IV SAB/Wr 430/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi C. sp. z o.o. we W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu w przedmiocie wniosku o wyłączenie inspektora pracy od udziału w postępowaniu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 9 kwietnia 2026 r. C. S. sp. z o.o. we W. (dalej: strona skarżąca) wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu (dalej: organ) w przedmiocie wniosku z dnia 7 marca 2026 r. o wyłączenie inspektora pracy od udziału w postępowaniu (czynnościach kontrolnych). Motywując skargę wskazała m.in., że ww. wniosek został błędnie zakwalifikowany przez organ i rozpatrzony postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2026 r. na podstawie przepisów dotyczących wyłączenia organu a nie na podstawie przepisów dotyczących wyłączenia pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. art. 3 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Przede wszystkim sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej m.in. we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w ww. przypadkach (por. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy na mocy powyższych przepisów możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu administracji publicznej, o której mowa w powołanym przepisie, mamy zatem do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności podlegającej kognicji kontrolnej sądu administracyjnego. Skarga przysługuje także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (por. art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Tymczasem w ocenie Sądu żądana przez skarżącą czynność w postaci wyłączenia inspektora pracy od udziału w postępowaniu (czynnościach kontrolnych) nie mieści się w katalogu spraw objętych kognicją sądu administracyjnego. Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie kontrolne prowadzone przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy nie stanowi postępowania administracyjnego sensu stricto. Postępowanie kontrolne nie stanowi formalnej części postępowania administracyjnego, a postępowania te rozdziela zamknięcie procesu kontroli ustaleniem jej wyników. Odesłanie do stosowania w zakresie nieuregulowanym w postępowaniach kontrolnych przepisów k.p.a. w art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1712 ze zm.) nie daje podstaw do nadania im charakteru prawnego postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 15 maja 2014 r., II GSK 655/14, CBOSA). To przede wszystkim oznacza, że wykluczone byłoby zastosowanie do wniosku skarżącej wspomnianego art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Dalej Sąd nadmienienia, że wspomniany art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy uprawnia do stosowania w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy m.in. przepisów k.p.a. dotyczących wyłączenia pracownika oraz organu. W tym zakresie należy jednak uwzględnić utrwalone orzecznictwo z którego wynika, że ewentualne rozstrzygnięcie w kwestii wyłączenia pracownika (art. 24 k.p.a.) lub organu (art. 25 k.p.a.) nie mieści się w zakresie aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (zob. m.in. wyrok WSA w Łodzi z 18 czerwca 2024 r., I SA/Łd 775/23, CBOSA). W związku z powyższym stwierdzić jednoznacznie należy, że na zarzucaną bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przedmiocie wniosku o wyłączenie inspektora pracy od udziału w postępowaniu skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Ponadto kognicji Sądu w omawianej sprawie nie można wyprowadzić z przepisów ustaw szczególnych (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wreszcie Sąd w ramach niniejszego postępowania nie jest uprawniony do rozstrzygania czy organ wydając powołane na wstępie postanowienie z 7 kwietnia 2026 r. zastosował właściwą podstawę prawną do rozpatrzeniu wniosku o wyłączenia inspektora pracy. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.