KIO 3985/24
National Appeal Chamber (KIO)2024-11-18
Case number
KIO 3985/24
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2024-11-18
Type
wyrok
Judges
Agnieszka Trojanowska
Judgment text
Sygn. akt: KIO 3985/24
WYROK
Warszawa, 18 listopada 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Agnieszka Trojanowska
Renata Tubisz
Adriana Urbanik
Protokolant: Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 28 października
2024 roku przez wykonawcę Asseco Poland spółka akcyjna z siedzibą w Rzeszowie, ul. Olchowa 14 w postępowaniu
prowadzonym przez zamawiającego Skarb Państwa - Centralny Zarząd Służby Więziennej z siedzibą w Warszawie, ul.
Rakowiecka 37A
Uczestnik po stronie odwołującego:
- wykonawca Axians IT Services Poland spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Postępu
21D
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu wykreślenie z sekcji 5.1.10 ogłoszenia o zamówieniu oraz z
rozdziału XXI Specyfikacji Warunków Zamówienia kryteriów oceny ofert „Czas realizacji usługi aktualizacji kodu
źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy – do wyboru od 6 do 12 miesięcy”, „Czas usunięcia błędu zwykłego lub
wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji – do wyboru od 1 do 10 dni roboczych”, „Łączny czas realizacji
modyfikacji podstawowych – do wyboru od 2 do 12 miesięcy”, w pozostałym zakresie umarza postępowanie,
2. kosztami postępowania obciąża zamawiającego Skarb Państwa - Centralny Zarząd Służby Więziennej z siedzibą w
Warszawie, ul. Rakowiecka 37A i
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy)
uiszczoną przez wykonawcę Asseco Poland spółka akcyjna z siedzibą w Rzeszowie, ul. Olchowa 14 tytułem
uiszczonego wpisu, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków
pełnomocnika odwołującego, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków
pełnomocnika zamawiającego,
2.2. zasądza od Skarb Państwa - Centralny Zarząd Służby Więziennej z siedzibą w Warszawie, ul. Rakowiecka 37A na
rzecz wykonawcy Asseco Poland spółka akcyjna z siedzibą w Rzeszowie, ul. Olchowa 14 kwotę 18 600zł 00 gr (słownie:
osiemnaście tysięcy sześćset złotych złotych zero groszy) tytułem zwrotu wpisu i wydatków pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………….
………………………
………………………
Sygn. akt KIO 3985/24
Uzasadnienie
Postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego pn. Aktualizacja oprogramowania oraz
zapewnienie ciągłości działania i rozwoju Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności, znak sprawy:
28/24/TK ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej: 17 października 2024 roku, nr publikacji ogłoszenia:
629018-2024, nr wydania Dz.U. S: 203/2024.
28 października 2024 r. Asseco Poland spółka akcyjna z siedzibą w Rzeszowie, ul. Olchowa 14 wniósł odwołanie przez
pełnomocnika działającego na podstawie pełnomocnictwa z 23 października 2024 r. udzielonego przez dwóch
wiceprezesów zarządu. Do odwołania dołączono dowód jego przekazania zamawiającemu oraz wniesienia wpisu.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
Zarzut 1: naruszenie art. 240 ust. 2 w związku art. 16 ustawy, przez określenie kryteriów oceny ofert w sposób
uniemożliwiający weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie
informacji przedstawianych w ofertach oraz z naruszeniem zasady przejrzystości i zachowania uczciwej konkurencji.
Zarzut 2: naruszenie art. 99 ust. 4 w związku art. 16 ustawy, przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób
utrudniający uczciwą konkurencję i uprzywilejowujący konkretnego wykonawcę oraz naruszający zasady
proporcjonalności, zapewnienia zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.
Zarzut 3: naruszenie art. 439 ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 99 ust. 1 i 4 ustawy oraz art. 16 pkt 1 i 3 ustawy w zw. z art.
353(1) KC w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy przez ustalenie klauzuli waloryzacyjnej w sposób nieprecyzyjny, nie pozwalający
na zapewnienie ekwiwalentności świadczeń stron umowy oraz nie niwelujący ryzyk związanych ze zmianami kosztów
wykonania zamówienia publicznego, co przy aktualnym poziomie inflacji prowadzi do uznania Wzoru umowy w
niezmienionym kształcie za naruszającego zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców i
równego traktowania stron stosunku zobowiązaniowego.
Wniósł o:
1.uwzględnienie odwołania;
2.nakazanie zamawiającemu dokonania modyfikacji ogłoszenia i Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej SW Z) w
zakresie wskazanym w tym odwołaniu – osobno w każdym zarzucie;
3.obciążenie zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego, w tym kosztami zastępstwa procesowego przed
Krajową Izbą Odwoławczą (dalej KIO).
Odwołujący oświadczył, że posiada interes w uzyskaniu zamówienia publicznego oraz może ponieść szkodę w wyniku
naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy . Niezgodne z prawem postanowienia ogłoszenia i SW Z powodują,
że odwołujący nie ma możliwości złożenia najkorzystniejszej oferty i tym samym utraci szansę na uzyskanie
zamówienia. Odwołujący może zatem ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy
wskazanych w odwołaniu.
Gdyby nie sprzeczność z prawem objętych odwołaniem postanowień SW Z oraz ogłoszenia, odwołujący mógłby złożyć
najkorzystniejszą ofertę, uzyskać zamówienie – a następnie należycie realizować zamówienie. Ustalenie przez
zamawiającego przedmiotowej treści ogłoszenia i SWZ uniemożliwia odwołującemu udział w postępowaniu.
ZARZUT 1:
W ogłoszeniu w pkt 5.1.10 i w SWZ w Rozdziale XXI zamawiający określił następujące kryteria oceny ofert:
1.Cena brutto za całość zamówienia 30% 30 pkt
2.Najniższa cena brutto świadczenia usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji
Systemu Centralnej Bazy15% 15 pkt
3.Najniższa cena brutto świadczenia usługi wsparcia eksploatacji Systemu Centralnej
Bazy za okres 36 miesięcy10% 10 pkt
4.Najniższa cena 1 roboczodnia brutto 5% 5 pkt
Kryteria pozacenowe
5.Czas realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej
Bazy – do wyboru od 6 do 12 miesięcy30% 30 pkt
6.Czas usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji – do wyboru od 1 do 10 dni
roboczych 5% 5 pkt
7.Łączny czas realizacji modyfikacji podstawowych – do wyboru od 2 do 12 miesięcy 5% 5 pkt
W myśl art. 240 ustawy kryteria oceny ofert powinny być opisane przez zamawiającego w sposób jednoznaczny i
zrozumiały, nie pozostawiając zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru najkorzystniejszej oferty i jednocześnie
umożliwiając weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji
przedstawianych w ofertach. Należy przy tym zauważył, że końcowa treść powyższego artykułu, tj. „na podstawie
informacji przedstawianych w ofertach” odnosi się jedynie do czynności porównania poziomu oferowanego wykonania
przedmiotu zamówienia, natomiast nie odnosi się do czynności weryfikacji. Weryfikacja bowiem nie może polegać
wyłącznie na przeczytaniu oferty, gdyż w takiej sytuacji w istocie nie dochodzi do żadnej weryfikacji informacji podanych
w tej ofercie (tak wskazało KIO w wyroku z dnia 4 lutego 2022 r. KIO 3579/21).
Powyższy przepis nie pozostawia więc wątpliwości co do tego, że kryteria oceny ofert powinny być weryfikowalne.
Tymczasem przyjęte przez zamawiającego w tym postępowaniu kryteria pozacenowe wymienione w pkt 5 – 7
powyższej tabeli nie spełniają wspomnianej cechy, gdyż są niemożliwe do zweryfikowania. Wykonawcy zainteresowani
złożeniem oferty w postępowaniu zobowiązani są do wyboru w ramach kryteriów pozacenowych jednej z opcji zawartych
w katalogu stworzonym przez zamawiającego dla każdego z tych kryteriów (szczegółowo opisanych w ust. 8 poniżej), a
zamawiający przyznając wykonawcom punkty w danym kryterium oprze się jedynie na ich deklaracji. Deklaracji, której nie
będzie w stanie zweryfikować, ani podważyć na etapie oceny ofert i którą wobec tego będzie musiał bezkrytycznie
przyjąć.
Faktyczna weryfikacja postawionych przez zamawiającego kryteriów pozacenowych nastąpi dopiero na etapie
wykonywania umowy, bowiem dopiero wówczas zamawiający będzie w stanie stwierdzić, czy wykonawca faktycznie
dokonał aktualizacji kodu źródłowego w terminie nieprzekraczającym 6 miesięcy, bądź czy usunął błąd zwykły w
zadeklarowanym przez siebie czasie 1 dnia roboczego. Ta weryfikacja nie dość, że nie nastąpi na etapie oceny ofert, to
nie zostanie dokonana w stosunku do wszystkich oferentów, lecz jedynie w stosunku do jednego z nich, a to wykonawcy
realizującego umowę.
Wagę przymiotu weryfikowalności w odniesieniu do kryteriów oceny ofert podkreślił Trybunał Sprawiedliwości w wyroku w
sprawie EVN AG (Wyrok TS z 4.12.2003 r., C-448/01, EVN AG i Wienstrom GmbH v. Republik Österreich,
EU:C:2003:651), w którym sformułował uniwersalne zasady badania poprawności sporządzenia opisu kryteriów oceny
ofert. Trybunał stwierdził, że ocena w ramach kryteriów musi dotyczyć wiarygodnych i weryfikowalnych treści zawartych
w ofertach, a szczególne znaczenie ma ostatni z wymogów – wymóg weryfikowalności. Trybunał uznał za naruszające
zasadę równego traktowania wykonawców kryterium odnoszące się do treści oferty, której zamawiający w żaden sposób
nie jest w stanie zweryfikować, a musi opierać się wyłącznie na treści oświadczenia wykonawcy. Weryfikowalność jest
bowiem czynnikiem szczególnie istotnym nie tylko z perspektywy faktycznej porównywalności ofert, ale także z
perspektywy ich wiarygodności.
Tożsame stanowisko zajął Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r., zapadłym w sprawie ze
skargi odwołującego (sygn. akt XXIII Zs 35/21).
Powołał wyrok z dnia 4 lutego 2022 r. (KIO 3579/21).
Skoro zamawiający mają obowiązek sprawdzania informacji wskazywanych przez wykonawców w ofertach, to
rozumując a contrario, nie mogą wskazywać kryteriów, których nie są w stanie zweryfikować. Zamawiający tymczasem
w zupełnej opozycji do powyższego stanowiska zawarł w Ogłoszeniu (pkt 5.1.10) i Rozdziale XXI SW Z w ust. 5 – 7
pozacenowe kryteria oceny ofert oparte jedynie na niepodlegających sprawdzeniu deklaracjach wykonawców. Te
deklaracje mają dotyczyć:
1)czasu realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy, gdzie Zamawiający będzie
premiował wykonawcę, który zadeklaruje jak najkrótszy czas realizacji usługi, zgodnie z poniższym:
-do 6 miesięcy -30 pkt,
-do 7 miesięcy -25 pkt,
-do 8 miesięcy -20 pkt,
-do 9 miesięcy -10 pkt,
-do 10 miesięcy -5 pkt,
-do 11 miesięcy -2 pkt,
-do 12 miesięcy -0 pkt,
2)czasu usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji – tutaj Wykonawca, który
przedstawi najkrótszy czas usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji, otrzyma 5
punktów, pozostali wykonawcy otrzymają proporcjonalnie mniej punktów, stosownie do poniższego wzoru (przy czym
czas ten nie może być dłuższy niż 10 dni roboczych liczonych od dnia zgłoszenia):
oferta z najkrótszym czasem usunięcia błędu zwykłego lub wskazaniem alternatywnej ścieżki realizacji funkcji
uzyskana liczba punktów = -------------------------------------------------------------------------------- x 5 czas usunięcia błędu
zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji oferty badanej
Odwołujący zauważył, że zgodnie z formularzem ofertowym, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy oraz zgodnie z §4
ust. 2 pkt 2 umowy, stanowiącej załącznik nr 1 do SW Z, czas usunięcia błędu lub wskazania alternatywnej ścieżki
realizacji funkcji wyrażony jest w dniach, co w świetle powyższego zastrzeżenia maksymalnej liczby dni roboczych
przeznaczonych na usunięcie błędu lub wskazanie alternatywnej ścieżki realizacji funkcji zawęża liczbę możliwych do
zaoferowania dni do zbioru od 1 do 10.
Istotne również jest, że zamawiający w tymże postanowieniu umownym dopuszcza rozwiązanie w postaci ścieżki
alternatywnej umożliwiającej realizację funkcjonalności, której dotyczy zgłoszenie błędów i w takim przypadku czas
usunięcia błędu wydłuża się do 60 dni. Wykonawca nie musi więc w zadeklarowanym czasie usunąć błędu, wystarczy,
że wskaże alternatywną ścieżkę realizacji danej funkcji, a wówczas zyskuje 60 dni na naprawę zgłoszonego przez
zamawiającego błędu. Wobec tego, kryterium oceny „czas usunięcia błędu zwykłego” wydaje się być niecelowe z puntu
widzenia potrzeb zamawiającego, gdyż istotne dla zamawiającego jest de facto przywrócenie funkcjonalności (co może
nastąpić w sposób alternatywny do naprawy błędu), a sama naprawa błędu może trwać znacznie dłużej, bo aż do 60 dni.
