II GZ 282/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia V. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 1861/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi V. Sp. z o.o. w W. na decyzję Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia 26 marca 2025 r. nr DP.4010.72.2024.MSL w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 maja 2026 r. sygn. akt VI SA/Wa 1861/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu wniosku V. sp. z o.o. w W. (dalej: spółka, skarżąca) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. w W. na decyzję Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia 26 marca 2025 r. nr DP.4010.72.2024.MSL w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 25 czerwca 2025 r., pismem z dnia 1 lipca 2025 r. wezwano spółkę do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS skarżącej (ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wydruku komputerowego), z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, obejmującego swym zakresem czasowym dzień sporządzenia skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków, została zaadresowana na adres do korespondencji wskazany przez spółkę w skardze i wróciła do Sądu, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 4 lipca 2025 r. oraz 14 lipca 2025 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie". Wobec powyższego WSA w Warszawie uznał przesyłkę za doręczoną, zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako: p.p.s.a., w dniu 18 lipca 2025 r. W zakreślonym w wezwaniu terminie, który upłynął w dniu 25 lipca 2025 r., spółka nie uzupełniła braków formalnych skargi, w związku z czym WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2025 r. odrzucił skargę na postawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz postanowił zwrócić na rzecz skarżącej ze środków WSA w Warszawie kwotę 360 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła spółka wnosząc o jego uchylenie, jednocześnie na podstawie art. 86 p.p.s.a. wniosła o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi wskazując, że niedochowanie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Do pisma skarżąca dołączyła między innymi kopię wniesionej do Poczty Polskiej reklamacji usługi doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie Sądu oraz oświadczenia pracowników i członka zarządu, iż w okresie od 2 lipca 2025 r. do 18 lipca oraz 22 lipca 2025 r., nie zostały doręczone żadne przesyłki z sądu. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie Sądu I instancji w zakresie odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 13 maja 2026 r. WSA w Warszawie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wyjaśniając przyczyny oddalenia wniosku Sąd I instancji stwierdził, że pomimo dochowania wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu, nie zasługiwał on na uwzględnienie. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu spowodowane było okolicznościami wyłączającymi winę, bowiem zasadnie i prawidłowo stwierdzono fikcję doręczenia w związku z niepodjęciem przesyłki w terminie, a pełnomocnik skarżącej przekazując informację o sposobie załatwienia reklamacji nie podał, czy podjął dalsze kroki w celu prawidłowego zareklamowania spornej przesyłki (podanie numeru przesyłki znajdującego się na kopercie - w aktach sprawy, czy wniesienie skargi na działanie Poczty Polskiej S.A.), co skłoniło WSA w Warszawie do oparcia się na dotychczas zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Odnosząc się do kwestii prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi Sąd I instancji stwierdził, że co prawda pełnomocnik skorzystał z prawa do wniesienia reklamacji przesyłki, jednak nie mogło ono zostać rozpatrzone z powodu niepodania numeru nadawczego przesyłki, o czym operator pocztowy poinformował go pismem z dnia 10 września 2025 r. Tym samym z uwagi na wadliwość formalną samego zgłoszenia reklamacyjnego dokonanego przez pełnomocnika spółki nie doszło do podważenia prawdziwości urzędowych adnotacji uczynionych przez operatora pocztowego na formularzu potwierdzenia odbioru i na adresowej stronie przesyłki. Z tych przyczyn WSA w Warszawie uznał wniosek skarżącego za niezasadny i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił jego uwzględnienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej wskazał, że w sprawie zaistniały okoliczności podważające skuteczność