KIO 3975/24
National Appeal Chamber (KIO)2024-11-18
Case number
KIO 3975/24
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2024-11-18
Type
wyrok
Judges
Mateusz Paczkowski
Judgment text
Sygn. akt:KIO 3975/24
KIO 3978/24
WYROK
Warszawa, dnia 18 listopada 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący:Mateusz Paczkowski
Andrzej Niwicki
Beata Pakulska-Banach
Protokolant: Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 28 października 2024
r. przez wykonawcę PORR S.A. z siedzibą w Warszawiew postępowaniach prowadzonych przez zamawiającego PKP
Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie
przy udziale uczestnika po stronie odwołującego – wykonawcy TORHAMER Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni w sprawie o
sygn. akt: KIO 3978/24
orzeka:
oddala odwołania w sprawach o sygn. akt: KIO 3975/24 i KIO 3978/24,
w sprawie o sygn. akt: KIO 3975/24 kosztami postępowania obciąża wykonawcę PORR S.A. z siedzibą w Warszawie i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez wykonawcę PORR S.A. z siedzibą w Warszawie tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę
3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego PKP Polskie Linie
Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2zasądza od wykonawcy PORR S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z
siedzibą w Warszawie kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty
postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika,
w sprawie o sygn. akt: KIO 3978/24 kosztami postępowania obciąża wykonawcę PORR S.A. z siedzibą w Warszawie i:
3.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez wykonawcę PORR S.A. z siedzibą w Warszawie tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę
3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego PKP Polskie Linie
Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
3.2zasądza od wykonawcy PORR S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z
siedzibą w Warszawie kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty
postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………………..
…………………………..
…………………………..
Sygn. akt:KIO 3975/24
KIO 3978/24
UZASADNIENIE
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Zamawiający”) prowadzi z zastosowaniem przepisów
ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm. dalej: „ustawa Pzp”)
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, o wartościach
przekraczających progi unijne, pn.:
1) „Opracowanie dokumentacji projektowej i wykonanie robót budowalnych w ramach zadania „Prace na linii kolejowej nr
61 na odcinku Częstochowa- Stradom - Fosowskie”, znak postępowania: PZ.292.1415.2024 (ogłoszenie o zamówieniu
zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 17 października 2024 r. pod numerem 629130-
2024),
2) „Opracowanie dokumentacji projektowej i wykonanie robót budowlanych w ramach zadania „Prace na linii kolejowej nr
144 na odcinku Fosowskie- Opole Główne”, znak postępowania: PZ.292.1481.2024 (ogłoszenie o zamówieniu zostało
opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 18 października 2024 r. pod numerem 631898-2024).
KIO 3975/24
W dniu 28 października 2024 r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, w postępowaniu o
udzielenie zamówienia publicznego, pn. „Opracowanie dokumentacji projektowej i wykonanie robót budowalnych w
ramach zadania „Prace na linii kolejowej nr 61 na odcinku Częstochowa- Stradom - Fosowskie” złożył wykonawca
PORR S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Odwołujący”).
Odwołanie złożono wobec następujących czynności i zaniechań Zamawiającego:
- [Zarzut nr 1] ustalenie terminu wykonania zamówienia (12 miesięcy od dnia zawarcia umowy) oraz jego
poszczególnych Etapów z pominięciem wymagań i okoliczności mających wpływ na czas realizacji, co powoduje, że
realizacja zamówienia w wyznaczonym terminie nie będzie możliwa;
- [Zarzut nr 2] ustalenie okresu rękojmi i gwarancji (72 miesiące) nieadekwatnego i nieproporcjonalnego do rodzaju i
zakresu robót oraz usług stanowiących przedmiot niniejszego zamówienia.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 99 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez ustalenie terminu wykonania zamówienia (12 miesięcy od dnia
zawarcia umowy) oraz jego poszczególnych Etapów z pominięciem wymagań i okoliczności mających wpływ na
czas realizacji, co powoduje, że realizacja zamówienia w wyznaczonym terminie nie będzie możliwa oraz stanowi
naruszenie zasady proporcjonalności i zasady uczciwej konkurencji;
2. art. 5681 k.c. w zw. z art. 638 k.c. i art. 656 § 1 k.c. oraz art. 558 § 1 k.c. w zw. z art. 353 (1) w zw. z art. 8 oraz art. 99
ust. 1-4 w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez ustalenie okresu rękojmi i gwarancji (72 miesiące) w sposób
nieadekwatny i nieproporcjonalny do rodzaju i zakresu robót oraz usług stanowiących przedmiot niniejszego
zamówienia.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany postanowień
ogłoszenia oraz SWZ, w tym warunków przyszłej umowy, w sposób opisany w pkt III odwołania.
