III KK 512/24
Supreme Court2025-01-15
Case number
III KK 512/24
Court
Sąd Najwyższy
Judgment date
2025-01-15
Type
Postanowienie
Judgment text
III KK 512/24
POSTANOWIENIE
Dnia 31 stycznia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
sprawy K.D. skazanego z art. 177 § 1 i 2 k.k. i inne,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt IX Ka 1039/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju
z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt II K 293/21,
postanowił
1. oddalić kasację obrońcy skazanego jako oczywiście
bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
[WB]
UZASADNIENIE
Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju z dnia 17 marca 2023
r., sygn. akt 293/21, oskarżonego K. D. uznano za winnego popełnienia czynu
opisanego i zarzucanego mu w pkt I aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z
art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1
III KK 512/24 2
k.k. - i za to na podstawie art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 178 §
1 k.k. wymierzono mu karę 9 lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 42 § 3
k.k. w związku ze skazaniem za ten czyn, orzeczono wobec oskarżonego środek
karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych
dożywotnio.
W pkt III wyroku oskarżonego K.D. w ramach czynu opisanego i
zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia uznano za winnego tego, że w dniu 4
listopada 2020 r. znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stężeniu alkoholu
etylowego we krwi o wartości 1.14 promila i pod wpływem substancji
psychotropowej w postaci amfetaminy w stężeniu 100 ng/ml działającej podobnie
do alkoholu etylowego, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny –
samochód osobowy V. o numerze rejestracyjnym (…), co stanowi przestępstwo z
art. 178a § 1 k.k. - i za to wymierzono mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. w związku ze skazaniem za ten
czyn orzeczono wobec K.D. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat. Na podstawie art. 43a §
2 k.k. w związku ze skazaniem za czyn z pkt III wyroku orzeczono od oskarżonego
na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej
świadczenie pieniężne w kwocie 7.000 złotych.
Na podstawie art. 85 § 1 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. wymierzone
oskarżonemu w pkt I i III wyroku jednostkowe kary pozbawienia wolności Sąd
połączył i tytułem kary łącznej wymierzył oskarżonemu K.D. karę 9 lat i 2 miesięcy
pozbawienia wolności; na podstawie art. 90 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k. w zw. z
art. 86 § 1 k.k. wymierzone oskarżonemu w pkt II i IV wyroku okresy środków
karnych połączył i jako łączny orzekł wobec oskarżonego K.D. środek karny w
postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio.
Rozstrzygnięto także o dowodach rzeczowych i kosztach sądowych.
Obrońca oskarżonego zaskarżył ten wyrok w całości wnosząc od niego
apelację. Na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. i art. 438 pkt 2 k.p.k. zarzucił - w zakresie
pkt I wyroku (pkt I a/o) oraz III wyroku (pkt II a/o) - obrazę przepisów postępowania
mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest: art. 201 k.p.k. poprzez oddalenie
wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o dopuszczenie i przeprowadzenie
III KK 512/24 3
dowodu z interdyscyplinarnej opinii instytutu naukowego złożonego z biegłych
sądowych z zakresu rekonstrukcji wypadków, biegłych z zakresu medycyny
sądowej oraz z zakresu fizyki; art. 201 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez dowolną a
nie swobodną ocenę dowodu w postaci pisemnej oraz ustnej uzupełniającej opinii
biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków B.C.; art. 7 k.p.k. poprzez dowolną a
nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego; art. 5 § 2 k.p.k.
polegającą na rozstrzygnięciu ujawnionych w toku postępowania wątpliwości na
niekorzyść oskarżonego K.D., tj. wątpliwości dotyczących tego, czy oskarżony w
rzeczywistości kierował pojazdem; nadto z tzw. z ostrożności procesowej: w
zakresie pkt I wyroku zarzucił na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącą
niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary 9 lat pozbawienia wolności,
która to niewspółmierność jest wynikiem nieuwzględnienia przez Sąd I instancji
okoliczności mających wpływ na wymiar kary, w tym przede wszystkim okoliczności
takich jak uprzednia niekaralność oskarżonego w dacie popełnienia czynu, kwestia
świadomości wszystkich pasażerów jadących z oskarżonym co do stanu trzeźwości
K.D., którzy również, bez wyjątku znajdowali się w stanie nietrzeźwości oraz pod
wpływem amfetaminy; w zakresie pkt XII wyroku, na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k.
zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
mogący mieć wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, że oskarżony ma możliwość
uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 31.892,57 złotych.
