KIO 3795/24
National Appeal Chamber (KIO)2024-11-07
Case number
KIO 3795/24
Court
Krajowa Izba Odwoławcza
Judgment date
2024-11-07
Type
wyrok
Judges
Luiza Łamejko
Judgment text
Sygn. akt: KIO 3795/24
WYROK
Warszawa, dnia 7 listopada 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Luiza Łamejko
Protokolantka:Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 października
2024 r. przez wykonawcę Derkacz Spółka Komandytowa z siedzibą
w Lublinie
w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Lublin
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Gminie Lublin unieważnienie czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej w części VIII postępowania oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, a w ich toku wezwanie
wykonawcy Derkacz Spółka Komandytowa z siedzibą w Lublinie na podstawie art. 122 ustawy Prawo zamówień
publicznych do zastąpienia podmiotu udostępniającego zasoby trzecie Garden Designers
Sp. z o.o. innym podmiotem lub podmiotami lub zobowiązanie własne wykonawcy do osobistego wykonania zamówienia.
2.Kosztami postępowania obciąża Gminę Lublin i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Derkacz Spółka Komandytowa z siedzibą w Lublinie tytułem wpisu od
odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę
Derkacz Spółka Komandytowa z siedzibą w Lublinie tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, oraz kwotę
3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Gminę Lublin tytułem wynagrodzenia
pełnomocnika
2.2. zasądza od Gminy Lublin na rzecz wykonawcy Derkacz Spółka Komandytowa z siedzibąw Lublinie kwotę 18 600 zł
00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego
poniesione tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:…………..
Sygn. akt: KIO 3795/24
Uzasadnie nie
Gmina Lublin (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie podstawowym postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego na utrzymanie terenów zieleni miejskiej – 10 części
(X Rejonów). Postępowanie to prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia
11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.), zwanej dalej: „ustawy Pzp”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dnia 27 maja 2024 r. pod
numerem 368922-2024.
W dniu 14 października 2024 r. wykonawca Derkacz Spółka Komandytowa z siedzibą
w Lublinie (dalej: „Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec następujących
czynności Zamawiającego wykonanych w części 8 postępowania:
1) odrzucenia oferty Odwołującego z uwagi na fakt, że oferta Odwołującego nie spełnia warunków udziału w
postępowaniu;
2) odrzucenia oferty Odwołującego z uwagi na fakt, że oferta Odwołującego jest niezgodna
z przepisami ustawy Pzp;
3) czynności wyboru oferty najkorzystniejszej złożonej przez „DAN-EKO'' D.Ś., R.Ś. spółka cywilna z siedzibą w
Warszawie
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1) art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. b) ustawy Pzp poprzez odrzucenie oferty Odwołującego jako niespełniającej warunków udziału
w postępowaniu pomimo tego, że Odwołujący spełnia wszystkie postawione warunki udziału w postępowaniu;
2) art. 226 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 462 ust. 1 oraz z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp przez odrzucenie oferty Odwołującego ze
względu na to, że jej treść jest niezgodna z przepisami ustawy Pzp, pomimo tego, że oferta Odwołującego jest w pełni
zgodna z przepisami Pzp;
3) art. 239 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp poprzez wybór oferty „DAN-EKO'' D.Ś., R.Ś. spółka cywilna,
która nie jest ofertą najkorzystniejszą spośród ofert niepodlegających odrzuceniu,
a w konsekwencji:
4) naruszenie art. 16 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp przez nie zachowanie zasady prowadzenia postępowania o
udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, równe traktowanie wykonawców oraz
zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości,
względnie – ewentualnie – brak wezwania Odwołującego na podstawie art. 122 ustawy Pzp do zastąpienia podmiotu
udostępniającego zasoby trzecie innym podmiotem lub podmiotami lub zobowiązanie własne Odwołującego do
osobistego wykonania odpowiedniej części zamówienia zgodnie z ww. przepisem.
Odwołujący wniósł o:
1)dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania, wnioskowanych w odwołaniu lub
przedstawionych na rozprawie, na okoliczności wskazane
w uzasadnieniu pisemnym bądź ustnym.
2)rozpatrzenie i uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności Zamawiającego o:
wyborze oferty najkorzystniejszej, odrzuceniu oferty Odwołującego oraz dokonanie w konsekwencji ponownej czynności
badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego.
3)zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów
zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych przepisami prawa zgodnie z fakturą przedstawioną na
rozprawie.
