III PSK 107/25
Supreme Court2025-09-15
Case number
III PSK 107/25
Court
Sąd Najwyższy
Judgment date
2025-09-15
Type
Postanowienie
Judgment text
III PSK 107/25
POSTANOWIENIE
Dnia 25 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z powództwa P. L. przeciwko A. Sp. z o.o. z siedzibą w D.
o zapłatę odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o
pracę przez pracodawcę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25
września 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w
Świdnicy
z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt VII Pa 57/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2025 (dwa
tysiące dwadzieścia pięć) złotych wraz z odsetkami z art. 98 par.
11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z 2 grudnia 2024 r., VII Pa 57/24 oddalił
apelację A. Sp. z o.o. z siedzibą w D. (pozwana) od wyroku Sądu Rejonowego w
Ząbkowicach Śląskich z 16 kwietnia 2024 r., IV P 80/23 którym Sąd ten umorzył
postępowanie sądowe w zakresie roszczenia P. L. (powód) dotyczącego
przywrócenia do pracy u strony pozwanej na poprzednich warunkach i zapłaty
wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy oraz zasądził od pozwanej na
III PSK 107/25 2
rzecz powoda kwotę 21.304,05 zł z tytułu odszkodowania za niezgodne z prawem
wypowiedzenie umowy o pracę, a także rozstrzygnął o kosztach postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na podstawie następujących ustaleń
faktycznych. Sąd pierwszej instancji ustalił, że pismem z dnia 25 sierpnia 2023 r.
pozwana, działając na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o
związkach zawodowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022, poz. 854, dalej: u.z.z.),
zwróciła się do Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” A. sp. z o.o. z wnioskiem o
wskazanie osób korzystających z „obrony organizacji związkowej”. Jednocześnie
we wniosku tym wskazano wszystkie osoby, pracowników wykonujących pracę
zarobkową na rzecz pozwanej spółki. W odpowiedzi na powyższy wniosek zarząd
zakładowej organizacji związkowej pismem z 29 sierpnia 2023 r. zawiadomił
pozwaną, że przedmiotowa organizacja związkowa „reprezentuje wszystkie osoby
wykonujące pracę zarobkową na rzecz pracodawcy”. W związku z interwencją
wykonującego na rzecz pozwanej pracę zarobkową P. K., przewodniczący
zakładowej organizacji związkowej Ł. G. przesłał w dniu 31 sierpnia 2023 r. pocztą
elektroniczną przedstawicielowi pozwanej B. O. wiadomość o treści, że „w
nawiązaniu do wcześniejszego pisma informujemy Pana Dyrektora, że Solidarność
nie będzie reprezentowała Pana P. K. w stosunkach z Pracodawcą, zgodnie z Jego
wnioskiem”. Również w tym samym dniu przewodniczący zakładowej organizacji
związkowej przesłał B. O. kolejną wiadomość w formie elektronicznej, w której
powołując się na art. 38 k.p. stwierdził, że „tym bardziej przepis ten ma
zastosowanie w naszej firmie, gdzie ze znanych względów nie możemy ujawnić
Pracodawcy imiennej listy naszych członków”. Pismem z dnia 19 października 2023
r., pozwany działając na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o
związkach zawodowych, zwrócił się do Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” A.
sp. z o.o. z wnioskiem o udzielenie informacji czy pracownik spółki – P. L. - korzysta
z obrony tejże zakładowej organizacji związkowej. Z tożsamymi wnioskami
strona pozwana zwróciła się również odnośnie trzech innych pracowników
pozwanej spółki. W odpowiedzi na zgłoszone jak wyżej wnioski zarząd zakładowej
organizacji związkowej pismem z dnia 19 października 2023 r. doręczonym
skutecznie w dniu 24 października 2023 r., poinformował pozwanego pracodawcę,
że „Komisja wypowiedziała się w tej sprawie w swojej poprzedniej informacji
III PSK 107/25 3
przekazanej pracodawcy w dniu 29.08.2023 r. z której wyłączyliśmy jedynie pana P.
K.”.
