązujących warunków rynkowych, wskazał ceny jednostkowe. Odwołujący podkreślił, że wskazane
rażące zaniżenie wartości przez Wykonawcę mogło być przedmiotem identyfikacji przez Zamawiającego, bowiem ceny
jednostkowe Wykonawcy odbiegały również znacząco od cen zaoferowanych przez pozostałych wykonawców, którzy
złożyli oferty w ramach Postępowania. Na potwierdzenie swoich twierdzeń Odwołujący przedstawiał zestawienie
przyjętych cen jednostkowych w ramach poszczególnych ofert złożonych w postępowaniu.
Odwołujący następnie wskazał, że za ofertę z rażąco niską ceną można uznać ofertę z ceną niewiarygodną,
nierealistyczną w porównaniu do szacunkowej wartości zamówienia lub cen rynkowych. W następnej kolejności
Odwołujący przywołał orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej (dalej zwanej: „KIO”) w zakresie rażąco niskiej ceny.
Jak podkreślił Odwołujący art. 224 Pzp w ust. 2 przedstawia próg 30 % rozbieżności pomiędzy np. ceną oferty
wykonawcy a wartością zamówienia, jako podstawy aktywizacji obowiązku Zamawiającego dla zwrócenia się do
Wykonawcy o przedstawienie wyjaśnień w przedmiocie treści oferty zawierającej cenę oraz poszczególne koszty
składowe ceny, które obiektywnie mogą budzić wątpliwości odnośnie do ich rażąco niskiego charakteru w stosunku do
przedmiotu zamówienia względnie mogą budzić obiektywne wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia. Niemniej jednak wspomniany
art. 224 Pzp w ust. 1 wymaga od Zamawiającego pogłębionej analizy, czy nie występują inne wątpliwości co do ceny
oferty danego wykonawcy. Nadto zaakcentowania wymaga, że wyjaśnianie ceny oferty lub ceny elementów oferty nie jest
czynnością dokonywaną ze względów czysto formalnych, ale ma na celu ochronę zamawiającego przed nienależytym
wykonaniem zamówienia w przyszłości z powodu niedoszacowania ceny oferty przez wykonawcę
Odwołujący mając na uwadze przywołane orzeczenia KIO dotyczące problematyki rażąco niskiej ceny ofert w
rozumieniu art. 224 ust. 1 Pzp zauważył, że oferta Wykonawcy, całkowicie abstrahuje od znacząco odbiegających od
warunków rynkowych cen jednostkowych wskazanych w zestawieniach powyżej. A właśnie to ta okoliczność wpłynęła na
radykalne obniżenie ceny oferty, co skutkowałoby całkowitym pozbawieniem Wykonawcy zysku z realizacji umowy
zawartej w następstwie postępowania, czy wręcz jego stratą. Co więcej, zdaniem Odwołującego mająca miejsce na
rynku sytuacja niedoboru sprzętu specjalistycznego na potrzeby realizacji robót, w zestawieniu z tak znacząco niższymi
stawkami jednostkowymi prac na rzecz Wykonawcy, aniżeli możliwe do zaoferowania przez konkurencję, musi
skutkować powstaniem istotnego ryzyka niemożności pozyskania przez Wykonawcę tychże usług, a w konsekwencji –
niemożnością realizacji umowy zawartej w następstwie przeprowadzenia Postępowania. Następnie Odwołujący
ponownie wskazał na orzecznictwo, zgodnie z którym rażąco niska cena zawarta w ofercie może być świadomym
działaniem wykonawcy bądź też stanowi przykład jego nierzetelności przy kalkulacji kosztów, co grozi nienależytym
wykonaniem lub niewykonaniem zamówienia w przyszłości oraz że obowiązkiem wykonawcy jest jak najpełniejsze
wyjaśnienie zaoferowanej ceny, a zwłaszcza szczegółowego sposobu jej ustalenia. Oferta konkurencyjna, zawierająca
najniższą cenę, nie może oznaczać wyboru oferty nierealnej, czyli odbiegającej od rzeczywistych kosztów wykonania
zamówienia publicznego
Jako, że Zamawiający w żaden sposób nie podjął działań zmierzających do ustalenia czy oferta Wykonawcy jest
ofertą z rażąco niską ceną, pomimo możliwej do identyfikacji ze strony Zamawiającego wspomnianej wyżej rozbieżności
pomiędzy kosztorysami ofertowymi oferentów w Postępowaniu a kosztorysem Wykonawcy, a okoliczności te
obiektywnie mogą budzić wątpliwości odnośnie do ich rażąco niskiego charakteru w stosunku do przedmiotu zamówienia
względnie mogą budzić obiektywne wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia
zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia, to zaniechanie Zamawiającego w tym przedmiocie
zdaniem Odwołującego jest naruszeniem art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 3 Pzp oraz art. 224 ust. 5 Pzp.