Odwołujący wskazał, że posiada interes we wniesieniu niniejszego odwołania, ponieważ jest przedsiębiorcą działającym
na rynku budownictwa kolejowego oraz potencjalnym wykonawcą niniejszego zamówienia. W przypadku zatem złożenia
atrakcyjnej pod względem cenowym i jakościowym oferty ma realną możliwość uzyskania niniejszego zamówienia
publicznego. 2. Jednak wskutek działań i zaniechań Zamawiającego, Odwołujący może ponieść szkodę w postaci braku
możliwości złożenia oferty w niniejszym postępowaniu. Zamawiający ukształtował bowiem postanowienia SW Z (w tym
projektu umowy) w sposób wadliwy i niekonkurencyjny. Postanowienia SW Z zaskarżone w niniejszym odwołaniu
utrudniają Odwołującemu dostęp do niniejszego zamówienia, tj. opracowanie oraz złożenie korzystnej i konkurencyjnej
oferty, a w konsekwencji uzyskanie niniejszego zamówienia publicznego.
Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 1) lit. a) ustawy Pzp.
Informację stanowiącą podstawę dla wniesienia odwołania Odwołujący uzyskał w dniu 17 października 2024 r. (publikacja
ogłoszenia o zamówieniu i dokumentacji postępowania). W związku z powyższym odwołanie wniesione w dniu
28 października 2024 r. należy uznać za wniesione w wymaganym zgodnie z ustawą Pzp terminie.
Wpis od odwołania w kwocie 20 000,00 złotych (dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) został uiszczony przelewem
na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania
Zamawiającemu oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.
Zamawiający pismem z dnia 7 listopada 2024 r. złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o oddalenie odwołania w
całości.
Do postępowania odwoławczego w sprawie KIO 3975/24 w ustawowym terminie nie przystąpił żaden wykonawca.
KIO 3978/24
W dniu 28 października 2024 r. Odwołujący złożył odwołanie do Prezesa Izby, również w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego, pn. „Opracowanie dokumentacji projektowej i wykonanie robót budowlanych w ramach zadania
„Prace na linii kolejowej nr 144 na odcinku Fosowskie- Opole Główne”, znak postępowania: PZ.292.1481.2024”.
Odwołanie złożono wobec następujących czynności i zaniechań Zamawiającego:
- [Zarzut nr 1] ustalenie terminu wykonania zamówienia (12 miesięcy od dnia zawarcia umowy) oraz jego
poszczególnych Etapów z pominięciem wymagań i okoliczności mających wpływ na czas realizacji, co powoduje, że
realizacja zamówienia w wyznaczonym terminie nie będzie możliwa;
- [Zarzut nr 2] ustalenie okresu rękojmi i gwarancji (72 miesiące) nieadekwatnego i nieproporcjonalnego do rodzaju i
zakresu robót oraz usług stanowiących przedmiot niniejszego zamówienia.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 99 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez ustalenie terminu wykonania zamówienia (12 miesięcy od dnia
zawarcia umowy) oraz jego poszczególnych Etapów z pominięciem wymagań i okoliczności mających wpływ na
czas realizacji, co powoduje, że realizacja zamówienia w wyznaczonym terminie nie będzie możliwa oraz stanowi
naruszenie zasady proporcjonalności i zasady uczciwej konkurencji;
2.art. 5681 k.c. w zw. z art. 638 k.c. i art. 656 § 1 k.c. oraz art. 558 § 1 k.c. w zw. z art. 353 (1) w zw. z art. 8 oraz art. 99
ust. 1-4 w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez ustalenie okresu rękojmi i gwarancji (72 miesiące) w sposób
nieadekwatny i nieproporcjonalny do rodzaju i zakresu robót oraz usług stanowiących przedmiot niniejszego
zamówienia.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany postanowień
ogłoszenia oraz SWZ, w tym warunków przyszłej umowy, w sposób opisany w pkt III odwołania.
Odwołujący wskazał, że Odwołujący posiada interes we wniesieniu niniejszego odwołania, ponieważ jest przedsiębiorcą
działającym na rynku budownictwa kolejowego oraz potencjalnym wykonawcą niniejszego zamówienia. W przypadku
zatem złożenia atrakcyjnej pod względem cenowym i jakościowym oferty ma realną możliwość uzyskania niniejszego
zamówienia publicznego. Jednak wskutek działań i zaniechań Zamawiającego, Odwołujący może ponieść szkodę w
postaci braku możliwości złożenia oferty w niniejszym postępowaniu. Zamawiający ukształtował bowiem postanowienia
SW Z (w tym projektu umowy) w sposób wadliwy i niekonkurencyjny. Postanowienia SW Z zaskarżone w niniejszym
odwołaniu utrudniają Odwołującemu dostęp do niniejszego zamówienia, tj. opracowanie oraz złożenie korzystnej i
konkurencyjnej oferty, a w konsekwencji uzyskanie niniejszego zamówienia publicznego.
Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 1) lit. a) ustawy Pzp.
Informację stanowiącą podstawę dla wniesienia odwołania Odwołujący uzyskał w dniu 18 października 2024 r. (publikacja
ogłoszenia o zamówieniu i dokumentacji postępowania). W związku z powyższym odwołanie wniesione w dniu
28 października 2024 r. należy uznać za wniesione w wymaganym zgodnie z ustawą Pzp terminie.