Odwołujący podał, że na spełnienie postawionego przez Zamawiającego w pkt. 8.1.4.1. SW Z warunku udziału w
postępowaniu w brzmieniu: „wykonanie lub wykonywanie usługi/usług w zakresie utrzymania lub kompleksowej
konserwacji lub renowacji zieleni o areale minimum 30 ha, na terenach zurbanizowanych o łącznej wartości wykonanych
prac nie mniejszych niż 200 000,00PLN (dla usług rozliczanych w innych walutach niż PLN równowartość co najmniej
200 000 PLN brutto według średniego kursu NBP na dzień zawarcia umowy) w okresie ostatnich 3 lat licząc wstecz od
dnia, w którym upływa termin składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie”,
wskazał doświadczenie podmiotu trzeciego – podmiotu powiązanego bezpośrednio z Odwołującym, tj. Garden
Designers
Sp. z o.o.
Jak wskazał Odwołujący, przedłożone wraz z ofertą zobowiązanie podmiotu trzeciego było przedmiotem
weryfikacji przez Zamawiającego oraz uzupełnienia z dnia 12 sierpnia
2024 r. w następstwie wezwania Zamawiającego z dnia 8 sierpnia 2024 r. Podstawą wezwania Zamawiającego było
wskazanie w pierwotnym zobowiązaniu podmiotu trzeciego, odnośnie zakresu udostępnionych zasobów, sformułowania:
„czynny udział przy wykonywaniu usług
w zakresie kompleksowego utrzymania terenów zieleni miejskiej w rejonach VIII”.
W odpowiedzi na ww. wezwanie Odwołujący przedstawił pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. uzupełnione zobowiązanie
podmiotu trzeciego, gdzie w najlepszej wierze w zakresie zakresu udostępnionych zasobów wskazano –
skonkretyzowano: „I) czynny udział przy wykonywaniu usług ...e) w zakresie Rejonu VIII: wykonywanie usług w zakresie
utrzymania, kompleksowej konserwacji, renowacji zieleni na terenach zurbanizowanych...”.
Odwołujący podniósł, że uzupełnione zobowiązanie podmiotu trzeciego we wskazanym wyżej zakresie (i jego
uzupełnieniu) skłoniło Zamawiającego do odrzucenia oferty Odwołującego, bez jakiejkolwiek dalszej
weryfikacji/wyjaśnienia złożonego oświadczenia przez podmiot trzeci; co oznacza, że Zamawiający nie miał już żadnych
wątpliwości odnośnie złożonego zobowiązania oraz jego treści.
Odwołujący zauważył, że Zamawiający podstawę odrzucenia oferty Odwołującego oparł na jednym
sformułowaniu złożonego przez podmiot trzeci zobowiązania, zarówno tego pierwotnego, jak i uzupełnionego, tj. na
sformułowaniu „czynny udział w wykonaniu usług…
a konkretniej w zakresie Rejonu VIII: wykonywanie usług w zakresie utrzymania, kompleksowej konserwacji, renowacji
zieleni na terenach zurbanizowanych. Jak zaznaczył Odwołujący, Zamawiający wbrew tzw. wykładni autentycznej
złożonego oświadczenia,
tj. samego składającego ww. oświadczenia uznał, że Odwołujący scedował na Podmiot trzeci całość realizacji
zamówienia).
Odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem Zamawiającego. Podkreślił, że podmiot trzeci dwukrotnie
(zobowiązanie z 17 lipca 2024 r. oraz 12 sierpnia 2024 r.) jasno i precyzyjnie wskazał, że – mając bogate doświadczenie
– będzie „czynnie brał udział w wykonaniu usług” objętych zakresem części 8 zamówienia. Sam zakres wymaganych
czynności do wykonania jest znany zarówno podmiotowi trzeciemu, Odwołującemu, jak i Zamawiającemu – jako
profesjonalistom od lat wspólnie współpracującym – stąd jakakolwiek dalsza „konkretyzacja tego zakresu” nie jest
niezbędna.
Odwołujący zauważył, że w JEDZ z dnia 18 lipca 2024 r. w ramach złożonej oferty Odwołujący wskazał podmiot
trzeci jako podwykonawcę, co bezpośrednio referowało do złożonego zobowiązania. W złożonym JEDZ na s. 14 w pkt
10 odnośnie ewentualnego zlecenia podwykonawcom określonej (procentowej) części zamówienia: Odwołujący nie
wskazał żadnej wartości. Tym samym, zdaniem Odwołującego, nieuprawnione są twierdzenia Zamawiającego, że przez
fakt samego czynnego udziału w realizacji zamówienia przez podmiot trzeci (jak wynika z zobowiązania), co jest z
obowiązkowe wobec powołania się na zasoby podmiotów trzecich, należy przypisać temu podmiotowi trzeciemu całość
realizacji zamówienia, gdyż w uzupełnionym JEDZ dookreślił zakres swojego udziału
w zakresie, jaki sam Zamawiający uznał za całość realizacji zamówienia; mylnie wiążąc czynny zakres realizacji
zamówienia z pkt 4.2.1 SWZ jako utrzymanie terenów zieleni miejskiej w pełnym zakresie.