3) łącznego czasu realizacji modyfikacji podstawowych – w tym przypadku wykonawca, który przedstawi najkrótszy czas
realizacji modyfikacji podstawowych, otrzyma 5 punktów, pozostali wykonawcy otrzymają proporcjonalnie mniej punktów,
stosownie do poniższego wzoru (przy czym czas ten dla poszczególnych modyfikacji podstawowych ma wynosić
minimum 2 miesiące, nie więcej niż 12 miesięcy):
Oferta z najkrótszym czasem realizacji modyfikacji podstawowych
uzyskana liczba punktów = ---------------------------------------------------------------- x 5 czas realizacji modyfikacji
podstawowych oferty badanej
Zgodnie z §1 pkt 21 umowy, stanowiącej załącznik nr 1 do SW Z, przez modyfikację podstawową należy rozumieć
„modyfikację Aplikacji Systemu Centralnej Bazy, zdefiniowaną przez zamawiającego na etapie postępowania o udzielenie
zamówienia, znajdującą się w wykazie modyfikacji, stanowiącym Załącznik nr 2 do umowy”. W tymże Załączniku nr 2 do
umowy zamawiający przewidział 183 modyfikacje. Zatem łączny czas realizacji modyfikacji podstawowych powinien się
odnosić do tych właśnie 183 szt. modyfikacji, przy czym w Formularzu ofertowym należy wskazać czas realizacji
osobno dla każdej ze 183 modyfikacji.
Pomimo dokonywania oceny łącznego czasu realizacji modyfikacji podstawowych, zamawiający gwarantuje udzielenie
wykonawcy zleceń na wykonanie modyfikacji „o wartości brutto nie mniejszej niż 20% wartości brutto wykonania
modyfikacji podstawowych, z załącznika nr 2 do umowy, określonej w formularzu cenowym stanowiącym załącznik nr 1
do umowy”. Zamawiający dokona zatem oceny czasu realizacji wszystkich modyfikacji, po czym może nie zlecić
wykonania aż 80% ich łącznej wartości. Co więcej zamawiający nie określa również terminu zlecenia poszczególnych
modyfikacji, a zatem nie tylko może nie zlecić wykonania 80% z nich, ale część może zlecić do wykonania w terminach
oderwanych od zadeklarowanych w formularzu ofertowym i ocenianych w ramach kryterium oceny ofert. Innymi słowy,
na obecnym etapie wykonawca zadeklaruje wykonanie wszystkich modyfikacji w przedziale od 2-12 miesięcy, a w
rzeczywistości zamówienie na realizację całości lub części otrzyma np. w pierwszym lub trzydziestym miesiącu
realizacji Umowy.
Jak wynika z powyższego zamawiający ma zamiar przyznawać punkty wyłącznie na podstawie oświadczenia
wykonawcy złożonego w Formularzu ofertowym i w oparciu o kryteria niepozostające w bezpośredniej relacji z
przedmiotem zamówienia. Zdaniem odwołującego przyznawanie punktów wyłącznie na podstawie oświadczenia
wykonawców nie realizuje normy art. 240 ust. 2 ustawy, tj. nie umożliwia weryfikacji i porównania poziomu oferowanego
wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach. Są to bowiem w każdym
przypadku wyłącznie oświadczenia, których ze swej istoty w ogóle nie można weryfikować, a co więcej – zamawiający
nawet nie byłby uprawniony do żądania jakichkolwiek dokumentów w celu ich weryfikacji. Nadto, skoro kryteria oceny ofert
ze swej natury prowadzą do zwiększenia szans na uzyskanie zamówienia przez jednych wykonawców, ograniczając te
szanse innym wykonawcom, nie mogą one odnosić się do takich aspektów, które nie mają znaczenia z punktu widzenia
uzasadnionych potrzeb zamawiającego (stanowisko KIO wyrażone w wyroku z dnia 25 marca 2022 r. KIO 610/11). Nie
budzi bowiem wątpliwości, że obecny wykonawca, który dysponuje dostępem do dokumentacji i kodu źródłowego, stoi w
uprzywilejowanej pozycji szczególnie, że zamawiający nie przewidział żadnego okresu przejściowego na przygotowanie
się i osiągnięcie gotowości nowego wykonawcy do świadczenia usług.
Podsumowując – aby uzyskać maksymalną liczbę punktów w kwestionowanych kryteriach pozacenowych wystarczy, że
wykonawca bez jakiejkolwiek konieczności udowadniania swojej deklaracji, wybierze następujące opcje, spośród
zaproponowanych przez zamawiającego:
3) zrealizuje usługę aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy w terminie do 6 miesięcy,
3) będzie usuwał błędy zwykłe lub wskaże alternatywną ścieżkę realizacji funkcji w terminie 1 dnia roboczego,
3) zrealizuje modyfikacje podstawowe w łącznym czasie 366 miesięcy (2 miesiące x 183 modyfikacje).
Wobec powyższego, zdaniem odwołującego przedmiotowe kryteria pozacenowe w obecnym kształcie są pozornymi
kryteriami oceny. Zamawiający otrzyma bowiem nieweryfikowalne deklaracje wykonawców o najkrótszym czasie
realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy, najkrótszym czasie SLA na obsługę
błędu zwykłego, czy też najkrótszym łącznym czasie realizacji modyfikacji podstawowych, które będzie musiał po prostu
przyjąć, nie dokonując ich oceny.
Zdaniem odwołującego brzmienie przepisu art. 240 ust. 2 ustawy wymaga, aby zamawiający tak sformułował kryterium
oceny ofert, aby w samej ofercie zamieszczano informacje obiektywne, możliwe do sprawdzenia przez zamawiającego,
czy też ewentualnie przez Krajową Izbę Odwoławczą. Zamawiający nie wypełnił tej dyspozycji przy formułowaniu
kryteriów pozacenowych, bowiem obecne brzmienie SW Z nie zawiera żadnych, nawet minimalnych postanowień, które
umożliwiłyby zamawiającemu weryfikację oświadczenia złożonego przez wykonawców. A to z kolei skutkuje
naruszeniem przepisu art. 16 ustawy, gdyż postępowanie staje się niekonkurencyjne i nieprzejrzyste w zakresie ww.
kryteriów.
Tak postawione przez zamawiającego kryteria naruszają dyspozycję art. 16 ustawy również dlatego, że rzekomo
zapewniona konkurencyjność jest iluzoryczna – zgodnie z doświadczeniem odwołującego, w przypadku takich
nieweryfikowalnych na etapie oceny ofert kryteriów, wszyscy wykonawcy deklarują warunki gwarantujące im otrzymanie
maksymalnej liczby punktów.
Nadto, odwołujący zwrócił uwagę na fakt, że przedmiotowe kryteria dają pierwszeństwo wykonawcy aktualnie
świadczącemu usługi utrzymania i rozwoju systemu. Jest on bowiem zaznajomiony ze środowiskiem systemu, z jego
sposobem działania, ma wiedzę w kwestii jego słabych i mocnych stron. Zgodnie z postanowieniami umowy, stanowiącej
załącznik nr 1 do SW Z, termin na wykonanie usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy
liczony jest od dnia protokolarnego przekazania wykonawcy kodów źródłowych i Dokumentacji Systemu będącej w
posiadaniu zamawiającego. W tym względzie aktualny wykonawca ma faktyczną przewagę, zna bowiem kody źródłowe i
ma wiedzę w kwestii jakości Dokumentacji Systemu. Tą naturalną przewagę zamawiający – celem zapewnienia
konkurencyjności postępowania – powinien starać się minimalizować, choćby przez ustanowienie okresu przejściowego,
w którym wykonawca miałby możliwość zapoznania się z systemem i przejęcia usług w sposób zapewniający ich
ciągłość, a dopiero po zakończeniu okresu przejściowego mógłby rozpocząć realizację przedmiotu umowy. W chwili
obecnej tylko wykonawca aktualnie utrzymujący system jest w stanie „z marszu” świadczyć usługi utrzymania i rozwoju
systemu, jak również tylko ten wykonawca jest w stanie rzetelnie zadeklarować czas realizacji aktualizacji kodu
źródłowego, stanowiący kryterium nr 5 oraz łączny czas realizacji modyfikacji podstawowych, stanowiący kryterium nr 7.
Wydaje się odwołującemu, że celem zamawiającego przyświecającym mu podczas doboru pozacenowych kryteriów
oceny ofert było zapewnienie maksymalnej skuteczności wykonawcy w usuwaniu błędów oraz szybkości wykonania
aktualizacji kodu źródłowego i realizacji modyfikacji. W ocenie odwołującego ten cel może być osiągnięty przy
zastosowaniu innych pozacenowych kryteriów ocen, które nie tylko zapewnią wysoką jakość świadczonej usługi, ale
również będą możliwe do zweryfikowania. Mowa tu o kryteriach odnoszących się do potencjału i doświadczenia
wykonawcy oraz dotyczących przedstawienia „próbki” działania wykonawcy, przez np. opracowanie studium przypadku
czy koncepcji budowy/utrzymania systemu IT. Zastosowanie takich kryteriów nie tylko nie będzie oparte na gołosłownej
deklaracji, lecz będzie wymagało podjęcia przez wykonawcę mierzalnych i podlegających ocenie działań. Odwołujący
bazując na swoim doświadczeniu proponuje w żądaniu szereg tego typu kryteriów, które pozwolą na realną konkurencję
pomiędzy wykonawcami, spełniając jednocześnie przesłanki, o których mowa w art. 240 ust. 2 ustawy. Zdaniem
odwołującego tylko doświadczony wykonawca, dysponujący odpowiednim potencjałem ludzkim i sprzętowym, daje
rękojmię prawidłowego wykonania zamówienia, zgodnego z oczekiwaniami i potrzebami zamawiającego. Stąd też
propozycja – i jednocześnie żądanie odwołującego – w zakresie zmiany przyjętych pozacenowych kryteriów na takie,
które zdaniem odwołującego zarówno zaspokajają potrzeby zamawiającego, jak i są zgodne z wymogami ustawy.
Żądanie:
Odwołujący wniósł o zmianę SWZ przez:
2) Wykreślenie:
a. Kryterium 5 - Czas realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy
- waga kryterium -30 %;
b. Kryterium 6 - Czas usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji
* - waga kryterium -5 %
c. Kryterium 7 - Łączny czas realizacji modyfikacji podstawowych - waga kryterium - 5 %
i przesunięcie wagi i punktów do nowych, weryfikowalnych kryteriów jakościowych wybranych z poniższej listy:
1Potencjał i doświadczenie oferenta oraz kluczowego personelu 5-40%
Liczba osób w poszczególnych rolach (liczba członków personelu o określonych wymaganiach ponad wymagania
minimalne) 20%
Na podstawie informacji przedstawionych przez oferenta ocenianych w 10-punktowej skali
Doświadczenie kluczowych członków personelu (Architekci, Analitycy, Projektanci, Kierownik projektu) - liczba
dodatkowych projektów o określonej charakterystyce 50% Na podstawie informacji przedstawionych
przez oferenta ocenianych w 10-punktowej skali
Status partnera technologicznego producentów kluczowych technologii 10% Na podstawie informacji
przedstawionych przez oferenta – ocena binarna spełnia/nie spełnia
Certyfikacja z zakresu zarządzania bezpieczeństwem informacji ISO/IEC 27001 oraz zarządzania ciągłością działania
ISO 22301 (rekomendowane jako warunek udziału w postępowaniu, opcjonalnie jako element kryterium oceny ofert)
10% Na podstawie informacji przedstawionych przez oferenta – ocena binarna spełnia/nie spełnia
Aspekty środowiskowe np. wdrożony system zarządzania środowiskowego potwierdzony certyfikacją na zgodność z
normą ISO 14001 10% Na podstawie informacji przedstawionych przez oferenta – ocena binarna
spełnia/nie spełnia
2Opracowanie koncepcji budowy/utrzymania systemu IT 5-20%
Poziom i stopień spełniania wymagań funkcjonalnych i biznesowych 30% Ocena spełniania wymagań i
jakości technicznej wg jasno
Poziom wsparcia procesów biznesowych 30% określonych kryteriów w 6punktowej skali oceny dla
Jakość rozwiązania technicznego: prostota, skuteczność, elastyczność, skalowalność 10% kryteriów
jakościowych zgodnej z rekomendacjami UZP
Bezpieczeństwo rozwiązania technicznego 20%
Użyteczność/intuicyjność 10%
3Dodatkowe kompetencje i doświadczenie zespołu/personelu 5-25%
Posiadane wykształcenie 20% Na podstawie informacji przedstawionych przez oferenta ocenianych w
10-punktowej skali
Doświadczenie (staż) w pracy na danym stanowisku/roli 30%
Liczba zrealizowanych projektów 30%
Posiadane certyfikaty 10%
Doświadczenie (staż) w pracy w modelu zwinnym 10%
4Studium przypadku 5-20%
Przeprowadzenie analizy, zaprojektowanie rozwiązania, wykonanie funkcjonalnego prototypu 70%
Prezentacja i weryfikacja produktów i prototypów. Ocena wyników wg jasno określonych kryteriów w 6-punktowej
skali
Organizacja pracy zespołu w trakcie studium przypadku 30% Np. najwyższą punktację otrzymają zespoły
samoorganizujące, pracujące zgodnie z podejściem zwinnym, pokrywające kompleksowo wszystkie aspekty prac
rozwojowych i jednocześnie odzwierciedlające doświadczenie wykonawcy w realizacji prac w zakresie świadczenia
usług analizy, projektowania, budowy, wdrożenia, zarządzania i usług integratora. Ocena wyników wg jasno określonych
kryteriów w 6punktowej skali
ewentualnie
w razie nieuwzględnienia powyższego żądania lub uznania go za zbyt ogólne z uwagi na fakt, że wybór tych kryteriów
jakościowych należy do zamawiającego, odwołujący wskazał na poniższe, ewentualne żądanie zmiany SWZ:
2) Wykreślenie:
a. Kryterium 5 - Czas realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy
- waga kryterium -30 %;
b.Kryterium 6 - Czas usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji * - waga kryterium -5
%
c.Kryterium 7 - Łączny czas realizacji modyfikacji podstawowych - waga kryterium - 5 %
i wprowadzenie nowych weryfikowalnych kryteriów:
a. Doświadczenie kluczowego personelu w realizacji dodatkowych (ponad określone minimalne wymagania) projektów w
podmiotach administracji publicznej – łączna waga 10% (10 punktów) w tym:
i.2 punkty (2%) za każdy dodatkowy projekt Kierownika Projektu, maksymalnie 2 dodatkowe projekty czyli maksymalnie
4% (4 punkty).
ii.2 punkty (2%) za każdy dodatkowy projekt Architekta Systemów Informatycznych, maksymalnie 2 dodatkowe projekty
czyli maksymalnie 4% (4 punkty).
iii.2 punkty (2%) za dodatkowy projekt Projektanta aplikacji, maksymalnie 1 dodatkowy projekt czyli maksymalnie 2% (2
punkty).
b. Dodatkowe kwalifikacje zawodowe oraz wykształcenie kluczowego personelu w zakresie posiadanych certyfikatów
(ponad określone minimalne wymagania) - Waga 10% (10 punktów) w tym:
i.5 punktów (5%) za wskazanie do pełnienia roli Analityka biznesowego osoby legitymującej się certyfikatem CBAP - IIBA
Certified Business Analysis Professional
ii.3 punkty (3%) - po 1 punkcie za każdą dodatkową osobę wskazaną do roli Programisty spełniającą minimalne
wymagania w zakresie zdolności technicznych i zawodowych (ponad wymagane 3 osoby) – łącznie maksymalnie 3
punkty.
iii.2 punkty (2%) za wskazanie do pełnienia roli Architekta Systemów Informatycznych osoby legitymującej się
jednocześnie 2 (dwoma) certyfikatami z listy definiującej wymagania minimalne.
c. Ocena studium przypadku dla jednej wybranej modyfikacji z listy modyfikacji podstawowych Systemu Centralnej Bazy
- Waga 20% (20 punktów). Założenia:
i.Warunki realizacji studium przypadku
•Udział wyłącznie osób ze wskazanego w ofercie personelu.