Sąd Okręgowy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 38 § 1 k.p. oraz
art. 8 k.p. przez błędną ich wykładnię i błędne przyjęcie, że obowiązek
współdziałania z zakładową organizacją związkową w ramach procedury
przewidzianej w art. 38 k.p. nie ulega wyłączeniu gdy w odpowiedzi na zapytanie
pracodawcy o konkretnych wymienionych z imienia i nazwiska w odrębnych
pismach pracownikach korzystających z jej obrony w sprawach indywidualnych
pracodawca otrzymał ogólną odpowiedź zgodnie z którą ochronie tej podlegają
wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową na rzecz pracodawcy. W ocenie
Sądu Okręgowego w sprawie nie budziło wątpliwości, że związek zawodowy
udzielił odpowiedzi na tyle precyzującej, że reprezentuje wszystkich pracowników z
wyjątkiem jednego (P. K.). Odpowiedź taka wskazywała na prawidłową realizację
obowiązków informacyjnych związku zawodowego wobec pracodawcy, który w tej
sytuacji był zobowiązany do zawiadomienia zakładowej organizacji związkowej o
zamiarze wypowiedzenia powodowi umowy o pracę.
Sąd Okręgowy w całości podzielił stanowisko Sądu Najwyższego na które
powołał się również Sąd pierwszej instancji wyrażone w wyroku z 22 stycznia 2008
r., II PK 138/07 (LEX nr 444833) gdzie jednoznacznie wyjaśniono, że brak
indywidualnego wskazania chronionych pracowników i udzielenie przez zakładową
organizację związkową informacji pracodawcy na postawie art. 30 ust. 2 1 u.z.z. o
objęciu ochroną wszystkich pracowników zakładu, o ile nie złożyli oni pracodawcy
pisemnego oświadczenia o niereprezentowaniu ich praw pracowniczych przez
związek zawodowy, nie oznacza braku reprezentacji przez związek zawodowy tych
pracowników, którzy są jego członkami lub jako niezrzeszeni wystąpili o objęcie ich
ochroną. Sąd drugiej instancji przyjął, że brak indywidualnego wskazania przez
związek zawodowy pracowników korzystających z ochrony nie pozbawia ochrony
tych pracowników, którzy są członkami związku zawodowego lub jako niezrzeszeni
zwrócili się o objęcie ich ochroną. Informacja związku zawodowego, że
reprezentuje „wszystkich pracowników” zakładu, o ile nie złożyli pisemnego
oświadczenia o niereprezentowaniu ich praw pracowniczych przez związek
zawodowy, nie oznacza braku reprezentacji przez związek zawodowy tych
III PSK 107/25 4
pracowników, którzy są jego członkami lub jako niezrzeszeni wystąpili o objęcie ich
ochroną.
Zdaniem Sądu Okręgowego nawet jeśli pracodawca nie miał szczegółowej
listy członków, powinien był uznać, że wszyscy pracownicy (poza P.K.) są
reprezentowani i objęci ochroną. Odpowiedź związku zawodowego, wskazująca, że
reprezentuje wszystkich pracowników była wystarczająca żeby uznać, iż art. 38 k.p.
ma zastosowanie. Pozwana miała obowiązek konsultacji zamiaru wypowiedzenia
umowy o pracę w odniesieniu do każdego pracownika, którego związek zawodowy
zadeklarował jako reprezentowanego. Brak konsultacji z zakładową organizacją
związkową w tej sytuacji stanowił naruszenie art. 38 k.p., ponieważ pozwana
została poinformowana, że powód jest reprezentowany przez związek zawodowy.
Sąd Okręgowy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 30 ust. 3 u.z.z. ponieważ
obowiązek wynikający z tego przepisu został przez organizację związkową
zrealizowany.