Po rozpoznaniu tej apelacji, Sąd Okręgowego w Kielcach wyrokiem z dnia 23
kwietnia 2024 r., sygn. akt IX Ka 1039/23, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego K.D.,
który zaskarżył orzeczenie w całości i na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526
§ 1 k.p.k. zarzucił rażącą obrazę prawa procesowego, która mogła mieć istotny
wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez naruszenie:
a/ art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej
Konwencji Praw Człowieka poprzez wydanie wyroku Sądu Rejonowego w Busku -
Zdroju z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt II K 293/21, następnie utrzymanego w
mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt
IX Ka 1093/23, przez sędziego, w stosunku do którego zachodzi uzasadniona
wątpliwość co do bezstronności oraz prawidłowości powołania go do piastowanego
III KK 512/24 4
urzędu, wskutek powołania sędziego wydającego wyrok uchwałą neo-KRS nr […] z
dnia […] 2022 r., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k.;
b/ art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. wobec zaniechania
należytego rozważenia przez Sąd Okręgowy zarzutów podniesionych w apelacji
obrońcy, nawiązujących do dokonanej przez Sąd I instancji dowolnej, a nie
swobodnej oceny całokształtu zebranego w toku sprawy materiału dowodowego, w
tym nienależytego rozważenia przez ten Sąd okoliczności mających istotne
znaczenie dla przyjęcia realizacji przez skazanego znamion przypisanego mu
przestępstwa, w wyniku czego doszło do zaaprobowania przez ten Sąd
nieprawidłowej, albowiem przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy w Busku - Zdroju
z naruszeniem art. 7 k.p.k. oraz art. 5 § 2 k.p.k. oceny zebranych dowodów i w
konsekwencji utrzymania w mocy wadliwego wyroku, w sytuacji gdy w sprawie
zachodzą niedające się usunąć wątpliwości;
c/ art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i art. 193 § 1 k.p.k. poprzez
zaniechanie powołania innych biegłych celem usunięcia niepełności oraz
sprzeczności między opiniami wydanymi w sprawie, w sytuacji gdy ponowne
wezwanie tych samych biegłych nie usunęło istniejących niejasności co do ułożenia
osób w pojeździe marki V. w chwili zdarzenia, ustalenia kierunków rolowania
pojazdu w programie PC Crash, biegły nie dokonał oględzin miejsca zdarzenia i nie
wykorzystał wszystkich możliwych metod badawczych, a stwierdzenie tych
okoliczności jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wymaga wiadomości
specjalnych, a nadto w postanowieniu o odmowie uwzględnienia wniosku
dowodowego nie wskazano podstawy oddalenia z zamkniętego katalogu z art. 170
§ 1 k.p.k., a uzasadnienie wyroku nie dostarcza informacji o powodach uznania
opinii za pełną i jasną;
d/ art. 410 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie jako podstawy
dowodowej dokonywanych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji zaniechanie
analizy i oceny znajdujących się w aktach sprawy dowodów w postaci zeznań
świadka W.W. (k. 11, 491), protokołu oględzin miejsca wypadku drogowego, jak
również zeznań funkcjonariuszy jednostek pogotowia i straży pożarnej, a także
dokumentacji medycznej, pomimo, iż dokumenty te stanowią obiektywne źródło
III KK 512/24 5
wiedzy o przebiegu wypadku w trakcie pierwszych minut, wskazując jednoznacznie,
że skazany K.D. był nieprzytomny, potrzebował pomocy lekarskiej, z pojazdu jako
pierwszy wyszedł o własnych siłach i zza miejsca kierowcy K.B., opisywany jako
„łysy chłopak”, a w konsekwencji rażącą dowolność oceny dowodów i
nieuprawnione ograniczenie podstawy dowodowej rozstrzygnięcia jedynie do
dowodów niekorzystnych dla skazanego, co następnie przeniknęło do wadliwego
procedowania Sądu Odwoławczego, a w konsekwencji rażące wykroczenie poza
swobodę oceny dowodów poprzez przyznanie waloru wyłącznej wiarygodności
depozycjom osobom zainteresowanym rozstrzygnięciem sprawy, w zakresie
sprawstwa czynu przypisanego skazanemu, w sytuacji, gdy obiektywne dowody
znajdujące się w aktach sprawy prowadzą do wniosków przeciwnych, a co ma
istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
