II SA/Gd 476/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. A. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2026 r. nr WOP.7722.65.2026.EL w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wstrzymania budowy obiektu budowlanego postanawia 1. odrzucić zażalenie, 2. zwrócić Skarżącemu ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia. T. A., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 10 kwietnia 2026 r. nr WOP.7722.65.2026.EL w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wstrzymania budowy obiektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego i poinformował, że w związku z zarzutami ww. skargi, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnił skargę w całości i wydał postanowienie z 18 maja 2026 r. nr WOP.7724.67.2026.EL. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 21 maja 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: a) podanie numeru PESEL Skarżącego, b) złożenie trzech odpisów skargi wraz z załącznikami, c) złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 21 maja 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Oba ww. wezwania wysłano do pełnomocnika Skarżącego w dniu 22 maja 2026 r. (vide: k. nr 12-13 akt sądowych). Przesyłkę doręczono na adres Kancelarii Adwokackiej pełnomocnika Skarżącego w dniu 26 maja 2026 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. nr 15 akt sądowych). W konsekwencji 7-dniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 2 czerwca 2026 r. Jak wynika z akt sprawy w ww. terminie ani pełnomocnik Skarżącego ani Skarżący nie usunęli braków formalnych skargi. Natomiast w dniu 27 maja 2026 r. uiszczono wpis sądowy. Wobec powyższego, postanowieniem z 23 czerwca 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 476/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku: odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 p.p.s.a. oraz zwrócił Skarżacemu uiszczony wpis od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odpis powyższego postanowienia doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 26 czerwca 2026 r. (vide: k. nr 33 akt sądowych). Pismem z 29 czerwca 2026 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 1 lipca 2026 r., pełnomocnik Skarżącego złożył: 1) wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz 2) zażalenie na postanowienie z 23 czerwca 2026 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 lipca 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania Skarżącego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ponadto, odrębnym wezwaniem z tego samego dnia wezwano pełnomocnika Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Oba wezwania wysłano w dniu 2 lipca 2026 r. (vide: k. nr 40 i 41 akt sądowych). W odpowiedzi, przy piśmie nadanym w dniu 6 lipca 2026 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 9 lipca 2026 r., pełnomocnik Skarżącego przesłał pełnomocnictwo z 6 lipca 2026 r. wraz z dwoma odpisami oraz dowód uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być m.in. adwokat lub radca prawny. W myśl art. 37 § 1 zdanie pierwsze i drugie p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Pełnomocnictwo może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie skarga wniesiona przez pełnomocnika profesjonalnego będącego adwokatem zawierała braki formalne, w tym brak pełnomocnictwa udzielonego temu adwokatowi przez Skarżącego, wobec czego – po bezskutecznym wezwaniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. – Sąd postanowieniem z 23 czerwca 2026 r. odrzucił skargę. Wobec wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie przez tego samego pełnomocnika profesjonalnego (który nie wykazał swego umocowania) Sąd wezwał tego pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego. W odpowiedzi pełnomocnik przedłożył jeden oryginał i dwa odpisy pełnomocnictwa udzielonego temu adwokatowi przez Skarżącego w dniu 6 lipca 2026 r. o treści: "[...] do reprezentowania mnie, w tym składania oświadczeń w sprawie II SA/Gd 476/27 Wojewódzki Sąd Administracyjny. Upoważnia do działania i składania oświadczeń przed organami ścigania, oraz organami administracji rządowej i samorządowej , a także urzędami skarbowymi. oraz Wojewódzkim Sądem Administracyjnym". Pomijając kwestię błędnej sygnatury (powinno być: II SA/Gd 476/26) oraz niestaranność zapisu kluczowe jest to, że Skarżący udzielił adwokatowi pełnomocnictwa jedynie do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, co dwukrotnie stwierdzono expressis verbis w ww. pełnomocnictwie. Pełnomocnictwo do reprezentowania strony wyłącznie przed Sądem i instancji nie upoważnia zaś pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej bądź zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym miejscu należy przywołać aktualną uchwałę NSA z 3 marca 2026 r. sygn. akt III OPS 3/25 (dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), w której NSA stwierdził, że zgodnie z art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 175 § 1 oraz art. 194 § 4 p.p.s.a. pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał m.in., że o ile w orzecznictwie zdaje się przeważać linia oparta na ścisłym, literalnym rozumieniu zakresu pełnomocnictwa, o tyle w piśmiennictwie prezentowane jest raczej stanowisko