II KO 137/23
Supreme Court2023-12-15
Case number
II KO 137/23
Court
Sąd Najwyższy
Judgment date
2023-12-15
Type
Zarządzenie
Judgment text
II KO 137/23
ZARZĄDZENIE
Dnia 21 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
W związku z wnioskiem adwokata P. F. - obrońcy skazanego M. K.
z dnia 13 października 2023 r., stanowiącego w istocie sygnalizację
(art. 9 § 2 k.p.k.), w przedmiocie wznowienia postępowania
kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z
dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II KK 609/22, o oddaleniu kasacji
obrońcy tego skazanego jako oczywiście bezzasadnej, nie stwierdzam
podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o
wznowienie wskazanego wyżej postępowania z urzędu (art. 542 § 3
k.p.k.).
UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 13 października 2023 r. adwokat P. F., obrońca
skazanego M. K., zwrócił się do Sądu Najwyższego, cyt. ,,o wznowienie, na
podstawie art. 540 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., postępowania
kasacyjnego w sprawie o sygn. akt II KK 609/22, wobec zasiadania w składzie
Sądu Najwyższego SSN Zbigniewa Kapińskiego powołanego na stanowisko w
wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8
grudnia 2017 r., uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 22 czerwca
2022 r., sygn. akt V KK 690/21 i poprzedzającego wyroku Sądu Rejonowego Lublin
– Zachód w Lublinie z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt IX K 456/ 16 i przekazanie
sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania”.
W myśl art. 542 § 3 k.p.k. uchybienia ujęte w art. 439 § 1 k.p.k.
stanowią przyczyny wznowienia postępowania karnego z urzędu, W realiach
II KO 137/23 2
niniejszej sprawy brak jest podstaw do podjęcia działań z urzędu przez Sąd
Najwyższy w przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego
zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2023 r.,
sygn. akt II KK 609/22.
Wskazać należy, iż instytucja wznowienia postępowania dotyczy
postępowania sądowego rozstrzygającego w zakresie odpowiedzialności karnej
oskarżonego. Tymczasem postanowienie z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II KK
609/22, Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego M. K. jako
oczywiście bezzasadnej, nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym
postępowanie sądowe w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej
M.K., bo takim jest – pierwotny w stosunku do niego – wyrok skazujący Sądu
Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt IX K
456/16, zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2022
r., sygn. akt V Ka 690/21. To od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w
Lublinie z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt V Ka 690/21, obrońca skazanego M. K.
złożył kasację. W uchwale Pełnego Składu Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 9
października 2000 r., sygn. akt IKZP 37/2000, zam. OSNKW 2000, z. 9 – 10, poz.
78, podkreślono, iż oddalenie kasacji jest jakościowo czymś zupełnie odmiennym
niż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy. Oddalając kasację sąd orzeka
jedynie o niezasadności wniesionej skargi kasacyjnej, nie wkracza zaś w żadnym
zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie, korzysta już z powagi
rzeczy osądzonej. Podkreślono, że z istoty postępowania kasacyjnego wynika, że
nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia ,,o zasadności
oskarżenia wniesionego w sprawie karnej” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej
Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lecz
postępowaniem zmierzającym do zbadania zasadności tego nadzwyczajnego
środka zaskarżenia, jakim jest kasacja, wniesionego już po prawomocnym
zakończeniu postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od ponad
dwudziestu lat, dominuje pogląd, że niedopuszczalny z mocy ustawy jest wniosek
o wznowienie postępowania kasacyjnego, gdyż orzeczenie Sądu Najwyższego o
oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art.
544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 in princ. k.p.k. Jest natomiast takim orzeczeniem
II KO 137/23 3
wydane przez Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego
wyroku, orzeczenie następcze o umorzeniu postępowania lub o uniewinnieniu
oskarżonego (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 kwietnia 2001
r., sygn. akt III KO 53/99, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 67, z dnia 27 czerwca 2001
r., III KO 115/00, OSNKW 2001, z. 9 – 10, poz. 83, z dnia 25 listopada 2010 r., sygn.
akt V KO 87/10 i powołane w nim orzeczenia, zam. R – OSNKW 2010, poz. 2369, z
dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV KO 46/15, OSNKW 2015, z. 12, poz. 104, a
także postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca
2023 r., sygn. akt I KZP 17/22, Legalis ).
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005
r., I KZP 5/05, zam. OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd , że w
postępowaniu o wznowienie postępowania, istnieje zawsze możliwość
wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja
przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem
(sygnalizacją ) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie
potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia
z urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia
skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie
wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji
usterka nie występuje.
W realiach niniejszej sprawy można byłoby zatem poprzestać jedynie na
pisemnym poinformowaniu skazanego M. K. oraz jego obrońcę adwokata P. F., o
braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, jednakże
za celowe uznano decyzję o braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania
wznowieniowego z urzędu podjąć w formie niezaskarżalnego zarządzenia.
[ał]
II KO 137/23 4