KIO 4163/24
National Appeal Chamber (KIO)2024-12-03
Case number
KIO 4163/24
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2024-12-03
Type
wyrok
Judges
Małgorzata Matecka
Judgment text
Sygn. akt: KIO 4163/24
WYROK
Warszawa, dnia 3 grudnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Małgorzata Matecka
Agata Mikołajczyk
Maksym Smorczewski
Protokolant:Adam Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu8 listopada 2024 r.
przez wykonawcę: SPIE Stangl Technik Sp. z o.o. z siedzibą w Świdnicyw postępowaniu prowadzonym przez
Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa - Generalnego
Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie
przy udziale wykonawcy Elektromex Sp. z o. o. z siedzibą w Kępnie - uczestnika po stronie zamawiającego
orzeka:
1.Oddala odwołanie.
2.Kosztami postępowania obciąża odwołującego i:
2.1.zalicza do kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2.zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset
złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………….
………………………..
……………………….
Sygn. akt: KIO 4163/24
Uzasadnienie
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu prowadzi w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa -
Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie (dalej: „Zamawiający”), na podstawie
przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”), postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą „Konserwacja i naprawa urządzeń sygnalizacji świetlnych, znaków
aktywnych oraz oświetlenia drogowego na terenie administrowanym przez GDDKiA O/Poznań” (dalej: „Postępowanie”).
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 1 lipca 2024 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod nr
2024/S 126- 389496.
I. W dniu 8 listopada 2024 r. wykonawca SPIE Stangl Technik Sp. z o.o. z siedzibą w Świdnicy (dalej: „Odwołujący”)
wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec czynności Zamawiającego w postaci wykluczenia
Odwołującego z Postępowania w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp oraz odrzucenia ofert częściowych
Odwołującego dla części II-VIII zamówienia, na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 ppkt a) ustawy Pzp, jak również wyboru
oferty wykonawcy „Firma Raszewski i Syn R.R.”, jako najkorzystniejszej dla wykonania Części V - Rejon Konin,
unieważnienia postępowania dla Części VII - Rejon Nowy Tomyśl oraz wyboru oferty Konsorcjum Zakład Budowy i
Konserwacji Ruchu Drogowego J.W. (Lider Konsorcjum), ZUBERD Zakład Urządzeń Bezpieczeństwa Ruchu
Drogowego R.W. (Partner Konsorcjum), jako najkorzystniejszej dla wykonania Części VIII Rejonu Środa Wielkopolska;
mimo że Odwołujący nie podlegał wykluczeniu, jego oferty nie powinny zostać odrzucone, a ponadto dla części V, VII i VIII
jego oferty częściowe powinny zostać wybrane jako oferty najkorzystniejsze.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 109 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 125 ust. 1 i 3 ustawy Pzp oraz:
a)art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp;
b)Instrukcji wypełnienia JEDZ/ESPD ustawy Pzp 2019 (wersji z dnia 29.04.2022), zwanej dalej „Instrukcją”, w zw.
z art. 93 ust. 1 Konstytucji RP, art. 7 Konstytucji RP oraz Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE)
2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiającego standardowy formularz jednolitego europejskiego
dokumentu zamówienia, zwanego dalej „Rozporządzeniem Wykonawczym”;
poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że pytanie zawarte w Części III: Podstawy wykluczenia lit. C ppkt
„Rozwiązanie umowy przed czasem, odszkodowania lub inne porównywalne sankcje” formularza JEDZ,
składanego wraz z ofertą wykonawcy, dotyczy każdego przypadku przedwczesnego rozwiązania umowy z
zamawiającym. Tymczasem pytanie to dotyczy wyłącznie takich przypadków rozwiązania umowy, które mogłyby
skutkować wykluczeniem wykonawcy w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp;
2)[zarzut ewentualny na wypadek nieuwzględnienia zarzutu z pkt 1] art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp poprzez jego
niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Odwołującemu można zarzucić niedbalstwo lub lekkomyślność przy
wprowadzeniu Zamawiającego w błąd, mimo iż wypełnił on formularz JEDZ zgodnie z Instrukcją, a tym samym
nie jest winny wprowadzenia Zamawiającego w błąd, a ponadto informacja ta nie mogła mieć istotnego wpływu na
decyzję Zamawiającego.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności:
a)wykluczenia Odwołującego z Postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp,
b)odrzucenia ofert częściowych Odwołującego dla Części II-VIII zamówienia na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit
a) ustawy Pzp,
c)wyboru oferty wykonawcy „Firma Raszewski i Syn R.-.” jako najkorzystniejszej dla wykonania Części V – Rejon
Konin,
d)unieważnienia Postępowania dla Części VII - Rejon Nowy Tomyśl, oraz
e)wyboru oferty Konsorcjum Zakład Budowy i Konserwacji Ruchu Drogowego J.W. (Lider Konsorcjum), ZUBERD
Zakład Urządzeń Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego R.W. (Partner Konsorcjum), jako najkorzystniejszej dla
wykonania Części VIII Rejon Środa Wielkopolska;
2)powtórzenia czynności w postaci przeprowadzenia ponownej oceny ofert wykonawców dla części V, VII i VIII
zamówienia, w tym z uwzględnieniem oferty Odwołującego.
II. Pismem z dnia 27 listopada 2024 r. Zamawiający udzielił odpowiedzi na odwołanie. Zamawiający uznał zarzuty
odwołania za niezasadne i wniósł o jego oddalenie.
III. Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosili:
1)wykonawca Elektromex Sp. z o. o. z siedzibą w Kępnie,
2)podmiot Elektroinstalacje W.R. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba uznała, że podmiot Elektroinstalacje W.R. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim nie zgłosił skutecznie przystąpienia
do postępowania odwoławczego. Ww. podmiot został wskazany jako zgłaszający przystąpienie do postępowania
odwoławczego zarówno w zgłoszeniu przystąpienia przekazanym na elektroniczną skrzynkę podawczą Urzędu
Zamówień Publicznych, jak i załączonym do niego piśmie. Jak natomiast wynika z dokumentacji Postępowania oraz
stanowiska Zamawiającego przedstawionego na posiedzeniu z udziałem stron ww. podmiot nie złożył w Postępowaniu
samodzielnie oferty, lecz wspólnie z innym podmiotem (Elektroinstalacje Rudowicz S.C K.R. K.R.).Uprawnienie do
zgłoszenia przystąpienia przysługiwało zatem łącznie wykonawcom wspólnie ubiegającym się o udzielenie zamówienia,
a nie tylko jednemu z podmiotów wchodzących w skład konsorcjum. Ponadto, z pisma zawierającego zgłoszenie
przystąpienia, jak i informacji przekazanych przez Zamawiającego, wynika, że informacja o wniesieniu odwołania wraz z
jego kopią została przekazana wykonawcom w dniu 8 listopada 2024 r. (piątek). W związku z tym termin na zgłoszenie
przystąpienia do postępowania odwoławczego upłynął w dniu 12 listopada 2024 r. (11 listopada, który w tym roku wypadł
w poniedziałek, to dzień ustawowo wolny od pracy). Zgodnie bowiem z przepisem art. 525 ust. 1 ustawy Pzp wykonawca
może zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego w terminie 3 dni od dnia otrzymania kopii odwołania,
wskazując stronę, do której przystępuje, i interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść strony, do której przystępuje.
Zgłoszenie przystąpienia ww. podmiotu wpłynęło do Prezesa Izby w dniu 13 listopada 2024 r., a zatem z przekroczeniem
ustawowego terminu na dokonanie tej czynności.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Odwołujący złożył w Postępowaniu ofertę dla Części II – VIII.
W dokumencie JEDZ Odwołującyw części III Podstawy wykluczenia lit. C „Podstawy związane z niewypłacalnością,
konfliktem interesów lub wykroczeniami zawodowymi” pkt „rozwiązanie umowy przed czasem, odszkodowania lub inne
porównywalne sankcje” na pytanie „Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie
zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie
koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne
sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?” (dalej jako: „Pytanie JEDZ”) udzielił odpowiedzi „Nie”.
Pismem z dnia 9 października 2024 r. Zamawiający, działając na podstawie art. 223 ust 1 ustawy Pzp, wezwał
Odwołującego do wyjaśnienia treści złożonej oferty. W piśmie tym Zamawiający wskazał: „Zgodnie z dokumentami
złożonymi w postępowaniu tj.: „Jedz” Wykonawca nie wskazał w Części III: Podstawy wykluczenia lit. C ppkt.
„Rozwiązanie umowy przed czasem, odszkodowania lub inne porównywalne sankcje” iż nienależycie wykonywał
umowę. Zamawiający powziął informację, iż wykonawca niewłaściwie wykonywał umowę nr. 126/Z-2/2023 gdzie
Zamawiającym była GDDKiA Oddział w Gdańsku. Zgodnie z informacjami przedmiotowa umowa została wypowiedziana
w dniu 14.02.2024. w związku z powyższym Zamawiający prosi o wyjaśnienie rozbieżności.”
Odwołujący nie udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie Zamawiającego.
W dniu 29 października 2024 r. Zamawiający doręczył Odwołującemu:
-Zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej w Części II Rejon Gniezno,
-Zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej w Części III Rejon Kalisz,
-Zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej w Części IV Rejon Kępno,
-Zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej w Części V Rejon Konin,
-Zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej w Części VI Rejon Leszno,
-Informację o unieważnieniu Postepowania w Części VII Rejon Nowy Tomyśl,
-Zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej w Części VIII Rejon Środa Wielkopolska.
W ww. Zawiadomieniach oraz Informacji Zamawiający poinformował o wykluczeniu Odwołującego z Postępowania na
podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp oraz o odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit.
a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Zamawiający przedstawił następujące uzasadnienie:
„Uzasadnienie prawne:
226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10) ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez
wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia.
Uzasadnienie faktyczne:
Zamawiający odrzucił ofertę wykonawcy, gdyż została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu.
Zamawiający wyklucza wykonawcę na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10) ustawy Pzp, ponieważ w wyniku rażącej
lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające Zamawiającego w błąd, co mogło mieć istotny
wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
Wykonawca składając ofertę wypełnił i złożył formularz JEDZ. Wykonawca w Części III: Podstawy wykluczenia lit. C ppkt
„Rozwiązanie umowy przed czasem, odszkodowania lub inne porównywalne sankcje” zaznaczył opcję „NIE”.
Zamawiający otrzymał jednakże informację, o tym, że umowa nr 126/Z-2/2023 z dnia 29.06.2023 r., gdzie Zamawiającym
był SP - GDDKiA Oddział w Gdańsku, a wykonawcą SPIE Stangl Technik sp. z o.o. została rozwiązana przed
umówionym czasem trwania (48 miesięcy). Jak wynika z dokumentów pozyskanych przez Zamawiającego
przedmiotowa umowa została wypowiedziana przez samego Wykonawcę w dniu 01.02.2024r. Następnie Zamawiający –
SP – GDDKiA oddział w Gdańsku złożył oświadczenie woli o wypowiedzeniu tej umowy w dniu 14.02.2024 r. Niewątpliwie
zatem umowa została rozwiązana przed upływem terminu na jaki została zawarta. Jest to obiektywnie istniejąca
okoliczność faktyczna o której Wykonawca był zobowiązany poinformować Zamawiającego.
Wykonawca o wypowiedzeniu powyższej umowy ani o towarzyszących temu okolicznościach nie poinformował
Zamawiającego w oświadczeniu z art. 125 ustawy Pzp w formie formularza „JEDZ” składanego wraz z ofertą.
Wykonawca w Części III: Podstawy wykluczenia lit. C ppkt. „Rozwiązanie umowy przed czasem, odszkodowania lub
inne porównywalne sankcje” powinien zaznaczyć opcję „TAK”.
Zamawiający stoi na stanowisku, zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 30.01.2019 (sygnatura akt KIO 80/19): „ że twierdząca
odpowiedź na przytoczone wyżej pytanie [rozwiązanie umowy przed czasem – pytanie z formularza JEDZ] nie jest
uzależniona od faktu, iż do przedwczesnego rozwiązania umowy doszło z winy którejkolwiek ze stron, w szczególności
z winy wykonawcy. Pytanie dotyczy wyłącznie obiektywnego zdarzenia polegającego na wcześniejszym rozwiązaniu
umowy. W tej sytuacji odwołujący, który udzielił negatywnej odpowiedzi na tak zadane pytanie, wprowadził
zamawiającego w błąd (…) Treść JEDZ nie pozostawia tu wątpliwości, co do tego, że wykonawca powinien zaznaczyć
opcję „TAK” w przypadku, gdy doszło do rozwiązania umowy przed czasem, bez względu na przyczyny jej rozwiązania.”.
