VIII U 1246/24
Common courts2025-01-10
Case number
VIII U 1246/24
Judgment date
2025-01-10
Type
REASONS
Judges
Paulina Kuźma (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r. <span class="anon-block">(...)</span>, stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników <span class="anon-block">I. W.</span> w zakresie:</p>
<p>I. ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego - od 1 stycznia 2024r.;</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>. ubezpieczenia emerytalno-rentowego od 1 stycznia 2024 r.</p>
<p>W uzasadnieniu podano, że w dniu 8 kwietnia 2024 r. <span class="anon-block">I. W.</span> przedłożyła zaświadczenie ZUS z dnia 13 marca 2024 r. o podleganiu ubezpieczeniom społecznym<br/>i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członek rady nadzorczej wraz z wysokością podstawy wymiaru składek oraz oświadczenie i w związku z podleganiem innemu ubezpieczeniu społecznemu, przekroczeniem kwoty przychodu, o której mowa w art. 5b ww. ustawy oraz prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej nie spełniła warunków podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 a;art. 5 a ust. 1;art. 7;art. 7 ust. 1;art. 16;art. 16 ust. 3)">art. 5a ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3</a>, od 1 stycznia 2024 r. wg. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 3 a;art. 3 a ust. 1)">art. 3a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzja k. 127-128 akt <span class="anon-block">(...)</span>)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">I. W.</span> odwołałą się od powyższej decyzji, wskazując, że w okresie od 21 grudnia 2023 r. do 4 kwietnia 2024 r. była członkiem rad nadzorczej <span class="anon-block"> firmy (...) S.A.</span> Z tego tytułu uzyskała przychód, zaś według informacji udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 marca 2024 r. wskazana podstawa wymiaru składki wyniosła: w grudniu 2023 r. – 2241,73 zł, a w styczniu 2024 r. – 5851,68 zł.</p>
<p>W jej przekonaniu <span class="anon-block">(...)</span> przyjął błędną interpretację pojęcia „w rozliczeniu miesięcznym” użytego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 a;art. 5 b)">art. 5a, 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> tj. jako przychód uzyskany w skali jednego miesiąca (w przekonaniu wnioskodawczyni – w jej przypadku ze stycznia 2024 r.).</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odwołanie k. 3-3v.)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie, <span class="anon-block">(...)</span> wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. <em>
<!-- -->(odpowiedź na odwołanie k. 7-8v.)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:</em>
</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">I. W.</span> podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników: na wniosek - od<br/>19 listopada 2001 r. do 8 grudnia 2002 r., a ustawowo - od 9 grudnia 2002 r. do 31 lipca 2011r. oraz od 1 października 2013 r. <em>
<!-- -->(karta ewidencyjna płatnika k. 123 akt <span class="anon-block">(...)</span>)</em>
</p>
<p>Od 21 grudnia 2023 r. do 5 kwietnia 2024 r. była członkiem rady nadzorczej <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> (NIP: <span class="anon-block"> (...)</span>). <em>
<!-- -->(bezsporne)</em>
</p>
<p>W dniu 1 lutego 2018 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek do Centralnej Ewidencji<br/>i <span class="anon-block"> (...)</span> o Działalności Gospodarczej o wpis do <span class="anon-block"> (...)</span>, jako datę rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej wskazując dzień 1 lutego 2018 r. Podała, że przeważającym rodzajem działalności była działalność w zakresie pozostałych badań i analiz technicznych (kod <span class="anon-block"> (...)</span>). <em>
<!-- -->(wniosek k. 52-54 akt <span class="anon-block">(...)</span>, odpis z <span class="anon-block"> (...)</span> k. 55 akt KRUS)</em>
</p>
<p>W dniu 16 lutego 2018 r. - w związku z rozpoczęciem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarcze od 1 lutego 2018 r. - wobec <span class="anon-block">I. W.</span> oraz <span class="anon-block">P. P.</span> została wydana decyzja o zmianie warunków podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników dla osób rozpoczynających wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej, do której dołączona została karta zatytułowana <span class="anon-block"> (...)</span>, stanowiąca pouczenie o prawach<br/>i obowiązkach rolnika wynikających z podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.<br/> W ramach wskazanych informacji pouczono wnioskodawczynię w pkt. 1 rolnik lub domownik, który rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności podlega nadal temu jeżeli:</p>
<p>1)
podlega ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata,</p>
<p>2)
nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego lub w dziale specjalnym,</p>
<p>3)