e/ art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie w sposób rażąco
dowolny kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Busku -
Zdroju, w zakresie w jakim zarzucono bezkrytyczne obdarzenie wiarą depozycji
K.B., przy jednoczesnym braku wszechstronnego rozważenia jego interesu w
rozstrzygnięciu sprawy, próby skierowania wrażenia o kierowaniu pojazdem na
osobę skazanego, pewności do kierowania pojazdem przez skazanego dopiero na
etapie postępowania rozpoznawczego, w którym pokrzywdzony był już
zaznajomiony z aktami postępowania, a jednocześnie obdarzenie wiarą zeznań
świadków - kolegów K.B., którzy wiedzę o zdarzeniu czerpali wyłącznie od K.B., nie
potwierdzając przy tym roli skazanego K.D., a w konsekwencji rażące ograniczenie
swobodnej oceny dowodów;
f/ art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie w sposób rażąco
dowolny kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Busku -
Zdroju, w zakresie w jakim zarzucono bezkrytyczne obdarzenie wiarą depozycji
P.K., przy jednoczesnym braku wszechstronnego rozważenia jej interesu w
rozstrzygnięciu sprawy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału
dowodowego wynika, iż pytana bezpośrednio po zdarzeniu nie była w stanie
wskazać kierowcy pojazdu, zaś po umieszczeniu jej w szpitalu rekomendowano
odłożenie w czasie czynności z jej udziałem z uwagi na szok, jaki może wywołać w
III KK 512/24 6
niej informacja o śmierci przyjaciółki, co wpływa na wiarygodność świadka w
zakresie opisu przebiegu zdarzenia.
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i
uniewinnienie skazanego K.D. od popełnienia przypisanego mu czynu, ewentualnie
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi
Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Rejonowej w Busku-Zdroju
wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym, o jakim mowa w
art. 535 § 3 k.p.k. Analiza zarzutów kasacyjnych nie wykazała, by w sprawie doszło
do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 523 § 1 k.p.k.
W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że nie można było uznać, iż
doszło do wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej określonej w art. 439 §
1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z treścią uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej
oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.,
BSA I - 4110-1/20, (OSNKW 2020, z. 2, poz. 7) oraz uchwały Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), możliwość
skutecznego zakwestionowania należytej obsady sądu – w przypadku sądu
powszechnego – uwarunkowana jest wykazaniem, że w konkretnej sprawie
wadliwość procesu powołania sędziego prowadziła do pozbawienia sędziego
przymiotu niezawisłości i bezstronności w ujęciu obiektywnym, a w konsekwencji
sądu orzekającego – do utraty przymiotu sądu jako sądu niezależnego i
bezstronnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjętym na gruncie tych
uchwał podkreśla się, że obok podniesienia, iż dana osoba została powołana na
stanowisko sędziego na wniosek nowo-ukształtowanej Krajowej Rady
Sądownictwa, konieczne jest wskazanie dodatkowych okoliczności, które świadczą
o naruszeniu standardów niezawisłości i bezstronności sędziego, co w rezultacie
może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2024 r., II KK 503/23, LEX nr
3752571; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 kwietnia 2022 r., V KK
491/21, LEX nr 3421900; z dnia 17 lutego 2021 r., IV KK 17/21, LEX nr 3121320; z
III KK 512/24 7
dnia 18 listopada 2020 r., IV KK 290/20, LEX nr 3144843). Brak jest zatem
podstawy do przyjęcia w sposób generalny, że każdy sędzia sądu powszechnego,
który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową
Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu
bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że udowodnienie zaistnienia
nienależytej obsady sądu wymaga wykazania in concreto, iż sędzia nie gwarantuje
minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Tymczasem w niniejszej
sprawie skarżący w ramach podniesionego zarzutu kasacyjnego nie przedstawił
żadnego uzasadnienia.