Odwołujący zaznaczył, że z żadnego oświadczenia Odwołującego, ani podmiotu trzeciego nie wynika, że ów
podmiot trzeci będzie w pełnym zakresie (100% zamówienia) realizował przedmiot zamówienia - nie wynika to ani z
JEDZ, oferty Odwołującego, ani ze złożonych zobowiązań.
Odwołujący wskazał, że w następstwie wezwania Zamawiającego Odwołujący –
w porozumieniu bezpośrednim – skonkretyzował zakres zobowiązania podmiotu trzeciego
w odniesieniu do określonego zakresu świadczenia usług, tj. „w zakresie Rejonu VIII: wykonywanie usług w zakresie
utrzymania, kompleksowej konserwacji, renowacji zieleni na terenach zurbanizowanych...”. Powyższe, jak zauważył
Odwołujący, w sposób niebudzący wątpliwości definiuje zakres świadczeń podmiotu trzeciego, znanego
Zamawiającemu, który w przeszłości świadczył usługi na rzecz Zamawiającego. Zakres ten referujący do głównego
przedmiotu zamówienia daje gwarancję Zamawiającemu, że ów – doświadczony i znany Zamawiającemu podmiot trzeci
– nie dość, że będzie brał czynny udział w realizacji zamówienia objętego postępowaniem, to także zakresem swojego
świadczenia obejmuje pełne spektrum zamówienia, tzn. ma doświadczenie dotyczące całego zakresu; nie oznacza to
jednak, że będzie w całym zakresie – 100% - realizował zamówienie, jak mylnie wskazał Zamawiający.
Odwołujący stwierdził, że to, jaki konkretnie zakres (tj. faktyczny zakres – dookreślony już na etapie realizacji
zamówienia) świadczeń podmiotu trzeciego będzie objęty złożonym zobowiązaniem, będzie wynikiem konkretnego
porozumienia zawartego pomiędzy Odwołującym a podmiotem trzecim (to wynika z treści zobowiązania, gdzie
wskazano jako sposób wykorzystania udostępnionych zasobów: podwykonawstwo – umowa), przed realizacją
przedmiotowego zamówienia. Taki zakres (nawet wstępny), Zamawiający mógłby otrzymać, gdyby tylko zechciał o to
wystąpić w kontekście swoich zarzutów/wątpliwości. Odwołujący oświadczył, że na moment złożonych zobowiązań
Podmiotu trzeciego nie istniało sformalizowane porozumienie o współpracy konkretyzujące zakres oraz wartości
kwotowe wynagrodzenia; takowe są w toku prowadzonych negocjacji, na bieżąco prowadzone
i uzależnione od wyników niniejszego postępowania, ale ich zakres rzeczowy i kwotowy na dany moment mógłby zostać
przekazany Zamawiającemu, gdyby tylko zechciał taką wiedzę posiadać, a nie poprzestać na swoistej własnej wykładni
oświadczeń woli.
Odwołujący zwrócił uwagę, że podmiot trzeci od wielu lat realizował objęte przedmiotem postępowania
zamówienia, posiada stosowne doświadczenie, wiedzę
i referencje. Wobec powyższego, niezrozumiałe są dla Odwołującego twierdzenia, że zobowiązanie Podmiotu trzeciego
w zakresie zakresu są niewystarczające. Zakres wskazany w uzupełnionym zobowiązaniu jednoznacznie daje
Zamawiającemu potwierdzenie, że doświadczony Podmiot trzeci będzie zaangażowany w realizację zakresu
zamówienia, ale
w jakiej konkretnie części, to nie zostało wskazane w treści zobowiązania, w treści oferty oraz JEDZ - na pewno w
zakresie angażującym także samego Odwołującego, który sam jest aktywnym wykonawcą zamówień publicznych.
Odwołujący podkreślił, że obecnie Odwołujący, tj. spółka Derkacz Sp.k. realizuje/realizowała umowy i zlecenia z
wolnej ręki na tożsamy zakres świadczony dla Zamawiającego, którego kontynuacją będzie rozstrzygnięcie obecnie
trwającego postępowania przetargowego. Odwołujący uznał, że tym bardziej Zamawiający ma wiedzę, które
umowy/zlecenia na utrzymanie terenów zieleni miejskiej Odwołujący realizuje dla Zamawiającego bez podwykonawców,
co jednocześnie oznacza, że Zamawiający ma wiedzę, iż przedmiotowy rejon spółka Derkacz Sp.k. jest w stanie
zrealizować sama wg. własnego doświadczenia i wiedzy zdobytej na dotychczasowej współpracy z Zamawiającym.
