III CB 53/24

III CB 53/24 POSTANOWIENIE 23 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Antoni Bojańczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 grudnia 2024 r. w Warszawie wniosku M.Ł. i K. Ł. o zbadanie spełnienia przez SSN Ewę Stefańską wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I CSK 713/24 z powództwa M. Ł. i K. Ł. przeciwko Gminie Miasta […] o zapłatę wniosek odrzuca. UZASADNIENIE W dniu 3 czerwca 2024 r. do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego wpłynął (por. k. akt 3-5, do sprawy sygn. I CSK 713/24) wniosek pełnomocnika powodów M. Ł. i K. Ł. o zbadanie spełniania przez sędziego Sądu Najwyższego Ewę Stefańską wymogów niezawisłości i bezstronności („wniosek o stwierdzenie przesłanek z art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym i wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego”). W dniu 17 czerwca 2024 r. wylosowano do rozpoznania sprawy skład Sądu Najwyższego (por. k. 7-10 akt). Jeden z członków składu sądzącego (SSN Jacek Widło) złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy („Wniosek i oświadczenie”, k. 13 akt), wniosek ten został przekazany do rozpoznania Izbie Kontroli i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego (k. 19 akt). Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. I NWW 269/24 Sąd III CB 53/24 2 Najwyższy pozostawił wniosek sędziego SN Jacka Widły bez rozpoznania (k. 26-28 akt). W uzasadnieniu wniosku o zbadanie spełniania przez sędziego Sądu Najwyższego Ewę Stefańską wymogów niezawisłości i bezstronności, pełnomocnik powodów adw. A. W. wskazał, że okolicznościami uzasadniającymi żądanie stwierdzenia zachodzenia przypadku naruszenia wymogów (standardów) bezstronności i niezawisłości SSN Ewy Stefańskiej są zastrzeżenia dotyczące trybu powołania ww. sędziego na stanowisko sędziowskie w Sądzie Najwyższym. Kwestionując procedurę powołania sędziego i powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka pełnomocnik wniósł o wyłączenie sędziego SN Ewy Stefańskiej od rozpoznania sprawy sygn. I CSK 713/24. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek pełnomocnika powodów M. Ł. i K. Ł., adw. A. W., o zbadanie spełnienia przez SSN Ewy Stefańskiej wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu podlegał odrzuceniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 § 5 uSN dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (tzw. test niezawisłości i bezstronności sędziego). Z kolei w myśl brzmienia przepisu art. 29 § 9 uSN, wniosek inicjujący tzw. test niezawisłości i bezstronności sędziego powinien – pod rygorem jego odrzucenia bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 uSN) – czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5 przepisu ustawy o SN (pkt 1) oraz przytoczenie okoliczności III CB 53/24 3 uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (pkt 2). Wniosek, o którym mowa w ustawie o SN ma zatem zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów (naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w k o n k r e t n e j sprawie. Niewystarczające jest więc wskazanie okoliczności towarzyszących powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego (w szczególności ewentualnych wadliwości normatywnej procedury nominacyjnej w ujęciu abstrakcyjnym) i jego postępowania po powołaniu (czynności jurysdykcyjnych, oświadczeń i wypowiedzi), które mogą wywoływać uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań niezawisłości i bezstronności, ale konieczne jest także wskazanie (i wykazanie) okoliczności świadczących o tym, że braki tego rodzaju mogą się przekładać na wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności musi być zatem s k o n k r e t y z o w a n y zarówno w odniesieniu do osoby sędziego, jak i do o k o l i c z n o ś c i danej sprawy, którą ma rozpoznać sędzia objęty wnioskiem. Wniosek pełnomocnika powodów M. Ł. i K. Ł., adw. A. W. o zbadanie wymogów (standardów) bezstronności i niezawisłości SSN Ewy Stefańskiej nie czyni zadość wskazanym powyżej wymogom. Rzecz w tym, że Wnioskodawca ograniczył się w nim wyłącznie do zasygnalizowania utrzymanych na wysokim poziomie ogólności wyimków z orzecznictwa Sądu Najwyższego i trybunału międzynarodowego, w żaden sposób nie wskazując na jakiekolwiek skonkretyzowane okoliczności dotyczące postępowania przez Sędziego, wyznaczonego obecnie do rozpoznania sprawy powodów M. Ł. i K. Ł. p o j e j powołaniu na urząd sędziowski. W szczególności ani nie wskazuje, ani też nie wykazuje się w uzasadnieniu wniosku tego, że uwzględnienie p o s t ę p o w a n i a sędziego p o p o w o ł a n i u (przez nawiązanie do jakichkolwiek konkretnych zaszłości faktycznych mających choćby najluźniejszy związek z powództwem i skargą kasacyjną będącym przedmiotem niniejszej sprawy), w okolicznościach d a n e j sprawy (czyli sprawy ze skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę III CB 53/24 4 pozwaną) może doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności i ⎯ w końcowym efekcie ⎯ wywrzeć wpływ na wynik tej sprawy. Powołane przez pełnomocnika okoliczności ⎯ wbrew temu, czego wymaga ustawa ⎯ mają charakter ogólny i abstrakcyjny i mogą zostać odniesione od każdej sprawy rozpatrywanej przez każdego sędziego Sądu Najwyższego powołanego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa powołanej na postawie ustawy o KRS z dnia 8 grudnia 2017 r. Odnosząc się już wyłącznie na marginesie do podniesionej przez pełnomocnika kwestii rzekomego „zignorowania przez [sędzię SN Ewę Stefańską] postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie II GW 28/16, którym to postanowieniem wydane zostało zabezpieczenie w postępowaniu o uchylenie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r., nr 331/2018 w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego []”, to twierdzenie to mogłoby zostać uznane za zasadne wyłącznie przy wykazaniu przez Autora wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny doręczył sędziemu to postanowienie w sposób umożliwiający jego wykonanie w sposób postulowany przez pełnomocnika powodów. Dowodu na tę okoliczność Autor wniosku jednak nie przedstawia. Wykazane braki wniosku, zgodnie z art. 29 § 10 zd. 1 uSN stanowić musiały podstawę do jego odrzucenia. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. ł.n [a.ł] III CB 53/24 5