Podobnie kwestię tę rozstrzygnął Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt XXIII Zs 5/23, który w uzasadnieniu
wyroku wskazał, że oświadczenie złożone w JEDZ jako obiektywnie sprzeczne z rzeczywistością stanowi naruszenie
prawa a jego skutki obciążają Wykonawcę. Wykonawca nie informując Zamawiającego o ważnych okolicznościach
uniemożliwił tym samym Zamawiającemu ich zbadanie i ocenę ich wpływu na możliwość spełnienia przesłanek
wykluczenia Wykonawcy wskazanych w formularzu JEDZ. W ten sposób działanie wykonawcy może doprowadzić do
wprowadzenia w błąd Zamawiającego i w związku z tym stanowi naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 10 p.z.p.
Zamawiający dodatkowo w celu uzyskania pełnej informacji związanej z zaistniałą sytuacją na etapie badania ofert
wezwał Wykonawcę do wyjaśnienia opisanej wyżej pozycji formularza „JEDZ”, już po uzyskaniu informacji o zakończeniu
umowy przed pierwotnym terminem. W wyznaczonym terminie nie otrzymał jednak żadnej odpowiedzi ze strony
Wykonawcy.
Brak odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego i przedstawienia okoliczności, które towarzyszyły złożonym
oświadczeniom woli oraz w związku z tym podanie niezgodnych ze stanem faktycznym informacji w formularzu JEDZ
wynikało, w opinii Zamawiającego, z rażącej lekkomyślności lub niedbalstwa Wykonawcy i mogło mieć istotny wpływ na
decyzje Zamawiającego w powyższym postępowaniu. Dlatego wykluczenie Wykonawcy w tych okolicznościach jest
zasadne i konieczne.
Jednocześnie zgodnie ze Specyfikacją Warunków Zamówienia następuje wykluczenie Wykonawcy na podstawie z art.
111 pkt 6 ustawy Pzp na okres roku od zaistnienia zdarzenia.”
Z ww. zawiadomienia Zamawiającego oraz złożonego przez Odwołującego dowodu w postaci oświadczenia o
rozwiązaniu umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia z dnia 1 lutego 2024 r., wynika, że Odwołujący złożył
oświadczenie o rozwiązaniu umowy nr 126/Z-2/2023 z dnia 29 czerwca 2023 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa –
Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
w Gdańsku) a Odwołującym (zwanej dalej: „Umową”), co miało miejsce przed umówionym czasem jej obowiązywania
(48 miesięcy).
Ponadto, z ww. zawiadomienia oraz pisma Zamawiającego z dnia 9 października 2024 r. wynika, że w dniu 14 lutego
2024 r. oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy złożył Zamawiający. Okoliczności tej Odwołujący nie zaprzeczył w treści
odwołania.
Uzasadniając podniesione zarzuty Odwołujący wskazał:
Zarzut naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 125 ust. 1 i 3 ustawy Pzp oraz art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
Odwołujący wskazał, że spór między nim a Zamawiającym sprowadza się do ustalenia, jakie informacje winien
zamieszczać wykonawca w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 2 ustawy Pzp. Zamawiający, powołując się na
orzeczenie KIO stoi na stanowisku, że wykonawca w oświadczeniu tym powinien informować o wszystkich przypadkach,
w których nastąpiło przedwczesne rozwiązanie umowy między wykonawcą i zamawiającym, Tym samym, wobec
okoliczności rozwiązania Umowy przed upływem okresu, na który została ona zawarta (co jest faktem), Odwołujący
winien był o tejże okoliczności poinformować Zamawiającego. Natomiast Odwołujący stoi na stanowisku, że jego
obowiązek dotyczył informowania o takich przypadkach przedwczesnego rozwiązania umowy, które mogłyby stanowić
podstawę do wykluczenia wykonawcy w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
Odwołujący, kierując się treścią motywu 84 preambuły dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 59 tejże dyrektywy, przedstawił
dwa wnioski. Po pierwsze, dokument składany przez wykonawcę zawiera jego oświadczenie, w którym stwierdza on,
czy spełnia odpowiednie kwalifikacje lub zachodzą wobec niego przesłanki wykluczenia go z udziału w postępowaniu
i jest to wyłączny zakres podlegający badaniu przez zamawiających. Po drugie, oświadczenie to ma zastąpić składanie
obszernych wyjaśnień i dokumentów już na etapie przygotowania oferty. Odwołujący powołał się również na dodatkowe
wyjaśnienie zawarte w JEDZ w odniesieniu do „podstaw związanych z niewypłacalnością, konfliktem interesów lub
wykroczeniami zawodowymi”: „należy zauważyć, że do celów niniejszego zamówienia niektóre z poniższych podstaw
wykluczenia mogą być zdefiniowane bardziej precyzyjnie w prawie krajowym, w stosownym ogłoszeniu lub w
dokumentach zamówienia, Tak więc prawo krajowe może na przykład stanowić, że pojęcie „poważnego wykroczenia
zawodowego" może obejmować kilka różnych postaci zachowania stanowiącego wykroczenie".
Zdaniem Odwołującego z powyższego wynika jednoznacznie, że Pytanie JEDZ dotyczy podstawy wykluczenia
wskazanej w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. W ocenie Odwołującego na to pytanie należy odpowiedzieć twierdząco
tylko i wyłącznie w przypadku, gdy taka sytuacja powiązana była z wcześniejszym niewykonaniem lub nienależytym
wykonaniem albo długotrwałym nienależytym wykonywaniem istotnego zobowiązania wynikającego z wcześniejszej
umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji.
