I SAB/Wa 303/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na bezczynność Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia postanawia: odrzucić skargę. E. M. (dalej jako: "skarżąca") pismem z dnia 13 maja 2026 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Skarżąca podniosła, że pismem z 12 grudnia 2023 r. złożyła do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie wniosek o udzielenie zabezpieczenia w sprawę nieuzasadnionego wypowiedzenia jej umowy o pracę zawartą na czas nieokreślony i pomimo upływu 872 dni od złożenia wniosku, sąd nie podjął żadnych czynności zmierzających do jego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, wskazując, że zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu zostały uregulowane w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1725). Dodatkowo Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie wskazał, że skarżąca jest stroną postępowania sądowego prowadzonego pod sygn. VII PO 60/24 w VII Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, które zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia innej sprawy. Ponadto, zarzut przewlekłości postępowania w w/w sprawie był już przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Warszawie w postępowaniu ze skargi skarżącej o naruszenie prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki – Sąd Okręgowy wypowiedział się, co do wystąpienia przewlekłości postępowania w lutym 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), dalej jako ,,p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność nie jest dopuszczalna w innych sprawach niż wymienione w powyższych przepisach. Oznacza to, że w sytuacji braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjnych stosunków prawnych. Istota stosunku administracyjnoprawnego polega natomiast na tym, że jedną z jego stron zawsze jest organ administracji publicznej, czy też inny podmiot powołany do realizacji zadań administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa jest zobowiązany i uprawniony do władczego rozstrzygania o prawach i obowiązkach drugiej strony, regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. Z katalogu spraw podlegających kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych wynika zatem, że sądy te nie są właściwe w sprawach skarg na bezczynność sądów powszechnych w zakresie postępowań, jakie prowadzą. Właściwością sądów administracyjnych objęte są bowiem wyłącznie indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej. W doktrynie oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za sprawę z zakresu administracji publicznej uznaje się wszystkie akty, czynności, działania i sprawy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane w sposób władczy przez organ administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 333/10). Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie nie pozostaje w bezczynności w zakresie wydania decyzji, ani innego aktu administracyjnego. Nie jest też organem administracji publicznej. Wniesiona przez skarżącą skarga na bezczynność Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie nie wyczerpuje żadnego z kryteriów określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych. Skarżąca we wniesionej do tut. Sądu skardze, zarzuciła Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia w sprawie nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę. Przepisy prawa nie przyznają sądom administracyjnym jakichkolwiek uprawnień w zakresie kontrolowania prawidłowości postępowań w sprawach toczących się przed sądami powszechnymi, należących do właściwości tych sądów w sprawach cywilnych i karnych. Jeżeli w sprawie toczącej się w takim postępowaniu doszło do przewlekłości, bądź bezczynności, wówczas strona może wywieść skargę na podstawie przepisów ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1725). Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawa ta reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. W żadnym z wymienionych wyżej przypadków właściwy do rozpoznania skargi nie będzie sąd administracyjny. Sądy administracyjne nie nadzorują, ani też nie kontrolują działalności sądów powszechnych. Nie są więc właściwe w sprawach skarg na bezczynność sądów powszechnych w zakresie postępowań, jakie prowadzą, stąd też skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.