Odwołujący podniósł, że art. 118 ust. 4 ustawy Pzp określa minimalną treść zobowiązania podmiotu trzeciego, tj.
zobowiązanie podmiotu trzeciego potwierdza, że stosunek łączący wykonawcę z podmiotami udostępniającymi zasoby
gwarantuje rzeczywisty dostęp do tych zasobów oraz określa w szczególności:
1) zakres dostępnych wykonawcy zasobów podmiotu udostępniającego zasoby;
2) sposób i okres udostępnienia wykonawcy i wykorzystania przez niego zasobów podmiotu udostępniającego te zasoby
przy wykonywaniu zamówienia;
3) czy i w jakim zakresie podmiot udostępniający zasoby, na zdolnościach którego wykonawca polega w odniesieniu do
warunków udziału w postępowaniu dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia, zrealizuje
roboty budowlane lub usługi, których wskazane zdolności dotyczą.
Zdaniem Odwołującego, „zakres dostępnych wykonawcy zasobów podmiotu udostępniającego zasoby” został
przed podmiot trzeci wskazany, a zatem wymóg minimalny z ustawy Pzp został zachowany.
Mając na uwadze powyższe Odwołujący stwierdził, że nie sposób uznać, że zakres złożonego zobowiązania
Podmiotu trzeciego jest niekonkretny czy też że w jakikolwiek sposób potwierdza wolę zlecenia 100% zamówienia
podmiotowi trzeciemu.
Uzasadniając zarzut dotyczący niezgodności treści oferty z przepisami ustawy Pzp Odwołujący podniósł, że
Zamawiający w sposób całkowicie wadliwy i nieuprawniony oparł całą swoją decyzję o odrzuceniu oferty Odwołującego
wyłącznie o jedno sformułowanie - „czynny udział przy wykonywaniu usług”, który to zakres jest i nie może być tożsamy
ze 100% podwykonawstwem.
Odwołujący zaznaczył, że czynny udział w realizacji usług daje wprost gwarancję Zamawiającego co do
faktycznego, bezpośredniego udziału podmiotu trzeciego w realizację zamówienia, co już per se wypełnia możliwość
posiłkowania się potencjałem trzecim.
O dwołujący podkreślił, że w żadnym aspekcie tak złożonego oświadczenia nie można wywieść, że ów podmiot trzeci
uzurpuje sobie całość realizacji zamówienia, bez udziału oferenta – wykonawcy. Odwołujący oświadczył, że nie było i nie
jest intencją Odwołującego zlecenie 100% usług na rzecz podwykonawcy.
Odnośnie zarzutu dotyczącego kadry kierowniczej Odwołujący wskazał, że twierdzenia Zamawiającego zawarte
w informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego są wątpliwe, jako że w wyjaśnieniach z 22 sierpnia 2024 r. Odwołujący
wskazał wprost: „Podsumowując podtrzymujemy oświadczenie woli wskazane w załączniku 7a i 7b dysponowania
przedmiotowymi osobami w sposób bezpośredni- zasób własny oraz jednocześnie podmiot trzeci Garden Com spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością zobowiązuje się do oddania nam do dyspozycji osoby kierownika prac (dysponowanie
pośrednie) na wypadek nieprzewidzianej, niezależnej od Wykonawcy utraty przedmiotowego zasobu (dysponowania
bezpośredniego). Przedstawiony przez Wykonawcę zasób własny tj bezpośredni (poprzez wykazanie osób wg
załącznika 7a i 7b do SIW Z) jest wystarczający do spełnienia postawionych warunków udziału w postępowaniu i
warunków kryterium oceny ofert, tym samym udostępnienie zasobów w tym zakresie przez Garden-Com spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością może być rozumiane jako nadmiarowe, przy czym zostało one dołączone do oferty
mając na uwadze okoliczności mogące nastąpić, na co wskazano w niniejszych wyjaśnieniach, przy czym zobowiązanie
to również jest wystarczające do spełnienia postawionych warunków udziału w postępowaniu i warunków kryterium
oceny ofert.”.
Odwołujący stwierdził, że bez wątpienia złożone oświadczenie odnośnie dysponowania wymaganymi osobami
jako zasobem własnym Odwołującego spełnia wymagania, gdyż Odwołujący mając bezpośredni stosunek prawny ze
wskazanymi osobami będzie w pełni mógł (bezpośrednio, wyłącznie) nimi dysponować.
