I SAB/Wa 17/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie wydania dokumentów postanawia odrzucić skargę. W dniu 4 grudnia 2025 r. D. R. (dalej: skarżący) złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Zagranicznych (dalej: organ) w przedmiocie wydania dokumentów poprzedzających zawarcie ugody w toczącej się przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka (dalej ETPCz, Trybunał) sprawie ze skargi skarżącego przeciwko Polsce nr 61376/11. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 poz. 143 ze zm. dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższego wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu, czy przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Zdaniem Sądu, mając na uwadze tak określony zakres właściwości sądu administracyjnego, odmowa wydania na żądanie skarżącego (strony postępowania trybunalskiego) dokumentów poprzedzających zawarcie ugody nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 ppsa, ponieważ decyduje o tym szczególnego rodzaju sąd międzynarodowy jakim jest Europejski Trybunał Praw Człowieka. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 39 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8, 14 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) jeżeli w postępowaniu przed Trybunałem zdołano doprowadzić, z udziałem zainteresowanych stron, do polubownego załatwienia sprawy Trybunał skreśla skargę z listy spraw w formie decyzji. Taką decyzję przekazuje się Komitetowi Ministrów, który czuwa nad wykonaniem warunków polubownego załatwienia określonych w decyzji. Stosownie do art. 43 ust. 3 Regulaminu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284/1) jeżeli zdołano doprowadzić do polubownego załatwienia sprawy zgodnie z Artykułem 39 Konwencji, skarga jest skreślana z listy spraw Trybunału w formie decyzji. Zgodnie z Artykułem 39 ust. 4 Konwencji, decyzję taką przekazuje się Komitetowi Ministrów, który czuwa nad wykonaniem warunków polubownego załatwienia sprawy określonych w decyzji. Według art. 62 ust. 3 Regulaminu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w razie powiadomienia Izby przez Szefa Kancelarii o wyrażeniu przez strony zgody na polubowne załatwienie sprawy, Izba skreśla sprawę z listy Trybunału, zgodnie z Artykułem 43 ust. 3 Konwencji, po zbadaniu czy ugoda została osiągnięta z poszanowaniem praw człowieka w rozumieniu Konwencji i jej Protokołów. Zdaniem Sądu opisany wyżej stan prawny dowodzi tego, że dokumentacja z negocjacji poprzedzających zawarcie ugody jest elementem materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania międzynarodowego Trybunału i tylko Trybunał – jako gospodarz postępowania – jest dysponentem akt postępowania trybunalskiego. Z tego względu odmowy wydania na żądanie określonej osoby (strony postępowania trybunalskiego) dokumentów poprzedzających zawarcie ugody trybunalskiej nie można też potraktować jako innego aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a samej czynności wydania tego rodzaju dokumentów jako czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Dodatkowo trzeba wskazać, że żaden przepis szczególny nie przewiduje drogi postępowania przed sądem administracyjnym w zakresie sprawy opisanej w skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Zagranicznych, który – co istotne - w postępowaniach toczących się przed Trybunałem działając przez ustanowionego Pełnomocnika jest reprezentantem Rzeczypospolitej Polskiej jako strony ww. postępowaniach. Minister Spraw Zagranicznych nie występuje w tego rodzaju sprawach jako organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. oraz art. 3 ppsa, którego działalność podlega kontroli sądu administracyjnego. Wobec tego skarga niniejsza nie dotyczy, opisanej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa, przewlekłości organu administracji publicznej, w szczególności w przedmiocie niewydania indywidualnego aktu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ppsa bądź w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa albo przewlekłości tego organu w przedmiocie niepodjęcia indywidualnej czynności administracyjnej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.