Zarzut naruszenia art. 45 § 1 k.p. został uznany za chybiony ponieważ w
sprawie pozwana bezzasadnie zaniechała przeprowadzenia konsultacji związkowej
zamiaru wypowiedzenia powodowi umowy o pracę, a tym samym naruszyła art. 38
§ 1 k.p.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego złożyła pozwana
zaskarżając wyrok ten w całości. Skarga kasacyjna pozwanej została oparta na
podstawie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 30 ust. 3 u.z.z. przez
błędne uznanie, iż w świetle dyspozycji tego przepisu udzielenie przez zakładową
organizację związkową ogólnej informacji o korzystaniu z jej obrony „wszystkich
osób wykonujących pracę zarobkową" na zapytanie pracodawcy czy wskazani
przez niego, wymienieni z imienia i nazwiska pracownicy korzystają z jej obrony w
sprawach indywidualnych, stanowi prawidłową realizację uprawnienia związku
zawodowego do przekazania pracodawcy informacji, co w konsekwencji
doprowadziło do błędnego przyjęcia naruszenia art. 38 § 1 k.p. przez uznanie, iż w
niniejszej sprawie pracodawca miał obowiązek zawiadomienia na piśmie
zakładowej organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę
powodowi, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy.
III PSK 107/25 5
Skarżąca podniosła, że za przyjęciem skargi do rozpoznania przemawia
potrzeba wykładni art. 30 ust. 3 u.z.z. budzącego poważne wątpliwości oraz
wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów. Skarżąca wskazała na
wątpliwość czy treść udzielanej na podstawie art. 30 ust. 3 u.z.z. przez związek
zawodowy informacji może mieć charakter ogólny, tj. wskazywać, iż „reprezentuje
wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową na rzecz pracodawcy”, czy też
prawidłowa jest interpretacja przepisu uznająca, iż zakładowa organizacja
związkowa zobowiązana jest w udzielanej pracodawcy odpowiedzi odnieść się do
konkretnych pracowników, których dotyczy zapytanie pracodawcy. Zdaniem
skarżącej zaprezentowana w niniejszej sprawie przez sądy powszechne wykładnia
art. 30 ust. 3 u.z.z., w oparciu o pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z
22 stycznia 2008 r., II PK 138/07, rodzi szereg zastrzeżeń. Ponadto przyjęcie
stanowiska Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego oznaczałoby również
sankcjonowanie udzielania nieprawdziwych informacji przez zakładową organizację
związkową, nawet wówczas, gdy pracodawca ma pewność, że są nieprawdziwe.
Skarżąca zwróciła uwagę na, w jej ocenie, odmienny pogląd odnośnie do wykładni
art. 30 ust. 21 u.z.z. (obecnie art. 30 ust. 3 u.z.z.) jaki przyjął Sąd Najwyższy w
dwóch wyrokach: z 7 maja 2007 r., II PK 305/06, oraz z 5 października 2007 r., II
PK 27/07. W pierwszym z przywołanych wyroków Sąd Najwyższy uznał, iż
zakładowa organizacja związkowa prawidłowo wypełnia obowiązek nałożony w art.
30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych tylko wówczas, gdy informacja
przekazana pracodawcy jednoznacznie wskazuje pracowników korzystających z jej
ochrony. W kolejnym potwierdzono, iż w przypadku, gdy informacja, o której mowa
w art. 30 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, ma charakter na
tyle ogólny, że nie można ustalić, którzy pracownicy są członkami związku
udzielającego informacji i których spośród pracowników niezrzeszonych ta
organizacja broni, należy przyjąć, że pracodawca nie otrzymał informacji
wymaganej tym przepisem. Skutek tego jest taki, że pracodawca nie musi
konsultować indywidualnych wypowiedzeń z organizacją związkową, która na jego
żądanie nie udzieliła wymaganej informacji.
III PSK 107/25 6
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania ewentualnie jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów
zastępstwa prawnego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje
3 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Skarżąca nie wykazała, że w sprawie występuje powołana w skardze
kasacyjnej przesłanka w postaci potrzeby wykładni przepisów prawnych.
Przypomnienia wymaga, że potrzeba wykładni przepisów prawnych występuje,
jeżeli co do konkretnego przepisu prawnego brak jednolitej lub utrwalonej
judykatury, zwłaszcza judykatury Sądu Najwyższego albo też przyjęta i dominująca
wykładnia jest oczywiście błędna lub kontrowersyjna. Skarżący powinien bądź to
wskazać argumentację przemawiającą za zmianą dotychczasowej wykładni, bądź
też wykazać, że dany przepis prawny, chociaż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wyjaśnienia i powinien zostać zinterpretowany przez Sąd Najwyższy.