W przekonaniu Odwołującego, fakt wskazania przez podmiot trzeci zasobów osobowych do udostępnienia nie
może wpływać negatywnie na ocenę prawidłowej oferty Odwołującego, ale powinno być wyłącznie traktowane
ostrożnościowo, nadmiarowo, tj. dawać Zamawiającemu dodatkową gwarancję, że wymagane zasoby osobowe będą
zaangażowane do realizacji zamówienia, czy to przez Odwołującego bezpośrednio, czy też w sytuacjach skrajnie
losowych, przez podmiot udostępniający zasoby, o czym we właściwym momencie każdorazowo byłby informowany
Zamawiający. Odwołujący zwrócił uwagę, że w ustawie Pzp nie ma przeszkód, aby nawet przez fakt powołania się na
określone zasoby podmiotów trzecich samodzielnie realizować dane zamówienia (zadania), o ile ów wykonawca posiada
ku temu (lub nabył je w trakcie) niezbędne ku temu zasoby – wskazuje na to art. 122 ustawy Pzp, który daje możliwość
zastąpienia podmiotu trzeciego innym podmiotem lub podmiotami albo wykazanie, że wykonawca samodzielnie spełnia
warunki udziału w postępowaniu. Odwołujący stwierdził, że Zamawiający, mimo że negatywnie zweryfikował
udostępnienie zasobów podmiotu trzeciego, to nie dał żadnych możliwości zastąpienia tego zasobu innymi zasobami,
chociażby samego Odwołującego.
Ponadto, jak zauważył Odwołujący, Zamawiający skorzystał tylko z jednej możliwości wezwania do wyjaśnień – w
aspekcie „czynnego udziału” – przy czym mając kolejne wątpliwości np. w zakresie konkretnego procentowego zakresu
udziału podwykonawcy, nie skorzystał z możliwości dopytania – wyjaśnienia. W opinii Odwołującego, samo
zadeklarowanie na etapie oferty zakresu podwykonawstwa, czy też jego konkretnego zakresu poprzez wskazanie nazw
podwykonawców jest deklaracją zasadniczo wstępną, która konkretyzuje się w pełni dopiero po podpisaniu umowy z
Zamawiającym - Zamawiający powinien mieć tego świadomość i wyjaśniając treść oferty zbadać rzeczywisty zakres
świadczenia usług przez wykonawcę, jeżeli generuje to wątpliwości Zamawiającego. Odwołujący zaznaczył, że na
Zamawiającym ciąży obowiązek sprawdzenia czy przedstawione przez wykonawcę zasoby podmiotu trzeciego (lub kilku
z tych podmiotów) łącznie z zasobami własnymi są wystarczające do spełnienia postawionych warunków udziału w
postępowaniu. Jeżeli wynik oceny jest negatywny, na Zamawiającym ciąży obowiązek wezwania wykonawcy do
usunięcia takiego stanu (tak wyrok KIO z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt KIO 29/18).
Odwołujący zwrócił uwagę, że w zakresie złożonej oferty w formularzu „Wycena ofertowa „Utrzymanie terenów
zieleni w mieście Lublin w rejonie VIII w latach 2024- 2026” wskazano aż 103 pozycje czynności, które mają być
realizowane w ramach tego zadania. Odwołujący podniósł, że jeżeli Zamawiający chciał, aby Odwołujący uszczegółowił
swoje własne zobowiązanie o wybór konkretnych pozycji z formularza cenowego, to mógł te intencje wprost wyrazić i
zapytać, które z tych pozycji podwykonawca – podmiot trzeci Odwołującego będzie realizował. Takiego wezwania
Zamawiający zaniechał.
Odwołujący podniósł, że jako doświadczony wykonawca w dobrej wierze złożył zobowiązanie, które swoim
zakresem koresponduje z wymogiem wiedzy i doświadczenia. Jak stwierdził Odwołujący, czynności ujęte w zakresie
realizacji umowy są tak rozdrobnione, że nie sposób skonkretyzować na tak wczesnym etapie czy podwykonawca
będzie np. zbierał worki 120 l z pozycji nr 3 wykazu czy z pozycji nr 7 , czy idąc dalej - będzie wykonywał montaż lub
demontaż skrzynek z kwiatami z pozycji nr 14 czy montaż lub demontaż konstrukcji kwietnikowych z pozycji nr 15 itd. W
ocenie Odwołującego, zbyt pochopnym działaniem byłoby też wskazanie przez podwykonawcę, tj. Garden Designers Sp.
z o.o. jako podmiotu doświadczonego, który współpracował z Zamawiającym zakresu bardziej szczegółowego np.