Odwołujący podniósł, że Zamawiający nie miałby możliwości dokonania oceny sytuacji wcześniejszego rozwiązania
umowy pod kątem zaistnienia podstawy wykluczenia wskazanej w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Zdaniem
Odwołującego wynika to z tego, niewykonanie czy nienależyte wykonanie Umowy (czyli kluczowa przesłanka
zastosowania tej podstawy) jest kwestionowane przez Odwołującego. Co więcej, okoliczność ta jest przedmiotem
zawisłego sporu sądowego. Odwołujący podniósł, że na wyłączenie możliwości wykluczenia wykonawcy w takiej sytuacji
jednoznacznie wskazuje się zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie. Zdaniem Odwołującego, przyjęcie innej interpretacji
przywołanych przepisów prowadziłoby do absurdalnej sytuacji, w której Zamawiający, będąc nomen omen sędzią we
własnej sprawie (spór Odwołującego toczy się bowiem z GDDKiA, a więc tym samym zamawiającym), byłby uprawniony
do oceny, czy nastąpiło, czy nie nastąpiło nienależyte wykonanie umowy, zastępując w tej roli niezawisły sąd.
Stanowisko Izby
Izba nie podzieliła zaprezentowanej przez Odwołującego wykładni Pytania JEDZ. Pytanie to brzmi następująco: „Czy
wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza
umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem,
lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?” .
Z powyższego wynika, że Pytanie JEDZ – w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy - zostało
sformułowane w sposób jednoznaczny i niewymagający dokonywania innej wykładni niż wykładnia językowa.
Oczywiście, nie jest sporne, że pytanie związane jest z podstawą wykluczenia wskazaną w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy
Pzp. Jednakże równie oczywiste jest, że nie odnosi się ono do wszystkich przesłanek składających się na tę podstawę
wykluczenia z postępowania, a jedynie do „przesłanki skutku” w postaci wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy,
odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady. Zgodnie z przepisem art. 109
ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który, z
przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo
długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia
publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania,
wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.
Okoliczność, że złożono oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy, oznacza, że wystąpiła sytuacja, w której wcześniejsza
umowa z podmiotem zamawiającym została rozwiązana przed czasem. O sytuacji tej Odwołujący obowiązany był
zatem poinformować Zamawiającego zgodnie z Pytaniem JEDZ. Udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie nie
wyklucza możliwości jednoczesnego przedstawienia przez wykonawcę wyjaśnień co do braku wystąpienia pozostałych
przesłanek składających się na podstawę wykluczenia z postępowania, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
Taki sposób wypełnienia dokumentu JEDZ stanowi normalną praktykę stosowaną przez wykonawców w postępowaniach
o udzielenie zamówienia publicznego.
Wymaga zauważenia, że sposób sformułowania przez ustawodawcę unijnego Pytania JEDZ jest całkowicie zrozumiały i
zasadny. Ocena co do wystąpienia podstawy wykluczenia z postępowania, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy
Pzp, należy bowiem do zamawiającego, a nie wykonawcy. Natomiast wykonawca obowiązany jest przekazać
zamawiającemu informacje pozwalające na dokonanie takiej oceny. Odstąpienie od obowiązku wykonawcy przekazania
zamawiającemu informacji wymaganych zgodnie z treścią Pytania JEDZ - z uwagi na uznanie przez wykonawcę, że nie
doszło do ziszczenia się pozostałych przesłanek wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp – oznaczałoby, że
oceny w zakresie wystąpienia podstawy wykluczenia dokonuje sam wykonawca, a nie zamawiający.
Jak wskazał Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 września 2023 r. (sygn. akt XXIII Zs 12/23):
„Od Wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego, profesjonalisty w obrocie gospodarczym
należało bowiem oczekiwać, że przedstawi on Zamawiającemu stosowne informacje, zgodnie z pytaniem zawartym w
JEDZ. Do wykonawcy należy na podstawie wymogów przejrzystości i lojalności poinformowanie zamawiającego o swojej
sytuacji oraz dostarczenie mu wszystkich informacji mogących wykazać, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie
zobowiązania skutkujące nałożeniem kary umownej nie wynikało z przyczyn leżących po jego stronie. To finalnie
zamawiający jest uprawniony do oceny czy dane zdarzenia będą powodowały wykluczenie wykonawcy z postępowania
czy też nie. Wobec tych obiektywnych okoliczności zasadnym było ustalenie, że nieprzedstawienie stosownych
informacji przez Wykonawcę było zamierzone. (…)
Sąd Okręgowy w całości podziela dokonaną przez Krajową Izbę Odwoławczą interpretację Jednolitego Europejskiego
Dokumentu Zamówienia funkcjonującego w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia w zakresie pytania:
„Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego,
wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana
przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą
wcześniejszą umową?”.
Wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielnie zamówienia – (...) sp. z o.o. sp. k. w Jednolitym Europejskim
Dokumencie Zamówienia (JEDZ) udzielił twierdzącej odpowiedzi na omawiane pytanie i załączył wyjaśnienia dotyczące
umowy numer EX.28.58.2020 z dnia 7 grudnia 2020 roku zawartej z Wojewódzkim (...) w Ł.. Sprawa ta dotyczyła
odstąpienia od umowy w sprawie zamówienia publicznego. Skarżący wyjaśnił, że nie przyznał się ani w JEDZ ani w
trakcie składania oświadczenia o aktualności informacji zawartych w JEDZ do innych przypadków naruszeń dotyczących
umów realizowanych na rzecz Szpitala w P. im. (...) S.A. oraz Zakładu (...) w P., gdyż sprawy te dotyczyły wyłącznie
naliczenia kar umownych. (...) sp. z o.o. sp. k. uznał, że skoro naliczenie kar umownych odbywa się poprzez
jednostronne oświadczenie złożone przez zamawiającego, a okoliczności sprawy są sporne to nie był on zobowiązany
do przyznawania tych faktów w ofercie oraz w dokumentach składanych Zamawiającemu w toku postępowania.
Taka postawa Skarżącego nie znajduje potwierdzenia w przepisach obowiązującego prawa. (…)
W ocenie Sądu Okręgowego Skarżący odpowiadając na przedmiotowe pytanie twierdząco, bezwzględnie powinien
wykazać kary umowne, które już na etapie wypełniania formularza JEDZ oraz potwierdzenia aktualności informacji
zawartych w JEDZ funkcjonowały w obrocie. Fakt, że były one sporne nie usprawiedliwia ich niewskazania. W obrocie
gospodarczym, także w ramach realizacji zamówień publicznych niezwykle często zdarza się, że w przypadku
naliczenia kary umownej powstaje pomiędzy stronami umowy spór co do jej zasadności. Sam fakt niezadowolenia
kontrahenta obciążonego karą umowną nie powoduje, że znika ona z obrotu. Dopiero odpowiedni wyrok sądu bądź
zawarte pomiędzy stronami porozumienie może ewentualnie zaświadczyć o nieuprawnionym naliczeniu takiej kary.