•Przedmiotem studium jest zaprojektowanie i wykonanie 1 wybranej przez zamawiającego modyfikacji podstawowej.
•Wszyscy Wykonawcy realizują studium przypadku dla tej samej modyfikacji podstawowej.
•W prezentacji wyników studium przypadku dokonywanej przez poszczególnych Wykonawców biorą udział wyłącznie
przedstawiciele zamawiającego.
•Realizacja studium odbywa się w siedzibie i środowisku rozwojowym zamawiającego.
•Na 5 dni roboczych przed terminem studium przypadku zamawiający udostępnia oferentom dokumentację i kody
źródłowe w celu przygotowania do studium.
•Czas trwania studium do 6 godzin w tym do 5 godzin na analizę i zaprojektowanie i wykonanie, 1 godzina na prezentację
rozwiązania.
ii.Składowe oceny – łącznie 20 punktów:
•Sposób przeprowadzenie analizy - maksymalnie 2 punkty
•Sposób i jakość zaprojektowania i udokumentowania rozwiązania - maksymalnie 4 punkty
•Wykonanie funkcjonalnego prototypu w tym zgodność prototypu z wymaganiami - maksymalnie 8 punktów
•Przygotowanie i przeprowadzenie testów – maksymalnie 4 punkty
•Organizacja pracy zespołu w trakcie studium przypadku – maksymalnie 1 punkt
•Sposób prezentacji wyników – maksymalnie 1 punkt
ZARZUT 2:
Centralna Baza Danych Osób Pozbawionych Wolności jest unikalnym systemem informatycznym, „szytym na miarę”
potrzeb zamawiającego, dlatego też do zapewnienia ciągłości pracy i rozwoju tego Systemu konieczne jest poznanie i
zrozumienie zasad jego działania. Do tego z kolei niezbędna jest wiedza wykraczająca poza standardową wiedzę np. w
zakresie systemów kadrowo – płacowych. System poddawany jest ponadto licznym modyfikacjom, o czym świadczy
choćby ilość modyfikacji podstawowych, z których część wykonawca ma zrealizować w trakcie obowiązywania umowy,
a których liczba wynosi 183 szt.
Zapoznanie się z systemem i przygotowanie do świadczenia usług wymaganych przez zamawiającego wymaga z kolei
czasu, bowiem wykonawca, który nigdy nie miał do czynienia z tym systemem, nie ma wiedzy w powyższym zakresie i
nie jest możliwe, by wobec nieznanego mu wcześniej systemu „szytego na miarę” był w stanie rozpocząć świadczenie
usług „z dnia na dzień”. O ile zamawiający przewidział, że świadczenie usługi wsparcia eksploatacji Systemu nie może
nastąpić przed dniem 14.09.2025 r., o tyle już rozpoczęcie prac w zakresie aktualizacji kodu źródłowego i modyfikacji
Aplikacji Systemu oczekiwane jest przez zamawiającego od dnia zawarcia umowy – bez żadnego okresu przejściowego.
Nawet gdyby na rynku istniał krąg wykonawców znających przedmiotowy System i będących w stanie zapewnić
świadczenie usług na rzecz zamawiającego „z dnia na dzień”, odwołujący stoi na stanowisku, że do przeprowadzenia
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w zakresie utrzymania systemów informatycznych w sposób
zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców konieczne jest wprowadzenie okresu
przejściowego. Oczekiwanie, że wykonawca rozpocznie realizację przedmiotu umowy „od ręki” w sposób oczywisty
preferuje wykonawców znających system, a już na pewno w takiej sytuacji stawia w uprzywilejowanej pozycji
dotychczasowego wykonawcę. Takie postanowienia SW Z naruszają zarówno art. 16 jak i art. 99 ust. 4 ustawy –
wykluczają bowiem wykonawców, którzy nie są w stanie rozpocząć świadczenia usług bez okresu przejściowego.
Powyższe stanowisko odwołującego znajduje potwierdzenie w wyroku KIO z dnia 18 czerwca 2021 r. (KIO 1544/21).
Odwołujący wskazał ponadto na treść rekomendacji Prezesa UZP, zawartych w dokumencie "Udzielanie zamówień
publicznych na systemy informatyczne oraz dostawę zestawów komputerowych REKOMENDACJE Prezesa UZP",
dostępnych na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych pod adresem: www.gov.pl/web/uzp/rekomendacje-
dotyczace-zamowienpublicznych-na-systemy-informatyczne. Jedna z rekomendacji obejmuje przeciwdziałanie
„przywiązaniu” do jednego wykonawcy, które może wynikać nie tylko z uwarunkowań prawnych, związanych zwłaszcza
z prawami własności intelektualnej, jak i faktycznych, z czym mamy do czynienia w tym postępowaniu. Mianowicie
świadczenie usług opisanych w przedmiocie zamówienia w terminach obecnie określonych w umowie, bez okresu
zapoznawania z systemem, jest możliwe wyłącznie przez dotychczasowego wykonawcę. Aby zachować
konkurencyjność postępowania zamawiający powinien przewidzieć okres przejściowy, tj. czas dedykowany wyłącznie do
zapoznania się z systemem.
W ocenie odwołującego okres przejściowy w tym postępowaniu powinien trwać minimum 2 miesiące. Proponowany
okres wynika z faktu, że długość okresu przejściowego powinna być adekwatna do poziomu skomplikowania systemu,
jego stanu i charakterystyki oraz rodzaju i skali obowiązków kontraktowych wykonawcy usług rozwoju i utrzymania,
zarówno w trakcie trwania okresu przejściowego jak i w trakcie świadczenia usług. 25 października 2024 roku
Odwołujący dokonał pierwszej, wstępnej wizji lokalnej u zamawiającego. Już na bazie tego jednego spotkania
stwierdzono, że w odniesieniu do Systemu Centralna Baza Danych Osób Pozbawionych Wolności okres przejściowy
jest niezbędny i będzie kluczowy gdyż:
•System jest złożony i rozwijany od szeregu lat - pierwsze tabele pochodzą z 2003 roku.
•Odwołujący nie wykorzystuje repozytorium kodów, ani systemu kontroli wersji.
•Dokumentacja systemu:
onie zawiera diagramów architektury, o nie obejmuje pełnej dokumentacji analitycznej, technicznej, wdrożeniowej,
instalacji, kompilacji i użytkownika,
ow toku wizji nie przedstawiono przypadków testowych czy planów testów.
•Kody źródłowe są pozbawione komentarzy. Kody źródłowe wymagają dłuższej analizy z dodatkowym wsparciem
narzędziowym.
Podsumowując, celem wypełnienia dyspozycji postanowień ustawy w zakresie obowiązku zachowania konkurencyjności
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zamawiający zobowiązany jest do ustanowienia takiego okresu
przejściowego, który zapewnia realną możliwość przejęcia systemu przez nowego wykonawcę. Konieczne jest
stworzenie warunków, które wyrównają szanse wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia – obecnego
wykonawcy oraz nowych wykonawców, zainteresowanych zawarciem umowy.
Standardem na rynku IT dla unikatowych systemów IT jest, że okres przejściowy trwa przynajmniej 3 miesiące. Poniżej
zamieszczone zostało zestawienie przykładowych postępowań dotyczących utrzymania systemów IT i zdefiniowany w
tych postępowania czas trwania okresu przejściowego:
1ARiMR 11.09.2018 Zakup usługi utrzymania i rozwoju systemu aplikacji ZSZiK, IACSplus, GIS, SIZ,
PZSiPplus, PA oraz eWniosek Plus na okres 47 miesięcy DPiZP.2610.20.2018 okres przejściowy 5 miesięcy
2ARiMR 15.09.2018 Zakup usługi utrzymania i rozwoju systemu informatycznego OFSA na okres u47
miesięcy DPiZP.2610.19.2018 okres przejściowy 3 miesiące
3ARiMR 30.11.2021 Zakup usługi utrzymania i rozwoju systemu aplikacji ZSZiK, IACSplus, GIS, SIZ,
PZSiPplus, PA, eWniosek Plus oraz IRZPlus DPiZP.2610.19.2021 okres przejściowy 5 miesięcy
4ARiMR 26.05.2023 Utrzymanie i rozwój systemów aplikacyjnych OFSA, OFSA-PROW, OFSAPROW-
DD, RG.PROW) DZIZP.2610.1.2022 AS okres przejściowy 3 miesiące
5ZUS 21.04.2020 Umowa na rozwój i utrzymanie Portalu Klienta oraz Szyny Usług (ESB) - w ramach
Platformy Usług Elektronicznych ZUS TZ/271/89/19 okres przejściowy 3 miesiące
6ZUS 21.02.2020 Świadczenie usług wsparcia eksploatacji i utrzymania KSI ZUS TZ/271/65/19 okres
przejściowy 12 miesięcy
7ARiMR 13.11.2023 Zakup usługi utrzymania i rozwoju systemu aplikacji ZSZiK, IACSplus, GIS, SIZ,
PZSiPplus, PA, eWniosek Plus oraz IRZPlus DPiZP.2610.25.2023 okres przejściowy 5 miesięcy
8ZUS 29.12.2023 Świadczenie usług wsparcia eksploatacji i utrzymania KSI ZUS 993200/271/17/2023
okres przejściowy 12 miesięcy
9Lasy Państwowe 14.05.2021 Utrzymanie i rozwój systemu LAS przez okres 24 miesięcy
DZ.270.34.2021 okres przejściowy 3 miesiące
Jak wynika z powyższego – długość okresu przejściowego jest różna, wynika ze stopnia złożoności oraz
skomplikowania danego systemu, jednakże zawsze jest ten okres przewidziany. Brak okresu przejściowego może
uniemożliwić wykonawcom złożenie oferty, natomiast stawia w uprzywilejowanej sytuacji dotychczasowego wykonawcę
usług na rzecz zamawiającego, który w razie wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej, płynnie przejdzie do realizacji
kolejnej umowy – okres przejściowy w jego przypadku jest zbędny lub może być minimalny. Zatem brak zdefiniowania
przez zamawiającego okresu przejściowego narusza zasadę uczciwej konkurencji oraz powoduje, że postępowanie
obarczone jest wadą. Brak okresu przejściowego jest klasycznym przykładem vendor lock-in, gdyż tylko dotychczasowy
wykonawca może realizować umowę bez okresu przejściowego, co z kolei narusza art. 16 ustawy i określone w nim
zasady.
Żądanie:
Wniósł o:
1)uzupełnienie Ogłoszenia i SW Z o odpowiedni okres przejściowy, trwający 2 miesiące, tj. o okres rozpoczynający się od
dnia przekazania kodów źródłowych i dokumentacji Systemu, w którym wykonawca ma możliwość zapoznania się z
Centralną Bazą Danych Osób Pozbawionych Wolności, tj. jej budową i funkcjonowaniem, a świadczenie usług objętych
przedmiotem umowy rozpocznie się po zakończeniu okresu przejściowego;
2)wprowadzenie w SW Z postanowień zapewniających przekazanie wiedzy nowemu wykonawcy w okresie
przejściowym, obejmujące wykonanie co najmniej następujących czynności:
a)przekazanie kompletu oprogramowania kodów źródłowych wraz z procedurą kompilacji/budowania systemu
umożliwiającą skompilowanie systemu - w terminie 3 dni od dnia zawarcia umowy
b)przekazanie dokumentacji technicznej, użytkownika, eksploatacyjnej, administracyjnej, powykonawczej,
bezpieczeństwa - w terminie 3 dni od dnia zawarcia umowy
c)przeprowadzenie warsztatów w zakresie przekazania wiedzy o systemie na poziomie biznesowym i technicznym
(m.in. procedury bazodanowe, architektura, kompilacja, obsługa Zgłoszeń) - w terminie 20 dni od dnia zawarcia umowy
d)zapewnienie dostępu do systemów: obsługi zgłoszeń, monitorowania i rozliczania - w terminie 3 dni od dnia zawarcia
umowy
3)zastąpienie dotychczasowej treści §3 ust. 1 umowy następującym brzmieniem:
„1. Umowa będzie obowiązywać przez okres …. m-cy od dnia zawarcia umowy, z zastrzeżeniem, że usługi związane z
zapewnieniem ciągłości działania i rozwoju Systemu Centralnej Bazy będą świadczone od zakończenia okresu
przejściowego.”