poprzez skonkretyzowanie czynności np: „odmładzania żywopłotów, założenia trawników
z siewu na skarpie, grabienia skoszonej trawy”, gdyż wówczas Zamawiający mogły uznać, że zakres ten czy inny
konkretnie wskazany jest zbyt mały i nie potwierdza faktycznego udziału podwykonawcy w realizacji zamówienia. Co
istotne - mając doświadczenie współpracy
z Zamawiającym wiadomym jest, że Zamawiający każdorazowo zleca konkretną pozycję
z wyceny ofertowej, co uzależnione jest od budżetu Zamawiającego oraz realnych jego potrzeb, wobec czego przy tak
skonkretyzowanym zakresie jak przytoczono przykładowo powyżej może nigdy nie dojść do zlecenia pozycji z wykazu
cenowego (zał. 8 do formularza ofertowego) typu „odmładzanie żywopłotów, założenie trawników z siewu na skarpie,
grabienie skoszonej trawy” - gdyż Miasto Lublin może nie dysponować środkami finansowymi na tego typu prace (usługi).
Odwołujący wskazał, że podwykonawca – podmiot trzeci, mając doświadczenie
w realizacji tego typu usług na rzecz Zamawiającego, złożył właściwe zobowiązanie korespondujące realnie z użyczaną
wiedzą i doświadczeniem jako gwarancja, że będzie realnie uczestniczył w realizacji zamówienia, zaś procent realizacji
usługi nie stanowi 100%, natomiast dokładne jego sprecyzowanie możliwe będzie po rozstrzygnięciu wszystkich 10ciu
rejonów. Wówczas zarówno wykonawca-Odwołujący, jak i podwykonawca-podmiot trzeci będzie mógł oszacować (na
stan wiedzy o powziętych zamówieniach), jakie zasoby ludzkie
i sprzętowe zaangażuje na dany rejon celem dopełnienia należytego wykonania usługi. Odwołujący zaznaczył, że samo
podwykonawstwo materializuje się dopiero w momencie uzyskania zamówienia, wykonawca zaś złożył ofertę do kliku
rejonów w przedmiotowym postępowaniu.
Dalej Odwołujący zauważył, że Zamawiający postawił konkretny wymóg „...w zakresie utrzymania lub
kompleksowej konserwacji lub renowacji zieleni ... " - w sformułowaniu tym widoczne są 3 grupy działań tj.: utrzymanie,
konserwacja i renowacja zieleni, przy czym
w formularzu cenowym (zał. 8 do formularza ofertowego) Zamawiający wyodrębnił następujące grupy: I. Prace
porządkowe, II. Mała architektura, III. Drzewa, IV. Krzewy, byliny, rośliny jednoroczne, cebulowe, pnącza i trawy, V.
Trawniki. Odwołujący zwrócił uwagę na brak korelacji grupowej i postawił pytanie, co podwykonawca miałby konkretnie
wskazać dla uzyskania związku z wiedzą i doświadczeniem, którego użycza? Dla przykładu Odwołujący podał, że
czytając cały formularz cenowy określający zakres robót (zał. 8 do formularza ofertowego) pod kątem hasła typu
„konserwacja”, które brzmi w wymogu wiedzy
i doświadczenia jako konserwacja zieleni - znajdujemy jedynie w pozycji 11 tego wykazu czynność w zakresie
konserwacji małej architektury. Powyższe, zdaniem Odwołującego, wskazuje, że nawet gdyby Zamawiający oczekiwał
nad wyraz precyzyjnego odniesienia
w zobowiązaniu do przedmiotu zamówienia, to zadanie to nie byłoby takie jednoznaczne
i proste.
Nieuprawnione są także, w ocenie Odwołującego, zarzuty Zamawiającego: „Biorąc pod uwagę całość
dokumentacji wykonawcy, zamawiający uznał, że wykonawca zamierza powierzyć podwykonawcy realizacji całości
przedmiotu zamówienia oraz, że powstały podstawy do twierdzenia, że nie wykazał, że nie podlega odrzuceniu z
postępowania
w szczególności w zakresie spełniania warunku dotyczącego posiadanego doświadczenia jak również niespójność w
zakresie wykazania spełniania warunku dotyczącego „kadry kierowniczej”. Odwołujący stwierdził, że o żadnej
niespójności w zakresie złożonej oferty
i wyjaśnień nie może być mowy. Odwołujący podał, że w najlepszym interesie wskazał Zamawiającemu na źródła
osobowe, spełniające wymagania i zaangażowane do realizacji zamówienia.
Pismem z dnia 29 października 2024 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie,
w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.
Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie
zebranego materiału dowodowego wskazanego w treści uzasadnienia, jak też po zapoznaniu się z
oświadczeniami i stanowiskami stron
postępowania złożonymi pisemnie oraz ustnie do protokołu w toku rozprawy ustaliła
i zważyła, co następuje.