W uzasadnieniu dla zarzutu 2 Odwołujący wskazał, że Zamawiający, dokonując oceny ofert złożonych w
postępowaniu zaniechał odrzucenia oferty Wykonawcy, pomimo tego, że Wykonawca nie wniósł wadium
odpowiadającego warunkom przewidzianym w pkt. 16.9. SW Z. Ponownie Odwołujący na poparcie swojego stanowiska
przywołał orzeczenia KIO. Następnie wskazał, że w ramach pkt. 16.9. SW Z Zamawiający nie wprowadził terminu wypłaty
gwarancji w zakresie wadium. Zdaniem Odwołującego oznacza to przy odpowiednim stosowaniu regulacji norm prawa
cywilnego, iż zapłata z tytułu gwarancji winna być dokonana bezzwłocznie przez gwaranta. W tym kontekście
wprowadzenie do dokumentu Ubezpieczeniowej gwarancji przetargowej Nr 913600090948, dołączonej przez
Wykonawcę do jego oferty, sformułowania o płatności wadium (pkt. 5 gwarancji), zgodnie z którym „Wypłata z tytułu
Gwarancji nastąpi w ciągu 30 dni od daty doręczenia Gwarantowi, najpóźniej w terminie 5 dni po okresie ważności
Gwarancji”, stanowi o samodzielnej modyfikacji przez Wykonawcę zasad uzyskania pokrycia wadium w Postępowaniu
przez Zamawiającego. Zatem według Odwołującego Zamawiający powinien odrzucić ofertę Wykonawcy, a jego
zaniechanie w tym zakresie stanowi naruszenie art. 226 ust. 1 pkt. 14 Pzp w zw. z art. 97 Pzp.
Przechodząc do uzasadnienia zarzutu 3 Odwołujący zauważył, że Zamawiający dokonując oceny ofert złożonych
w postępowaniu zaniechał odrzucenia oferty Wykonawcy, pomimo tego, że oferta Wykonawca nie spełniała
przewidywanego w ppkt. 4.4.1. lit a) SW Z warunku udziału w postępowaniu polegającego na wykazaniu przez
Wykonawcę w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest
krótszy – w tym okresie (…) minimum jedno zadanie w zakresie robót drogowych* o wartości co najmniej 10.000.000,00
PLN brutto. Odwołujący wskazał, że Wykonawca, celem wykazania spełnienia wskazanego warunku udziału w
postępowaniu dołączył do ofert oświadczenie z dnia 11 listopada 2024 r. BUD-BAU OPOLE Sp z o.o., w ramach którego
podmiot ten nie wykonywał faktycznie prac o charakterystyce wskazanej w pkt. 4.4.1. ppkt. a) SIWZ.
Jak argumentował Odwołujący, jego zdaniem analiza funkcjonującej strony internetowej BUD-BAU OPOLE Sp z
o.o. (http://www.budbau-opole.pl) wskazuje na to, że podmiot ten jest firmą typowo wykonującą roboty mostowe, nie ma
natomiast wiedzy technicznej ani zaplecza sprzętowego do wykonywania robót drogowych a w szczególności do choćby
frezowania czy układania nawierzchni asfaltowej. Zatem podmiot udostępniający nie dysponował realnymi
kompetencjami w zakresie opisanym w pkt. 4.4 ppkt. 4.4.1 SW Z warunku udziału w postępowaniu, czym Zamawiający
naruszył art. 226 ust. 1 pkt. 5 Pzp.
W dniu 12 grudnia 2024 r. w ramach przedmiotowego postępowania zgłosili przystąpienie po stronie
Zamawiającego wykonawcy M.K. M.W. oraz W.W. wspólnicy spółki cywilnej, prowadząc wspólnie działalność
gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowo-Usługowe BEST-OPEBEL S.C. M.K. M.W. W.W. z siedzibą
w Opolu (zwani dalej: „Przystępującym”).