ZARZUT 3:
W §8 ust. 13 – 20 umowy zamawiający postanowił:
„13. Wynagrodzenie wykonawcy może zostać odpowiednio zmniejszone lub zwiększone (waloryzacja) na wniosek
Wykonawcy lub zamawiającego w wysokości wynikającej ze średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług
konsumpcyjnych ogółem ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego za poprzedni rok
kalendarzowy, na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z
Funduszu Ubezpieczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251), zwanym dalej jako „wskaźnik GUS”.
14.Minimalny poziom zmiany wskaźnika GUS, w wyniku którego wynagrodzenie Wykonawcy może zostać zmienione
wynosi 2,5 %, w stosunku do średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem (poziom zmiany
ceny) ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok kalendarzowy, w którym zawarto
Umowę.
15.Zmiana wynagrodzenia (zmniejszenie lub zwiększenie) nie dotyczy wynagrodzenia za usługi wykonane w ramach
realizacji przedmiotu Umowy przed datą złożenia wniosku przez Wykonawcę lub zamawiającego.
16.Wykonawca zobowiązany jest do wyczerpującego i udokumentowanego uzasadnienia wniosku o waloryzację ze
wskazaniem podstaw faktycznych i prawnych oraz wpływu zmiany wskaźnika GUS na wykonanie przedmiotu Umowy.
Wykazanie wpływu następuje w formie pisemnej.
17.Kwota wynagrodzenia Wykonawcy z tytułu realizacji niniejszej Umowy może być zmieniona o wartość zmian, o
których mowa w ust. 13, z zastrzeżeniem, że waloryzacja może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od
dnia podpisania umowy, z zastrzeżeniem ust. 19.
18.W przypadku wzrostu/spadku wskaźnika GUS, waloryzacja będzie polegała na wzroście/obniżeniu wynagrodzenia za
usługi pozostałe do wykonania w ramach realizacji przedmiotu Umowy od miesiąca następującego po miesiącu, w
którym złożono wniosek o zmianę wynagrodzenia.
19.Maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, o której mowa w ust. 13-18 wynosi łącznie 5,0 % wartości
wynagrodzenia brutto Wykonawcy, określonego w § 8 umowy.
20.Strona, do której skierowano wniosek o zmianę wynagrodzenia za realizację przedmiotu Umowy przez Wykonawcę
zobowiązuje się, w terminie do 30 dni od jego otrzymania, do zajęcia stanowiska w sprawie i w przypadku akceptacji
nowych warunków do zawarcia stosownego aneksu do umowy.”
Zamawiający postanowił, że dokona zmniejszenia lub zwiększenia wysokości wynagrodzenia wykonawcy zgodnie z
następującymi zasadami:
1)zmiana następuje o wartość zmiany wskaźnika inflacji, jeśli ten ulegnie zmianie o co najmniej 2,5%,
2)wartość zmiany wynosząca 2,5% będzie wynikać z porównania wskaźnika za dany rok do wskaźnika za rok, w którym
zawarto umowę,
3)łączna maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia nie może przekroczyć 5%,
4)zmianie podlega wynagrodzenie za usługi pozostałe do wykonania, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w
którym złożono wniosek,
5)wniosek o zmianę wynagrodzenia powinien być uzasadnione i udokumentowany,
6)pierwsza waloryzacja może nastąpić najwcześniej po upływie 6 miesięcy od dnia podpisania umowy.
Zdaniem odwołującego przedmiotowe postanowienia umowy nie mogą zostać uznane za realizujące cel i ideę
wynikającą z normy prawa określonej w art. 439 ustawy. Podkreślił, że istotą wprowadzenia przedmiotowego przepisu
było zobowiązanie zamawiających do wprowadzenia realnej waloryzacji wynagrodzeń wykonawców w przypadku istotnej
zmiany sytuacji gospodarczej w kraju. Tymczasem zamawiający przyjmując maksymalną wartość zmian wynagrodzenia
na poziomie 5%, przy jednoczesnym ustaleniu wartości zmiany wskaźnika na poziomie 2,5%, zapewnił wykonawcy
dokonanie zmiany wynagrodzenia na poziomie minimalnego ryzyka, przyjmowanego przez wykonawców w skali roku
wykonywania działalności. I takie założenie byłoby akceptowalne, gdyby nie fakt, że realizacja przedmiotowego
zamówienia ma trwać nie rok, a 4 lata (48 miesięcy).
Realność postanowień waloryzacyjnych opartych o wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem należy
każdorazowo analizować w porównaniu do aktualnie obserwowanych zmian inflacyjnych. I tak, w 2022 roku inflacja
wyniosła 14,4%, a rok później – 11,4%. Od 2017 roku wskaźnik inflacyjny sukcesywnie rośnie, a wartość zmian
wskaźnika w tym okresie wyniosła: 2%, 1,6%, 2,3%, 3,4%, 5,1%, 14,4% i 11,4%. Powyższe dane obrazuje tabela
udostępniona na stronie , którą odwołujący w tym miejscu wkleił.
Oprócz analizy zmian wskaźników inflacyjnych, realność postanowień waloryzacyjnych powinna być rozpatrywana
również w odniesieniu do prognoz inflacyjnych, publikowanych na stronie www.nbp.gov.pl. Projekcja inflacji na rok obecny
oraz dwa kolejne lata wynosi odpowiednio 3,7%, 5,2% i 2,7%, co obrazuje tabela (źródło: ), którą również odwołujący
wkleił.
Wobec tych danych i w świetle wspomnianych postanowień waloryzacyjnych, wykonawca będzie uprawniony do
otrzymania zwiększenia wynagrodzenia w kolejnych trzech latach realizacji umowy, jednakże ustalony przez
zamawiającego limit łącznych zmian wynoszący 5%, wykonawca wyczerpie już wraz z drugim wnioskiem o zmianę
wynagrodzenia. Przyjmując bowiem, że umowa w tym postępowaniu zostanie zawarta w listopadzie br., wykonawca
będzie mógł złożyć wniosek o waloryzację wynagrodzenia w czerwcu 2025 r., powołując się na (obecnie prognozowany)
wskaźnik inflacji wynoszący 3,7%. Kolejny wniosek będzie mógł być złożony przez wykonawcę w kolejnym roku
kalendarzowym, po opublikowaniu przez GUS odpowiedniego wskaźnika – a zatem np. w lutym 2026 r., kiedy to
wykonawca zgodnie z omawianymi prognozami powoła się na wskaźnik inflacji wynoszący 5,2%. Łączna wartość zmian
wynikająca tylko z tych dwóch opisanych wyżej sytuacji wynosi 8,9%. A więc kontynuując przedmiotową symulację i
uwzględniając ustanowiony przez zamawiającego 5% limit, wykonawca w lipcu 2025 r. otrzyma zmianę wynagrodzenia o
3,7%, a w marcu 2026 r. otrzyma zmianę wynagrodzenia o 1,3%, pomimo że inflacja za 2025 rok wyniesie 5,2%.
Wobec osiągnięcia przez wykonawcę maksymalnego limitu zmiany wynagrodzenia już w marcu 2026 roku, dalsza
realizacja umowy będzie się odbywała za wynagrodzeniem w wysokości ustalonej dla wspomnianej daty (marzec 2026
r.), z koniecznością uwzględnienia przez wykonawcę ryzyka zmian inflacyjnych do roku 2028, gdyż umowa zawarta w
listopadzie 2024 r., będzie trwała do listopada 2028 r. Nadmienił, że powyższy okres realizacji umowy został obliczony na
podstawie zapisów umowy, natomiast nie pozostaje on w zbieżności z szacowanym okresem obowiązywania
zamówienia, wskazanym przez zamawiającego w pkt 5.1.3. ogłoszenia.
Przyjęty przez zamawiającego limit zmian waloryzacyjnych na poziomie 5% powoduje, że realizacja umowy w oparciu o
aktualne jej postanowienia waloryzacyjne obciążona jest znacznym ryzykiem finansowym. Zamawiający zamiast
niwelować ryzyko związane ze zmianami kosztów wykonania przedmiotowego zamówienia, generuje ryzyko
nieotrzymania przez wykonawcę jakiegokolwiek zwiększenia wynagrodzenia przez okres dwóch lat realizacji umowy, co
tak naprawdę jest działaniem na niekorzyść zamawiającego, ponieważ otrzyma on oferty o wyższej cenie, aniżeli mógłby
otrzymać przy ustaleniu klauzuli waloryzacyjnej dającej podstawę do corocznej zmiany wysokości wynagrodzenia.
Powołał wyrok z dnia 2 marca 2022 roku, sygn. akt: KIO 440/22
Zamawiający zobligował jednocześnie wykonawcę do „wyczerpującego i udokumentowanego uzasadnienia wniosku o
waloryzację ze wskazaniem podstaw faktycznych i prawnych oraz wpływu zmiany wskaźnika GUS na wykonanie
przedmiotu Umowy.” Stawiając ten wymóg zamawiający nie sprecyzował, sposobu określenia wpływu zmian kosztów na
koszt wykonania zamówienia, jak również nie sprecyzował jakich dokumentów oczekuje od wykonawcy by uznać, że
wniosek został „udokumentowany” oraz że jest „wyczerpujący”. Zamawiający nie określił również okresów, w których
może następować zmiana wynagrodzenia wykonawcy. Niedostateczne sprecyzowanie warunków zmiany
wynagrodzenia i oczekiwań zamawiającego może skutkować dokonaniem uznaniowej oceny przedstawionego wniosku,
co w sposób oczywisty narusza zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania stron stosunku zobowiązaniowego.
Tak nieprecyzyjne sformułowanie daje zamawiającemu nieograniczone prawo do uznania wniosku za „niewyczerpujący i
nieudokumentowany” lub “przedwczesny”, a co za tym idzie, do odmowy dokonania waloryzacji wynagrodzenia, w
oparciu o dowolną interpretację zamawiającego w zakresie właściwej dokumentacji i częstotliwości waloryzacji. W
ocenie odwołującego już sama zmiana wskaźnika przyjętego jako odniesienie do ustalenia zmiany cen materiałów lub
kosztów stanowi o zaistnieniu takowej zmiany, zatem dokonywanie przez zamawiającego dodatkowej, uznaniowej oceny
przedłożonej dokumentacji jest niecelowe i nieuprawnione. Jednakże, jeśli zamawiający wymaga przedłożenia
dokumentów, to powinien określić jasne i precyzyjne zasady w zakresie dokumentowania kosztów danego zamówienia w
celu ewentualnej waloryzacji, jak również dopuszczalną częstotliwość dokonywania zmiany wynagrodzenia – tak, by
zapewnić wykonawcom możliwość rzetelnej i realnej wyceny przedmiotu zamówienia w zakresie ryzyka związanego ze
zmianą cen materiałów lub kosztów związanych z jego realizacją, a tym samym wprowadzić konkurencyjność i równe
traktowanie wykonawców.
Odwołujący zauważył, że to rozważania zostały oparte o wskaźniki inflacji opublikowane przez GUS, ustalone zgodnie z
zasadą „za dany rok kalendarzowy – w porównaniu do poprzedniego roku kalendarzowego”. Zamawiający natomiast
postanowił, że poziom zmiany 2,5% uprawniający do wnioskowania przez wykonawcę o zmianę wynagrodzenia będzie
wynikać z porównania wskaźnika opublikowanego za dany rok do wskaźnika za rok, w którym zawarto umowę. Skoro
umowa ma być zawarta w 2024 r., a prognozowany wskaźnik inflacji w 2024 r. ma wynieść 3,7%, to oznacza to, że
wskaźnik inflacji w latach 2025 – 2028 będzie każdorazowo porównywany do stałej liczby 3,7%. Przyjęcie takiej zasady
wypacza cel waloryzacji i prowadzi do ustalania zmiany wynagrodzenia w oparciu o dane oderwane od sytuacji
gospodarczej istniejącej na rynku. Publikowane przez GUS wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych są realne i
wiarygodne dlatego, że stanowią pewien logiczny ciąg. „Wyciągnięcie” z tego ciągu jednej danej i odnoszenie do niej
kolejnych danych, stanowiących dalszy logiczny ciąg, jest zupełnie niezrozumiałe i pozbawione logiki, a nadto nie
odzwierciedla rzeczywistej sytuacji gospodarczej.
Projekcja inflacji, o której mowa w ust. 5 powyżej prognozuje coroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych o co
najmniej 2,5%, a więc wykonawca mógłby złożyć wniosek o waloryzację:
3) w roku 2024, gdyż w porównaniu do roku 2023 zmiana wyniosła 3,7%,
3) w roku 2025, gdyż w porównaniu do roku 2024 zmiana wyniosła 5,2%,
3) w roku 2026, gdyż w porównaniu do roku 2025 zmiana wyniosła 2,7%.
Przyjmując natomiast zasadę zamawiającego, że porównanie następuje do wskaźnika z roku zawarcia umowy,
wykonawca nie byłby uprawniony do złożenia wniosku o waloryzację w latach 2024 – 2026, gdyż po porównaniu
wskaźników za te lata do wskaźnika za rok 2024, tj. rok, w którym została zawarta umowa, w żadnym przypadku zmiana
nie przekracza ustalonego przez zamawiającego progu 2,5%.
Podsumowując powyższe, ustalone przez zamawiającego zasady dokonywania waloryzacji wynagrodzenia, przy
uwzględnieniu aktualnych uwarunkowań rynkowych, nie pozwalają na dokonanie zmiany wynagrodzenia wykonawcy w
sytuacji zmiany cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia. Klauzula waloryzacja może więc być
uznana za pozorną, gdyż co prawda jest uwzględniona w treści umowy, jednak jej zasady są ustalone w sposób
uniemożliwiający skorzystanie z niej.