Izba stwierdziła, że Odwołujący legitymuje się interesem we wniesieniu środka ochrony prawnej, o którym mowa
w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp. Zakres zarzutów, w sytuacji ich potwierdzenia się, wskazuje na pozbawienie Odwołującego
możliwości uzyskania zamówienia i jego realizacji, narażając tym samym Odwołującego na poniesienie w tym zakresie
wymiernej szkody.
Izba przychyliła się do oceny przez Zamawiającego treści zobowiązania do udostępnienia zasobów przez
podmiot trzeci - Garden Designers Sp. z o.o. złożonego przez Odwołującego.
Izba ustaliła, że wykazując spełnianie warunku udziału w postępowaniu w zakresie wymaganego doświadczenia
Odwołujący powołał się na zasoby podmiotu trzeciego – Garden Designers Sp. z o.o. W złożonym zobowiązaniu do
udostępnienia zasobów Garden Designers Sp. z o.o. określając zakres udziału przy wykonywaniu zamówienia wskazała:
„czynny udział przy wykonywaniu usług w zakresie kompleksowego utrzymania terenów zieleni miejskiej
w rejonach I, II, V, VII, VIII, IX i X”. W dniu 12 sierpnia 2024 r., w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego z 8 sierpnia
2024 r. wystosowane w trybie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, Odwołujący przekazał Zamawiającemu zobowiązanie Garden
Designers Sp. z o.o., w którym zakres udziału przy wykonywaniu zamówienia w zakresie Rejonu VIII został określony
jako: „czynny udział przy wykonywaniu usług w zakresie (…) wykonywanie usług w zakresie utrzymania, kompleksowej
konserwacji, renowacji zieleni na terenach zurbanizowanych;”.
W uzupełnionym zobowiązaniu podmiot trzeci ponownie zadeklarował czynny udział przy wykonywaniu zamówienia
określonego w warunku udziału w postępowaniu w pkt 8.1.4.1.8 SW Z, który z kolei odpowiada przedmiotowi zamówienia
opisanemu w pkt 4.2.1 SWZ objętego częścią 8 postępowania.
W ocenie Izby, ani pierwotna treść zobowiązania, ani treść uzupełniona przez Odwołującego na wezwanie
Zamawiającego w trybie art. 128 ust. 1 Pzp, nie zawiera jednego z minimalnych wymogów ustawowych, tj. informacji co
do zakresu zamówienia, jaki będzie wykonywany przez podmiot trzeci. Zgodnie z art. 118 ust. 4 ustawy Pzp,
zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby potwierdza, że stosunek łączący wykonawcę
z podmiotami udostępniającymi zasoby gwarantuje rzeczywisty dostęp do tych zasobów oraz określa w szczególności:
1) zakres dostępnych wykonawcy zasobów podmiotu udostępniającego zasoby;
2) sposób i okres udostępnienia wykonawcy i wykorzystania przez niego zasobów podmiotu udostępniającego te zasoby
przy wykonywaniu zamówienia;
3) czy i w jakim zakresie podmiot udostępniający zasoby, na zdolnościach którego wykonawca polega w odniesieniu do
warunków udziału w postępowaniu dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia, zrealizuje
roboty budowlane lub usługi, których wskazane zdolności dotyczą.
Nie ulega wątpliwości, że zakres udziału podmiotu trzeciego w realizacji zamówienia powinien zostać wskazany w treści
zobowiązania. Zobowiązanie z kolei, jako środek dowodowy mający na celu wykazanie rzeczywistej dostępności do
zasobów, wykonawca składa wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub ofertą (art. 118 ust. 3
ustawy Pzp). Zakres udziału podmiotu trzeciego, na którego zasoby wykonawca powołuje się wykazując spełnianie
warunków udziału w postępowaniu, nie może zostać skonkretyzowany na etapie po wyborze oferty najkorzystniejszej. W
sytuacji, w której mamy do czynienia z podwykonawcą, który jest podmiotem trzecim, na którego zasoby wykonawca się
powołuje wykazując spełnianie warunków, niezbędne jest określenie zakresu zamówienia, jaki zostanie powierzony temu
podmiotowi już na etapie składania wniosków/ofert. Art. 188 ust. 2 ustawy Pzp jednoznacznie stanowi, iż wykonawca ma
możliwość powoływania się na zdolności podmiotów udostępniających zasoby, jeśli podmioty te wykonają usługi, do
realizacji których te zdolności są wymagane. Tylko w taki sposób bowiem zamawiający może ocenić realność
udostępnienia zasobów.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Izba nie wzięła pod uwagę argumentacji powołanej przez Odwołującego na
rozprawie, w toku której Odwołujący twierdził, że zakres wskazany
w zobowiązaniu nie obejmuje prac porządkowych, które wykonawca wykona osobiście. Argumentacja ta nie została
powołana w odwołaniu i jest sprzeczna z twierdzeniami Odwołującego przedstawionymi w odwołaniu. Zobowiązanie
Garden Designers Sp. z o.o. uzupełnione na wezwanie Zamawiającego powiela treść warunku udziału w postępowaniu,
co przyznał Odwołujący w treści odwołania. Takie działanie nie jest działaniem prawidłowym i nie wskazuje
rzeczywistego zakresu zamówienia, jaki zostanie powierzony podwykonawcy.