W dniu 07 stycznia 2025 r. Zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie w ramach, której wniósł o
oddalenie odwołania w całości. Zamawiający przedstawił argumentację na poparcie swojego stanowiska.
W tym samym dniu tj. 07 stycznia 2025 r. Przystępujący złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie
odwołania w całości, przedstawiając argumentację na poparcie swojego wniosku.
W dniu 10 stycznia 2025 r. Odwołujący złożył pismo procesowe wskazując, iż jest to uzupełnienie odwołania z
dnia 09 grudnia 2024 r. Odwołujący na wstępie przedstawił rozważania dotyczące rażąco niskiej ceny w oparciu m.in. o
orzecznictwo KIO. Następniezauważył, że zamieszczony przez Przystępującego, w ramach jego oferty kosztorys, a w
szczególności wskazane pozycje kosztorysowe, powinny wzbudzić u Zamawiającego, będącego podmiotem
profesjonalnym, który wręcz specjalizuje się w prowadzeniu postępowań o udzielenie zamówień publicznych w obszarze
szeroko pojętych robót drogowych, uzasadnione wątpliwości odnośnie do możliwości wykonania prac przez
Przystępującego. Przyjęte przez Przystępującego ceny jednostkowe w ramach kosztorysu tak dalece odbiegają od
obowiązujących na rynku, że posiadający w tej dziedzinie doświadczenie (wynikające chociażby z innych prowadzonych
przez niego postępowań) Zamawiający nie miałby jakichkolwiek trudności w ich identyfikacji na etapie oceny ofert w
ramach Postępowania.
Celem wykazania powyższego Odwołujący podkreślił, że pozyskał szereg ofert od podmiotów działających na
rynku, na którym również działa Przystępujący. Zatem według Odwołującego nie ma podstaw dla niemożliwości ich
odniesienia do warunków współpracy, które byłyby (względnie są) zaoferowane Przystępującemu. Na potrzeby dalszych
rozważań Odwołujący przedstawił dokument - Zestawienie kosztorysów Przystępującego, Odwołującego oraz
pozostałych oferentów w Postępowaniu, który obejmuje również wyciąg z kosztorysów innych oferentów w
postępowaniu. Umożliwia on porównanie cen przyjętych przez poszczególne podmioty składające oferty w postępowaniu
z obowiązującymi na rynku cenami zakupu materiałów.
W zakresie zarzutu 2 i 3 Odwołujący przedstawił argumentację wskazując, iż jest ona w uzupełnieniu stanowiska
ujętego w odwołaniu z dnia 9 grudnia 2024 r., odnosząc się jednocześnie do twierdzeń Zamawiającego zwartych w
odpowiedzi na odwołanie oraz stanowiska Przystępującego, ujętego w piśmie procesowym.
W dniu 13 stycznia 2025 r. Zamawiający złożył do akt sprawy pismo procesowe ze stanowiskiem odnoszącym
się do twierdzeń Odwołującego, zawartych w piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2025 r. Jak podkreślił Zamawiający
jego zdaniem część wskazanych tam dowodów i argumentów należy uznać za spóźnioną
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron i uczestnika postępowania
odwoławczego, uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również
biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron oraz uczestnika postępowania wyrażone w odwołaniu,
odpowiedzi na odwołanie oraz piśmie procesowym, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w
protokole, ustaliła i zważyła, co następuje.
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem
odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp i skierowała odwołanie na rozprawę.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba stwierdziła spełnienie przesłanek art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj.
istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w
wyniku naruszenia przez zamawiającego wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy Pzp.
Strony nie zgłosiły zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia wykonawców M.K. M.W. oraz W.W. wspólników
spółki cywilnej, prowadzących wspólnie działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowo-
Usługowe BEST-OPEBEL S.C. M.K. M.W. W.W.z siedzibą w Opolu, nie zgłosiły również opozycji. Izba postanowiła
dopuścić do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie Zamawiającego wykonawców M.K. M.W. oraz W.W.
wspólników spółki cywilnej, prowadzących wspólnie działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo
Wielobranżowo-Usługowe BEST-OPEBEL S.C. M.K. M.W. W.W. z siedzibą w Opolu. W związku z tym ww. wykonawca
stał się uczestnikiem postępowania odwoławczego.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji postępowania przekazanej przez Zamawiającego, odwołania
wraz z załącznikami, odpowiedzi na odwołanie z załącznikami, pisma procesowego złożonego przez Przystępującego
wraz z załącznikami, pism procesowych złożonych przez Odwołującego wraz z załącznikami i Zamawiającego. Izba
ponadto postanowiła dopuścić dowód nr 1 złożony na posiedzeniu przez Zamawiającego.
