I SA/Go 169/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2026 r. sprawy ze skargi A. M., B. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić skargę. A.M. oraz B.M. (dalej: Strona, Skarżący) wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2026 r. o odmowie M – spółka cywilna A. M. M. B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres od stycznia 2022 r. do stycznia 2024 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2024 r. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 czerwca 2026 r. wezwano M.B. do wykazania, w terminie 7 dni czy nadal pozostaje wspólnikiem spółki cywilnej M, czy też wystąpiła ze spółki, a jeśli tak to w jakiej dacie oraz czy doszło do rozwiązania spółki, czy też spółka nadal istnieje pod rygorem przyjęcia, że jest ona nadal wspólnikiem ww. spółki cywilnej. Ww. zarządzeniem wezwano również skarżącą B.M. do wskazania, w terminie 7 dni, w jakim charakterze wnosi skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, pod rygorem przyjęcia, że spółka cywilna M nadal istnieje, a ww. występuje jako jej wspólnik. Ponadto wezwano skarżących (każdego z osobna) do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez własnoręczne podpisanie skargi. Wezwanie skierowane do M.B. zostało jej doręczone w dniu 23 czerwca 2026 r. (zpo – k. 35 akt sądowych), lecz nie odpowiedziała na wezwanie. W odpowiedzi na wezwanie A.M. w dniu 10 lipca 2026 r. nadesłał podpisany egzemplarz skargi. Natomiast przesyłka adresowana do B.M. została zwrócona do tut. sądu jako niepodjęta w terminie i zarządzeniem z dnia 20 lipca 2026 r. Przewodniczący Wydziału uznał ją za doręczoną w dniu 6 lipca 2026 r. Ww. nie odpowiedziała na wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Istotnym warunkiem skutecznego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest posiadanie przez stronę zdolności sądowej. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Na mocy art. 25 § 3 P.p.s.a., zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd wskazuje, że na tle przytoczonego przepisu spółka cywilna jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej posiada zdolność sądową, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na tę jednostkę obowiązków lub przyznania uprawnień, albo skierowania do niej nakazów lub zakazów, a także stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por.: wyrok NSA z 17 lipca 2012 r., I GSK 1416/11, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, spółka cywilna posiada także zdolność procesową, czyli zdolność do samodzielnego podejmowania czynności procesowych przed sądami administracyjnymi (art. 26 P.p.s.a.). Ponadto na gruncie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.; dalej "ustawa o VAT"), podatnikiem jest spółka cywilna. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem sporu był właśnie ten rodzaj podatku i stroną skarżącą była spółka cywilna, jako podatnik. Adresatem zaskarżonego postanowienia jest skarżąca jako spółka cywilna, nie zaś jej wspólnicy. Kwestia podmiotowości podatkowej spółki cywilnej w zakresie podatku od towarów i usług, nie budzi żadnych wątpliwości - spółka cywilna posiada podmiotowość prawną w tym zakresie (por. wyroki NSA z 5 maja 2013 r., sygn. I FSK 1337/12; z 10 grudnia 2014 r., sygn. I FSK 1809/13; z 28 czerwca 2016 r., sygn. I FSK 81/15; z 26 lipca 2016 r., sygn. I FSK 1737/14). Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że A.M. – jedyna osoba, która w wyniku wezwania podpisała skargę, nie była, na dzień wniesieni skargi, wspólnikiem spółki cywilnej. Wynika to bowiem ze znajdującego się w aktach Aneksu Nr [...] z dnia [...].11.2015 r., który wskazuje, że został sporządzony właśnie w związku z wystąpieniem ze spółki cywilnej A.M. (k. 7 akt sądowych). Tym samym oznacza to, że A.M. nie był umocowany do reprezentowania i działania w imieniu spółki cywilnej. Natomiast B.M., wspólniczka spółki cywilnej, pomimo wezwania nie podpisała skargi. Skarga nie została skutecznie wniesiona przez podmiot uprawniony do reprezentowania podatnika, którym była spółka cywilna. Jedyny podpis pod skargą złożyła osoba nieuprawniona do działania za spółkę, natomiast wspólniczka spółki nie usunęła braków formalnych skargi pomimo prawidłowego wezwania. W konsekwencji postępowanie nie mogło zostać skutecznie zainicjowane, co uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.