Jednocześnie, w ocenie Izby, Zamawiający miał podstawy by przyjąć, że zakres zamówienia powierzony do
wykonania podmiotowi trzeciemu Garden Designers Sp. z o.o. jako podwykonawcy obejmuje całe zamówienie.
Powielenie treści warunku, który obejmuje cały zakres zamówienia objętego tym postępowaniem, zasadnie przywiodło
Zamawiającego do takiego wniosku. Ani treść oferty złożonej przez Odwołującego, ani treść zobowiązania Garden
Designers Sp. z o.o., nie wskazywały na to, że jakakolwiek część zamówienia zostanie wykonana przez Odwołującego
osobiście. Izba stoi przy tym na stanowisku, że Zamawiający nie ma obowiązku poszukiwania intencji, jakie miał
wykonawca lub podmiot trzeci składając poszczególne oświadczenia. To na wykonawcy spoczywa obowiązek złożenia
oświadczenia o jednoznacznej treści.
Izba nie zgodziła się ze stanowiskiem Zamawiającego w zakresie oceny oferta Odwołującego co do warunku
dotyczącego potencjału osobowego. Izba stwierdziła, że ostrożnościowe posłużenie się potencjałem Garden-Com Sp. z
o.o., jakkolwiek może skutkować niepewnością po stronie Zamawiającego co do sposobu wykonania przedmiotu
zamówienia, to jednak nie zmienia faktu, że Odwołujący spełnia ten warunek samodzielnie. Brak jest zatem podstaw do
uznania, że Odwołujący nie wykazał spełniania warunku udziału w postępowaniu w przedmiotowym zakresie.
Powyższe pozostaje jednak bez wpływu na okoliczność, że Odwołujący nie wyodrębnił zakresu zamówienia, jaki
zostanie powierzony podwykonawcy Garden Designers Sp. z o.o., przez co nie wykazał realności udostępnienia
zasobów. Z kolei powielenie treści warunku
w zobowiązaniu Garden Designers Sp. z o.o. wskazuje na powierzenie podwykonawcy 100% zamówienia.
W przedmiotowej sprawie Izba wzięła pod uwagę okoliczność, że obie podstawy odrzucenia oferty
Odwołującego, tj. nie wykazanie spełniania warunku (art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp) oraz niezgodność z ustawą
(art. 226 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 462 ust. 1 ustawy Pzp) mają tę samą podstawę faktyczną, tj. treść zobowiązania
złożonego przez Garden Designers Sp. z o.o. Z uwagi na powyższe, Izba stwierdziła, że zaistniały podstawy do
wezwania Odwołującego do zastąpienia podmiotu trzeciego innym podmiotem lub do zobowiązania Odwołującego do
osobistej realizacji przedmiotu zamówienia na podstawie art. 122 ustawy Pzp. Wezwanie wystosowane w tym trybie co
do zasady nie powinno stanowić odrębnego wezwania od wezwania wystosowanego na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy
Pzp, jednak w przedmiotowym postępowaniu wzywając Odwołującego w dniu 8 sierpnia 2024 r. do uzupełnienia
zobowiązania podmiotu trzeciego, Zamawiający nie wskazał na możliwość wynikającą z art. 122 ustawy Pzp. Z tego
względu, wystosowanie takiego wezwania Izba uznała za zasadne.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 i 575
ustawy Pzp oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania
wpisu od odwołania
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2437, dalej jako „rozporządzenie”).
Jak stanowi art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba
rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego, z kolei w myśl art. 575 ustawy Pzp strony oraz uczestnik
postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego
wyniku.
Jak stanowi § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w przypadku uwzględnienia odwołania przez Izbę w całości, koszty
ponosi zamawiający. W takiej sytuacji Izba zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego równowartość kwoty
wpisu oraz koszty, o których mowa w § 5 pkt 2 rozporządzenia.
W świetle powyższych regulacji, Izba obciążyła kosztami postępowania odwoławczego Zamawiającego,
zasądzając zapłatę na rzecz Odwołującego poniesionych kosztów postępowania odwoławczego.
Przewodnicząca:…………..