Takich dokumentów jednakże Skarżący nie przedstawił, podnosząc jedynie, iż nałożone na niego kary umowne są
sporne. W tej sytuacji miał on obowiązek poinformować Zamawiającego o nałożonych na niego karach umownych w
ramach umów o udzielenie zamówienia publicznego.
Następnie to Zamawiający jest obowiązany dokonać właściwej subsumpcji stanu faktycznego pod hipotezę normy, czyli
ocenić, czy dane zdarzenia wskazane przez wykonawcę, a wymienione w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP powstały z
przyczyn leżących po stronie wykonawcy. Natomiast Wykonawca miał obowiązek o takich zdarzeniach poinformować.
Tym bardziej, że w samym pytaniu zawartym w JEDZ wskazano na wcześniejsze umowy w sprawie zamówienia
publicznego, wcześniejsze umowy z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsze umowy w sprawie koncesji
rozwiązane przed czasem oraz na odszkodowania bądź inne porównywalne sankcje związane z tą wcześniejszą
umową. Pytanie nie wskazuje czy to mają być wydarzenia sporne czy też nie. Nawet w sytuacji, gdy nałożenie kary
umownej jest czynnością jednostronną a okoliczności pozostają pomiędzy stronami sporne, to Wykonawca powinien
złożyć Zamawiającemu wyjaśnienia, tak aby umożliwić dokonanie oceny czy mimo zaistnienia określonych problemów
realizacyjnych pozostaje rzetelny. Wykonawca nie był zatem uprawniony do własnej dowolnej interpretacji, która nie
znajduje potwierdzenia ani w wykładni literalnej, ani celowościowej czy też logicznej przedmiotowego pytania.”
Izba za nieistotne dla niniejszej sprawy uznała następujące okoliczności podnoszone przez Odwołującego: 1)
kwestionowanie przez Odwołującego faktu niewykonania albo nienależytego wykonania Umowy; 2) zawiśnięcie sporu
sądowego. Po pierwsze, jak wskazano powyżej, Pytanie JEDZ nie dotyczy przesłanki niewykonania albo nienależytego
wykonania umowy. Po drugie, zgodnie z przepisem art. 111 pkt 4 ustawy Pzp, w przypadku, o którym mowa w art. 109
ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, wykluczenie wykonawcy następuje na okres 3 lat od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą
wykluczenia. Biorąc pod uwagę średni czas trwania sporu sądowego w tego rodzaju sprawach, przyjęcie poglądu
prezentowanego przez Odwołującego oznaczałoby, że przepis art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp prawie nie znajdowałby
zastosowania. Przyjmuje się, że zamawiający obowiązany jest dokonać własnej oceny co do zaistnienia podstawy
wykluczenia z postępowania, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Ocena taka dokonywana jest na
podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania o udzielenia zamówienia. W tym zakresie w
szczególności podkreśla się inicjatywę dowodową Odwołującego. Należy również podkreślić, że oceny, o której mowa
powyżej, zamawiający dokonuje na potrzeby prowadzonego postępowania i za oczywiste należy uznać, że dokonana
przez niego ocena nie wiąże sądu i w związku z tym nie przesądza wyniku sporu sądowego. Takie stanowisko
prezentowane jest nie tylko w orzecznictwie (por. fragment uzasadnienia Sądu przytoczony powyżej), ale wyrażane jest
również przez przedstawicieli doktryny. W Komentarzu do Prawa zamówień publicznych pod red. M. Jaworskiej, Prawo
zamówień publicznych. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2023, przedstawiono następujący pogląd:
„Zaznaczyć należy, że w praktyce, w przypadku odstąpienia lub wypowiedzenia przez zamawiającego od umowy o
zamówienie z powodu jej nienależytej realizacji, wykonawca z dużym prawdopodobieństwem będzie kwestionował
skuteczność lub zasadność odstąpienia bądź wypowiedzenia albo co najmniej przyczyny odstąpienia. Podobnie będzie
w przypadku skorzystania z wykonania zastępczego, jeśli zdaniem wykonawcy nie wystąpiły ku temu przesłanki. Rodzi
się zatem pytanie, czy powstały między zamawiającym a wykonawcą na tym tle spór będzie miał wpływ na
zastosowanie tej przesłanki wykluczenia. Literalne brzmienie przepisu wskazywałoby na konieczność wykluczenia w
sytuacji, gdy doszło do odstąpienia, wypowiedzenia, skorzystania z wykonania zastępczego lub rękojmi za wady, czyli
gdy oświadczenie zamawiającego, spowodowane jedną z powyższych sytuacji, dotarło skutecznie do adresata.
Kwestionowanie przez wykonawcę decyzji zamawiającego może zakończyć się np. zawarciem ugody z zamawiającym
lub wyrokiem sądu niepotwierdzającym niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia w znacznym stopniu lub
zakresie. Uznanie jednak, że wystąpienie sporu co do odstąpienia od umowy uniemożliwia wykluczenie wykonawcy
z powodu zaistnienia komentowanej przesłanki prowadzi do braku możliwości stosowania przepisu w praktyce. Zgodnie
bowiem z art. 111 pkt 4 PZP wykluczenie z powodu zaistnienia przesłanki określonej w art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP może
nastąpić, jeśli od dnia zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia nie upłynęły 3 lata. Biorąc pod uwagę
przeciętną długość trwania sporu sądowego przed sądem powszechnym w dwóch instancjach, jest wysoce
prawdopodobne, że sprawa nie zostałaby rozstrzygnięta w okresie 3 lat. Przyjęcie stanowiska, że wystąpienie sporu co
do nienależytego wykonania zamówienia uniemożliwia wykluczenie na ww. podstawie, mogłoby zatem prowadzić do
wniosku, że komentowany przepis w praktyce nie byłby możliwy do stosowania. Z drugiej zaś strony stanowisko
zamawiającego, w przypadku kiedy zostało zakwestionowane przez wykonawcę na drodze sądowej, nie może być
uznane za ostateczne i przesądzające o nienależytej realizacji zamówienia.”