nie jest równocześnie pracownikiem, nie pozostaje w stosunku służbowym, nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,</p>
<p>4)
w sytuacji prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ubiegłym roku podatkowym należny podatek z tej działalności nie przekroczył ustawowo ustalonej rocznej kwoty granicznej.</p>
<p>W punkcie 2 informacji wskazano natomiast, że za rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uznaje się także:</p>
<p>1)
wznowienie wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, której prowadzenie okresowo zawieszono,</p>
<p>2)
zmianę rodzaju lub przedmiot wykonywanej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności.</p>
<p>W punkcie 3 pouczenia wskazano natomiast, że do dnia 31 maja każdego roku rolnik lub domownik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracujący przy prowadzeniu tej działalności, podlegający ubezpieczeniu, zobowiązany jest złożyć Kasie zaświadczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o kwocie należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok miniony; jeśli kwota podatku przekroczy ustaloną na dany rok kwotę graniczną, ubezpieczenie rolnika lub domownika ustaje z dniem, do którego rolnik lub domownik zobowiązany był złożyć Kasie zaświadczenie; aAnalogicznie konsekwencje pociąga za sobą niezachowanie terminu złożenia zaświadczenia, a o ile nadal jest prowadzona pozarolnicza działalność gospodarcza.</p>
<p>Natomiast w punkcie 4 wskazano, że wymieniona powyżej roczna kwota graniczna podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem. Kwotę tę minister właściwy do spraw rozwoju wsi ogłasza w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski” w drodze obwieszczenia.</p>
<p>W punkcie 5 za pozarolniczą działalność gospodarczą w myśl przepisów ustawy o zabezpieczeniu społecznym rolników uważa się pozarolniczą działalność gospodarczą, prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby fizycznej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, z wyłączeniem wspólników spółek prawa handlowego oraz osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu.</p>
<p>Decyzję powyższą ubezpieczona odebrała w dniu 3 marca 2018 r. i nie zopstałą zaskarżona. Decyzja ta została przesłana także do wiadomości do <span class="anon-block"> (...) - Oddziału</span> w <span class="anon-block">T.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzja wraz z informacją oraz potwierdzeniami odbioru k. 61-64 akt <span class="anon-block">(...)</span>)</em>
</p>
<p>Do dnia wydania spornej decyzji, wnioskodawczyni nie informowała Kasy<br/>o zawieszeniu lub likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. <em>
<!-- -->(bezsporne)</em>
</p>
<p>W dniu 8 kwietnia 2024 r. Kasa otrzymała z <span class="anon-block">(...)</span> -<br/>II Oddziału w <span class="anon-block">Ł.</span> potwierdzenie okresu ubezpieczenia oraz wysokości podstaw, z którego wynikało, że <span class="anon-block">I. W.</span> jako członek rady nadzorczej, podlegający z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu następującym ubezpieczeniom społecznym:</p>
<p>- emerytalnemu od 21 grudnia 2023 r.;</p>
<p>- rentowym od 21 grudnia 2023 r.</p>
<p>Jednocześnie organ ZUS wskazał, że z ewidencjonowane na koncie wnioskodawczyni podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynoszą:</p>
<p>- za grudzień 2023 r. – 2.241,73 zł;</p>
<p>- za styczeń 2024 r. – 5.851,68 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(potwierdzenie okresu ubezpieczenia oraz wysokości podstaw k. 122-122v. akt <span class="anon-block">(...)</span>)</em>
</p>
<p>W dniu 8 kwietnia 2024 r. wnioskodawczyni złożyła w <span class="anon-block">(...)</span> oświadczenie, z którego wynikało, że do 4 kwietnia 2024 r. była członkiem Rady Nadzorczej i na dzień składania oświadczenia prowadzi ona pozarolniczą działalność gospodarczą. <em>
<!-- -->(oświadczenie k. 121 akt <span class="anon-block">(...)</span>)</em>
</p>
<p>Minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. wynosiło 4242 zł. <em>
<!-- -->(bezsporne)</em>
</p>
<p>Wnioskodawczyni w dniu 30 kwietnia 2024 r. złożyła wniosek do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej o wykreślenie jej jako przedsiębiorcy z <span class="anon-block"> (...)</span> wskazując, że w dniu 30 kwietnia 2024 r. zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni przedstawiła ww. wniosek organowi <span class="anon-block">(...)</span> w dniu<br/>30 kwietnia 2024 r. <em>
<!-- -->(wniosek k. 132-134v. akt <span class="anon-block">(...)</span>)</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, na które składała się przede wszystkim dokumentacja zgromadzona w aktach organu rentowego. Strony postępowania nie zgromadzonej dokumentacji, dlatego należało przyjąć wiarygodność zawartych w niej treści.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</em>
</strong>
</p>