Wpis od odwołania w kwocie 20 000,00 złotych (dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) został uiszczony przelewem
na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania
Zamawiającemu oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.
Zamawiający pismem z dnia 7 listopada 2024 r. złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o oddalenie odwołania w
całości.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego w sprawie KIO 3978/24 w ustawowym terminie po stronie Odwołującego
zgłosił wykonawca Torhamer Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni. Strony nie zgłosiły zastrzeżeń co do skuteczności
przystąpienia ani opozycji przeciw przystąpieniu do postępowania odwoławczego, w związku z czym Izba stwierdziła
skuteczność przystąpienia do postępowania odwoławczego zgłoszonego przez Torhamer Sp. z o.o. po stronie
Odwołującego.
Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz
oświadczeń, a także stanowisk, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu nie została wypełniona żadna z przesłanek
skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane
merytorycznie.
Izba ustaliła ponadto, że Odwołujący wykazał przesłanki skorzystania ze środków ochrony prawnej zgodnie z art. 505
ust. 1 ustawy Pzp.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, załączone do odpowiedzi na
odwołanie oraz przedłożone przez Odwołującego na posiedzeniu.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Biorąc pod uwagę stanowiska Stron, uczestnika postępowania odwoławczego oraz zgromadzony materiał dowodowy,
Izba uznała, że oba odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie i podlegały oddaleniu.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny obu postępowań o udzielenie zamówienia:
KIO 3975/24
W pkt 5.1.3 ogłoszenia o zamówieniu wskazano:
„Szacowany okres obowiązywania
Okres obowiązywania: 12 Miesiące”.
W pkt 3 IDW podano, że:
„3. OKRES REALIZACJI ZAMÓWIENIA
Okres realizacji Zamówienia: 12 miesięcy od dnia podpisania Umowy. Harmonogram realizacji poszczególnych etapów
określono w Warunkach Umowy - zgodnie z § 4 Warunków Umowy, znajdujących się w Tomie II SWZ”.
W § 4 ust. 1-3 Wzoru umowy wskazano, że:
„Terminy realizacji Umowy
1. Przedmiot Umowy, Wykonawca wykona zgodnie z terminami określonymi w Umowie, w terminach wskazanych w
HRF, a w szczególności w niżej wskazanych terminach nastąpi: zakończenie wszystkich Robót, stwierdzone
dokonaniem przez Zamawiającego Ostatniego Odbioru Końcowego, w tym przekazanie Zamawiającemu kompletnej
dokumentacji powykonawczej: 12 miesięcy od dnia podpisania Umowy.
2. Wykonawca zapewnia, że terminy, o których mowa w ust. 1, uwzględniają wszelkie prace konieczne do prawidłowego,
terminowego i kompletnego wykonania przedmiotu Umowy i są one w pełni możliwe do dotrzymania przy uwzględnieniu
zakresu przedmiotu Umowy i uwarunkowań opisanych w SWZ, z zastrzeżeniem treści § 9.
3. Dla Umowy ustanawia się następujące Etapy, które Wykonawca zobowiązany jest wykonać w następujących
terminach:
Warunki Umowy dla przetargu nieograniczonego na zaprojektowanie i wykonanie robót w ramach zadania pn.
Opracowanie dokumentacji projektowej i wykonanie robót budowlanych w ramach zadania „Prace na linii kolejowej nr 61
na odcinku Częstochowa Stradom- Fosowskie”
• ETAP I – uzyskanie PnB - 5 miesięcy od dnia podpisania Umowy
• ETAP II – wykonanie analiz i ekspertyz dla obiektów inżynieryjnych objętych zakresem rzeczowym – 5 miesięcy od dnia
podpisania Umowy
• ETAP III – zaawansowanie finansowe o wartości nie mniejszej niż 50 % wynagrodzenia netto o którym mowa w § 3 ust.
1– 7 miesięcy od dnia podpisania Umowy
• ETAP IV – oddanie do eksploatacji przejścia rozjazdowego w stacji Blachownia – 3 miesiące od zakończenia ETAPU I
Etap V – pozostałe prace wraz z wykonaniem wszelkich niezbędnych odbiorów - 12 miesięcy od dnia podpisania
umowy”.
Zgodnie z § 29 ust. 1, 2 i 9 Wzoru umowy:
„Rękojmia za Wady i gwarancja jakości
1. Wykonawca ponosi odpowiedzialność względem Zamawiającego z tytułu rękojmi za Wady rezultatów Robót będących
przedmiotem Umowy oraz zastosowanych Materiałów i Urządzeń, z wyjątkiem Materiałów i Urządzeń przekazanych
przez Zamawiającego, na zasadach określonych w k.c., przy czym okres odpowiedzialności Wykonawcy z tytułu rękojmi
za wady wynosi 72 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 9.