Odnosząc się do natomiast do argumentu Odwołującego, że przyjęcie stanowiska reprezentowanego przez
Zamawiającego oznaczałoby, ze podmiot ten byłby niejako „sędzią we własnej sprawie” należy wskazać, że – w sytuacji
niepodzielania przez Odwołującego oceny Zamawiającego i skorzystania ze środków ochrony prawnej – kwestia
wystąpienia w stosunku do Odwołującego podstawy wykluczenia ostatecznie podlegałaby ocenie Izby, a następnie Sądu.
Zarzut naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 125 ust. 1 i 3 ustawy Pzp oraz Instrukcji wypełnienia JEDZ/ESPD
ustawy Pzp 2019 (wersji z dnia 29.04.2022) w zw. z art. 93 ust. 1 Konstytucji RP, art. 7 Konstytucji RP oraz
Rozporządzenia Wykonawczego.
Odwołujący wskazał, że Rzeczpospolita Polska skorzystała z uprawnienia nadanego jej na mocy Rozporządzenia
Wykonawczego (w zakresie wydania wytycznych odnośnie stosowania dokumentu JEDZ) i na stronie Urzędu Zamówień
Publicznych zamieściła instrukcję wypełniania formularza JEDZ. Instrukcja ta zawiera dość czytelne wyjaśnienia, w jaki
sposób odpowiedzieć na pytanie, które rzekomo wprowadziło Zamawiającego w błąd: „W tym miejscu formularza
wykonawca składa oświadczenie odnośnie nieprawidłowości w zakresie realizacji przez niego wcześniejszej umowy w
sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji w okolicznościach wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
Zgodnie z tym przepisem zamawiający może wykluczyć z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego
wykonawcę, który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie
wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie
zamówienia lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania,
wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady. Uwzględniając treść przepisu nie wskazuje się
tu umów, przy których realizacji wystąpiły inne niż wskazane w przepisie odstępstwa od ich wykonania lub inne niż
wskazane w przepisie konsekwencje.” Odwołujący stwierdził, że udzielił odpowiedzi zgodnej z instrukcjami Urzędu
Zamówień Publicznych. Zdaniem Odwołującego nie można więc uznać, że przedstawił informacje wprowadzające
Zamawiającego w błąd.
Odwołujący zadał pytanie, na ile wiążąca dla Zamawiającego czy też Krajowej Izby Odwoławczej jest Instrukcja, tj. czy
również te podmioty mają obowiązek się do niej stosować. Odwołujący jako wyłącznie retoryczne pozostawił pytanie, jak
to jest możliwe, że KIO, będąca częścią tego samego Urzędu Zamówień Publicznych wydaje wyroki sprzeczne z
instrukcjami zamieszczonymi na stronie internetowej tegoż urzędu.
W ocenie Odwołującego, Instrukcja jest aktem normatywnym uchwalonym na podstawie Rozporządzenia
Wykonawczego i jako taka winna być stosowana przez ww. podmioty. Na poparcie swojego stanowiska Odwołujący
przedstawił następujące argumenty:
i)Ustawa Pzp została uchwalona w oparciu o dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego
2014 r.;
ii)Zgodnie z art. 288 TFUE i związaną z nią zasadą bezpośredniej skuteczności, dyrektywy wiążą państwa członkowskie
w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty i w tym zakresie stosowanie ustawy Pzp nie może stać w
sprzeczności z dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE czy wydanymi na jej podstawie aktami
wykonawczymi, a więc Rozporządzeniem Wykonawczym i Instrukcją;
iii)Samą Instrukcję, z uwagi na jej umocowanie prawne w Rozporządzeniu Wykonawczym należy uznać za akt
normatywny, o którym mowa art. 93 ust. 1 Konstytucji RP, Jak słusznie bowiem wskazał L. Bosek, „Jeżeli więc
powyższe podmioty wydają akty zawierające normy prawne adresowane do osób, wobec których przysługują im
kompetencje władcze, to akty takie należy zaliczyć do źródeł prawa wewnętrznego w rozumieniu art. 93 ust. 1
Konstytucji RP (por. W. Płowiec, Koncepcja aktu, s. 81 i 133—134; zob. też na temat różnic między statusem uczelni
publicznych i niepublicznych — wyr. TK z 5.10.2005 r., SK 39/05, OTK-A 2005, Nr 9, poz. 104). "
iv)Odwołujący działając w zaufaniu do organów państwa nie może ponosić negatywnych konsekwencji stosowania się do
wytycznych udzielanych przez nie w zakresie ich działania, co naruszałoby podstawowe zasady prawa
konstytucyjnego.
Stanowisko Izby:
Należy wskazać, że formularz JEDZ został wprowadzony do porządku prawnego Rozporządzeniem Wykonawczym
(Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiające standardowy formularz
jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (Dz. Urz. UE L 3 z 6.1.2016 r., str. 16). Ww. rozporządzenie, zgodnie z
art. 288 TFUE, ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach
Członkowskich. Jak wskazano powyżej Pytanie JEDZ – w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej
sprawy - zostało sformułowane w sposób jednoznaczny i niewymagający dokonywania innej wykładni niż wykładnia
językowa. Natomiast Instrukcja zamieszczona na stronie Urzędu Zamówień Publicznych nie stanowi prawa powszechnie
obowiązującego. Jak wskazano na stronie internetowej Urzędu: Instrukcję należy traktować jako materiał pomocniczy dla
wykonawców i zamawiających, który może być przydatny w związku z procesem udzielania zamówień publicznych.