<p>Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>W przedmiotowym postępowaniu Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stanęła na stanowisku, iż <span class="anon-block">I. W.</span> w okresie wskazanym w decyzji –<br/>w styczniu 2024 r. z tytułu bycia członkiem rady nadzorczej w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (NIP: <span class="anon-block"> (...)</span>) z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> osiągnęła przychód przekraczający kwotę minimalnego wynagrodzenia, a zatem nie spełniała warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w danym miesiącu w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 b;art. 5 b ust. 1)">art. 5b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> od 1 stycznia 2024 r.</p>
<p>Powyższe stanowisko w całości nie zasługiwało na aprobatę.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 7;art. 7 ust. 1)">art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> <em>
<!-- -->(t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 90, dalej: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>)</em>, ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:</p>
<p>1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny,</p>
<p>2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1</p>
<p>- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.</p>
<p>Zgodnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 16;art. 16 ust. 1)">art. 16 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:</p>
<p>1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;</p>
<p>2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1;</p>
<p>3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> lub ze środków pochodzących z <span class="anon-block"> (...) Funduszu Rolnego</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>;</p>
<p>4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> lub ze środków pochodzących z <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka.</p>
<p>Jak wynika zaś z brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 16;art. 16 ust. 2)">art. 16 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się:</p>
<p>1) innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym;</p>
<p>2) innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym;</p>
<p>3) osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową;</p>
<p>3a) osobę pobierającą rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 roku o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym - do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2;</p>
<p>4) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik lub domownik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej lub pracy w gospodarstwie rolnym w związku z nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20032282255" title="Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ()">ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych</a> albo zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 roku o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez okres pobierania tego świadczenia albo zasiłku – do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2.</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 3 a;art. 3 a ust. 1)">art. 3a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, ubezpieczenie ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 3 a ust. 3)">ust. 3</a>.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 3 a;art. 3 a ust. 2)">art. 3a ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, ubezpieczenie na wniosek ustaje także:</p>
<p>1) od dnia wskazanego w oświadczeniu ubezpieczonego, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym to oświadczenie zostało złożone Kasie, albo</p>
<p>2) od pierwszego dnia okresu ubezpieczenia, za który składka nie została opłacona.</p>
<p>Jeżeli wraz z ustaniem okoliczności uzasadniających podleganie ubezpieczeniu z mocy ustawy następują okoliczności uzasadniające objęcie ubezpieczeniem na wniosek, ubezpieczenie istniejące z mocy ustawy ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ubezpieczonemu doręczono decyzję stwierdzającą ustanie ubezpieczenia z mocy ustawy (ust. 3).</p>
<p>Jeżeli złożony został wniosek o rentę lub emeryturę, obowiązek ubezpieczenia ustaje od dnia następującego po dniu, w którym wydana została decyzja o przyznaniu świadczenia, jednak nie wcześniej niż od dnia, w którym ubezpieczony nabył to prawo (ust. 4).</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 a;art. 5 a ust. 1)">art. 5a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 b;art. 5 b ust. 1)">art. 5b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy, został objęty innym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania umowy, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2023 r. poz. 1230, 1429, 1672 i 1941), lub powołania do rady nadzorczej, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie wykonywania umowy, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, lub pełnienia funkcji w radzie nadzorczej, pomimo objęcia go z tego tytułu innym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przychód osiągany z tego tytułu <span class="underline">