Żądanie:
Wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1)wprowadzenia w §8 Projektu umowy postanowień opisujących sposób określenia wpływu zmiany ceny materiałów lub
kosztów na koszt wykonania zamówienia oraz wskazujących okresy, w których może następować zmiana
wynagrodzenia wykonawcy,
2)dokonania zmiany treści §8 ust. 14, ust. 16 i ust. 19 Projektu umowy, zgodnie z poniższym:
a)“14. Minimalny poziom zmiany wskaźnika GUS, w wyniku którego wynagrodzenie Wykonawcy może zostać zmienione
wynosi 2,5 %, w stosunku do średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem (poziom zmiany
ceny) ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy.”
b)“16. Wykonawca zobowiązany jest do uzasadnienia wniosku o waloryzację ze wskazaniem podstaw faktycznych i
prawnych oraz wpływu zmiany wskaźnika GUS na wykonanie przedmiotu Umowy. Wykazanie wpływu następuje w
formie pisemnej.”
c)“19. Maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, o której mowa w ust. 13 – 18 wynosi łącznie 20% wartości
wynagrodzenia brutto Wykonawcy, określonego w §8 umowy.”
30 października 2024 r. zamawiający poinformował o wniesieniu odwołania.
31 października 2024 r. do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego zgłosił się wykonawca Axians IT
Services Poland spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie wnosząc o uwzględnienie
odwołania. Przystępujący wskazał, że posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, ponieważ jako podmiot
prowadzący działalność gospodarczą w zakresie utrzymywania i rozwoju systemów informatycznych dla podmiotów
publicznych, jest potencjalnym wykonawcą tego zamówienia. Przystępujący podzielił stanowisko zawarte w odwołaniu.
Przedstawione przez zamawiającego w postępowaniu kryteria oceny ofert oraz pozostałe kwestionowane warunki
wykonania przedmiotu zamówienia utrudniają zachowanie uczciwej konkurencji oraz możliwość złożenia przez
przystępującego oferty. Tym samym w konsekwencji nieuwzględnienie odwołania może uniemożliwić lub poważnie
utrudnić ubieganie się o jego udzielenie. Rodzi to po stronie przystępującego ryzyko poniesienia szkody w postaci
nieuzyskania zamówienia. Przystępujący podziela zarzuty zawarte w treści odwołania. Zgłoszenie zostało wniesione
przez członka zarządu i prokurenta. Do zgłoszenia dołączono dowody jego przekazania stronom.
13 listopada 2024 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie oświadczając, że uwzględnia w części odwołanie
1. Wniósl o oddalenie zarzutu dotyczącego:
„Zarzut 1: naruszenie art. 240 ust. 2 w związku art. 16 ustawy przez określenie kryteriów oceny ofert w sposób
uniemożliwiający weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie
informacji przedstawianych w ofertach oraz z naruszeniem zasady przejrzystości i zachowania uczciwej konkurencji."
Zdaniem zamawiającego, sformułowane kryteria oceny ofert, związane są z przedmiotem zamówienia oraz określone
zostały w sposób jasny i zrozumiały, niepozostawiający zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru
najkorzystniejszej oferty, a co za tym idzie - zostały określone zgodnie z ustawą, w szczególności zgodnie z treścią art.
240 ust. 2 w związku z art. 242 ust. 2 tej ustawy. Takie stanowisko wyraziła również Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku
z dnia 14 marca 2023 r. (KIO 537/23), którego uzasadnienie zamawiający obszernie zacytował.
Zamawiający podniósł, że Centralna Baza Danych Osób Pozbawionych Wolności (CBDOPW) znajduje się na liście
rejestrów, które zostały wybrane jako kluczowe (krytyczne, bardzo ważne i ważne) z punktu widzenia interoperacyjności
systemów IT, rejestrów publicznych i e-usług na poziomie całego Państwa. Z danych gromadzonych w bazie systemu
korzystają, na podstawie art. 25d ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej, instytucje państwowe
odpowiedzialne za szeroko pojęte bezpieczeństwo narodowe, takie jak: Policja, prokuratury, sądy powszechne, ABW,
CBA, AW, Straż Graniczna, Rzecznik Praw Obywatelskich, a także Krajowy Rejestr Karny, w zakresie określonym w
ustawie z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa systemów
informatycznych i przetwarzanych w nich danych wynika wprost z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024
r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w
postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych.
W związku z tym niezbędne jest niezwłoczne, jak najszybsze przepisanie aplikacji CBDOPW z uwagi na zapewnienie
odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. Obecnie aplikacja CBDOPW wykorzystuje w warstwie frontendu bibliotekę o
nazwie AngularJS, która jest „rdzeniem" aplikacji wykorzystywanym w całym interfejsie użytkownika. Autor biblioteki, czyli
firma Google, oficjalnie zakończyła wsparcie dla AngularJS w styczniu 2022 roku. W związku z tym konieczne jest
przeprowadzenie aktualizacji biblioteki AngularJS do biblioteki Angular, ponieważ brak wsparcia producenta przedkłada
się na brak wymaganych poprawek w przypadku wykrycia błędów lub luk bezpieczeństwa w bibliotece.
Dalsze długotrwałe wykorzystywanie obecnej wersji aplikacji stwarza zagrożenie dla ogólnie pojętego bezpieczeństwa
infrastruktury krytycznej Państwa.
Ponadto niezależnie od powyższego, zamawiający oświadczy, że dokonuje modyfikacji treści SWZ, w następujący
sposób:
1.W § 3 umowy, której projekt stanowi załącznik nr 1 do SWZ, w ust. 2, pkt 2) o treści:
„2) będzie realizował przedmiot Umowy w zakresie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, przez okres 36 miesięcy, jednak
rozpoczęcie świadczenia usługi wsparcia nie może nastąpić przed dniem 14.09.2025 otrzymuje następujące brzmienie:
„2) będzie realizował przedmiot Umowy w zakresie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 Umowy, w okresie 36 miesięcy od
dnia 14 września 2025r., nie wcześniej jednak niż po 2 miesiącach od dnia podpisania umowy stanowiących okres
przejściowy.".
2.W § 4 umowy, której projekt stanowi załącznik nr 1 do SWZ, w ust. 1, pkt 1) o treści:
„1) Wykonawca rozpocznie świadczenie usług, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 1 w dniu protokolarnego przekazania mu
kodów źródłowych i Dokumentacji Systemu będącej w posiadaniu Zamawiającego którego wzór określono w załączniku
nr 5 do umowy.", otrzymuje następujące brzmienie:
„1) Wykonawca rozpocznie świadczenie usług, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 1 w dniu protokolarnego przekazania mu
ostatecznej wersji kodów źródłowych i Dokumentacji Systemu, którego wzór określono w załączniku nr 5 do umowy, z
zastrzeżeniem że przekazanie kodu nastąpi nie wcześniej niż po zakończeniu 1 miesięcznego okresu przejściowego po
podpisaniu Umowy, w którym to Wykonawca będzie miał dostęp do infrastruktury Centralnej Bazy Danych Osób
Pozbawionych Wolności wraz z pełnym dostępem do kodów źródłowych oraz Dokumentacji Systemu.".
3.W § 4 umowy, której projekt stanowi załącznik nr 1 do SWZ, w ust. 3, pkt 1) o treści:
„1) Zamawiający zobowiązuje się do udzielenia Wykonawcy zleceń na wykonanie modyfikacji o wartości brutto nie
mniejszej niż 20% wartości brutto wykonania modyfikacji podstawowych, z załącznika nr 2 do umowy, określonej w
formularzu cenowym stanowiącym załącznik nr 1 do umowy;",
otrzymuje następujące brzmienie:
„1) Zamawiający zobowiązuje się do udzielenia Wykonawcy zleceń na wykonanie modyfikacji o wartości brutto nie
mniejszej niż 20% łącznej wartości brutto wykonania modyfikacji podstawowych, z załącznika nr 2 do umowy, określonej
w formularzu cenowym stanowiącym załącznik nr 1 do umowy. Jednocześnie Zamawiający zobowiązuje się do
udzielenia Wykonawcy w każdym roku obowiązywania umowy, w okresie o którym mowa w §3 ust. 2 pkt 2, zleceń na
wykonanie modyfikacji o wartości brutto nie większej niż 35% łącznej wartości brutto wykonania w/w modyfikacji;".
4.W § 11 umowy, której projekt stanowi załącznik nr 1 do SWZ, w ust. 1, pkt 5) o treści:
„5) w przypadku nieusunięcia przez Wykonawcę błędu zwykłego w terminie określonym w § 4 ust. 2 pkt 2 Wykonawca
zapłaci zamawiającemu karę umowną w wysokości 1% wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 8 ust. 3, za każdy
dzień zwłoki, nie więcej jednak niż 10% wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 8 ust. 4 w całym okresie trwania
umowy;", otrzymuje następujące brzmienie:
„5) w przypadku nieusunięcia przez Wykonawcę błędu zwykłego lub niewskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji
w Aplikacji Centralnej Bazy w terminach określonych w § 4 ust. 2 pkt 2 Wykonawca zapłaci zamawiającemu karę
umowną w wysokości 1% wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 8 ust. 3, za każdy dzień zwłoki, nie więcej jednak
niż 10% wynagrodzenia brutto, o którym mowa w § 8 ust. 4 w całym okresie trwania umowy;".
II.Uwzględnił częściowo zarzut dotyczący:
„Zarzut 2: naruszenie art. 99 ust. 4 w związku art. 16 ustawy przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób
utrudniający uczciwą konkurencję i uprzywilejowujący konkretnego wykonawcę oraz naruszający zasady
proporcjonalności, zapewnienia zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców".
W związku z powyższym, zamawiający oświadczył, że dokonuje modyfikacji treści SWZ, w następujący sposób:
1.W § 3 umowy, której projekt stanowi załącznik nr 1 do SWZ, w ust. 2, pkt 2) o treści:
„2) będzie realizował przedmiot Umowy w zakresie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, przez okres 36 miesięcy, jednak
rozpoczęcie świadczenia usługi wsparcia nie może nastąpić przed dniem 14.09.2025 r.",
otrzymuje następujące brzmienie:
„2) będzie realizował przedmiot Umowy w zakresie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 Umowy, w okresie 36 miesięcy od
dnia 14 września 2025r., nie wcześniej jednak niż po stanowiących okres przejściowy 2 miesiącach od dnia podpisania
umowy.".
2.W § 4 umowy, której projekt stanowi załącznik nr 1 do SWZ, w ust. 1, pkt 1) o treści:
„1) Wykonawca rozpocznie świadczenie usług, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 1 w dniu protokolarnego przekazania mu
kodów źródłowych i Dokumentacji Systemu będącej w posiadaniu Zamawiającego którego wzór określono w załączniku
nr 5 do umowy.", otrzymuje następujące brzmienie:
„1) Wykonawca rozpocznie świadczenie usług, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 1 w dniu protokolarnego przekazania mu
ostatecznej wersji kodów źródłowych i Dokumentacji Systemu, którego wzór określono w załączniku nr 5 do umowy, z
zastrzeżeniem że przekazanie kodu nastąpi nie wcześniej niż po zakończeniu 1 miesięcznego okresu przejściowego po
podpisaniu Umowy, w którym to Wykonawca będzie miał dostęp do infrastruktury Centralnej Bazy Danych Osób
Pozbawionych Wolności wraz z pełnym dostępem do kodów źródłowych oraz Dokumentacji Systemu.".
Ponadto Zamawiający:
1)nie może spełnić żądania, o którym mowa w pkt 2) lit. c), ponieważ osoby odpowiedzialne za bieżącą obsługę aplikacji
Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności nie posiadają odpowiedniej wiedzy umożliwiającej prowadzenie
warsztatów z zakresu kompilacji kodu oraz procedur bazodanowych,
2)nie może spełnić żądania, o którym mowa w pkt 2) lit. d), ponieważ nie posiada systemu do obsługi zgłoszeń,
monitorowania i rozliczania.
III.Uwzględnił częściowo zarzut dotyczący:
„Zarzut 3: naruszenie art. 439 ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 99 ust. 1 i 4 ustawy oraz art. 16 pkt 1 i 3 ustawy w zw. z art.
353(1) KC w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy przez ustalenie klauzuli waloryzacyjnej w sposób nieprecyzyjny, nie pozwalający
na zapewnienie ekwiwalentności świadczeń stron umowy oraz nie niwelujący ryzyk związanych ze zmianami kosztów
wykonania zamówienia publicznego, co przy aktualnym poziomie inflacji prowadzi do uznania Wzoru umowy w
niezmienionym kształcie za naruszającego zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców i
równego traktowania stron stosunku zobowiązaniowego".
Zamawiający oświadczył, że dokonuje modyfikacji treści SWZ, w następujący sposób:
W § 8 umowy, której projekt stanowi załącznik nr 1 do SWZ, ust. 14,16 i 19 o treści:
„14. Minimalny poziom zmiany wskaźnika GUS, w wyniku którego wynagrodzenie Wykonawcy może zostać zmienione
wynosi 2,5 %, w stosunku do średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem (poziom zmiany
ceny) ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok kalendarzowy, w którym zawarto
Umowę.
16. Wykonawca zobowiązany jest do wyczerpującego i udokumentowanego uzasadnienia wniosku o waloryzację ze
wskazaniem podstaw faktycznych i prawnych oraz wpływu zmiany wskaźnika GUS na wykonanie przedmiotu Umowy.
Wykazanie wpływu następuje w formie pisemnej.
19. Maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, o której mowa w ust. 13-18 wynosi łącznie 5,0 % wartości
wynagrodzenia brutto Wykonawcy, określonego w § 8 umowy.", otrzymują następujące brzmienie:
„14. Minimalny poziom zmiany wskaźnika GUS, w wyniku którego wynagrodzenie Wykonawcy może zostać zmienione
wynosi 2,5 %, w stosunku do średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem (poziom zmiany
ceny) ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy.
16. Wykonawca zobowiązany jest do udokumentowanego uzasadnienia wniosku o waloryzację ze wskazaniem podstaw
faktycznych i prawnych oraz wpływu zmiany wskaźnika GUS na wykonanie przedmiotu Umowy. Wykazanie wpływu
następuje w formie pisemnej.
19. Maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, o której mowa w ust. 13-18 wynosi łącznie (w całym okresie
obowiązywania umowy) 20 % wartości wynagrodzenia brutto Wykonawcy, określonego w §8 umowy."
13 listopada 2024 r. odwołujący złożył dodatkowe stanowisko pisemne, w którym oświadczył:
Ad. Zarzut 1 - naruszenie art. 240 ust. 2 w związku art. 16 ustawy przez określenie kryteriów oceny ofert w sposób
uniemożliwiający weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie
informacji przedstawianych w ofertach oraz z naruszeniem zasady przejrzystości i zachowania uczciwej* konkurencji.
Nie odniósł się natomiast zamawiający do zarzuconego przed odwołującego braku weryfikowalności sformułowanych
kryteriów pozacenowych, a co za tym idzie, braku zapewnienia konkurencyjności postępowania w tym zakresie. Wydaje
się, że w odniesieniu do powyższego swoje stanowisko zamawiający oparł na zacytowanym jednostkowym wyroku KIO
z dnia 14 marca 2023 r. (KIO 537/23), w którym stwierdzono, że art. 242 ust. 2 ustawy wprost wskazuje na możliwość
stosowania kryteriów, które dotyczą etapu realizacji umowy, gdyż „ustawodawca wprost wymienia i wskazuje jako
przykładowe, możliwe do zastosowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, takie kryteria jak: serwis
posprzedażny, pomoc techniczna, warunki dostawy takie jak termin, sposób lub czas dostawy, oraz termin realizacji".
Odwołujący zauważył, że powyższy przepis ustawy odnosi się do warunków dostawy, a nie usługi. Zgodnie z art. 7 pkt 4
ilekroć w ustawie jest mowa o dostawach - „należy przez to rozumieć nabywanie produktów, którymi są rzeczy ruchome,
energia, woda oraz prawa majątkowe, jeżeli mogą być przedmiotem obrotu, w szczególności na podstawie umowy
sprzedaży, dostawy, najmu, dzierżawy oraz leasingu z opcją lub bez opcji zakupu, które może obejmować dodatkowo
rozmieszczenie lub instalację."
Przedmiotowe postępowanie nie jest postępowaniem o zakup dostaw, lecz o zakup usług: przedmiotem zamówienia jest
świadczenie usług zapewniających ciągłość działania i rozwoju CBDOPW wraz z wykonaniem aktualizacji
oprogramowania. Udostępniona w dokumentach postępowania umowa jest umową o świadczenie usług, a nie umową
sprzedaży, czy dostawy. Wobec powyższego, według odwołującego nie można uznać, że zawarte w art. 242 ust. 2 pkt 6
sformułowanie dotyczące „warunków dostaw" dotyczy również „warunków usług". Po to ustawodawca zdefiniował w
przepisach pojęcie dostaw i usług, by znalazły one odpowiednie zastosowanie w wykonywaniu tych przepisów. Gdyby
ustawodawca dopuszczał stosowanie ww. kryteriów w odniesieniu do usług, to zawarłby odpowiednią regulację w tym
zakresie. Skoro jej nie zawarł, to brak jest podstaw do twierdzenia, że art. 242 ust. 2 pkt 6 dopuszcza stosowanie
kryteriów oceny ofert w zakresie „terminu, sposobu czy czasu dostawy" usług.
Biorąc pod uwagę charakter dostaw i usług, postępowanie ustawodawcy w powyższym zakresie należy uznać za bardzo
racjonalne. Czym innym jest bowiem termin dostawy rzeczy ruchomej, a czym innym jest „dostarczenie" rozwiązania
błędu zaistniałego w systemie informatycznym. Po pierwsze, przygotowanie rozwiązania błędu opiera się na pewnym
procesie myślowym, który należy wykonać w sposób zindywidualizowany - w zależności od zaistniałego błędu. Nie ma
gotowego rozwiązania „pudełkowego" - typu zakupię pendrive, włożę go do komputera i błąd zostanie usunięty. Po drugie,
skuteczne usunięcie takiego zaistniałego błędu wymaga wiedzy i doświadczenia osób realizujących tego typu usługi. Im
większa wiedza i doświadczenie, tym wyższy standard wykonywanych usług. Standard, zapewnienie którego na
najwyższym poziomie jest celem zamawiającego, jednak realizowanym w oparciu o nieweryfikowalne kryteria
pozacenowe, które w żaden sposób nie gwarantują osiągnięcia wspomnianego celu.
Stanowisko odwołującego w zakresie konieczności stosowania weryfikowalnych kryteriów oceny ofert nie jest
gołosłownym twierdzeniem odwołującego, lecz znajduje poparcie w orzeczeniach KIO i sądów, wskazanych w
odwołaniu, jak również w:
1)Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych,
uchylającej dyrektywę 2004/18/WE,
2)Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień
przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającej
dyrektywę 2004/17/WE,
3)Poradniku Urzędu Zamówień Publicznych „Pozacenowe kryteria oceny ofert. Poradnik z katalogiem dobrych praktyk.
Ver. 2.0.", udostępnionym na stronie internetowej UZP pod adresem: https://www.gov.pl/web/uzp/pozacenowe-kryteria-
oceny-ofert
Z motywu 90 i 92 preambuły do dyrektywy 2014/24/UE oraz motywu 95 i 97 do dyrektywy 2014/25/UE wynika, że
zamawiający powinien umożliwić wykonawcom otrzymywanie wystarczających informacji na temat kryteriów i
warunków, które zostaną zastosowane przy podejmowaniu decyzji o udzieleniu zamówienia a wybrane kryteria powinny
zapewniać możliwość efektywnej i uczciwej konkurencji, a także powinny im towarzyszyć rozwiązania, które pozwalają
na skuteczną weryfikację informacji przedstawianych przez oferentów.
Odwołujący zacytował str. 12 pkt. „4. Stosowanie kryteriów weryfikowalnych” poradnika UZP oraz str. 22 tego poradnika.
Powyższe rozważania w zakresie kryteriów oceny ofert Urząd Zamówień publicznych podsumował formułując „10
kroków do wyboru oferty najkorzystniejszej", wśród których w drugim punkcie znalazło się zalecenie unikania kryteriów
opartych na nieweryfikowalnych deklaracjach wykonawców:
10 kroków do wyboru oferty najkorzystniejszej
1.Należy dostosować kryteria i ich wagi do uzasadnionych potrzeb zamawiającego.
2.Należy unikać kryteriów opartych na nieweryfikowalnych deklaracjach wykonawców.
3.Należy stosować kryteria pozacenowe tam, gdzie jest to potrzebne do wyboru najkorzystniejszej oferty.
4.Należy porównywać raczej całkowite koszty posiadania (TCO), nie ceny zakupu - o He podejście oparte na TCO
ma zastosowanie.
5.Kryteria powinny być różnicujące.
6.Do oceny ofert w kryteriach wymiernych należy stosować odpowiednie wzory
7.Można stosować kryteria niewymierne w zakresie potrzebnym do wyboru oferty najkorzystniejszej.
8.Oferty poniżej wyznaczonego minimalnego poziomu jakości powinny być odrzucane.
9.Należy starannie dobierać wagi kryteriów, najlepiej przy wykorzystaniu metod wspomagania podejmowania decyzji.
10.Każdorazowo należy dostosować kryteria i ich wagi do uwarunkowań rynkowych.
Kryteria oceny ofert powinny być weryfikowalne, ponieważ mają na celu wprowadzenie konkurencyjności wśród
wykonawców, przy jednoczesnym zapewnieniu realizacji uzasadnionych potrzeb zamawiającego. Skoro tak, to
zaskarżone kryteria nie spełniają tej funkcji: nie są ani konkurencyjne, ani nie charakteryzują celu, jaki zamawiający
zamierza osiągnąć. Jak bowiem wynika z doświadczenia odwołującego, w przypadku stosowania tego typu
deklaratoryjnych i nieweryfikowalnych kryteriów oceny ofert, oświadczenia wykonawców przypadają na te najwyżej
punktowane. Na dowód powyższego odwołujący w załączeniu złożył informacje opublikowane przez zamawiających w
postępowaniach na utrzymanie, rozwój czy modyfikacje systemów informatycznych, w których zastosowano sporne
kryteria i w których wszyscy wykonawcy zadeklarowali spełnienie ich na najwyższym poziomie:
1)Główny Inspektora Transportu Drogowego - zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 16.02.2021 r.
2)Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji - informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej z dnia 29.12.2020 r.
3)Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 20.05.2019 r.
4)Główny Inspektora Transportu Drogowego - informacja z otwarcia ofert z dnia 18.12.2020 r.
5)Ministerstwo Sprawiedliwości - zbiorcze zestawienie ofert oznaczenie sprawy BA-F-M-3710- 12/17
6)Zakład Ubezpieczeń Społecznych - informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 29.10.2018 r.
7)Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 01.07.2019
r.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie podkreślił, że jego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa, w tym ciągłości
działania Systemu, z uwagi na posiadanie przez niego przymiotu kluczowego (krytycznego) rejestru publicznego. Cel ten
w ocenie zamawiającego zostanie osiągnięty, jeśli podmiot utrzymujący ten System będzie sprawnie usuwał zaistniałe w
nim błędy. Skoro tak, to rodzi się pytanie: jaki podmiot daje rękojmię sprawnego usuwania błędów Systemu? Otóż pomiot
posiadający profesjonalną i doświadczoną kadrę. Zamawiający jednak nie premiuje wykonawców za kompetentny
personel, lecz premiuje deklarację wykonawcy, że zrealizuje usługę aktualizacji kodu źródłowego w określonym czasie
lub usunie błąd w zadeklarowanym SLA. To, że zamawiający przewidział kary umowne za niewywiązanie się przez
wykonawcę z zadeklarowanych kryteriów jest w ocenie odwołującego kwestią następczą. W przypadku bowiem, gdy
wybrany wykonawca nie będzie dotrzymywał zadeklarowanych terminów, zamawiający otrzyma co najwyżej
rekompensatę finansową, jednak nie osiągnie wskazanego przez niego celu - maksymalnej funkcjonalności Systemu.
Zacytowany przez Zamawiającego wyrok KIO również odnosi się do treści Poradnika Urzędu Zamówień Publicznych
„Pozacenowe kryteria oceny ofert. Poradnik z katalogiem dobrych praktyk. Ver. 2.0.", o którym mowa powyżej, jednak nie
wiedzieć czemu, referuje do kryteriów odnoszących się do robót budowlanych i usług odbioru odpadów komunalnych,
zamiast do kryteriów oceny ofert na usługi informatyczne (str. 67 Poradnika). W odniesieniu bowiem do usług
informatycznych UZP stwierdza, że „(...) wspólnym mianownikiem zamawiania wielu usług informatycznych jest
konieczność dysponowania przez zamawiającego specjalistyczną wiedzą. Brak tej wiedzy może być powodem
niepowodzeń w realizacji wielu projektów informatycznych.". W związku z powyższym UZP rekomenduje kryterium
„Analiza projektu" czy „Strategia zakupowa". W ramach obu tych kryteriów wykonawcy zobowiązani są do przygotowania
dokumentu, podlegającego ocenie z uwzględnieniem określonych zasad:
Zamawiający dokona oceny ofert opierając się na następujących zasadach:
Oferowane podejścieJak dobrze oferta pokazuje zrozumienie zasad efektywnego udzielania zamówień publicznych na i
maksymalizuje prawdopodobieństwo wyboru najkorzystniejszej oferty pochodzącej od wiarygodnego wykonawcy? Ocena
Nieakceptowalne - Oferta nie pokazuje adekwatnego zrozumienia zasad efektywnego udzielania zamówień tego typu, nie
odnosi się adekwatnie do głównych ryzyk związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia – oferta odrzucona
Akceptowalne - Oferta pokazuje dostateczne zrozumienie zasad efektywnego udzielania zamówień tego typu i pokrywa
główne ryzyka związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia na akceptowalnym poziomie - 1
Dobre - Oferta wykazuje dobre zrozumienie zasad efektywnego udzielania zamówień tego typu, w pełni się odnosi do
głównych ryzyk związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia oraz zawiera specyficzne, wartościowe
propozycje - 2
Doskonałe - Oferta jest dostosowana i dopasowana do celów projektu, wykorzystuje innowacyjne podejście by radzić
sobie w sposób wszechstronny z głównymi ryzykami związanymi z projektem i jest oparte na dobrej praktyce
wykonawcy - 3
Podsumowując, zdaniem odwołującego zaproponowane przez zamawiającego pozacenowe kryteria oceny ofert nie
spełniają wymogu weryfikowalności, o którym mowa w ust. 240 ust. 2 ustawy, a którego waga jest podkreślana w
wyrokach i dyrektywach unijnych, wyrokach sądów powszechnych i wyrokach KIO, jak również jest jednym z 10 kroków
do wyboru oferty najkorzystniejszej, rekomendowanych przez Urząd Zamówień Publicznych do stosowania przez
zamawiających w ramach dobrych praktyk w zakresie kryteriów oceny ofert. Tak postawione kryteria nie zapewniają
konkurencyjności ofert wykonawców i nie realizują celu, który w odpowiedzi na odwołanie wskazał zamawiający w
przeciwieństwie do zaproponowanego przez odwołującego w żądaniu szerokiego katalogu możliwych kryteriów oceny
ofert obejmującego:
a.Opracowanie koncepcji
b.Studium przypadku
c.Potencjał i doświadczenie oferenta
d.Dodatkowe doświadczenie i kompetencje zespołu/personelu.