Odnosząc się do postawionego przez Odwołującego pytania „jak to jest możliwe, że KIO, będąca częścią tego samego
Urzędu Zamówień Publicznych wydaje wyroki sprzeczne z instrukcjami zamieszczonymi na stronie internetowej tegoż
urzędu” należy Odwołującemu wyjaśnić, co następuje: Zgodnie z art. 473 ustawy Pzp Krajowa Izba Odwoławcza jest
organem właściwym do: 1) rozpoznawania odwołań w przypadkach, o których mowa w art. 513; 2) rozpoznawania
wniosków o uchylenie zakazu zawarcia umowy, o których mowa w art. 578 ust. 1; 3) podejmowania uchwał
zawierających opinię do zastrzeżeń zamawiającego do wyniku kontroli uprzedniej oraz kontroli doraźnej prowadzonej
przez Prezesa Urzędu. Natomiast Prezes Urzędu Zamówień Publicznych jest zgodnie art. 406 ustawy Pzp centralnym
organem administracji rządowej właściwym w sprawach zamówień publicznych. Obydwa organy zostały odrębnie
uregulowane w Dziale VIII ustawy Pzp „Organy właściwe w sprawach zamówień”.Natomiast obsługę Prezesa Urzędu
Zamówień Publicznych, zgodnie z art. 467 ustawy Pzp, zapewnia Urząd Zamówień Publicznych. Ten sam Urząd
zapewnia obsługę organizacyjno-techniczną oraz księgową Izby (art. 473 ust. 2 ustawy Pzp). Nie pozbawia to jednak Izby
jej odrębnego charakteru jako organu (orzekającego) właściwego w sprawach zamówień publicznych. Wymaga
szczególnego podkreślenia, że zgodnie z art. 475 ust. 2 ustawy Pzp członek Izby przy orzekaniu jest niezawisły i
związany wyłącznie przepisami obowiązującego prawa.
Izba nie podziela stanowiska Odwołującego, że Instrukcję należy uznać za akt normatywny, o którym mowa w art. 93 ust.
1 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów
mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty. Instrukcja
nie jest uchwałą Rady Ministrów ani zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów lub ministra. Niezależnie od tego należy
zauważyć, że zgodnie z ww. przepisem wskazane akty mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki
organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty – nie stanowią zatem prawa powszechnie obowiązującego.
Wymaga zauważenia, że nawet gdyby podzielić interpretację Odwołującego w zakresie Pytania JEDZ, to i należałoby
uznać, że Odwołujący nie wykazał, aby jego działanie było prawidłowe (na gruncie Instrukcji). W Instrukcji wskazano:
„Uwzględniając treść przepisu nie wskazuje się tu umów, przy których realizacji wystąpiły inne niż wskazane w przepisie
odstępstwa od ich wykonania lub inne niż wskazane w przepisie konsekwencje.” Oznacza to, że wykazanie przez
Odwołującego prawidłowego zastosowania się do Instrukcji wymagałoby udowodnienia, że w przypadku Umowy
wystąpiły inne niż wskazane w przepisie odstępstwa od wykonania umowy (tj. inne niż niewykonanie umowy w
znacznym stopniu lub zakresie, nienależyte wykonanie albo długotrwałe nienależyte wykonywanie istotnych zobowiązań
wynikających z wcześniejszej umowy) lub inne niż wskazane w przepisie konsekwencje (tj. inne niż wypowiedzenie lub
odstąpienie od umowy, odszkodowanie, wykonanie zastępcze lub realizacja uprawnień z tytułu rękojmi za wady).
Pismem z dnia 9 października 2024 r. Zamawiający wezwał Odwołującego do przedstawienia wyjaśnień w tym zakresie.
Okoliczność, że Zamawiający powołał jako podstawę prawną art. 223 ust. 1 ustawy Pzp dotyczący wyjaśniania treści
oferty nie ma istotnego znaczenia. Zamawiający w treści wezwania wyraźnie wskazał, że „powziął informację, iż
wykonawca niewłaściwie wykonywał umowę nr.126/Z-2/2023 gdzie Zamawiającym była GDDKiA Oddział w Gdańsku.
Zgodnie z informacjami przedmiotowa umowa została wypowiedziana w dniu 14.02.2024. w związku z powyższym
Zamawiający prosi o wyjaśnienie rozbieżności.” Zamawiający umożliwił zatem Odwołującemu przedstawienie wyjaśnień
w powyższym zakresie, a Odwołujący z tej możliwości nie skorzystał. Nie udzielił Zamawiającemu żadnej odpowiedzi.
Wobec powyższego, nawet jeśli dowody w ww. zakresie zostałyby przedstawione przez Odwołującego w postępowaniu
odwoławczym, to - wobec zaniechania udzielenia odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego – należałoby je uznać za
spóźnione.
Zarzut ewentualny naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
W ocenie Odwołującego, nawet gdyby przyjąć, że Odwołujący winien był zamieścić w oświadczeniu wstępnym
informację o przedwczesnym rozwiązaniu Umowy, to Zamawiający i tak nie miał prawa wykluczyć go z postępowania z
dwóch niezależnych od siebie powodów. Po pierwsze, nie można mu zarzucić lekkomyślności lub niedbalstwa, a po
drugie, informacja udzielona przez Odwołującego nie mogła mieć wpływu na decyzję podejmowaną przez
Zamawiającego. Zdaniem Odwołującego przepis art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp nie powinien być wykładany tak, że
podanie każdej, nawet najmniejszej informacji niezgodnej z rzeczywistością musi prowadzić do wykluczenia wykonawcy,
zwłaszcza w sytuacji gdy ogólny cel oświadczenia został osiągnięty - względem Odwołującego nie ziściła się przesłanka
wykluczenia, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Odwołujący powołał się na pkt 101 preambuły do
Dyrektywy 2014/24/UE („Stosując fakultatywne podstawy wykluczenia, instytucje zamawiające powinny zwracać
szczególną uwagę na zasadę proporcjonalności. Drobne nieprawidłowości powinny jedynie w wyjątkowych
okolicznościach prowadzić do wykluczenia wykonawcy.”) i stwierdził, że nieprawidłowość, jakiej dopuścił się w
Postępowaniu, winna zostać oceniona jako drobna, w stosunku do której nie można postawić zarzutu lekkomyślności lub
niedbalstwa. Odwołujący wyraził pogląd, że każde postępowanie winno być oceniane indywidualnie, z uwzględnieniem
okoliczności danej sprawy, natomiast w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że działanie jego nie było podyktowane
złą wolą, chęcią ukrycia lub zatajenia jakichś informacji. Zauważył, że do stwierdzenia winy i zastosowania sankcji
konieczne jest zbadanie okoliczności łagodzących lub całkowicie wykluczających winę. Zdaniem Odwołującego, wobec
ewidentnej rozbieżności w stosowaniu przepisów ustawy, Odwołującemu nie można zarzucić, by lekkomyślnie lub bez
należytej staranności podjął decyzję o zamieszczeniu takiej, a nie innej odpowiedzi w oświadczeniu wstępnym.