dopuszczające bardziej liberalne podejście do interpretowania treści takiego oświadczenia woli. [...] Udzielenie pełnomocnictwa stanowi jednostronną czynność prawną o charakterze upoważniającym, dokonaną przez mocodawcę. Granice przedmiotowe skuteczności pełnomocnictwa (zakres umocowania) wyznacza wola mocodawcy wyrażona w treści udzielonego pełnomocnictwa. [...] nietrafne są argumenty wywodzące z art. 39 pkt 1 in fine P.p.s.a. ("nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem") możliwość rozciągnięcia pełnomocnictwa procesowego obejmującego prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego przed pierwszą instancją również na sporządzenie skargi kasacyjnej/zażalenia od orzeczenia, wydanego przez sąd pierwszej instancji, rozpatrywanych następnie przez NSA. Wyznaczenie granic postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji należy oprzeć na systematyce ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej ustawie w odrębnym dziale III zatytułowanym "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym" zawarto podstawową regulację dotyczącą postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji, która kończy się przepisami związanymi z prawomocnością orzeczeń. Już z tego względu, nie zagłębiając się nawet w rozważania doktrynalne związane z etapami postępowania sądowoadministracyjnego, nie można czynności podejmowanych przez sąd pierwszej instancji w ramach tzw. postępowania międzyinstancyjnego na podstawie art. 177 – 179a, zawartych w dziale IV P.p.s.a traktować jako "łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu" przed sądem pierwszej instancji, do których odnosi się art. 39 pkt 1 P.p.s.a. Te czynności, pomimo że wykonuje je z woli ustawodawcy sąd pierwszej instancji, aby uprościć i przyspieszyć załatwienie sprawy, w istocie należą już do kolejnego etapu postępowania sądowoadministracyjnego, związanego z rozpatrywaniem środka odwoławczego przez NSA. Z tych powodów również sporządzenie skargi kasacyjnej lub zażalenia (art. 175 § 1, art. 194 § 4 P.p.s.a.), [...] uregulowane w dziale IV P.p.s.a. "Środki odwoławcze" nie może być traktowane jako czynności podejmowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji, bowiem dotyczą postępowania sądowoadministracyjnego przed NSA, uruchamiając to postępowanie. [...] Nie można wykluczyć tego, że strona postępowania sądowoadministracyjnego celowo ograniczyła zakres pełnomocnictwa poprzez wskazanie, że uprawnia ono pełnomocnika do jej reprezentowania w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji/postępowaniu pierwszoinstancyjnym (postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym). Trudno wymagać od strony, aby ustanawiając pełnomocnika do jej reprezentowania w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, nie chcąc, aby umocowanie to obejmowało per se prawo do sporządzenia skargi kasacyjnej (zażalenia), musiała ona w treści pełnomocnictwa zastrzegać, że umocowanie to nie obejmuje czynności, o których mowa. Skoro skargę kasacyjną może sporządzić tylko profesjonalny pełnomocnik, to powinien on nie tylko mieć świadomość, że przedkładając pełnomocnictwo udzielone mu przez stronę do jej reprezentowania w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji/postępowaniu pierwszoinstancyjnym (postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym) nie będzie mógł wnieść zwyczajnych środków zaskarżenia od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale również - należycie dbając o interesy swojego mocodawcy - uprzedzić go o ograniczeniach związanych z zakresem udzielonego pełnomocnictwa. Rolą profesjonalnego pełnomocnika jest zatem czuwanie nad tym w jakim zakresie zostało mu udzielone umocowanie do działania. Pogląd zawarty w przytoczonej uchwale o sygn. akt III OPS 3/25 Sąd w pełni aprobuje niezależnie od tego, że na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. jest tym stanowiskiem związany. Z przywołanego przepisu wynika bowiem moc ogólnie wiążąca uchwał powiększonych składów NSA, a jej istota polega na tym, że stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. W konsekwencji, dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (T. Kolanowski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. J. Wegner, Warszawa 2026, art. 269). Jedynie na marginesie Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie pełnomocnictwa udzielono w dniu 6 lipca 2026 r., natomiast na dwóch odpisach tego pełnomocnictwa widnieje ich potwierdzenie za zgodność z oryginałem dokonane przez pełnomocnika profesjonalnego w dniu 4 lipca 2026 r., a zatem dwa dni przed udzieleniem pełnomocnictwa temu adwokatowi przez Skarżącego. Reasumując, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Sąd wezwał zatem pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego, a pełnomocnik złożył pełnomocnictwo upoważniające go do działania przed "Wojewódzkim Sądem Administracyjnym". A zatem należało uznać, że pełnomocnik nie usunął braku formalnego sporządzonego przez niego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Zgodnie zaś z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 178 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie pierwszym. Natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, o czym orzekł w punkcie drugim.