2. Wykonawca ponosi odpowiedzialność względem Zamawiającego z tytułu gwarancji jakości, przy czym okres
odpowiedzialności Wykonawcy z tytułu gwarancji wynosi 72 miesięcy. Gwarancją objęta jest całość rezultatów Robót
wykonanych na podstawie Umowy oraz zastosowane Materiały i Urządzenia, bez względu na to, czy zostały wykonane
bezpośrednio przez Wykonawcę czy osoby trzecie, którymi posłużył się on przy wykonywaniu Umowy, z zastrzeżeniem
ust. 9.
9. Okres odpowiedzialności Wykonawcy za Wady przedmiotu Umowy z tytułu rękojmi i gwarancji rozpoczyna swój bieg
od dnia wskazanego w Protokole Ostatniego Odbioru Końcowego lub Protokole Odbioru Końcowego danej części Robót
lub Odcinka lub części Robót niebędącej Odcinkiem, jeżeli takie były przeprowadzone, a w przypadku częściowego
odstąpienia od Umowy przez którąkolwiek ze stron, dla zakresu nieobjętego takim odstąpieniem, od dnia złożenia
oświadczenia o odstąpieniu - i trwa przez okres 72 miesięcy. Jeżeli wystąpienie Wady, w tym jej usuwanie, spowoduje
konieczność wyłączenia części przedmiotu Umowy z Warunki Umowy dla przetargu nieograniczonego na
zaprojektowanie i wykonanie robót w ramach zadania pn. Opracowanie dokumentacji projektowej i wykonanie robót
budowlanych w ramach zadania „Prace na linii kolejowej nr 61 na odcinku Częstochowa Stradom- Fosowskie” Strona
107 z 191 eksploatacji, okres gwarancji w stosunku do tej części ulegnie przedłużeniu o czas takiej przerwy”.
W pkt 2.2.2 PFU „Opis stanu istniejącego” podano, że: „Zamawiający wraz z PFU udostępnia jako dokumenty wiążące
Wykonawcę: 1) Wyniki badań podtorza i podłoża gruntowego wykonane przez Zamawiającego w załączniku nr 1 do
niniejszego PFU”.
KIO 3978/24
W pkt 5.1.3 ogłoszenia o zamówieniu wskazano:
„Szacowany okres obowiązywania
Okres obowiązywania: 12 Miesiące”.
W pkt 3 IDW podano, że:
„3. OKRES REALIZACJI ZAMÓWIENIA
Okres realizacji Zamówienia: 12 miesięcy od daty zawarcia umowy zgodnie z § 4 Warunków Umowy, znajdujących się w
Tomie II SWZ”.
W § 4 ust. 1-3 Wzoru umowy wskazano, że:
„Terminy realizacji Umowy
1. Przedmiot Umowy, Wykonawca wykona zgodnie z terminami określonymi w Umowie, w terminach wskazanych w
HRF, a w szczególności w niżej wskazanych terminach nastąpi:
1) zakończenie wszystkich Robót (z zastrzeżeniem punktu poniżej), stwierdzone dokonaniem przez Zamawiającego
Ostatniego Odbioru Końcowego, w tym przekazanie Zamawiającemu kompletnej dokumentacji powykonawczej oraz,
dostarczenie Zamawiającemu kompletu dokumentów związanych z procesem certyfikacji - 12 miesięcy od daty zawarcia
Umowy,
2) dostarczenie Zamawiającemu zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji podsystemu strukturalnego „Sterowanie –
urządzenia przytorowe”, zgodnie z Ustawą o transporcie kolejowym – nie dłużej niż w ciągu 8 (ośmiu) miesięcy od daty
dokonania przez Zamawiającego Ostatniego Odbioru Końcowego.
2. Wykonawca zapewnia, że terminy, o których mowa w ust. 1, uwzględniają wszelkie prace konieczne do prawidłowego,
terminowego i kompletnego wykonania przedmiotu Umowy i są one w pełni możliwe do dotrzymania przy uwzględnieniu
zakresu przedmiotu Umowy i uwarunkowań opisanych w SWZ, z zastrzeżeniem treści § 9.
3. Dla Umowy ustanawia się następujące Etapy, które Wykonawca zobowiązany jest wykonać w następujących
terminach:
1) 3 miesiące od dnia zawarcia Umowy- ostateczne zatwierdzenie projektów budowlanych i wykonawczych niezbędnych
do realizacji zakresu rzeczowego;
2) 6 miesięcy od dnia zawarcia Umowy – zakończenie robót na obiekcie inżynieryjnym w km 65,577;
3) 6 miesięcy od dnia zawarcia Umowy- zaakceptowane Roboty o wartości nie mniejszej niż 30% wynagrodzenia netto o
którym mowa w § 3 ust. 2;
4) 12 miesięcy od dnia zawarcia Umowy – zakończenie Robót (dokonanie Ostatniego Odbioru Końcowego)”.