Należało stwierdzić, że w przypadku Sędzi X.Y. nie wystąpiły żadne
przesłanki mogące prowadzić w przedmiotowej sprawie do naruszenia standardu
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Badając omawianą kwestię, Sąd Najwyższy nie stwierdził, by w przebiegu kariery
zawodowej tej Sędzi istniały przesłanki lub okoliczności mogące osłabiać
przekonanie o jej bezstronności, czy też by uchybiła ona godności zajmowanego
urzędu i nie zachowała instytucjonalnej niezależności i niezawisłości w
przedmiotowej sprawie. Podobnie nie ustalono, aby Sędzia pełniła funkcje zależne
od dyskrecjonalnej decyzji Ministra Sprawiedliwości. Nie odnotowano także jej
wypowiedzi udzielanych w przestrzeni publicznej, które stanowiłyby jawny głos
poparcia dla kwestionowanych w orzecznictwie krajowym i międzynarodowym tzw.
reform wymiaru sprawiedliwości. Należało więc uznać, że nie doszło do naruszenia
prawa w postaci art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział w składzie orzekającym
Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju Sędziego X.Y. - powołanej w wyniku procedur
przeprowadzonych przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład ukształtowano
w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Na zakończenie tych uwag należy podnieść rzecz najistotniejszą, a
mianowicie, w przypadku sędziego X.Y., przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k. w znaczeniu takim, jakie nadano jej w kasacji, w ogóle nie ma
III KK 512/24 8
zastosowania. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w cytowanej powyżej uchwale z dnia 2
czerwca 2022 r., w sprawie I KZP 2/22, bezwzględność działania instytucji
określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. ma ograniczenia czasowe i podmiotowe –
„Dotyczy bowiem składów sądów powszechnych w sprawach karnych utworzonych
po 23 stycznia 2020 r., ale jednocześnie nie dotyczy zasiadających w nich sędziów,
którzy po dniu 17 stycznia 2018 r. otrzymali pierwszą nominację sędziowską”.
Tymczasem Pani X.Y. w dniu […] 2016 r. rozpoczęła aplikację sędziowską w
Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, którą odbywała do […] października
2018 r., zaś egzamin sędziowski złożyła w listopadzie 2018 r. Postanowieniem
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia […] 2019 r. została mianowana do
pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego w Sądzie Rejonowym w Busku-
Zdroju, gdzie orzekała w Wydziale Karnym.
W tej sytuacji fakt, że Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr […]/2022 z
dnia 27 lipca 2022 r. przedstawiła Prezydentowi Rzeczpospolitej Polskiej wniosek o
powołanie asesora sądowego X.Y. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego
Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju, nie podważa instytucjonalnej bezstronności
tego sędziego, ani nie prowadził do naruszenia konstytucyjnego i konwencyjnego
standardu niezawisłości sądu.
W pozostałej części kasacji wszystkie zarzuty, pomimo powołania licznych
przepisów procesowych, które miałyby zostać naruszone przez Sądy obu instancji,
odnoszą się do tego, że obrońca forsuje tezę przyjmowaną od początku
postępowania, a mianowicie, iż to nie oskarżony był kierowcą samochodu. Rzecz
jednak w tym, że zarówno Sąd Rejonowy w Busku – Zdroju, jak i Sąd Okręgowy w
Kielcach, tę linię obrony starannie rozważyły i odrzuciły w obliczu dowodów
przedstawiających odmienny, a jednoznaczny stan faktyczny.
Nie doszło do naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.
polegającego na zaniechaniu należytego rozważenia przez Sąd odwoławczy
zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy. Rozpoznając tę skargę, Sąd Okręgowy
w uzasadnieniu wyroku dokonał prawidłowej i wyczerpującej oceny orzeczenia
Sądu I instancji. Wbrew twierdzeniom obrońcy skazanego, Sąd drugiej instancji nie
naruszył przepisów postępowania podzielając ocenę materiału dowodowego
dokonaną przez Sąd I instancji, zaś przyczyny takiej oceny szczegółowo
III KK 512/24 9
przedstawił w uzasadnieniu własnego wyroku, wobec czego należy uznać, iż
dokonał prawidłowej kontroli odwoławczej przy rozpoznaniu zarzutów
podniesionych w treści apelacji.
Sądy obu instancji nie powzięły żadnych wątpliwości co do sprawstwa
oskarżonego, a więc nie mógł znaleźć zastosowania art. 5 § 2 k.p.k., co trafnie
stwierdził Sąd odwoławczy podkreślając, że w sprawie nie zachodziły niedające się
usunąć wątpliwości odnośnie do tego, kto w krytycznym czasie był kierowcą
samochodu V.. Poprawnie oceniony materiał dowodowy, jak słusznie uznał Sąd
Rejonowy, dawał bowiem jednoznaczną podstawę do przyjęcia, iż to oskarżony
K.D. kierował samochodem.