Odwołujący podtrzymał zgłoszony zarzut i żądanie uznając, że zasługuje on na uwzględnienie.
Ad. Zarzut 2 - naruszenie art. 99 ust. 4 w związku art. 16 ustawy przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób
utrudniający uczciwą konkurencję i uprzywilejowujący konkretnego wykonawcę oraz naruszający zasady
proporcjonalności, zapewnienia zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.
Wobec częściowego uwzględnienia powyższego zarzutu przez zamawiającego i dokonania modyfikacji treści SW Z w
sposób opisany w odpowiedzi na odwołanie z dnia 13.11.2024 r., odwołujący cofa przedmiotowy zarzut.
Ad. Zarzut 3 - naruszenie art. 439 ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 99 ust. 1 i 4 ustawy oraz art. 16 pkt 1 i 3 ustawy w zw. z
art. 353(1) KC w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy przez ustalenie klauzuli waloryzacyjnej w sposób nieprecyzyjny, nie
pozwalający na zapewnienie ekwiwalentności świadczeń stron umowy oraz nie niwelujący ryzyk związanych ze
zmianami kosztów wykonania zamówienia publicznego, co przy aktualnym poziomie inflacji prowadzi do uznania Wzoru
umowy w niezmienionym kształcie za naruszającego zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania
wykonawców i równego traktowania stron stosunku zobowiązaniowego.
Wobec częściowego uwzględnienia powyższego zarzutu przez zamawiającego i dokonania modyfikacji treści SW Z w
sposób opisany w odpowiedzi na odwołanie z dnia 13.11.2024 r., odwołujący wniósł o umorzenie postępowania w
zakresie tego zarzutu.
Stan faktyczny:
III. SWZ
14. Zamawiający wymaga złożenia oferty po przeprowadzeniu przez Wykonawcę wizji lokalnej, o której mowa w art. 131
ust. 2 ustawy.
Każdy z Wykonawców zobowiązany jest dokonać wizji lokalnej, polegającej na zapoznaniu się ze środowiskiem i kodami
źródłowymi Systemu Centralnej Bazy w siedzibie Zamawiającego, po uprzednim zgłoszeniu takiego zamiaru na adres e-
mai: z. i podpisaniu oświadczenia o zachowaniu poufności, zgodnie ze wzorem oświadczenia o zachowaniu poufności.
Na podstawie zgłoszenia, Zamawiający zarezerwuje w uzgodnieniu z Wykonawcą czas na zapoznanie się ze
środowiskiem i kodami źródłowymi Systemu Centralnej Bazy, nie więcej jednak niż 4 dni robocze w godz. 9.00 - 16.00.
IV. Opis przedmiotu zamówienia.
Przedmiotem zamówienia jest:
Aktualizacja oprogramowania oraz zapewnienie ciągłości działania i rozwoju Centralnej Bazy Danych Osób
Pozbawionych Wolności.
Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia określony został w załączniku nr 2, 3 i 4 do umowy, której projekt stanowi
załącznik nr 1 do SWZ.
V. Wykaz przedmiotowych środków dowodowych składanych wraz z ofertą.
Zamawiający nie wymaga przedmiotowych środków dowodowych.
VI. Termin wykonania zamówienia.
Zamawiający wymaga realizacji przedmiotu zamówienia w terminie do 48 miesięcy od dnia zawarcia umowy. W tym
świadczenie usługi wsparcia eksploatacji Centralnej Bazy, realizowane będzie przez okres 36 miesięcy, jednak nie
wcześniej niż od dnia 14.09.2025 r.
XXI. Opis kryteriów oceny ofert, wraz z podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny ofert.
5. Czas realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy- waga kryterium -30 %; sposób
oceny: „minimalizacja”.
Wykonawca w zależności przedstawionego czasu Czas realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu
Centralnej Bazy otrzyma następująca ilość punktów:
- do 6 miesięcy -30 pkt,
- do 7 miesięcy -25 pkt,
- do 8 miesięcy -20 pkt,
- do 9 miesięcy -10 pkt,
- do 10 miesięcy-5 pkt,
- do 11 miesięcy-2 pkt,
- do 12 miesięcy-0 pkt,
* Zamawiający wymaga, by czas realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy wynosił
nie więcej niż 12 m-cy. Zaoferowanie czasu realizacji usługi aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej
Bazy dłuższego niż 12 m-cy będzie skutkowało odrzuceniem oferty. W przypadku zaoferowania czasu realizacji usługi
aktualizacji kodu źródłowego Aplikacji Systemu Centralnej Bazy krótszego niż 6 m-c wykonawca otrzyma 30 pkt.
6. Czas usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji * - waga kryterium -5 %; sposób
oceny: „minimalizacja”.
Wykonawca, który przedstawi najkrótszy czas usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji
funkcji, otrzyma 5 punktów, pozostali wykonawcy otrzymają proporcjonalnie mniej punktów, stosownie do wzoru:
oferta z najkrótszym czasem usunięcia błędu zwykłego
lub wskazaniem alternatywnej ścieżki realizacji funkcji
uzyskana liczba punktów =----------------------------------------------------------------------------- x 5
czas usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej
ścieżki realizacji funkcji oferty badanej
* - Czas usunięcia błędu zwykłego lub wskazania alternatywnej ścieżki realizacji funkcji nie może być dłuższy niż 10 dni
roboczych liczonych od dnia zgłoszenia. Zaoferowanie czasu dłuższego niż 10 dni roboczych, liczonych od dnia
zgłoszenia, skutkować będzie odrzuceniem oferty.
7. Łączny czas realizacji modyfikacji podstawowych⃰ - waga kryterium - 5 %; sposób oceny: „minimalizacja”.
Wykonawca, który przedstawi najkrótszy czas realizacji modyfikacji podstawowych, otrzyma 5 punktów, pozostali
wykonawcy otrzymają proporcjonalnie mniej punktów, stosownie do wzoru:
Oferta z najkrótszym czasem
realizacji modyfikacji podstawowych
uzyskana liczba punktów = --------------------------------------------- x 5
czas realizacji modyfikacji
podstawowych oferty badanej
* Zamawiający wymaga, by czas realizacji poszczególnych modyfikacji podstawowych wynosił minimum 2 m-ce, jednak
nie więcej niż 12 m-cy. Zaoferowanie czasu modyfikacji podstawowej krótszego niż 2 m-ce lub dłuższego niż 12 m-cy
będzie skutkowało odrzuceniem oferty.
Zamawiający udzieli zamówienia wykonawcy, którego oferta nie będzie podlegała odrzuceniu i zostanie oceniona jako
najkorzystniejsza, tzn. otrzyma największą sumaryczną liczbę punktów, w oparciu o podane kryteria.
Dowody odwołującego:
1.Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego,
prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, przez ZUS na „Rozwój i utrzymanie Portalu Klienta oraz
Szyny Usług (ESB) — w ramach Platformy Usług Elektronicznych ZUS” — część A zamówienia, postępowanie
nr: TZ/271/49/17, z której wynika, że zarówno Comarch Polska SA jak i Asseco Polsna SA w kryterium Poziom
dostępności usług SLA otrzymali taką samą maksymalną liczbę punktów
2.Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym
przez ARMiR na „zakup usługi Utrzymania i Rozwoju Aplikacji ZSZiK, IACSplus, GIS, słz, PZSiPplus, PA oraz
eWniosekPlus na okres 47 miesięcy”, z której wynika, że zarówno Comarch Polska SA, Asseco Poland SA i DCX
Technology Polska sp. z o.o. w kryteriach „deklarowany Czas Realizacji Błędu Krytycznego” i „deklarowany czas
przekazania oprogramowania Modyfikacji do Testów Akceptacyjnych" otrzymali takie same wyniki punktacji to jest
8 i 21 pkt.
3.Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego
prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego przez ARMiR na „Zakup usługi Utrzymania i rozwoju systemu
informatycznego OFSA na okres 47 miesięcy”, z której wynika, że zarówno Comarch Polska SA, Asseco Poland
SA i DCX Technology Polska sp. z o.o. w kryterium:
Deklarowany czas przekazania oprogramowania Modyfikacji do Testów Akceptacyjnych — waga 24 % [24 pkt] —
w tym o pracochłonności w IFPUC:
1) od 1 do 100 Punktów Funkcyjnych — 4,00 pkt
2) od 101 do 300 Punktów Funkcyjnych — 4,00 pkt
3) od 301 do 600 Punktów Funkcyjnych — 4,00 pkt
4) od 601 do 1000 Punktów Funkcyjnych — 4,00 pkt
5) od 1001 do 1500 Punktów Funkcyjnych— 4,00 pkt
6) od 1501 do 2100 Punktów Funkcyjnych— 4,00 pkt.
otrzymali taką samą maksymalną liczbę punktów.
4.Informacja z otwarcia ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu
nieograniczonego prowadzonym przez GITD, którego przedmiotem jest „Świadczenie usług utrzymania i rozwoju
systemu Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego”, z której wynika, że
Pentacomp Systemy Informatyczne S.A, Asseco Poland SA i ESKOM IT sp. z o.o. w kryteriach wydłużenie
okresu usługi utrzymania i rozwoju i skrócenie czasu rozwiązania zgłoszenia kategorii „krytyczne” zaoferowali te
same wartości tp jest do 42 miesięcy i do 6h.
5.Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie
przetargu nieograniczonego prowadzonym przez GITD, którego przedmiotem jest „Świadczenie usług utrzymania
i rozwoju systemu Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego”, z której wynika,
że Pentacomp Systemy Informatyczne S.A, Asseco Poland SA i ESKOM IT sp. z o.o. w kryteriach Wydłużenie
okresu usługi utrzymania i rozwoju ( Waga 15%) i Skrócenie czasu rozwiązania Zgłoszenia o kategorii „krytyczny
( Waga 15%) zaoferowali te same wartości i były to wartości gwarantujące maksymalną punktację.
6.Informacja z otwarcia ofert w postępowaniu BA-F-II-3710-12/17 prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości,
z której wynika, że Atos Polska SA, Comarch Polska SA, Sygnity SA, Asseco Poland SA w kryterium nr zestawu
dotyczącego usunięcia awarii lub błędów podali ten sam numer zestawu - 3.
7.Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr BZP-W PP-
2374-1-34-DZIK-PN-TK/2019 prowadzonego przez MSWiA p.n. „Zaprojektowanie, budowa i wdrożenie Systemu
Rejestracji Broni (SRB)”, z której wynika, że Konsorcjum Euvic Sp. z o.o. i Euvic Solutions Sp. z o.o., Nekken
spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k., Konsorcjum Firm: S&T Services Polska i ABAKUS Systemy
Teleinformatyczne sp. z o.o., Konsorcjum firm: Lider: NTT Technology Sp. z o.o. i Helica sp. z o.o., Enigma
Systemy Ochrony Informacji Sp. z o.o., Comarch Polska S. A. w kryterium Dodatkowa liczba roboczogodzin
Usług Rekonfiguracyjnych i Deweloperskich otrzymali tę samą liczbę 10 pkt.
Rozważania KIO:
Krajowa Izba Odwoławcza (dalej KIO) dopuściła jako uczestnika postępowania po stronie odwołującego Axians IT
Services Poland.
KIO nie znalazła podstaw do odrzucenia odwołania, oraz uznała, że odwołujący wykazał przesłankę materialnoprawną
dopuszczalności odwołania, o której mowa w art. 505 ust. 1 ustawy.
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że obecne Prawo zamówień publicznych w zakresie kryteriów oceny ofert
zdecydowanie różni się od przepisów obowiązujących na gruncie ustawy z 2004 r. Wskazać należy, że w art. 91 starej
ustawy była mowa o kryteriach ceny lub kosztu albo ceny lub kosztu i innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu
zamówienia (ust. 2). Zamawiający miał określić kryteria oceny ofert w sposób jednoznaczny i zrozumiały, umożliwiający
sprawdzenie informacji przedstawianych przez wykonawców (ust. 2d). Kryteria nie mogły dotyczyć właściwości
wykonawcy, a w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej (ust. 3). Natomiast od
zamawiających ustawodawca nie wymagał, aby kryteria umożliwiały weryfikację i porównanie poziomu oferowanego
przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach.
Uprzedni stan prawny nie zabraniał zamawiającemu ustanowienia kryterium oceny ofert, który byłby oceniany wyłącznie
na podstawie niesprawdzalnego na dzień składania ofert oświadczenia wykonawcy. Nie było oczywiście pożądane
stawianie kryteriów obiektywnie niesprawdzalnych w dacie dokonywania oceny, jednak ustawodawca wprost nie
wyartykułował wymogu weryfikowalności kryterium. To pojęcie pojawia się jedynie w ust. 3 c pkt. 2 art. 91, gdzie mowa
jest o rachunku cyklu życia obejmującego koszty przypisywane ekologicznym efektom zewnętrznym związane z cyklem
życia produktu, usługi lub robót budowlanych dotyczące emisji gazów cieplarnianych i innych zanieczyszczeń oraz inne
związane z łagodzeniem zmian klimatu, o ile ich wartość pieniężną można określić i zweryfikować. Zatem w przypadku
kosztów związanych z łagodzeniem zmian klimatu ustawodawca wpisał wprost, że tylko wtedy można uczynić z nich
element kosztu cyklu życia produktu, o ile można je wycenić i da się je zweryfikować.
