I GZ 245/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2026 r. sygn. akt III SA/Gl 1126/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu sądowego w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w K. na czynność Wojewody Śląskiego z dnia 19 września 2025 r. w przedmiocie wniosku o dofinansowanie projektu w naborze uzupełniającym w ramach programu Aktywny Maluch postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: sąd I instancji, WSA w Gliwicach) postanowieniem z 2 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 1126/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w punkcie 1. odrzucił skargę L. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca, spółka) na czynność Wojewody Śląskiego (dalej: organ, Wojewoda) z 19 września 2025 r. w przedmiocie wniosku o dofinansowanie projektu w naborze uzupełniającym w ramach Programu Aktywny Maluch (dalej: Program), a w punkcie 2. zwrócił skarżącej kwotę 200 zł uiszczoną na poczet wpisu od skargi. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że zaskarżona czynność została dokonana 19 września 2025 r. – informację o kwalifikacji wniosku skarżąca spółka uzyskała 19 września 2025 r. w systemie Rejestr Żłobków, który służy do komunikacji z wnioskodawcami. Wynika to z wydruku z systemu Rejestru Żłobków, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, zawierającego termin przeprowadzenia kwalifikacji wniosku oraz uzasadnienie kwalifikacji wniosku. Skarżąca składając wniosek do Programu oświadczyła, że zapoznała się z jego warunkami oraz oświadczyła, że realizowane zadanie będzie spełniało wymogi w nim wskazane. WSA w Gliwicach powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2025 r., sygn. akt I GZ 207/25, w którym wyjaśniono, że skoro system Rejestr Żłobków służy do komunikacji z organem to doręczona w tym trybie informacja o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie uznana powinna być za skutecznie doręczoną i od niej powinny być liczone terminy dotyczące np. wniesienia skargi. Sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ poinformował skarżącą o wynikach kwalifikacji wniosku o dofinansowanie 19 września 2025 r., właśnie przez system Rejestr Żłobków, zmieniając status wniosku na rozpatrzony negatywnie – odrzucony. W ocenie WSA, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 20 października 2025 r. Tymczasem skarga na ww. czynność Wojewody została nadana 30 października 2025 r., a zatem po upływie terminu do jej wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 798; dalej: ustawa o opiece nad dziećmi) w związku z punktem 7.7. Programu – po zmianach z 4 sierpnia 2025 r. przez niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), co skutkuje przyjęciem przez WSA – za organem – że 30-dniowy termin na złożenie skargi rozpoczął bieg wraz z umieszczeniem informacji w systemie Rejestr Żłobków 19 września 2025 r., podczas gdy treść Programu wskazuje, że skarżąca nie była zobligowana do korzystania z systemu Rejestr Żłobków, a miejscem publikacji wyników konkursu jest strona internetowa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakładce Aktywny Maluch 2022 – 2029, co miało miejsce 3 października 2025 r. pod adresem https:://www.gov.pl/web/rodzina/wyniki-uzupelniajacego-naboru-wnioskow-o dofinansowanie-tworzenia-miejsc-opieki-nad-dziecmi-do-lat-3-i-funkcjonowania-nowoutworzonych-miejsc-opieki, a zatem bieg terminu do złożenia skargi rozpoczął się 4 października 2025 r., a nie jak ustalił WSA 20 września 2025 r.; 2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 53 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym, skarżąca dowiedziała się o wydaniu aktu (w tym przypadku o wynikach podziału środków) 19 września 2025 r., podczas gdy: - organ nie wykazał, aby system Rejestr Żłobków, w którym organ rzekomo zamieścił informację o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie, był dostępny dla skarżącej i aby była zobligowana do korzystania z tego systemu, a tym samym, aby skarżąca miała realną możliwość zapoznania się z zamieszczoną w tym systemie informacją; - organ nie wykazał, że adnotacja zamieszczona w systemie Rejestr Żłobków, została skutecznie doręczona skarżącej (brak zarówno potwierdzenia nadania, jak też odbioru informacji przez skarżącą); - z Załącznika nr 5 do Programu wynika, że najwcześniejszy możliwy termin ogłoszenia wniosków to 22 września 2025 r.; - wyniki podziału środków zostały podane na stronie pod adresem https://www.gov.pl/web/rodzina/wyniki-uzupelniajacego-naboru-wnioskow-o-dofinansowanie-tworzenia-miejsc-opieki-nad-dziecmi-do-lat-3-i-funkcjonowania-nowoutworzonych-miejsc-opieki 3 października 2025 r. Zdaniem skarżącej powyższe jednoznacznie uzasadnia, że skarżąca nie mogła się dowiedzieć o wynikach podziału środków 19 września 2025 r., a zatem bieg terminu mógł rozpocząć się najwcześniej 3 października 2025 r. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono stanowisko na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum. Pismem procesowym z 12 marca 2026 r., skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika podniosła, że w ślad za zażaleniem wnosi o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: • pismo z 5 lutego 2026 r., • pismo z 26 lutego 2026 r., • pismo procesowe z 22 grudnia 2025 r., • harmonogram naboru uzupełniającego, dla wykazania faktu, że skarżąca nie miała możliwości zapoznania się ze stanowiskiem organu przed 3 października 2025 r. W odpowiedzi na zażalenie, organ wniósł o odrzucenie zażalenia lub ewentualnie o oddalenie zażalenia w całości. Jednocześnie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o zasadzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a taką właśnie jest zaskarżona czynność, wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że informacja o odrzuceniu wniosku skarżącej o dofinansowanie projektu w naborze uzupełniającym w ramach Programu Aktywny Maluch została zamieszczona w systemie Rejestr Żłobków 19 września 2025 r., co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że termin do wniesienia skargi upłynął 20 października 2025 r. Wskazać w tym miejscu należy na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2025 r., sygn. akt I GZ 207/25 (na które powołał się również sąd I instancji), który zauważył, że skoro system Rejestr Żłobków służy do komunikacji z organem to doręczona w tym trybie informacja o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie uznana powinna być za skutecznie doręczoną i od niej powinny być liczone terminy dotyczące, np. wniesienia skargi. Problem prawny jak w rozpoznawanej sprawie został rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny również m.in. postanowieniami: z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt I GZ 114/26 oraz z 19 maja 2026 r., sygn. akt I GZ 176/26. Stanowiska wyrażone w tych postanowieniach Sąd w niniejszym składzie w całości podziela i przyjmuje za własne. Skarżąca składając wniosek do Programu oświadczyła, że zapoznała się z jego warunkami. Zgodnie zaś z zapisami zawartymi w rozdziale 7 Programu: "Kwalifikacja wniosków przez wojewodę następuje w systemie Rejestr Żłobków (...) w przypadku naboru uzupełniającego, o którym mowa w rozdziale 10 w terminie określonym w harmonogramie tego naboru stanowiącym Załącznik nr 5 do Programu". Termin oceny wniosków przez Wojewodę zakreślony dla naboru, w którym brała udział skarżąca zakreślony był w dniach od 8 września 2025 r. do 19 września 2025 r., co wynika z treści Załącznika nr 5 do Programu. W dniu 19 września 2025 r. do systemu Rejestr Żłobków wprowadzona została informacja o odrzuceniu wniosku skarżącej o dofinansowanie projektu w ramach Programu. Należy zwrócić uwagę, że punkt 10.5 Programu opisuje, że: "Ogłoszenie wyników podziału środków, w tym dane wnioskodawcy zostaną podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: www.gov.pl/rodzina, w zakładce Aktywny Maluch 2022 – 2029, w terminach określonych w Załączniku nr 5 do Programu", a więc publikacja z 3 października 2025 r., na którą powołuje się skarżąca, dotyczyła podziału środków i jedynie dodatkowo informowała o statusie wniosków, w tym wniosków odrzuconych i pozostawionych bez rozpoznania, która to czynność przez nadanie odpowiedniego statusu była dokonywana przez wojewodów w terminie wcześniejszym, najpóźniej do 19 września 2025 r., co wynika z Załącznika nr 5 do Programu. Zatem bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w zw. z punktem 7.7 Programu. Wobec powyższego, sąd I instancji słusznie stwierdził, że 30-dniowy termin do złożenia skargi rozpoczął bieg 19 września 2025 r., a zakończył się 20 października 2025 r. Tymczasem skarga została nadana w urzędzie pocztowym 30 października 2025 r. (koperta, k. 12 akt sądowych), czyli po upływie terminu z art. 53 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do wskazanych przez skarżącą w piśmie z 12 marca 2026 r. dokumentów, sąd stwierdził, że brak dostępu do systemu Rejestr Żłobków nie stanowił przeszkody w powzięciu informacji przez skarżącą o odrzuceniu wniosku, bowiem nie oznaczał on całkowitego braku możliwości skontaktowania się z organem. Zostało to ujęte w piśmie z 26 lutego 2026 r. w odpowiedzi na pytanie nr 3, w której pracownik Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że "do czasu rozstrzygnięcia przez ministra podziału środków dla wniosków zakwalifikowanych przez wojewodę, wnioskodawca może skutecznie kontaktować się z urzędem wojewódzkim właściwym w jego sprawie". Skarżąca oświadczyła w składanym wniosku, że zapoznała się z warunkami Programu, a więc także z treścią załączników do Programu, zatem powinna mieć świadomość, że ocena wniosków przez organ nastąpiła w okresie od 8 września 2025 r. do 19 września 2025 r., co zostało ujęte w Załączniku nr 5 do Programu. W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie sądu I instancji. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.