Izba ustaliła co następuje:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest rozbudowa
drogi wojewódzkiej nr 454 na odcinku Pokój-Zieleniec.
Zgodnie z informacją z otwarcia ofert z dnia 13 listopada 2024 r. w postępowaniu złożono osiem ofert, w tym ofertę złożył
Odwołujący i Przystępujący. Oferta Przystępującego została złożona na kwotę 21 796 337 95 zł brutto, zaś oferta
Odwołującego na kwotę 22 934 647, 55 zł brutto.
Zważywszy, że cena oferty Przystępującego nie budziła wątpliwości Zamawiającego, ani też nie różniła się w
stosunku do pozostałych ofert w sposób uzasadniający zastosowanie przez Zamawiającego konstrukcji z art. 224 ust. 2
ustawy Pzp, Zamawiający nie wyzwał Przystępującego do wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich
istotnych części składowych.
Pismem z dnia 04 grudnia 2024 r. Zamawiający poinformował o wynikach postępowania wskazując, że jako
najkorzystniejsza została wybrana oferta Przystępującego.
W Rozdziale 4 SWZ Zamawiający wskazał, iż o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy:
„4.4 Zdolność techniczna lub zawodowa
„4.4.1. Wykonawca spełni warunek jeżeli wykaże, że wykonał (zakończył) w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu
składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie:
a) minimum jedno zadanie w zakresie robót drogowych* o wartości co najmniej 10.000.000,00 PLN brutto,
b) nawierzchnię z SMA (warstwa ścieralna) w ilości co najmniej 10 000 m2 na jednym zadaniu.
* – zamawiający poprzez roboty drogowe będzie rozumiał budowę, przebudowę, rozbudowę, modernizację lub odnowę
dróg o parametrach co najmniej klasy G**. Zamawiający z pojęcia roboty drogowe wyłącza remonty dróg i zadania, w
których robotami podstawowymi była budowa kanalizacji sanitarnej.
** – w przypadku zadań zrealizowanych poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej na drogach o równoważnych
parametrach.
Roboty określone w podpunkcie b) mogą być wykonane w ramach zadania określonego w podpunkcie a).
Za drogę zamawiający uzna drogę w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024
r., poz. 320 – tekst jednolity).”
W Rozdziale 16 SWZ Zamawiający określił warunki jakich wymagał od wykonawców w kwestii wadium.
Izba zważyła co następuje.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w
granicach zarzutów zawartych w odwołaniu Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu 1 określonego w petitum odwołania dotyczącego naruszenia art.
224 ust. 1 ustawy Pzp, na wstępie należy wskazać za Zamawiającym, że oferta Przystępującego jest tańsza od oferty
Odwołującego o niecałe 5%. Cena oferty Przystępującego jest tańsza o 13,58% od średniej arytmetycznej cen
wszystkich złożonych ofert w Postępowaniu (25 222 569,67 zł brutto). Dlatego też uwzględniając powyższe, nie
zachodziły przesłanki wyjaśnienia treści oferty Przystępującego, o którym mowa w art. 224 ust. 2 Pzp.
Zgodnie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się
rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych
przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub
kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Z powyższego wynika, że nie tylko cena całkowita oferty może podlegać badaniu pod kątem rażąco niskiej ceny,
ale również jej istotne części składowe. W zakresie analizy i interpretacji pojęcia istotnej części składowej Izba podziela
stanowisko wyrażone w wyroku KIO z dnia 18 stycznia 2019 r.,sygn. akt KIO 2678/18, w którym wskazano, że istotnymi
są te elementy, których wartościowy udział w przedmiocie zamówienia jest znaczny lub od których – ze względu na ich
merytoryczne znaczenie – zależy osiągnięcie zasadniczych celów, dla których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o
elementy istotne pod względem wartościowym lub merytorycznym, mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako
całości.
Izba za zbędne uznała przytaczanie definicji rażąco niskiej ceny opartej na piśmiennictwie i orzecznictwie wobec
ich powszechnej dostępności i obszernego przytoczenia tej tematyki w pismach Stron.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, że nie wezwał Przystępującego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny pomimo
tego, że w ramach złożonego przez niego kosztorysu jest szereg kluczowych pozycji, istotnych dla kalkulacji ceny oferty,
które jego zdaniem w sposób znaczący odbiegają od wartości rynkowych, a następnie pozycje te Odwołujący przywołał.