Odwołujący stwierdził, że nawet przy założeniu, że rzeczywiście wprowadził Zamawiającego w błąd na skutek
lekkomyślności lub niedbalstwa, to z pewnością nie doszło do wywołania istotnego wpływu na decyzje podejmowane
przez Zamawiającego. Odwołujący podniósł, że - jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej
- nie jest możliwe uznanie, że nieprawdziwa informacja ma wpływ na wynik postępowania, w sytuacji, kiedy zamawiający
wie lub zdaje sobie sprawę z tego, że uzyskana informacja jest informacją nieprawdziwą, bo wtedy należałoby założyć
irracjonalność postępowania zamawiającego.
Stanowisko Izby:
W ocenie składu orzekającego Izby Odwołujący nie wykazał, aby w stosunku do niego nie wystąpiła którakolwiek z
przesłanek składających się na podstawę wykluczenia z postępowania, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy
Pzp.
W odniesieniu do stanowiska Odwołującego dotyczącego stosowania zasady proporcjonalności i kwalifikacji jego
zaniechania jako drobnej nieprawidłowości należy wskazać, że wykonawcy obowiązani są do działania w postępowaniu o
udzielenie zamówienia z należytą starannością i w związku z tym obowiązani są do przekazywania zamawiającemu
wymaganych informacji potrzebnych do prawidłowego przeprowadzenia postępowania. Zaniechanie przekazania
Zamawiającemu informacji o okoliczności mającej znaczenie w kontekście badania podstaw wykluczenia nie można
uznać za drobną nieprawidłowość. Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 109 ust. 3 ustawy Pzp, w
przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-5 lub 7, zamawiający może nie wykluczać wykonawcy, jeżeli wykluczenie
byłoby w sposób oczywisty nieproporcjonalne, w szczególności gdy kwota zaległych podatków lub składek na
ubezpieczenie społeczne jest niewielka albo sytuacja ekonomiczna lub finansowa wykonawcy, o którym mowa w ust. 1
pkt 4, jest wystarczająca do wykonania zamówienia. Zasada wyrażona w tym przepisie nie ma zatem zastosowana do
podstawy wykluczenia, o której mowa art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy w
Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 września 2023 r. (sygn. akt XXIII Zs 12/23) w odniesieniu do podstawy
wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp: „Możliwość oceny przesłanki wykluczenia przez pryzmat oczywistej
nieproporcjonalności nie odnosi się do przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP, a zatem Sąd Okręgowy
nie czynił rozważań w tym względzie, uznając zarzut naruszenia art. 109 ust. 3 ustawy PZP za całkowicie chybiony.”
Skład orzekający Izby podziela pogląd Odwołującego, że każde postępowanie winno być oceniane indywidulanie, z
uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Prawdopodobnie tą zasadę kierował się również Zamawiający wystosowując
do Odwołującego wezwanie z dnia 9 października 2024 r. w przedmiocie złożenia wyjaśnień. Jednakże Odwołujący na to
wezwanie w ogóle nie odpowiedział.
Odwołujący stwierdził również, że wobec ewidentnej rozbieżności w stosowaniu przepisów ustawy nie można mu
„zarzucić, by lekkomyślnie lub bez należytej staranności podjął decyzje o zamieszczeniu takiej, a nie innej odpowiedzi w
oświadczeniu wstępnym”. Odnosząc się do tego należy wskazać, że wypełniając formularz JEDZ Odwołujący nie
powinien był zakładać, że Zamawiający z pewnością podzieli przyjmowaną przez niego interpretację Pytania JEDZ, a nie
opowie się za odmiennym poglądem prezentowanym w orzecznictwie. Takie podejście świadczy o niewykazaniu przez
Odwołującego należytej staranności – nie zastosowaniu się do podwyższonego miernika staranności, który obowiązuje
wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Nie można również zgodzić się z Odwołującym, że zaniechanie, którego się dopuścił, nie mogło mieć istotnego wpływu
na decyzje Zamawiającego w Postępowaniu. Informacje w zakresie podstaw wykluczenia wykonawcy uznawane są za
mogące mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
Natomiast odnosząc się do przedstawionej przez Odwołującego argumentacji dotyczącej stanu wiedzy Zamawiającego
należy, za wyrokiem Izby z 8 października 2024 r. (KIO 3477/24), przywołać stanowisko Sądu Okręgowego w Warszawie
przedstawione w uzasadnieniu wyroku z 11 marca 2024 r. (sygn. akt XXIII Zs 1/24), zgodnie z którym dla zastosowania
przepisu art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp „relewantne są tu dwie przesłanki - wina (umyślna/nieumyślna) wykonawcy
oraz treść informacji (mogąca mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o
udzielenie zamówienia). Stan wiedzy, czy w ogóle zachowanie zamawiającego, nie mają tu żadnego znaczenia. W
szczególności nie ma znaczenia to, czy zamawiający skutecznie został w wprowadzony w błąd, na skutek czego podjął
jakiekolwiek decyzje, czy wykonał jakiekolwiek czynności (…) samo podanie informacji nieprawdziwej wypełnia
przesłankę wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia (…) Wystarczające jest samo przedstawienie
(w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa) informacji "wprowadzających w błąd" zamawiającego, które to informacje
mogą mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego. Z powyższego wynika, że po stronie
zamawiającego nie musi powstać mylne wyobrażenie o faktach, na skutek przedstawionych przez wykonawcę
informacji, wystarczającym jest, iż takie wyobrażenie mogło powstać. Istotna jest sama treść informacji i to, jaki skutek
mogły one wywołać w świadomości zamawiającego, niezależnie od okoliczności czy wprowadzenie w błąd rzeczywiście
nastąpiło (…) wykonawca ma obowiązek składania w postępowaniu każdorazowo oświadczeń prawdziwych”.
Biorąc pod uwagę powyższe, Izba orzekła, jak w punkcie pierwszym sentencji, na podstawie art. 553 oraz art. 554 ust. 1
pkt 1 a contrario ustawy Pzp.
O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r.
poz. 2437).
Mając na uwadze powyższe, Izba orzekła jak w sentencji.
Przewodnicząca:………………………
……………………….
……………………….