<!-- -->w rozliczeniu miesięcznym</span> nie przekracza kwoty równej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, ustalonemu na podstawie odrębnych przepisów.</p>
<p>Poddając analizie niniejszy spór, wskazać należy, iż w świetle art. 5 ust. 1 ustawy<br/>o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązek opłacenia składek w ZUS w ramach powszechnego systemu ubezpieczeń ma pierwszeństwo przed systemem ubezpieczenia rolniczego w <span class="anon-block">(...)</span>, jednak w świetle brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 a;art. 5 b)">art. 5a i 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> ustawodawca w pewien sposób złagodził pozbawianie prawa do ubezpieczanie rolniczego rolników wykonujących aktywność skutkującą podleganie przez niech ubezpieczeniem społecznym w powszechnym systemie. Złagodzenie regulacji polegało na tym, iż wcześniej utrata ubezpieczenia rolniczego przez osobę uzyskującą przychód skutkujący objęciem ubezpieczeniem społecznym w systemie powszechnym, następowała bez względu na wysokość tego przychodu obecnie uzależniona jest od przekroczenia określonego limitu. W konsekwencji w ubezpieczeniu rolniczym mają pozostawać ci, dla których działalność rolnicza stanowi podstawowe źródło utrzymania, zaś w przypadku innych tytułów ubezpieczeń z systemu powszechnego stoją one na przeszkodzie pozostawaniu w ubezpieczeniu rolniczym tylko wtedy, gdy przekreślają powyższe założenie stanowiąc tym samym główne źródło dochodu ubezpieczonego. Dodatkowo w odniesieniu do prowadzącego równolegle pozarolniczą działalność gospodarczą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 a)">art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>), czy będącego agentem, członkiem rady nadzorczej czy wykonującego pracę na podstawie umowy zlecenia (art. 5b tej ustawy) wprowadza się wyraźny próg dochodowości <em>
<!-- -->(tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 26 czerwca 2020 r., III AUa 545/18, LEX nr 3458496).</em>
</p>
<p>Kluczowe w niniejszej sprawie było ustalenie czy osiągnięty przez wnioskodawczynię w styczniu 2024 r. przychód osiągnął limit określony w przepisie art. 5b ustawy<br/>o ubezpieczeniu społecznym rolników, zatem czy doprowadził do wyłączenia wnioskodawczyni z ubezpieczenia.</p>
<p>Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, ubezpieczony będący członkiem rady nadzorczej podlega nadal ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeżeli przychód osiągany z tego tytułu w rozliczeniu miesięcznym nie przekracza kwoty równej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, ustalonemu na podstawie odrębnych przepisów. Kluczowym jest zatem jak w światle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 b;art. 5 b ust. 1)">art. 5b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> należy rozliczyć osiągany przychód. Organ rentowy w zaskarżonej decyzji stanął na stanowisku, iż wystarczyło przekroczenie kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w styczniu 2024 r.</p>
<p>Z powyższym stanowiskiem organu nie sposób się zgodzć.</p>
<p>Skoro bowiem w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 b;art. 5 b ust. 1)">art. 5b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (używa się tylko wyrażenia „w rozliczeniu miesięcznym”, a brak jest określenia okresu rozliczeniowego miesięcznego, to nie ma podstaw do przyjmowania, aby rozliczenie miesięczne zawężać tylko do okresu miesiąca, w którym ubezpieczony otrzymał przychód ze zlecenia. Wyrażenie<br/>„w rozliczeniu miesięcznym” uzasadnia stwierdzenie, że chodzi tu o algorytm, w którym przychody dzieli się przez liczbę miesięcy danego okresu rozliczeniowego. Uprawnione może być stwierdzenie, że chodzi o 12-miesięczny okres rozliczeniowy. <em>
<!-- -->(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2023 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 287/22, LEX nr 3569766)</em>
</p>
<p>Skoro rolnik może prowadzić działalność gospodarczą do wysokości określonych dochodów, które w aspekcie utrzymania ubezpieczenia społecznego rolników rozlicza się co roku, a na działalność gospodarczą – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> – składają się wszak pojedyncze umowy cywilne (zlecenia), to również dla samodzielnego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, czyli dla zlecenia poza działalnością gospodarczą, okresem rozliczeniowym per analogiam również może być okres roczny z zastosowaniem rozliczenia miesięcznego, czyli okres roczny wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 a;art. 5 a ust. 2;art. 5 a ust. 2 pkt. 4)">art. 5a ust. 2 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>. W rozliczeniu miesięcznym chodzi więc o średnią miesięczną, a nie tylko o przychód uzyskany w danym miesiącu. <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 października 2022 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 151/21, LEX nr 3509771)</em>