W następnej kolejności Odwołujący dokonał porównania kwestionowanych cen jednostkowych w ramach
poszczególnych ofert złożonych w postępowaniu. Dostrzeżenia wymaga, iż Odwołujący formułując ten zarzut wskazał,
że Zamawiający zaniechał zwrócenia się do Przystępującego o przedstawienie wyjaśnień w przedmiocie treści oferty
zawierającej cenę oraz poszczególne koszty składowe ceny, które obiektywnie mogą budzić wątpliwości odnośnie do ich
rażąco niskiego charakteru, to argumentacja Odwołującego nie wskazuje na to, iż kwestionuje on cenę oferty
Przystępującego. Koncentruje się ona na poparciu twierdzeń dotyczących tego zarzutu w obrębie wybranych przez
Odwołującego kilkunastu pozycji z kosztorysu ofertowego Przystępującego, które jak zaznaczył Odwołujący w znaczący
sposób odbiegają od wartości rynkowych.
Uwzględniając zatem treść art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, w pierwszej kolejności należy ocenić, czy zakwestionowane
przez Odwołującego ceny za wykonanie poszczególnych pozycji z kosztorysu ofertowego stanowią istotne części
składowe ceny oferty Przystępującego, a jeśli tak to czy Zamawiający powinien był w stosunku do nich nabrać
wątpliwości, które uzasadniałyby skierowanie wezwania w oparciu o art. 224 ust. 1 ustawy Pzp.
Mając na uwadze możliwość badania w ramach wyjaśnień ceny również poszczególnych cen jednostkowych
stanowiących podstawę do obliczenia wynagrodzenia wykonawcy wskazać należy, że w rozstrzyganej sprawie,
Odwołujący w odwołaniu w zasadzie w ogóle nie odnosi się do zagadnienia istotności kwestionowanych przez niego
pozycji. Odwołujący istotność negowanych przez niego pozycji wywodzi tak naprawdę z faktu, że przy porównaniu tych
akurat konkretnych pozycji z kosztorysu ofertowego Przystępującego (gdzie pozycji w kosztorysie było wskazanych
ponad czterysta) z innymi ofertami złożonymi w postępowaniu, ceny Przystępującego w tych pozycjach są najniższe.
Izba dostrzegła, że tymczasem w odwołaniu Odwołujący nie odnosi się w ogóle do poszczególnych cen jednostkowych
indywidualnie, a tego typu argumentacja także powinna znaleźć się w treści odwołania, ponieważ argumenty odwołania
powinna odnosić się do wszystkich przesłanek wymienionych w treści art. 224 ust. 1 ustawy Pzp.
Odwołujący dopiero w piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2025 r wskazał, że pozyskał on szereg ofert od
podmiotów działających na rynku, na którym jak podkreśl Odwołujący również działa Przystępujący. Zdaniem
Odwołującego zatem nie ma podstaw dla niemożliwości ich odniesienia do warunków współpracy, które byłyby albo są
zaoferowane Przystępującemu. Odwołujący dalej argumentował w oparciu o ww. oferty podmiotów, iż jego zdaniem
przyjęte przez Przystępującego ceny jednostkowe (które muszą obejmować również koszt wykonania, czy koszty
transporty tych materiałów) są niższe niż koszt zakupu materiału. Izba nie podzieliła tej argumentacji. Dostrzec należy iż
sama dysproporcja pomiędzy poszczególnymi cenami wykonawców nie może z góry powodować, iż cena jednego z
nich zostanie automatycznie uznana za rażąco niską. Okolicznością notoryjną, a więc niewymagającą żadnego dowodu
jest fakt, że na cenę oferty ma wpływ cały szereg okoliczności i czynników indywidualnych dla każdego przedsiębiorcy.