Inaczej rzecz ujmując, potrzeba wykładni przepisu budzącego poważne wątpliwości
lub wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.)
zachodzi wtedy, kiedy jego niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie bądź kiedy przepis ten nie doczekał
się wykładni w kierunku wskazywanym przez skarżącego (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 42436; z 15
października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231).
Nie można uznać, że w przedstawionym przez skarżącą zakresie występuje
potrzeba wykładni wskazanego przepisu – art. 30 ust. 3 u.z.z. Sąd Najwyższy
wyjaśnił, że „możliwe jest przedstawienie informacji w innej formie niż imienna lista
III PSK 107/25 7
pracowników korzystających z obrony związku zawodowego. Warunkiem
dopuszczalności takiego określenia informacji jest możliwość jednoznacznego i
niebudzącego wątpliwości stwierdzenia przez pracodawcę, którzy pracownicy
podlegają obronie danego związku zawodowego” (wyrok Sądu Najwyższego z 14
maja 2013 r., I PK 245/12, LEX nr 1554953). W treści uchwały Sądu Najwyższego z
21 listopada 2012 r., III PZP 6/12, (OSNP 2013, nr 13-14, poz. 146) przyjęto, że
„nieudzielenie przez zakładową organizację związkową informacji o wszystkich
pracownikach korzystających z jej obrony, żądanej przez pracodawcę bez
rzeczowej potrzeby, nie zwalnia pracodawcy z obowiązku współdziałania z tą
organizacją w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy (art. 30 ust. 2 1 ustawy z
dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79,
poz. 854 z późn. zm.; art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29
sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101,
poz. 926 z późn. zm.)”.
Odnosząc się do treści literalnej art. 30 ust. 3 u.z.z. należy podkreślić, że
przepis ten nie zobowiązuje do imiennego wskazania pracownika objętego
ochroną. W nowym i poprzednim brzmieniu przepis ten nie wskazywał sposobu
przedstawienia przez związek zawodowy informacji o pracownikach podlegających
ochronie. Sądu obu instancji, rzeczywiście powołały się na wyrok Sądu
Najwyższego z 22 stycznia 2008 r., II PK 138/07, (LEX nr 444833), w treści którego
wyjaśniono, że brak indywidualnego wskazania chronionych pracowników i
udzielenie przez zakładową organizację związkową informacji pracodawcy na
postawie art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
(jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) o objęciu ochroną
wszystkich pracowników zakładu, o ile nie złożyli oni pracodawcy pisemnego
oświadczenia o niereprezentowaniu ich praw pracowniczych przez związek
zawodowy, nie oznacza braku reprezentacji przez związek zawodowy tych
pracowników, którzy są jego członkami lub jako niezrzeszeni wystąpili o objęcie ich
ochroną. Należy zgodzić się, że wyrok powołany wyrok zapadł na gruncie
poprzedniej treści przepisu – art. 30 ust. 21 - obowiązującej do 1 stycznia 2019 r.
zgodnie z którym „w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których
przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową
III PSK 107/25 8
organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany zwrócić się do tej organizacji
o informację o pracownikach korzystających z jej obrony, zgodnie z przepisami ust.
1 i 2. Nieudzielenie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia pracodawcę od obowiązku
współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach dotyczących tych
pracowników. Natomiast po zmianie ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy
o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1608) został
on uchylony a w jego miejsce wprowadzono ust. 3 do art. 30 u. z.z. o treści „w
indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy
zobowiązują pracodawcę w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. -
Kodeks pracy do współdziałania z zakładową organizacją związkową, przed
podjęciem działania, pracodawca w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. - Kodeks pracy, jest obowiązany zwrócić się do tej organizacji o informację
o pracowniku korzystającym z jej obrony, zgodnie z ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej
informacji w terminie 5 dni od dnia otrzymania przez zakładową organizację
związkową wniosku zwalnia pracodawcę w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26
czerwca 1974 r. - Kodeks pracy z obowiązku współdziałania z zakładową
organizacją związkową w sprawach dotyczących tego pracownika.”
