II GZ 293/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 298/26 w zakresie odrzucenia zażalenia oraz zwrotu uiszczonego wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 grudnia 2025 r. nr SKO.4120/453/2025 w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 298/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 298/26 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2025 r. nr SKO.4120/453/2025 w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oraz zwrócił M. N. kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 23 marca 2026 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę M. N. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2025 r. nr SKO.4120/453/2025 w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu ze względu na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Wyjaśniając przyczyny odrzucenia zażalenia Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 kwietnia 2026 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego podpisanie, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z tej samej daty, wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ze znajdującego się w aktach sądowych zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. korespondencji sądowej wynika, że została ona doręczona skarżącemu w dniu 7 kwietnia 2026 r. (k. 40 akt sądowych). W dniu 13 kwietnia 2026 r. skarżący uiścił wpis od zażalenia. Z kolei w dniu 20 kwietnia 2026 r. do Sądu wpłynęło podpisane przez skarżącego zażalenie. Załączona koperta wskazuje, że zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 16 kwietnia 2026 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu wyznaczonego na uzupełnienie braków formalnych zażalenia, który upłynął w dniu 14 kwietnia 2026 r. Sąd I instancji wskazał, że podpis jest elementem treści pisma procesowego wymienionym w art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.); dalej jako: "p.p.s.a.", a więc każde pismo procesowe kierowane do sądu musi zawierać podpis strony, jej przedstawiciela lub pełnomocnika. Brak podpisu skarżącego na zażaleniu stanowił zatem brak formalny pisma, podlegający uzupełnieniu na wezwanie Sądu, stosownie do art. 177a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Natomiast procesową konsekwencją niezastosowania się do wezwania Sądu było w tej sprawie odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. N. zarzucając naruszenie: - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez skrajnie rygorystyczne i nadmiernie formalistyczne podejście do przepisów proceduralnych, co w efekcie bezpodstawnie pozbawiło skarżącego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez niezależny sąd; - art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie zażalenia z powodu nieznacznego uchybienia terminowi w sytuacji, gdy wada formalna własnoręcznego podpisu została faktycznie uzupełniona. W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nadanie biegu zażaleniu z dnia 2 kwietnia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu, a oceny tej nie zmieniają zarzuty i uzasadnienie zażalenia. Wymagania dotyczące pism w postępowaniu sądowym zasadniczo zawarte zostały w Rozdziale 1 Działu III ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednym z wymogów formalnych pisma strony jest wynikający z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia, stosownie do treści art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Nie budzi zatem wątpliwości, że elementem treści pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, co wprost wynika z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a., podpis musi być własnoręczny. Tym samym podpis to element treści pisma procesowego, dla którego skuteczności nie jest obojętne, w jakiej formie i momencie jest złożony. Z akt sprawy wynika, że skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych złożonego środka zaskarżenia zostało sformułowane w sposób prawidłowy i zawierało właściwe pouczenie o skutkach jego niewykonania. Skarżący nie wykonując wezwania zawartego w piśmie z dnia 2 kwietnia 2026 r. był świadom skutków niewykonania wezwania w terminie. Wymaga również podkreślenia, że stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli wymienia ono w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu (zob. np. postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., I FSK 536/08). Wobec powyższego, nie jest zasadny zarzut skarżącego co do nadmiernego formalizmu "w podejściu do przepisów proceduralnych", wskutek którego doszło do pozbawienia skarżącego "prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez niezależny sąd". Nieusprawiedliwiony jest również zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów i "odrzucenia zażalenia z powodu jedynie nieznacznego uchybienia terminu", na którą to okoliczność powołuje się skarżący w zażaleniu. Termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia upłynął w dniu 14 kwietnia 2026 r., a podpisane zażalenie skarżący nadał w placówce pocztowej w dniu 16 kwietnia 2026 r., co – stosownie do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – obligowało Sąd I instancji do odrzucenia zażalenia, a fakt uzupełnienia braku formalnego poprzez nadesłanie podpisanego zażalenia po upływie zakreślonego terminu nie mógł zmienić oceny Sądu co do zaistnienia podstaw do odrzucenia zażalenia. W związku z powyższym, uwzględniając konsekwencje wynikające z art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.