Różne podmioty, o odmiennej historii na rynku, różnej wiarygodności finansowej, różnych relacjach handlowych,
właściwym dla siebie potencjale technicznym i zawodowym oraz własnym know-how, są w stanie zaoferować różne
ceny ofertowe, co nie świadczy jednak o rażąco niskiej cenie jednego z tych wykonawców oraz o cenie rynkowej
drugiego z nich (tak m. in: wyrok KIO z dnia 13 kwietnia 2022 r., KIO 823/22).Następnie wskazać należy, że tego typu
dowody, nie mogą automatycznie przesądzać o jedynej tylko możliwej do uzyskania wysokości stawek w nich
wskazanych. Zdaniem Izby świadczą one tylko o tym, że Odwołujący jest w stanie uzyskać ceny takie, jakie wskazane są
w poszczególnych ofertach czy fakturach. Powyższe nie przesądza jednak o tym, że nie można uzyskać cen niższych,
a w szczególności nie wykazuje, że Przystępujący nie mógł właśnie takich korzystniejszych cen uzyskać. Każdy z
wykonawców kalkuluje cenę oferty w oparciu o swoje, indywidualne założenia, niejednokrotnie odmienne od konkurentów,
które mogą się różnić w zależności od okoliczności.
Dalej podkreślić należy, że aby powstał obowiązek wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień ceny oferty
konieczne jest powzięcie przez Zamawiającego podejrzeń, że zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części
składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą jego wątpliwości co do możliwości
wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w SW Z lub wynikającymi z odrębnych
przepisów (tak też wyrok KIO z dnia 13 marca 2020 r., KIO 433/20). Z kolei na etapie postępowania odwoławczego, dla
uwzględnienia odwołania złożonego wobec zaniechania skierowania stosownego wezwania, koniecznym jest przez
Odwołującego udowodnienie, że takie wątpliwości Zamawiający powinien był powziąć. Odwołujący powinien więc w
ramach przedstawianej argumentacji oraz dowodów na jej poparcie przekonać Izbę, że w okolicznościach danego stanu
faktycznego w odniesieniu do kwestionowanych przez niego części składowych ceny, Zamawiający miał podstawy by
sądzić, że są one rażąco niskie i budzą wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w SWZ. Zdaniem Izby Odwołujący nie podołał temu obowiązkowi.
W odpowiedzi na odwołanie Zamawiający w formie tabeli, dokonał odniesienia wartości sumarycznej pozycji
kosztorysu ofertowego Przystępującego, zakwestionowanych w Odwołaniu, do całości wynagrodzenia ofertowego. Jak
podkreśli Zamawiający w celu ustalenia czy w ramach tych pozycji można podnosić, iż są to istotne ceny składowe.
Analiza tego zestawienia wskazuje, iż procent wartości ceny oferty dla znacznej większości pozycji kwestionowanych
przez Odwołującego kształtuje się na poziomie znacznie poniżej 1 %. Tylko dwie pozycje z kilkunastu, na tle ponad
czterystu pozycji w kosztorysie, wskazują na nieznacznie większy udział procentowy tj. pozycja 75 około 5% i pozycja 78
minimalnie poniżej 7%. Jednakże i w ramach tych pozycji Odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogły
pozwolić na uznanie ich za istotne części składowe, jak również że posiadają znamiona rażąco niskiej ceny.
Podsumowując, zdaniem Izby, zarzut odwołania został skonstruowany w sposób ogólnikowy, a podjęta próba
szerszej argumentacji na jego poracie zawarta w piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2025 r. nie mogą ostatecznie
przesądzać o zasadności postawionego zarzutu. Odwołujący nie wykazał, aby Przystępujący nie był w stanie
zrealizować przedmiotu zamówienia za cenę wskazaną w ofercie czy za wskazane w kosztorysie ofertowym pozycje.
Dlatego też wobec braku argumentów przemawiających za uwzględnieniem postawionego zarzutu, należało go oddalić.
Odnosząc się do zarzutu 2 wskazanego w petitum odwołania, Odwołujący wskazywał, że Zamawiający
dokonując oceny ofert złożonych w postępowaniu zaniechał odrzucenia oferty Przystępującego, pomimo tego, że
Wykonawca nie wniósł wadium odpowiadającego warunkom przewidzianym w pkt. 16.9. SW Z. Odwołujący podniósł iż w
ramach pkt. 16.9. SW Z Zamawiający nie wprowadził terminu wypłaty gwarancji w zakresie wadium, adołączona do
oferty Wykonawcy Ubezpieczeniowa gwarancja przetargowa Nr 913600090948 w pkt. 5 stanowi, że „Wypłata z tytułu
Gwarancji nastąpi w ciągu 30 dni od daty doręczenia Gwarantowi, najpóźniej w terminie 5 dni po okresie ważności
Gwarancji”, czym Zamawiający naruszył art. 226 ust. 1 pkt. 14 Pzp w zw. z art. 97 Pzp. Oznacza to zdaniem
Odwołującego, iż przy odpowiednim stosowaniu regulacji norm prawa cywilnego, zapłata z tytułu gwarancji winna być
dokonana bezzwłocznie przez gwaranta.