Natomiast po 2019 r. ustawodawca po pierwsze wprowadził nową zasadę zamówień publicznych – zasadę
efektywności. Po drugie nakazał zamawiającemu, aby kryteria oceny ofert i ich opis nie pozostawiały mu nieograniczonej
swobody wyboru oferty najkorzystniejszej oraz umożliwiały zamawiającemu weryfikację i porównanie poziomu
oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach. Przy czym należy
zdefiniować pojęcia weryfikowalny i porównywalny, bo wydaje się KIO, że zamawiający uważa je za tożsame.
Weryfikowalny to według Słownika Języka Polskiego PWN - taki, którego prawdziwość można sprawdzić.
Porównywalny to według Słownika Języka Polskiego PW N - taki, który jest podobny do innego na tyle, aby można go z
nim porównywać.
To, że oświadczenia wykonawców w zakresie terminu realizacji aktualizacji czy terminu realizacji modyfikacji
podstawowych, czy też czasu usunięcia błędu zwykłego będą nadawały się do porównania, to KIO w pełni rozumie i
podziela stanowisko zamawiającego. Tak te same oświadczenia w poszczególnych ofertach da się porównać i
przedstawić wynik tych porównań na podstawie sposobu oceny kryteriów przedstawionego przez zamawiającego w
SW Z. Natomiast problemem jest to, czy zamawiający jest w stanie wyłącznie na podstawie oświadczenia wykonawców
sprawdzić prawdziwość tego oświadczenia.
Sam zamawiający na rozprawie stwierdził, że wyznaczone przez niego zakresy w poszczególnych kryteriach są zależne
od posiadanych sił przede wszystkim kadrowych wykonawcy i stopnia ich zaangażowania w realizację zamówienia. Co
więcej wskazał, że zakreślił minima i maksyma kryteriów na podstawie doświadczeń z dotychczasowym wykonawcą
oraz własnego zespołu programistycznego, ale z wypowiedzi zamawiającego nie wynikało, że przeprowadził poza tym
szerszą analizę możliwości rynkowych wykonawców. Słusznie podniósł odwołujący, że celem zamawiającego jest
sprawne stworzenie docelowego systemu i jego przyszła wysoka bezawaryjność. KIO zgadza się z odwołującym w tym,
że same oświadczenia wykonawców nie pozwolą zamawiającemu ocenić, czy wykonawca deklaruje wartości
rzeczywiście mu dostępne, czy też składa oświadczenia nakierowane na maksymalizację punktacji w danym kryterium
bez pokrycia w faktycznych możliwościach wykonawcy.
KIO nie kwestionuje prawa zamawiającego do swobodnego doboru kryteriów oceny ofert i wyrażania przez te kryteria
preferencji zamawiającego, natomiast, to co dostrzega KIO w kryteriach skonstruowanych przez zamawiającego, to to,
że wykonawca może zadeklarować zamawiającemu dowolną wartość, a zamawiający nie przewidział mechanizmów
pozwalających mu ocenić realność podanej wartości. KIO nie przeczy temu, że kryteria oceny mogą odnosić się do
etapu wykonania umowy, a nawet do całego cyklu życia produktu, natomiast zamawiający musi określić metodę, według
której stwierdzi prawdziwość oświadczenia o przysłowiowej „wieczystej gwarancji” przed wyborem oferty
najkorzystniejszej.
Przepis art. 240 ust. 2 ustawy stanowi bowiem o weryfikacji na podstawie informacji przedstawionych w ofertach, a nie
na podstawie informacji, które zamawiający poweźmie w toku realizacji zamówienia. Na weryfikowalność kryteriów oceny
ofert stawia nacisk art. 67. Kryteria udzielenia zamówienia ust. 4 Dyrektywy 2014/24/W E (dyrektywy klasycznej), który
stanowi, że kryteria udzielenia zamówienia nie mogą skutkować przyznaniem instytucji zamawiającej nieograniczonej
swobody wyboru. Zapewniają one możliwość efektywnej konkurencji i dołączone są do nich specyfikacje, które
umożliwiają skuteczną weryfikację informacji przedstawianych przez oferentów, tak aby ocenić, na ile oferty spełniają
kryteria udzielenia zamówienia. W razie wątpliwości instytucje zamawiające skutecznie weryfikują prawidłowość
informacji i dowodów przedstawionych przez oferentów. Ustawodawca unijny kładzie naciska na specyfikacje
umożliwiające skuteczną weryfikację informacji pochodzących od oferentów. Zatem na gruncie prawa unijnego nie jest
wystarczające przyjęcie wyłącznie niesprawdzalnego oświadczenia wykonawców, ale wymagane jest zweryfikowanie
tych oświadczeń za pomocą przedmiotowych środków dowodowych lub wszelkich innych dostępnych zamawiającym
informacji pozwalających ustalić obiektywnie, czy deklarowanym poziom oceniany w kryterium może być przez
wykonawcę osiągnięty. KIO w tym miejscu wskazuje na wyrok z 28 listopada 2022 r. KIO 2993/22, w którym KIO
uwzględniło odwołanie co do zarzutu nr 1 takim zakresie, że stwierdza naruszenie przez zamawiającego art. 240 ust. 2
ustawy, polegające na zaniechaniu wprowadzenia w opisie kryteriów oceny ofert „Czas obsługi błędów” i „Dostępność
Oprogramowania” weryfikacji zadeklarowania przez wykonawcę spełniania tych kryteriów jakościowych w wariantach
punktowanych i zaniechaniu zażądania w tym celu stosownych przedmiotowych środków dowodowych, oraz nakazuje
zamawiającemu uzupełnienie w tym zakresie specyfikacji warunków zamówienia. W uzasadnieniu tego wyroku KIO
przeprowadziło wnikliwą i dogłębną analizę stanowisk orzecznictwa, w tym Sądu Zamówień Publicznych, doktryny, ale
także przepisów prawa europejskiego i wywiodło, tak jak KIO w tej sprawie, że brak przewidzenia przez zamawiającego
weryfikowalności kryterium oceny ofert dyskredytuje takie kryterium. KIO w całości podziela i uznaje za własną
argumentację i rozumowanie wywiedzione w powołanym orzeczeniu, tym bardziej, że to orzeczenie zapadło w
podobnym stanie faktycznym i dotyczy usług informatycznych, w tym usług utrzymania i wsparcia, jest zatem adekwatne
do przedmiotu sporu. Dodatkowo KIO wskazuje, że 17 listopada 2022 r. TSUE wydał wyrok w sprawie C-54/21, w którym
stwierdził, że ważne jest, aby kryteria udzielenia zamówienia nie przyznawały instytucji zamawiającej nieograniczonej
swobody wyboru. W związku z tym, jak wynika z art. 67 ust. 4 dyrektywy 2014/24/UE, do kryteriów tych muszą być
dołączone specyfikacje, które umożliwiają skuteczną weryfikację informacji przedstawianych przez oferentów, tak aby
ocenić, na ile oferty spełniają owe kryteria. Jeżeli zatem instytucja zamawiająca ustala kryteria udzielenia zamówienia
mające na celu ocenę jakości ofert, kryteria te nie mogą ograniczać się do odesłania do koncepcji projektów, które mają
zostać zrealizowane w ramach danego zamówienia, lub do opisanego przez oferenta sposobu realizacji tego
zamówienia, lecz muszą być do nich dołączone specyfikacje, które umożliwiają wystarczająco konkretną ocenę
porównawczą oferowanego poziomu wykonania.
KIO nie zgadza się z odwołującym, że cały pkt 6 ust. 2 art. 242 ustawy dotyczy wyłącznie dostaw. W ocenie KIO dotyczy
on różnych rodzajów zamówień, natomiast dostaw dotyczą wymienione w nim warunki dostawy: termin, sposób lub czas
dostawy, natomiast pozostałe takie jak serwis posprzedażny, pomoc techniczna i okres realizacji dotyczyć mogą także
robót budowalnych i usług. KIO nie może nakazać zamawiającemu wprowadzenia którego z proponowanych przez
odwołującego kryteriów oceny ofert. Dobór kryteriów, ich waga, jak też sposób weryfikacji należą do swobody wyboru
przez zamawiającego. To on jako nabywca musi potrafić określić jakie elementy zamówienia preferuje i jakie zwiększają
ekonomiczną przydatność oferty do potrzeb zamawiającego. Z kolei odwołujący nie domagał się uzupełnienia kryteriów
oceny ofert o opis sposobu weryfikacji kryteriów. Biorąc te dwie okoliczności pod uwagę KIO musiała uznać, że w
obecnym brzmieniu kryteria oceny ofert nie spełniają wymogu weryfikowalności, a zatem pozostają w sprzeczności z art.
240 ust. 2 ustawy. Skoro KIO nie można narzucić zamawiającemu kryterium, a jednocześnie odwołujący nie żąda
wprowadzenia zasad weryfikacji postawionych kryteriów, to jedynym możliwym rozstrzygnięciem stało się nakazanie
zamawiającemu wykreślenia spornych kryteriów oceny ofert. KIO pozostawia zamawiającemu swobodę, czy
wprowadzając nowe kryteria doprecyzuje te, które obecnie nie spełniają wymagań ustawowych opisując sposób
weryfikacji i przedmiotowe środki dowodowe, jakich od wykonawców będzie żądał, czy też zamawiający zdecyduje się
na wprowadzenie innych weryfikowalnych kryteriów oceny oferty.
KIO dostrzega, że nawet przy obecnie ustanowionych przez zamawiającego kryteriach zamawiający byłby w stanie
przewidzieć sposób ich weryfikacji, choćby przez wskazanie określonych danych co do pracochłonności aktualizacji czy
modyfikacji, które wykonawcy mogą sparametryzować przez wymagany nakład pracy, zakres aktualizacji, ilość
modyfikacji, wielkość dedykowanego personelu lub w inny mierzalny i nadający się do oceny przez zamawiającego
sposób przedstawienia wymiernych wartości potwierdzających deklarowane przez wykonawców czasookresy, możliwe
jest zażądanie przedstawienia projektowanych harmonogramów realizacji zamówienia. Zamawiający może także
określić sposób wyliczenia złożoności projektu przez wskazanie na jedną z wielu metod np. Programy Halsteada
(Halstead’s software science), Liczba cyklomatyczna McCabea (McCabe’s cyclomatic number), Wskaźniki złożoności
LOC, Metryki Henry’ego i Kafury, Model COCOMO, Analiza punktów funkcyjnych (FPA). W przypadku usuwania błędów
lub projektowania obejścia nie jest wykluczone zaproponowanie przez zamawiającego weryfikacji podanego w ofercie
czasu za pomocą próby, czyli przeprowadzenia w toku oceny ofert jednej lub kilku prób, takich samych dla każdego
wykonawcy polegających na usunięciu błędu zwykłego, który już w systemie zamawiającego wystąpił i który
zamawiający będzie w stanie zasymulować na potrzeby weryfikacji. Oczywiście powyższe to wyłącznie informacyjne
wskazanie, że nawet termin realizacji nie musi być gołosłowną deklaracją, ale deklaracją, której realność i prawdziwość
można sprawdzić. Przy czym ważne jest również to, aby zamawiający ustalił jednoznacznie dane wyjściowe, które
wykonawcy mają uwzględnić w kryteriach, tak aby każdy z nich szacował na podstawie tego samego punktu
wyjściowego. Słusznie zwrócił uwagę na rozprawie odwołujący, że przy modyfikacjach wykonawcy mogliby w różny
sposób podejść do oszacowania tego kryterium, przyjmując jako dane wyjściowe, albo wszystkie 183 modyfikacje, albo
tylko te modyfikacje, których zakres zamawiający gwarantuje w ofercie. Tak samo nie jest zrozumiałe stawianie w
jednakowy sposób w kryterium dotyczącym błędów – czasu usuwania błędów i czasu zgłoszenia rozwiązania
alternatywnego, które wydłuża czas usunięcia błędu.
W przeciwnym wypadku może się okazać, że skonstruowane kryteria oceny ofert prowadzą do złożenia ofert
nieporównywalnych. Jeśli nieporównywalność ofert ujawniłaby się dopiero na etapie oceny ofert mogłoby, to skutkować
koniecznością unieważnienia postępowania – tak KIO w wyroku z 14 lutego 2023 r. KIO 264/23.
Zarzuty dotyczące braku określenia przez zamawiającego okresu przejściowego na rozpoczęcie prac w zakresie
aktualizacji kodu źródłowego i modyfikacji Aplikacji Systemu oczekiwane i waloryzacji zostały częściowo uwzględnione
przez zamawiającego, a odwołujący złożył oświadczenie w przypadku pierwszego zarzutu o jego wycofaniu w całości, w
przypadku drugiego o jego częściowym wycofaniu i złożył wniosek o umorzenie postępowania w odniesieniu do tych
zarzutów.
Zgodnie z art. 522 ust. 3 ustawy w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego części zarzutów przedstawionych w
odwołaniu i wycofania pozostałych zarzutów przez odwołującego, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze na
posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, którzy przystąpili do
postępowania po stronie wykonawcy, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie
przystąpił w terminie żaden wykonawca albo wykonawca, który przystąpił po stronie zamawiającego nie wniósł
sprzeciwu wobec uwzględnienia części zarzutów. W takim przypadku zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia
czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu w zakresie
uwzględnionych zarzutów.
Z tych względów KIO umorzyła postępowanie w zakresie zarzutów 2 i 3 odwołania, nie kierując ich do merytorycznego
rozpoznania na rozprawie.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy, tj. stosownie do wyniku
postępowania, z uwzględnieniem postanowień Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych
rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) na podstawie par. 7 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia
obciążając kosztami uiszczonego wpisu odwołującego, nadto na podstawie par. 5 ust. 2 w związku z par. 7 ust. 1 pkt. 1
Izba zasądziła od zamawiającego na rzecz odwołującego koszty uiszczonego wpisu, wydatków pełnomocnika w kwocie
3 600zł. zgodnie ze złożoną fakturą.
Przewodnicząca: …………………………
…………………………..
…………………………..