doręczenia zastępczego, bowiem skarżąca wezwania nie otrzymała, złożyła reklamację do operatora pocztowego oraz przedłożyła oświadczenia pracowników spółki, z których wynikało, że w spornym okresie nie doręczono żadnej korespondencji sądowej. Ponadto zarzucono, że zastosowany przez WSA w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu miernik staranności użyty do oceny braku winy skarżącej w niedotrzymaniu terminu, sformułowany jest niezwykle rygorystycznie, w sposób wykraczający poza standard uprawdopodobnienia, bowiem Sąd odwołuje się do granicy starań, dochodzącej aż do "użycia sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażających siebie bądź innych na poważne straty majątkowe". W ocenie skarżącej, dopiero zbliżenie się do tak zarysowanej granicy – narażenia życia i zdrowia – byłoby zdaniem Sądu I instancji wystarczające dla uznania, że doszło do uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu. Zdaniem pełnomocnika skarżącej adnotacje w postaci odcisków datownika, podpisu pracownika poczty itp. nie przesądzają o tym, że reklamacja skarżącej była niezasadna. Rozpatrzenie reklamacji przez Pocztę Polską było mało wnikliwe, poprzestano na stwierdzeniu w odpowiedzi na reklamację, że nie można "w sposób jednoznaczny odnieść się do stawianego zarzutu". Ponadto zarzucono, że przyjęcie fikcji doręczenia narusza prawo skarżącej do sądu przewidziane w art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji ocenił w niniejszej sprawie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Oceny tej nie zmienia treść wniesionego zażalenia i podniesiona w nim argumentacja, stanowiąca w istocie powtórzenie stanowiska zaprezentowanego w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi oraz we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, poszerzona o polemikę z oceną wyrażoną przez WSA w Warszawie, z której jednak nie wynika by Sąd rozpoznając wniosek spółki dopuścił się jakichkolwiek uchybień czy też wadliwie ocenił zasadność zgłoszonego wniosku. W punkcie wyjścia Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności wskazujących na wadliwość doręczenia korespondencji zawierającej wezwanie Sądu I instancji do uzupełnienia braków formalnych skargi w trybie art. 73 p.p.s.a. Z akt sprawy jasno wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została zaadresowana na adres do korespondencji wskazany przez spółkę w skardze i wróciła do Sądu, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 4 lipca 2025 r. oraz 14 lipca 2025 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie". Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę po raz pierwszy awizowano w dniu 4 lipca 2025 r., pozostawiając przesyłkę w Urzędzie Pocztowym, a zawiadomienie dla adresata (awizo) umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej. Przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 14 lipca 2025 r., co potwierdza pieczątka na kopercie opatrzona datą i podpisem doręczyciela. Wobec powyższego WSA w Warszawie uznał przesyłkę za doręczoną, zgodnie z art. 73 p.p.s.a., w dniu 18 lipca 2025 r., tj. z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Podkreślić w tym miejscu należy, że adnotacje doręczyciela umieszczone na kopercie czy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru opatrzone stosownymi pieczątkami oraz podpisami mają walor dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (por. postanowienia NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., o sygn. akt II GZ 477/13; z dnia 24 lipca 2018 r., o sygn. akt I GZ 216/18; z dnia 4 września 2019 r., o sygn. akt I GZ 260/19 i z dnia 6 września 2019 r., o sygn. akt II FZ 561/19). W orzecznictwie sądowym wskazuje się również, że potwierdzenie odbioru korespondencji stanowi dokument urzędowy w znaczeniu nadanym przez art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.) (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. II FSK 3421/14, postanowienie SN z dnia 22 marca 2019r., sygn. I CZ 118/17, a także postanowienia NSA z dnia: 5 czerwca 2019 r., sygn. II OZ 500/19 oraz 26 stycznia 2024 r., sygn. I OZ 9/24), przez co podlega ono domniemaniu prawdziwości. W świetle powyższego za uzasadniony należy uznać wniosek, że zaktualizowały się przesłanki określone w art. 73 p.p.s.a. do uznania domniemania doręczenia spółce w dniu 14 lipca 2025 r. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, co skutkowało upływem terminu do wykonania tego wezwania w dniu 18 lipca 2025 r. Powyższych okoliczności skarżącej nie udało się zakwestionować, bowiem w rozważanym przypadku samo złożenie reklamacji przesyłki sądowej nie było wystarczające do podważenia prawdziwości adnotacji operatora pocztowego. Reklamacja ta okazała się nieskuteczna z uwagi na stwierdzone braki w złożonym przez pełnomocnika spółki piśmie reklamacyjnym, a to brak identyfikatora przesyłki (numeru nadawczego), przez co nie mogło ono zostać rozpatrzone, o czym pełnomocnik został poinformowany pismem z dnia 10 września 2025 r. Wbrew argumentacji zażalenia (str. 3 pkt 12 uzasadnienia) skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających brak doręczenia przesyłki, bo za takie nie mogły być również uznane oświadczenia członka zarządu oraz pracowników skarżącej o tym, iż w okresie od 2 lipca 2025 r. do 18 lipca oraz 22 lipca 2025 r., nie zostały doręczone żadne przesyłki z sądu, bowiem same oświadczenia nie są w stanie obalić prawdziwości adnotacji dokonanych przez operatora pocztowego. Odnosząc się do twierdzenia strony, że "ocena dochowania staranności przez skarżącą powinna brać pod uwagę różnicę potencjałów pomiędzy skarżącą a Pocztą Polską i fakt nieudowodnienia prawidłowości wykonania usługi nie powinien obciążać skarżącej", NSA zauważa, że skarżąca posiadając – w myśl art. 12a § 4 i 5 p.p.s.a. – dostęp do akt zarówno w wersji papierowej w czytelni sądu, jak i mając możliwość uzyskania dostępu elektronicznego przez portal PASSA (portal.nsa.gov.pl) niewątpliwie miała możliwość uzyskania numeru przesyłki znajdującego się na kopercie zawierającej wezwanie, która na skutek nieodebrania przez adresata wróciła do nadawcy ze skutkiem doręczenia i zalega w aktach sprawy. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również uprawdopodobnić fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Wbrew poglądom strony, że zastosowany przez WSA w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu "miernik staranności użyty do oceny braku winy skarżącej w niedotrzymaniu terminu, sformułowany jest niezwykle rygorystycznie, w sposób wykraczający poza standard uprawdopodobnienia", a Sąd odwołuje się do "granicy starań", dochodzącej aż do "użycia sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażających siebie bądź innych na poważne straty majątkowe", wyjaśnienia wymaga, że przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. np. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II GZ 786/14). W ocenie NSA, trafnie wskazał Sąd I instancji, że strona musi uprawdopodobnić, iż zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Podkreślić należy, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt III OZ 618/22; publ. w CBOSA). Odpowiadając na argumenty skarżącej o niewłaściwym uznaniu, że doszło do fikcji doręczenia korespondencji, trzeba przede wszystkim podnieść, że instytucja przywrócenia terminu uregulowana w art. 86 i art. 87 p.p.s.a. ma zastosowanie, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Wniosku o przywrócenie terminu nie można bowiem opierać na twierdzeniu, że termin ten został zachowany, gdyż istotą tej instytucji jest właśnie twierdzenie przeciwne, że termin ten nie został zachowany bez winy strony (np. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II FZ 893/19). W świetle tego niezasadne jest kwestionowanie prawidłowości/skuteczności doręczenia wezwania – a zatem czynności, której następstwem jest rozpoczęcie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazanych w wezwaniu – a jednocześnie wnioskowanie o przywrócenie terminu do uzupełnienia tych braków. Skoro skarżąca wnosi o przywrócenie terminu, to nie może kwestionować jednocześnie tego, że dnia 18 lipca 2025 r. rozpoczął on swój bieg. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki wykazał brak podstaw, by uznać twierdzenia skarżącej za wystarczające do przywrócenia terminu, co oznacza, że prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Działania tego nie można uznać za naruszające prawo skarżącej do sądu, choćby z tego powodu, że skarżąca – pomimo istnienia możliwości uzupełnienia swojej reklamacji o numer przesyłki – nie zrobiła tego, w związku z czym dopuściła się co najmniej niedbalstwa, a w związku z tym m.in. z powodu swojej pasywności w działaniu poniosła ujemne konsekwencje procesowe. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.