Izba nie podzieliła tej argumentacji i uznała ją za gołosłowną i nieuzasadnioną. Skład orzekający w dużej mierze
przychylił się od stanowiska przestawionego przez Zamawiającego i Przystępującego. Po pierwsze dostrzeżenia
wymaga, iż Zamawiający w dokumentacji postępowania nie wprowadził żadnych wymogów odnośnie terminu, w którym
gwarant zobowiązany był do wypłaty z tytułu udzielonej gwarancji. W związku z tym, za nieuzasadnione należy uznać
twierdzenia Odwołującego, na obecnym etapie, iż skoro Zamawiający nie wprowadził terminu wypłaty gwarancji w
zakresie wadium, to tym samym przy odpowiednim stosowaniu regulacji norm prawa cywilnego powinna być ona
wykonana bezzwłocznie przez gwaranta. Odwołujący nie przedstawiał żadnej argumentacji na podstawie, której Izba
mogłaby uznać inaczej.
Stanowisko Odwołującego oparte na orzecznictwie KIO, iż celem wadium jest zabezpieczenie roszczeń
Zamawiającego w związku z niesolidnym postępowaniem wykonawcy i zapewnienie mu możliwości zaspokojenia się z
przedmiotu zabezpieczenia w tym przypadku z gwarancji wadialnej, a także że wadium wniesione w formie gwarancji i
poręczenia, musi mieć taką samą płynność jak wadium wniesione w pieniądzu, co oznacza, że dochodzenie roszczenia
z tytułu zapłaty wadium wniesionego w tych formach nie może być utrudnione, jest właściwe.
Jednakże w rozstrzyganej spawie, kluczowym jest stanowisko wyrażone w wyroku KIO z dnia 3 czerwca 2020 r,
sygn. akt KIO 652/20, które skład orzekający podziela wskazujące na to, iż nie można uznać, aby o prawidłowości
wniesienia wadium decydował moment zaspokojenia Zamawiającego z zabezpieczenia, ale w ocenie Izby istotą wadium
jest pewność tego zaspokojenia. Złożona przez Przystępującego gwarancja jest nieodwołalna, bezwarunkowa i na
pierwsze żądanie, a więc Zamawiający ma pewność zaspokojenia się gwarancji wadialnej przedstawionej przez
Przystępującego.
Dlatego też mając na uwadze powyższe nie ma żadnych podstaw, które mogły świadczyć o tym, iż jest tak jak
twierdzi Odwołujący, że wyplata z tytułu gwarancji powinna być wykonana bezzwłocznie przez gwaranta. Izba tym
samym nie dopatrzyła się naruszenia przez Zamawiające wskazanych przepisów ustawy Pzp, w związku z tym należało
i ten zarzut oddalić.
Jeśli zaś chodzi o zarzut 3 wskazany petitum odwołania, Izba uznała go za zarzut nieudowodniony, niepoparty
żadnymi dowodami. Odwołujący nie wskazał na czym konkretnie polega naruszenie Zamawiającego. Nie przedstawił
żadnej argumentacji, która mogłaby prowadzić do uznania, że Przystępujący nie spełnił warunków udziału w
postępowaniu.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Izby i sądów okręgowych zarzut odwołania to zespół okoliczności
faktycznych i prawnych, tj. czynność lub zaniechanie Zamawiającego oraz ich uzasadnienie faktyczne i prawne.
Poprzestanie na przywołaniu przepisu, którego naruszenie zarzuca się Zamawiającemu, bez skonkretyzowania
okoliczności prawnych i faktycznych wskazujących na jego naruszenie, nie jest wystarczające dla uznania zarzutu za
skutecznie podniesiony.
Jeśli zaś chodzi o argumentację przedstawioną przez Odwołującego w piśmie z dnia 10 stycznia 2025 r. Izba
przychyliła się do stanowisko reprezentowanego przez Zamawiającego i Przystępującego, iż stanowi ona rozszerzenie
zarzutu 3 wskazanego w odwołaniu, a zatem tą argumentacją należało uznać za spóźnioną. Dlatego też, zarzut ten
podlegał oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575
ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości wpisu od odwołania.
Przewodnicząca: …………………………..