Sąd wskazał, że to do tego oskarżonego należał przedmiotowy samochód, a
na sprawstwo oskarżonego wskazywały wprost zeznania pasażerów pojazdu, tj.
K.B. i P.K. oraz relacje świadka W.W.. Istotnym dowodem dla omawianej kwestii
była opinia z zakresu badań genetycznych, w której biegły zaopiniował, że ślady w
postaci drobiny tkanki miękkiej oraz włosów ujawnione na szybie czołowej od strony
wewnętrznej po stronie kierowcy, zawierały materiał genetyczny pochodzący od
K.D., co w powiązaniu z wywodami biegłych B.C. i G.L. odnośnie do mechanizmu
naniesienia tegoż śladu, wzmacniały ustalenie w zakresie sprawstwa oskarżonego.
Nie doszło również do naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i
art. 193 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie powołania innych biegłych celem usunięcia
zarzucanej „niepełności oraz sprzeczności między opiniami wydanymi w sprawie”.
Sąd odwoławczy prawidłowo się do tego zarzutu odniósł wyjaśniając, dlaczego nie
było dopuszczalne powołanie kolejnego biegłego. Mianowicie wskazał, że wbrew
twierdzeniom apelującego, opinie biegłych powołanych w sprawie, oparte na
całości zgromadzonych dowodów (w tym na śladach materialnych), były zupełne
oraz jasne. Biegli w sposób trafny odnieśli się do tego faktu, że samochód po
zjechaniu z pobocza zmieniał pozycje w sposób losowy, były to dynamiczne
zmiany, powodujące dynamiczne uderzenia o podłoże i przeszkody. W tej sytuacji
na osoby znajdujące się w samochodzie działały siły wielokierunkowe i nie ma
możliwości ustalenia zmiany kierunków przemieszczania się osób w pojeździe. Sąd
odwoławczy również uzupełniającą opinię biegłych B. C. i G. L. ocenił jako rzetelną
i fachowo uargumentowaną. W powiązaniu z innymi dowodami sprawy słusznie
III KK 512/24 10
uznał, że opinia ta zezwoliła na pewne ustalenie, iż kierowcą samochodu V. IV nr
rej. (…) w krytycznym czasie był oskarżony K.D..
Nie może być uznany za zasadny zarzut, w ramach którego obrońca
domaga się powoływania kolejnych biegłych jedynie dlatego, że wnioski
sformułowane przez biegłych powołanych w sprawie są niekorzystne dla
oskarżonego. Zresztą, w odpowiedzi na zarzuty apelacyjne Sąd odwoławczy
postanowił wezwać biegłych do wydania opinii uzupełniającej (k. 1426). W czasie
rozprawy odwoławczej obrońca mógł zadawać pytania biegłym, czy podważać ich
metody badawcze – co też czynił (k. 1490-1493). Przedstawił również pismo w
odpowiedzi na opinię biegłych (k. 1516 -1519), z którym miał możliwość zapoznać
się Sąd odwoławczy. Jeśli chodzi o opinię biegłego z zakresu genetyki, to Sąd I
instancji dopuścił uzupełniającą opinię na podstawie art. 201 k.p.k., w celu
ustosunkowania się do pytań zadanych przez obrońcę i rozwiania ewentualnych
wątpliwości względem prawidłowości wniosków opinii (k. 1205).
Nie doszło do naruszenia „art. 410 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez
nieuwzględnienie jako podstawy dowodowej dokonywanych ustaleń faktycznych, a
w konsekwencji zaniechanie analizy i oceny znajdujących się w aktach sprawy
dowodów w postaci zeznań świadka W.W.”, ponieważ Sąd I instancji dokładnie te
zeznania przeanalizował. Z zeznań P.K. wynikało jasno, kto był kierowcą pojazdu.