Zgodnie z § 29 ust. 1, 2 i 9 Wzoru umowy:
„Rękojmia za Wady i gwarancja jakości
1. Wykonawca ponosi odpowiedzialność względem Zamawiającego z tytułu rękojmi za Wady rezultatów Robót będących
przedmiotem Umowy oraz zastosowanych Materiałów i Urządzeń, z wyjątkiem Materiałów i Urządzeń przekazanych
przez Zamawiającego, na zasadach określonych w k.c., przy czym okres odpowiedzialności Wykonawcy z tytułu rękojmi
za wady wynosi 72 miesiące, z zastrzeżeniem ust. 9.
2. Wykonawca ponosi odpowiedzialność względem Zamawiającego z tytułu gwarancji jakości, przy czym okres
odpowiedzialności Wykonawcy z tytułu gwarancji wynosi 72 miesiące. Gwarancją objęta jest całość rezultatów Robót
wykonanych na podstawie Umowy oraz zastosowane Materiały i Urządzenia, bez względu na to, czy zostały wykonane
bezpośrednio przez Wykonawcę czy osoby trzecie, którymi posłużył się on przy wykonywaniu Umowy, z zastrzeżeniem
ust. 9.
9. Okres odpowiedzialności Wykonawcy za Wady przedmiotu Umowy z tytułu rękojmi i gwarancji rozpoczyna swój bieg
od dnia wskazanego w Protokole Ostatniego Odbioru Końcowego lub Protokole Odbioru Końcowego danej części Robót
lub Odcinka lub części Robót niebędącej Odcinkiem, jeżeli takie były przeprowadzone, a w przypadku częściowego
odstąpienia od Umowy przez którąkolwiek ze stron, dla zakresu nieobjętego takim odstąpieniem, od dnia złożenia
oświadczenia o odstąpieniu - i trwa przez okres 72 miesięcy. Jeżeli wystąpienie Wady, w tym jej usuwanie, spowoduje
konieczność wyłączenia części przedmiotu Umowy z eksploatacji, okres gwarancji w stosunku do tej części ulegnie
przedłużeniu o czas takiej przerwy”.
W pkt 2.2.2 PFU „Opis stanu istniejącego” podano, że: „Zamawiający wraz z PFU udostępnia jako dokumenty wiążące
Wykonawcę: 1) Wyniki badań podtorza i podłoża gruntowego wykonane przez Zamawiającego w załączniku nr 1 do
niniejszego PFU”.
Zgodnie z art. 99 ust. 1-4 ustawy Pzp:
1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i
zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
2. Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy
te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług
lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich
istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego
wartości i celów.
3. Do opisu przedmiotu zamówienia stosuje się nazwy i kody określone we Wspólnym Słowniku Zamówień.
4. Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w
szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który
charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić
do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.
Wedle art. 16 ustawy Pzp, Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1)zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2)przejrzysty;
3)proporcjonalny.
Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp, do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz
uczestników konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień
publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061), jeżeli
przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast za art. 5681 kc zaznaczyć trzeba, że jeżeli określony przez sprzedawcę lub producenta termin przydatności
rzeczy do użycia kończy się po upływie dwóch lat od dnia wydania rzeczy kupującemu, sprzedawca odpowiada z tytułu
rękojmi za wady fizyczne tej rzeczy stwierdzone przed upływem tego terminu. Przepis art. 568 § 6 stosuje się.
Jednocześnie, wedle art. 638 kc:
§ 1. Do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Odpowiedzialność
przyjmującego zamówienie jest wyłączona, jeżeli wada dzieła powstała z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym
przez zamawiającego.
§ 2. Jeżeli zamawiającemu udzielono gwarancji na wykonane dzieło, przepisy o gwarancji przy sprzedaży stosuje się
odpowiednio.
Nadto, jak wskazuje art. 656 § 1 kc, do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub
wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi
za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem
obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło.
Zgodnie też z art. 558 § 1 kc, strony mogą odpowiedzialność z tytułu rękojmi rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć. Jeżeli
kupującym jest konsument, ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi jest dopuszczalne tylko w
przypadkach określonych w przepisach szczególnych.
Poza tym w art. 3531 kc wskazano, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania,
byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia
społecznego.
Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w odwołaniach w sprawach o sygn. akt: KIO 3975/24 i KIO 3978/24 w
pierwszej kolejności Izba zwróciła uwagę, że istotne podobieństwa pomiędzy zarzutem nr 1 w odwołaniu w sprawie KIO
3975/24 a zarzutem nr 1 w sprawie KIO 3978/24, tak samo jak pomiędzy zarzutem nr 2 w odwołaniu w sprawie KIO
3975/24 a zarzutem nr 2 w sprawie KIO 3978/24, pozwalają na przedstawienie wspólnej argumentacji dla obu odwołań.
Zarówno treść zarzutów, jak i argumentacji Odwołującego w odwołaniu i na rozprawie w obu sprawach była zasadniczo
identyczna. Stąd dla Izby brak jest powodów dla powielania tożsamych ustaleń kolejno dla obu odwołań, a za
uzasadnione uznano zawarcie wspólnej oceny zarzutów, z zaznaczeniem ewentualnych uwag właściwych tylko
jednemu z dwóch odwołań, gdy zajdzie taka potrzeba.
