II SAB/Ol 133/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. S. na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy postanawia odrzucić skargę. W dniu 15 kwietnia 2026 r. I. S. (dalej jako: "skarżący") wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "organ", "SKO") postępowania nr SKO.73.484.2023 w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Podał, że postępowanie przed SKO trwało blisko 3 lata. Zarzucił, że organ nie podejmował czynności uzasadniających tak długi czas oczekiwania. Podniósł, że przewlekłość postępowania naruszyła zaufanie skarżącego do organów Państwa oraz uniemożliwiła terminowe rozpoczęcie planowanej inwestycji. Wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł ze względu na rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie z dwóch powodów. Po pierwsze wniesienie skargi nie zostało poprzedzone wniesieniem ponaglenia. Po drugie skarga została wniesiona już po doręczeniu skarżącemu decyzji kończącej postępowanie. SKO wskazało na uchwałę NSA z 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."), przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak. Z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że bezczynność to stan niezałatwienia sprawy w określonym przepisami terminie. Przewlekłość zaś występuje, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się w związku z tym, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Natomiast przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje takie przypadki prowadzenia postępowania jak np.: wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy, stan zastoju procesowego wynikający z zaniechania lub wadliwości działań organu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Ol 9/12; z dnia 21 kwietnia 2016r., sygn. akt II SAB/Ol 85/15, publ. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności kończących postępowanie w sprawie (art. 149 § 1 p.p.s.a.), jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie zgodnie wskazuje się na specyfikę badania takich skarg, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął stosownych działań w załatwieniu wniosku, do którego był zobowiązany. Oznacza to, że rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd bierze pod uwagę jedynie, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana stosowna czynność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1628/14, publ. w CBOSA). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że organ, któremu skarżący zarzuca przewlekłe prowadzenie postępowania nr SKO.73.484.2023 w sprawie ustalenia warunków zabudowy, już to postępowanie zakończył decyzją z 24 marca 2026 r. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja ta doręczona została skarżącemu 28 marca 2026 r. (k.298 akt administracyjnych). Skoro zatem w czasie wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organ nie pozostawał już w zwłoce w załatwieniu sprawy, to nie było podstaw do wywiedzenia skargi, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Zgodnie z uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt II OPS 5/19 z 22 czerwca 2020 r. i II OPS 1/21 z 7 marca 2022 r. (publ. w CBOSA) skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skład orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. W wyroku z 26 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 298/25, publ. w CBOSA, NSA potwierdził, że treść obydwu wskazanych uchwał oparta jest na ogólnym spostrzeżeniu, zgodnie z którym wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności (przewlekłości) staje się stanem historycznym, co z kolei oznacza, że skarga wniesiona w czasie, w którym bezczynność (przewlekłość) jest już takim właśnie stanem historycznym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W stanie faktycznym sprawy oczywistym jest też, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wnosił ponaglenia wymaganego na podstawie art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej jako "k.p.a.". Mimo wezwania skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wniesienie ponaglenia, co również uzasadniało odrzucenie skargi. Skarżący skargę wywiódł po doręczeniu mu decyzji kończącej postępowanie. Intencją skarżącego nie było zatem zobligowanie organu do wydania decyzji, ale uzyskanie zadośćuczynienia za zwłokę w wydaniu decyzji. Zasądzenie wnioskowanej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest jednak możliwe tylko, gdy skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania podlega uwzględnieniu. W niniejszej zaś sprawie skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z podanych przyczyn orzeczono jak w postanowieniu.