II CSKP 928/22

II CSKP 928/22 POSTANOWIENIE 27 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dawid Miąsik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak SSN Roman Trzaskowski na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie na skutek skargi kasacyjnej M.D. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 31 lipca 2019 r., II Ca 885/20, w sprawie z wniosku M.D. przy uczestnictwie G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o wpis w księdze wieczystej, 1. stwierdza, że Sąd Najwyższy jest związany prawomocnym postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. oraz że nie zostało ono wykonane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przez wyznaczenie SSN Dawida Miąsika za jego zgodą do rozpoznania sprawy II CSKP 928/22; 2. przedstawia akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem do rozpoznania niniejszej sprawy. Władysław Pawlak Dawid Miąsik Roman Trzaskowski UZASADNIENIE II CSKP 928/22 2 Postanowieniem z 25 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy: 1) stwierdził, że w związku z upływem okresu, na który wyznaczono Sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego bez jego zgody, skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania sprawy II CSKP 12/48/22 nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 154 z późn. zm., dalej jako „uSN”) - w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody – z art 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust 2 oraz z art. 2 Konstytucji RP a także z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.); 2) przedstawił akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem wystąpienia do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie Sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do rozpoznania sprawy II CSKP 928/22 za jego zgodą. J. Misztal-Konecka, działając w charakterze Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Cywilnej tego Sądu zamiast wykonać przywołane postanowienie, 9 stycznia 2026 r. zarządziła przedstawienie akt sprawy II CSKP 928/22 sędziemu sprawozdawcy celem wyznaczenia terminu jej rozpoznania w pierwszym kwartale 2026 r., powołując się na stanowisko wyrażone w pozaprocesowym piśmie z 30 grudnia 2025 r. przez M. Manowską działającą w charakterze Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego skierowanym do Sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika, zgodnie z którym brak potrzeby ponownego wyznaczenia Sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do spraw uprzednio przydzielonych – wobec jasnego i niebudzącego wątpliwości znaczeniowych brzmienia art 35 § 3 in fine uS., według którego po upływie okresu wyznaczenia sędziego do orzekania w innej Izbie, sędzia podejmuje czynności w sprawach przydzielonych mu w tej Izbie do ich zakończenia. Sąd Najwyższy postanowieniem z 27 marca 2026 r.: 1) stwierdził, że jest związany prawomocnym postanowieniem z dnia 7 listopada 2025 r., oraz, że nie zostało ono wykonane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przez II CSKP 928/22 3 wyznaczenie Sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika za jego zgodą do rozpoznania sprawy II CSKP 928/22; 2) przedstawił akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem do rozpoznania sprawy II CSKP 928/22. Wydając postanowienie z 27 marca 2026 r., Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe i organy administracji publicznej, natomiast według art. 358 k.p.c. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże sąd od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem. Według art. 359 § 1 i 2 k.p.c. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy albo w razie, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostały wydane z Konstytucją ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. W świetle przywołanych przepisów Sąd który wydał prawomocne postanowienie (dotyczy to również Sądu Najwyższego) jest nim związany i co do zasady nie może go uchylić ani zmienić z wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 359 § 1 i 2 k.p.c. W okolicznościach niniejszej sprawy żadna z takich sytuacji nie wystąpiła. Moc wiążąca prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego obejmuje nie tylko ten Sąd ale także jego organy, w tym Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz Prezesów tego Sądu. Żaden z tych organów nie może uchylać się od skutków obowiązywania tej mocy. Co więcej każdy z wymienionych organów ma prawny obowiązek przestrzegania i wykonywania prawomocnych postanowień Sądu Najwyższego, których mocą wiążącą jest objęty. Działania sprzeczne z takimi postanowieniami stanowią rażące naruszenie prawa i przekroczenie uprawnień oraz uchybiają godności urzędu Sędziego Sądu Najwyższego. Z kolei z faktu, że sąd, który wydał prawomocne postanowienie, jest nim związany wynika, że działanie naruszające to związanie stanowiłoby także rażące naruszenie prawa. II CSKP 928/22 4 W chwili wydania postanowienia z 27 marca 2026 r. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 listopada 2025 r. nadal nie zostało wykonane ani przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, ani przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Cywilnej, wobec czego nadal istniała procesowa konieczność przedstawienia akt sprawy II CSKP 928/22 celem wyznaczenia zgodnego z prawem składu Sądu Najwyższego do jej rozpoznania. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Władysław Pawlak Dawid Miąsik Roman Trzaskowski (M.M.) [r.g.]