W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o
związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw wyjaśniono, że „ust. 6
zmienianego art. 251 u.z.z., w związku z tym, iż dotychczas obowiązujące przepisy
prawa nie przewidywały, jaki skutek pociąga za sobą zaniechanie obowiązku
przedłożenia przez organizację związkową informacji o liczbie członków, co
powodowało szereg wątpliwości interpretacyjnych, w celu usunięcia tego stanu
niepewności wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym organizacji, która nie
wypełniła w terminie obowiązku przedłożenia informacji o liczbie członków (tj.
informacji przekazywanej co 6 miesięcy, wg stanu na dzień 30 czerwca i 31
grudnia, oraz informacji przekazywanej przez nowo powstałą organizację
związkową w terminie 2 miesięcy od dnia jej utworzenia), nie przysługują
uprawnienia zakładowej organizacji związkowej do czasu wykonania tego
obowiązku. Jednoznacznie przesądzono więc w u.z.z., jakie są konsekwencje
zaniechania ww. obowiązku. Podobny skutek został przewidziany w art. 30 ust. 3
u.z.z. wobec organizacji związkowej, która nie przedstawiła pracodawcy informacji
III PSK 107/25 9
o pracownikach korzystających z jej obrony.” Jak wynika z powyższego w zakresie
dotyczącym sposobu udzielania odpowiedzi przez związek zawodowy na pytanie
zadane na podstawie art. 30 ust. 3 u.z.z. – przepis ten nadal nie precyzuje
obowiązków po stronie organizacji. Dopuszcza jedynie możliwość zwrócenia się
(przez pracodawcę) do organizacji związkowej o informację o pracowniku
korzystającym z jej obrony. Należy zatem uznać za aktualne powyższe stanowisko
Sądu Najwyższego odnośnie do wykładni tego przepisu.
Na marginesie wypada przypomnieć treść uzasadnienia uchwały siedmiu
sędziów Sądu Najwyższego z 21 listopada 2012 r., III PZP 6/12 (OSNP 2013, nr 13-
14, poz. 146), w której zauważono, że pozostaje aktualny, problem podniesiony w
uzasadnieniu uchwały z 24 stycznia 2012 r., III PZP 7/11 o zgodności z zasadami
przetwarzania danych osobowych zwrócenia się przez pracodawcę do organizacji
związkowych o informację dotyczącą konkretnego pracownika (wymienionego z
imienia i nazwiska) w zakresie korzystania przez niego z obrony jednej z tych
organizacji. Takie zapytanie stanowi już przetwarzanie danych osobowych, gdyż
pracodawca ujawnia zamiar podjęcia wobec tej osoby czynności z zakresu prawa
pracy wymagającej współdziałania ze związkiem zawodowym. Dla spełnienia
obowiązku pracodawcy ujętego w art. 30 ust. 2 1 u.z.z. nie jest niezbędne podanie w
treści zapytania, jaki zamiar ma pracodawca wobec tej osoby (tych osób). Taki
obowiązek nie wynika z tego przepisu. Przeciwnie, podanie szczegółowych
informacji o zamiarze pracodawcy w odniesieniu do wymienionego pracownika
stanowiłoby pozbawione podstaw przetwarzanie danych osobowych. Pracodawca
powinien mieć podstawę do zasięgnięcia informacji i do zebrania danych o obronie
związkowej dotyczących konkretnego pracownika, ale podstawa ta nie powinna być
ujawniona związkowi zawodowemu na tym, przedkonsultacyjnym, etapie.