</p>
<p>Zwrot „w rozliczeniu miesięcznym” użyty w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 b)">art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> nakazuje rozliczenie przychodu osiąganego w ujęciu rocznym, niezależnie od tego, jaka jego wysokość została osiągnięta w danym miesiącu. Taka interpretacja wyrażenia zgodna jest z zasadą równego traktowania wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 2 a)">art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, zapis ten zabezpiecza interesy choćby tych rolników lub domowników, którym zgodnie z zawartą umową wynagrodzenie za wykonanie zlecenia wypłacane jest w innym niż miesięczny systemie, np. po upływie okresu, na który umowa została zawarta. <em>
<!-- -->(tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 12 lipca 2019 r., III AUa 71/19, LEX nr 3321999)</em>
</p>
<p>Uprawniona jest zatem teza, że użyte w art. 5b ust. 1 wyrażenie „w rozliczeniu miesięcznym” dotyczy algorytmu wyliczenia średniego miesięcznego przychodu z tytułu bycia członkiem rady nadzorczej, a nie miesięcznego okresu rozliczeniowego.</p>
<p>W odwołaniu <span class="anon-block">I. W.</span> słusznie zauważyła, iż według informacji udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 marca 2024 r. wskazana podstawa wymiaru składki wyniosła:</p>
<p>- w grudniu 2023 r. – 2241,73 zł;</p>
<p>- w styczniu 2024 r. – 5851,68 zł.</p>
<p>Jej przekonanie, iż <span class="anon-block">(...)</span> przyjął błędną interpretację pojęcia „w rozliczeniu miesięcznym” użytego w art. 5a, 5b ustawy ubezpieczeniu społecznym rolników tj. jako przychód uzyskany w skali jednego miesiąca (w przekonaniu wnioskodawczyni – w jej przypadku ze stycznia 2024 r.) jest zatem zasadne.</p>
<p>Z dokumentów w sprawie nie wynika więc, iż odwołująca w 2024 r. przekroczyła kwoty przychodu – kwoty minimalnego wynagrodzenia, w rozumieniu omawianych przepisów, która powodowałaby ustanie ubezpieczenia społecznego rolników, bowiem organ oparł się jedynie<br/>o przychód osiągnięty przez odwołującą w styczniu 2024 r., który wyniósł 5.851,68 zł <br/>w przeliczeniu na kolejne miesiące po 487,64 zł średnio w każdym z nich, a kwota wynagrodzenia minimalnego w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. wynosiła 4.242 zł. Osiągany przez wnioskodawczynię przychód nie osiągnął więc limitu określonego<br/>w przepisie art. 5b – zatem nie powodował wyłączenia wnioskodawczyni z ubezpieczenia społecznego rolników.</p>
<p>Trzeba przy tym również wskazać, że organ rentowy w dacie wydania decyzji nie był również uprawniony do stwierdzenia, że wnioskodawczyni nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 2024 r. w związku z przepisami zawartymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 5 a)">art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>.</p>
<p>Jak bowiem stanowi art. 5a ust. 4 tej ustawy, zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego,o której mowa w ust. 1 pkt 5, rolnik lub domownik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegający ubezpieczeniu, obowiązany jest także złożyć w Kasie <span class="underline">
<!-- -->do dnia 31 maja każdego roku podatkowego</span>.</p>
<p>W myśl zaś ust. 6 tego artykułu niezłożenie zaświadczenia albo oświadczenia, o których mowa w ust. 4, lub niezachowanie terminu do złożenia tego zaświadczenia albo oświadczenia, jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z dniem, do którego rolnik lub domownik obowiązany był złożyć zaświadczenie albo oświadczenie w Kasie, <span class="underline">
<!-- -->chyba że ten rolnik lub domownik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem terminu na złożenie tego zaświadczenia albo oświadczenia</span>.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji (19 kwietnia 2024 r.), nie upłynął jeszcze termin na złożenie przez wnioskodawczynię zaświadczenia albo oświadczenia, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego – organ nie mógł więc wówczas wydać decyzji stwierdzającej niepodleganie wnioskodawczyni ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 2024 r. – tym bardziej, że w dniu 30 kwietnia 2024 r. (a więc przed dniem 31 maja 2024 r.) wnioskodawczyni przedstawiła organowi złożony przez nią wniosek o wykreślenie przedsiębiorcy z <span class="anon-block"> (...)</span> w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej od 30 kwietnia 2024 r.</p>
<p>Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy oraz poczynione rozważania prawne, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> tj. zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że <span class="anon-block">I. W.</span> podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie od 1 stycznia 2014 r. i ustalił obowiązek opłacenia składek we wskazanym okresie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSO Paulina Kuzma</em>
</p>
</div>