Zarzut nr 1 (KIO 3975/24 oraz KIO 3978/24)
Naruszenie art. 99 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez ustalenie terminu wykonania zamówienia (12
miesięcy od dnia zawarcia umowy) oraz jego poszczególnych Etapów z pominięciem wymagań i okoliczności mających
wpływ na czas realizacji, co powoduje, że realizacja zamówienia w wyznaczonym terminie nie będzie możliwa oraz
stanowi naruszenie zasady proporcjonalności i zasady uczciwej konkurencji.
W zakresie postawionych w obu odwołaniach zarzutów nr 1, Odwołujący podnosił, iż terminy realizacji zamówienia i jego
poszczególnych Etapów ustalone przez Zamawiającego nie są możliwe do dotrzymania. Odwołujący wyjaśnił, że zakres
zamówienia oraz odpowiedzialności w okresie rękojmi i gwarancji powoduje konieczność wykonania badań
geotechnicznych oraz opracowanie projektu geotechnicznego w odniesieniu do całego odcinka linii kolejowej nr 61 (KIO
3975/24) i nr 144 (KIO 3978/24). Zdaniem Odwołującego, wykonanie wiarygodnych badań geotechnicznych oraz
opracowanie dokumentacji projektowej w oparciu o ich wyniki, a następnie realizacja usług i robót, nie są możliwe
w terminie wyznaczonym przez Zamawiającego (12 miesięcy). Odwołujący upatrywał więc zasadności wydłużenia
terminów realizacji obu zamówień w konieczności wykonania badań geotechnicznych na ww. odcinkach linii kolejowych,
których wykonanie zajmuje co najmniej 6 miesięcy. W konsekwencji nie będzie również możliwe wykonanie pozostałych
Etapów i zakończenie inwestycji w terminach zakreślonych przez Zamawiającego.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, na co zresztą zwrócił uwagę Odwołujący, że w obu przypadkach,
Zamawiający w dokumentacji poinformował, że udostępnia Wyniki badań podtorza i podłoża gruntowego wykonane przez
Zamawiającego jako dokumenty wiążące Wykonawcę (vide pkt 2.2.2 „Opis stanu istniejącego” PFU).
Odwołujący nie wyjaśnił w sposób dla Izby przekonujący, dlaczego w takich okolicznościach niezbędnym jest ponowne
wykonanie badań, których okres sporządzenia oszacował Odwołujący na sześć miesięcy. Za wystarczające w tym
względzie nie może zostać subiektywne przekonanie Odwołującego. Co prawda w odwołaniu w sprawie KIO 3975/24
Odwołujący cytował pojedyncze zapisy udostępnionych przez Zamawiającego wyników badań oraz wniosków, jednakże
w treści odwołania próżno szukać jakiejkolwiek polemiki z podanymi wynikami, czy choćby komentarza Odwołującego w
stosunku do zamieszczonych cytatów. Odwołujący nie tłumaczy, dlaczego podane informacje mogłyby prowadzić
do konieczności ponownego zweryfikowania podtorza i podłoża gruntowego. Dopiero w trakcie rozprawy Odwołujący
próbował zakwestionować sposób wykonania badań Zamawiającego (częstotliwość odwiertów wzdłuż linii kolejowej w
zależności od podłoża) poprzez złożenie dowodu w postaci wytycznych badań podłoża gruntowego dla potrzeb budowy i
modernizacji infrastruktury kolejowej Igo-1, co należy uznać za argumentację nieznaną odwołaniu i podlegającą
pominięciu. Jednocześnie, z samego wskazania w badaniach załączonych przez Zamawiającego, że otrzymane wyniki
należy poddać szczegółowej analizie, absolutnie nie można wywodzić, że taka analiza musi sprowadzać się do
ponownego wykonania badań.
Odwołujący zwrócił nadto uwagę, że w przypadku badań dotyczących linii kolejowej nr 61, pominięto punkt w km
168+300 oraz odcinek od km 174+900 do km 175+100 (strefy przejściowe przejazdów) oraz odcinek od km 168+400 do
km 169+100 – stacja Pludry oraz odcinek od km 175+800 do km 176+700 – stacja Fosowskie. Niemniej to spostrzeżenie
Odwołującego nie prowadzi do jakiejkolwiek konkluzji. Z kolei jak wyjaśniał w odpowiedzi na odwołanie Zamawiający nie
miał on obowiązku wykonania badań na całej długości odcinka LK 61. Natomiast aktualny stan techniczny torów linii
kolejowej nr 61 na odcinku od km 117,220 do km 166,600, oceniony na podstawie ostatniego przeprowadzonego badania
diagnostycznego, jest właściwy, a na wskazanym odcinku nie stwierdzono usterek, takich jak nierówności toru, czy
przekrzywienia. Na fragmentach, gdzie nie przeprowadzono badań nośności podtorza, nie zaistniały przesłanki
wymagające wprowadzenia ograniczeń prędkości (na potwierdzenie czego do odpowiedzi na odwołanie załączył pismo
IZ10INSA.2160.48.8.2024.OW). Jak również uzasadnił Zamawiający, zakres przeprowadzonych badań geotechnicznych
wynika z opracowanej listy punktów badawczych, obejmujących odcinki, na których geometria toru pozwala na
zwiększenie prędkości pociągów oraz miejsca potencjalnie słabe, gdzie zidentyfikowano problemy podczas eksploatacji
linii kolejowej. Wobec braku przeciwnej argumentacji ze strony Odwołującego w treści odwołania, nie sposób w ocenie
Izby kwestionować powodów, dla których przeprowadzono taki, a nie inny (w domyśle szerszy) zakres badań.