Wystarczające jest wskazanie, że chodzi o potrzebę współdziałania ze związkiem
zawodowym w indywidualnej sprawie ze stosunku pracy. Związek zawodowy
przekazujący dane i pracodawca po ich otrzymaniu, powinni poinformować osobę,
której one dotyczą, o dokonanym przetworzeniu, co wynika z art. 25 ust. 1 ustawy o
ochronie danych osobowych. Organizacja związkowa nie jest uprawniona do
uzyskania od pracodawcy informacji na temat jego zamiarów wobec konkretnego
pracownika przed etapem konsultacji ani do oceny celu zbierania tych danych
III PSK 107/25 10
przez pracodawcę. Działania pracodawcy w zakresie zgodności z ustawą o
ochronie danych osobowych zbierania danych podlegają ocenie Generalnego
Inspektora Ochrony Danych Osobowych, co należy uznać za wystarczające. Takie
rozumienie art. 30 ust. 2(1) ustawy o związkach zawodowych pozwala na
uniknięcie naruszenia zasad przetwarzania danych osób niekorzystających z
obrony związkowej albo korzystających z obrony innej organizacji niż ta, do której
zwraca się pracodawca.”
Powołane w skardze kasacyjnej przez skarżącą się orzeczenia zapadły w
sprawach w których poczyniono odmienne ustalenia faktyczne. W sprawie II PK
27/07, w wyniku uwzględnienia poczynionych ustaleń Sąd Najwyższy uznał, że
pozwana nie miała obowiązku konsultować z Międzyzakładową Organizację
Związkową NSZZ "Solidarność" zamiaru wypowiedzenia umów o pracę wszystkim
pracownikom, skoro niektórzy z nich mogli być objęci obroną drugiego z
działających w zakładzie pracy związków, a inni nie korzystali z żadnej obrony.
Obowiązek konsultacji mógł dotyczyć tylko tych pracowników, co do których
pozwana miała wiedzę, że są członkami tego związku lub podlegali jego obronie.
Nie zostało wykazane, że pozwana miała taką wiedzę w stosunku do powodów
objętych skargą kasacyjną, gdyż nie jest źródłem takiej wiedzy informacja, na którą
powołuje się Sąd Okręgowy. Natomiast w powołanej przez skarżącą sprawie II PK
305/06 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że „pismo MOZ [...] NSZZ "Solidarność" z dnia 10
maja 2002 r. nie może być uznane za informację, o której mowa w art. 30 ust. 2(1)
ustawy o związkach zawodowych. Biorąc bowiem pod uwagę, że wśród
pracowników zakładu byli członkowie innej zakładowej organizacji związkowej oraz
że nie wszystkie osoby niezrzeszone (jak choćby powód W. G.) zwracały się do
MOZ NSZZ "Solidarność" o obronę ich praw, wskazanie, że ta organizacja
związkowa chroni wszystkich pracowników zakładu i to pod jeszcze jednym
warunkiem dotyczącym ewentualnego złożenia pisemnego oświadczenia
pracodawcy o niereprezentowaniu ich praw przez ten związek, nie identyfikuje
żadnej osoby podlegającej ochronie. Rację ma skarżąca, że sytuacja
dysponującego taką informacją pracodawcy w żaden sposób nie różni się od tej, w
jakiej znalazłby się, gdyby związek zawodowy nie udzielił żadnej odpowiedzi na
III PSK 107/25 11
jego wystąpienie. W jednym i drugim przypadku krąg pracowników
reprezentowanych przez tę organizację związkową byłby mu bowiem nieznany.”
Tymczasem w niniejszej sprawie u pozwanej funkcjonowała tylko jedna
zakładowa organizacja związkowa, która w odpowiedziach na pisma (zapytania)
pozwanej udzielała informacji, które co prawda nie wskazywały imiennie powoda,
jednak z ich treści pozwana mogła jednoznacznie ustalić, iż wszyscy jej pracownicy
w tym powód (oprócz jednego wskazanego imiennie) byli objęci ochroną
zakładowej organizacji związkowej. Z ustaleń sądów merity wynikało zatem, że
pracodawca nie powinien mieć wątpliwości, iż powód był objęty ochroną
związkową, a w związku z tym powinien dokonać konsultacji rozwiązania stosunku
pracy zgodnie z art. 38 k.p. W świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska Sądu
Najwyższego kluczowe jest bowiem udzielenie pracodawcy informacji o
pracownikach podlegających ochronie w taki sposób, by pracodawca nie miał
żadnych wątpliwości, kto jest taką ochroną objęty.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O
kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 99 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w
związku z § 9 ust. 1 pkt 2 i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1964 ze zm.).
[a.ł]