Była ona pasażerką tego samochodu, więc osobą najlepiej poinformowaną – w
przeciwieństwie do osoby postronnej, obserwującej jedynie kolejność
wydostawania się pokrzywdzonych z wraka samochodu. Tak samo zeznawał inny
pasażer samochodu – K.B.. Sąd wskazał jasno, dlaczego tym zeznaniom dał wiarę
i dlaczego na ich podstawie poczynił ustalenia faktyczne odnoszące się do
tożsamości kierowcy. Zeznania tych świadków składane na rozprawie były jasne i
jednoznaczne, świadkowie odnosili się jednoznacznie negatywnie do wskazywanej
przez obronę możliwości, że to K. B. prowadził samochód (k. 1066-1068). Sąd I
instancji poświęcił wiele wysiłku, by uzyskać przekonanie ponad wszelką
wątpliwość, kto był kierowcą samochodu odpowiedzialnym za doprowadzenie do
wypadku. Nie zignorował tego problemu podnoszonego przez obronę i ostatecznie,
po przeprowadzonym starannie postępowaniu dowodowym, nie miał żadnych
wątpliwości w tej kwestii.
III KK 512/24 11
Nie miało miejsca naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez
-jak podniesiono - „dokonanie w sposób rażąco dowolny kontroli prawidłowości
rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju, w zakresie w jakim zarzucono
bezkrytyczne obdarzenie wiarą depozycji K.B.”. Nie jest prawdą, że oba Sądy nie
wzięły pod uwagę tego, że K.B. „był zainteresowany wynikiem postępowania”. Sąd I
instancji dokonując oceny wiarygodności jego zeznań wskazał, że przy
uwzględnieniu pozostałego materiału dowodowego, nie wpływało to jednak na
ocenę zeznań świadka i uznanie ich za wiarygodne. Pokrzywdzony K.B. opisywał
szczegółowo zachowanie oskarżonego, kategorycznie wskazał, że to K.D. był
kierowcą pojazdu marki V. bezpośrednio przed wypadkiem. Sąd ten prawidłowo
odniósł się do zarzutu apelacyjnego wskazując, że zeznania tego świadka były
spójne i konsekwentne, a także korelowały ze sobą, a nadto korespondowały z
treścią zeznań P.K. i D.P. oraz w większości z treścią zeznań N.J. Ich treść
znajdowała potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale
dowodowym, a to głównie w dokumentacji medycznej i opinii lekarskiej.
Obrońca w ramach kasacji po raz kolejny skupia się na podważeniu
wiarygodności wszystkich dowodów prowadzących Sąd I instancji do ustaleń
faktycznych i przyjęcia, że to oskarżony prowadził samochód. Bez wskazania
konkretnych naruszeń prawa, których Sąd odwoławczy miałby się dopuścić w
procesie kontroli apelacyjnej takich ustaleń, ten zabieg nie może się powieść.
W podsumowaniu tych uwag należy zauważyć, że kasacja jest skierowana
przeciwko ustaleniom faktycznym poczynionym przez Sąd I instancji. Tymczasem
celem kasacji jest jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego już prawomocnych
orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn
odwoławczych lub innych rażących naruszeń prawa o podobnej randze (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 stycznia 2021 r., II KZ 45/20, LEX nr
3112380; z dnia 30 stycznia 2019 r., V KK 465/18, LEX nr 2621140; z dnia 27
stycznia 2014 r., III KK 463/13, LEX nr 1425012). Kasacja jest nadzwyczajnym
środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co
do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. W żadnym razie nie jest
wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na
prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen
III KK 512/24 12
płynących, bez wykazania uchybień – i to rażących – w procedowaniu bądź
rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na
treść orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2021 r., I
KK 121/20, LEX nr 3304206). Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia nie
jest trzecią instancją, nie służy zatem do inicjowania powtórnej kontroli w zakresie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ani ponownej kontroli
poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, lecz ma na celu eliminację błędów
wynikających z wadliwego w stopniu rażącym zastosowania przepisów prawa
materialnego lub procesowego albo związanych z wystąpieniem przesłanek z art.
439 § 1 k.p.k., czyli bezwzględnych podstaw odwoławczych (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2021 r., V KK 149/21, LEX nr 3269964).
W rezultacie tej oceny zarzuty kasacyjne jawią się jako całkowicie
pozbawione podstaw, a więc konieczne było oddalenie kasacji jako oczywiście
bezzasadnej w trybie art. 535 § 3 k.p.k. O kosztach sądowych postępowania
kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.,
obciążając nimi skazanego.
[WB]
[a.ł]