W ocenie Izby Odwołujący przyjął więc, z punktu widzenia przedstawionej w odwołaniu argumentacji, błędne założenie o
konieczności wykonania badań geotechnicznych, których okres wykonania determinował wniosek Odwołującego
o wydłużenie terminu realizacji obu zamówień.
Należy przypomnieć, że co do zasady, każdy opis przedmiotu zamówienia prowadzi w pewnym stopniu do ograniczenia
konkurencji. Za niedopuszczalne przy opisywaniu przedmiotu zamówienia uznać należy natomiast preferowanie lub
wprost wskazywanie na konkretnego wykonawcę, które skutkuje jednocześnie niemożnością złożenia oferty zgodnej z
tak sformułowanym opisem przedmiotu zamówienia przez wykonawcę innego niż preferowany. Zapisami eliminującymi
określonych wykonawców będą zaś takie, które w sposób inny niż odpowiadający zobiektywizowanym i rzeczywistym
potrzebom zakupowym zamawiającego związanym z realizacją przypisanych mu zadań, prowadzą do niemożności
złożenia oferty przez określone grupy wykonawców (za: red. H. Nowak, M. Winiarz, Prawo Zamówień Publicznych.
Komentarz, Wydanie II, Warszawa 2023). Innymi słowy, obiektywne, uzasadnione, oraz niedyskryminujące potrzeby
zamawiającego, które służą uzyskaniu zamierzonego celu, prowadzącemu do realizacji tych potrzeb, mogą
usprawiedliwiać ograniczenie kręgu potencjalnych wykonawców. Oznacza to, że zamawiający, opisując przedmiot
zamówienia nie może pomijać nadrzędnych zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców,
przejrzystości i proporcjonalności. Przestrzeganie tych zasad nie przeczy temu, że zamawiający nie jest obowiązany do
takiego formułowania wymagań w opisie przedmiotu zamówienia, aby umożliwić wszystkim wykonawcom
funkcjonującym na rynku ubieganie się o udzielenie zamówienia, a tym samym złożenie oferty. Zarazem to na
wykonawcy spoczywa ciężar dowodu, że wymagania określone w opisie przedmiotu zamówienia nie wynikają ze
zobiektywizowanych (rzeczywistych) potrzeb zamawiającego.
Tymczasem Odwołujący nie tłumaczy też, w jaki sposób ustalenie terminu realizacji zamówień (i ich poszczególnych
etapów) przez Zamawiającego może doprowadzić do ograniczenia konkurencji, czy też dlaczego takie zapisy
uprzywilejowują innych wykonawców. Stąd też, nieprzekonujące i niewykazane dla Izby okazały się twierdzenia
Odwołującego o obowiązkowym wykonaniu badań geotechnicznych całych odcinków linii kolejowych nr 61 i nr 144, co
uzasadniałoby potrzebę wydłużenia terminu realizacji poszczególnych etapów zamówienia. Polemika (o dużym stopniu
subiektywności w tym przypadku) Odwołującego z tak wyznaczonymi terminami nie może więc zostać uznana
za wystarczającą do uwzględnienia żądań zawartych w odwołaniu. W konsekwencji zarzut nr 1 zarówno w sprawie KIO
3975/24, jak i w sprawie KIO 3978/24 podlegał oddaleniu.
Zarzut nr 2 (KIO 3975/24 oraz KIO 3978/24)
Naruszenie art. 5681 k.c. w zw. z art. 638 k.c. i art. 656 § 1 k.c. oraz art. 558 § 1 k.c. w zw. z art. 353 (1) w zw. z art. 8
oraz art. 99 ust. 1-4 w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez ustalenie okresu rękojmi i gwarancji (72 miesiące) w sposób
nieadekwatny i nieproporcjonalny do rodzaju i zakresu robót oraz usług stanowiących przedmiot niniejszego zamówienia.
Odwołujący w tym kontekście w obu odwołaniach (jednolita argumentacja) podnosił między innymi, że Zamawiający
wyznaczył okres rękojmi i gwarancji w sposób sprzeczny z charakterem i zakresem zlecanych robót. Odwołujący
wyjaśniał, że Zamawiający zamierza osiągnąć w ten sposób trwałe efekty prac przez okres 72 miesięcy, nie biorąc pod
uwagę czasowego charakteru zleconych prac (okresu technicznej „żywotności” robót). Dla Odwołującego oznacza to, że
w okresie rękojmi i gwarancji Wykonawca będzie powtarzał roboty stanowiące pierwotne zlecenie, tj. kolejne roboty
polegające na mechanicznym podbiciu torów umożliwią czasowe osiągnięcie parametrów prędkości założonych przez
Zamawiającego. Jak bowiem podnosił Odwołujący, nie jest możliwe zapewnienie parametrów założonych przez
Zamawiającego przez okres rękojmi i gwarancji ustalony w dokumentacji postępowania. Natomiast konieczność
cyklicznego powtarzania w ramach rękojmi i gwarancji zakresu robót jest sprzeczna z istotą tych instytucji, jakim jest
usuwanie wad i usterek ujawnionych w wykonanych robotach. W ocenie Odwołującego, Zamawiający nie może
oczekiwać od Wykonawcy utrzymania w ramach rękojmi i gwarancji odpowiedniego stanu technicznego linii kolejowej w
sytuacji, gdy po upływie 6 miesięcy z przyczyn obiektywnych nastąpi obniżenie parametrów prędkości uzyskanych
wskutek mechanicznego podbicia torów. Odwołujący przypominał, że Zamawiający w poprzednio prowadzonych
postępowaniach ustalał znacznie krótsze okresy rękojmi i gwarancji w odniesieniu do analogicznych zakresów robót, tj. w
przedziale 12-36 miesięcy.
Nie powielając poczynionych przy zarzucie nr 1 uwag Izby odnośnie uzasadnionych potrzeb zamawiającego przy
sporządzaniu opisu przedmiotu zamówienia, należy jedynie wskazać, że mają one rzecz jasna zastosowanie również w
tym przypadku. Stąd też w ocenie Izby, argumenty podnoszone przez Odwołującego, prowadzą zasadniczo do wniosku,
że ustalony okres rękojmi i gwarancji jest niewygodny dla Odwołującego a nie, że w ten sposób w obu postępowaniach
zostanie ograniczona konkurencja. Podnoszenie zarzutów wobec zapisów SW Z powinno w swojej istocie prowadzić
do wykreślenia niezgodnych postanowień z przepisami ustawy Pzp. Nie chodzi tu o wprowadzenie do dokumentacji
postępowania rozwiązań, które preferowane będą przez Odwołującego. Izba zauważa przy tym, że stanowisko
Odwołującego w zakresie tego zarzutu nie zostało jakkolwiek poparte przedłożeniem dowodów. Tym samym twierdzenia
Odwołującego co do tego, że Zamawiający wyznaczył okres rękojmi i gwarancji w sposób sprzeczny z charakterem
i zakresem zlecanych robót, należy w ocenie Izby potraktować za opinie własne, niemające obiektywnego potwierdzenia,
stąd nie mogą pełnić przesądzającej roli w ocenie zarzutu. Jednocześnie Odwołujący powołując się na okoliczność
wyznaczania krótszych okresów rękojmi i gwarancji w uprzednio prowadzonych przez Zamawiającego postępowaniach
o analogicznym przedmiocie zamówienia, nie podał przy tym konkretnej nazwy postępowania, w którym ustalono właśnie
krótszy okres.
Zarazem za uzasadnioną uzyskaniem oczekiwanego efektu, gwarantującego zaspokojenie określonych potrzeb, Izba
uznała argumentację przekazaną przez Zamawiającego w odpowiedzi na odwołanie. Argumentacja ta sprowadzała się
do podkreślenia potrzeby zapewnienia gwarancji jakości i trwałości infrastruktury oraz dłuższej kontroli efektów
wykonanych prac z uwagi na specyfikę przedmiotu obu zamówień, którym to celom służyć ma wyznaczenie 72-
miesięcznego okresu rękojmi i gwarancji. Zamawiający również wskazywał, że dłuższy okres rękojmi nie wykracza poza
ramy uczciwej konkurencji, ponieważ wykonawcy mogą przewidzieć i wkalkulować w ofertę koszty związane
z ewentualnymi naprawami czy przeglądami. Biorąc pod uwagę rozkład ciężaru dowodu, brak jest więc powodów, dla
których w tym przypadku za przekonujące Izba miała nie uznać stanowiska Zamawiającego co do powodów postawienia
takich wymogów. Tym samym, w ocenie Izby, podniesiony w obu odwołaniach zarzut nr 2 nie zasługiwał
na uwzględnienie.
Mając powyższe uwagi na względzie, w ocenie składu orzekającego zarzuty przedstawione w obu odwołaniach nie
zasługiwały na uwzględnienie, stąd odwołania w sprawach KIO 3975/24 i KIO 3978/24 podlegały oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu
o przepisy § 8 ust. 2 w zw. z § 5 pkt 1) rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania
odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
Przewodniczący:…………………………..
…………………………..
…………………………..