I ACa 812/22

<p>Sygn. akt I ACa 812/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 stycznia 2025 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek</p> <p>Protokolant: Grzegorz Polak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. w Krakowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Bankowi (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o ustalenie i zapłatę</p> <p>na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie <br/>z dnia 21 marca 2022 r., sygn. akt : I C 360/21</p> <p>1.  <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok w części objętej punktem II jego sentencji, w zakresie w jakim zostały nim zasądzone od strony pozwanej na rzecz powodów: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->kwota 216 979,20 zł / dwieście szesnaście tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia groszy / oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 20 zł / dwadzieścia złotych / od dnia 9 lipca 2020 r. do dnia zapłaty , </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->i w tym zakresie postępowanie umarza; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zmienia punkt II i III zaskarżonego wyroku w ten sposób, że nadaje im treść : </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->„ II zasądza od strony pozwanej <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span>, łącznie, odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 216 959,20 zł / dwieście szesnaście tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia groszy / od dnia 9 lipca 2020 r. do dnia 23 listopada 2023 r.; </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->III zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 11 834 zł / jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote / <br/> z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku , do dnia zapłaty , tytułem kosztów procesu „; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- --> w pozostałym zakresie apelację oddala; </strong> </p> <p>4.  <strong> <!-- -->zasądza od strony pozwanej <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> z siedzibą <br/>w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span>, łącznie kwotę 8100zł /osiem tysięcy sto złotych/ <br/>z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia , którym je zasądzono do dnia zapłaty , tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</strong> </p> <p>Sygn. akt: I ACa 812/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 2)">art. 327^{<!-- -->1}2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1kpc</a>., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.</p> <p>Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczeń powodów poddanych pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jego treści.</p> <p>Uwzględniając w całości zgłoszone jako główne roszczenia powodów <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span>, skierowane przeciwko pozwanemu <span class="anon-block"> Bankowi (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o:</p> <p>ustalenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, z dnia 19 czerwca 2008r., zawartej przez strony , z powodu abuzywności części jej postanowień oraz</p> <p>zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powodów kwoty 216.979,20 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 lipca 2020 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że spełnienie przez stronę pozwaną świadczenia na rzecz jednego z powodów zwalnia stronę pozwaną z odpowiedzialności wobec drugiego, która świadczona dotąd z tytułu obowiązku spłaty kredytu , jest w warunkach nieważności podstawy do niej , świadczeniem nienależnym bankowi ,</p> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie , wyrokiem z dnia 21 marca 2022r:</p> <p>- ustalił , że zawarta pomiędzy powodami a stroną pozwaną w dniu 19 czerwca 2008 r. umowa kredytu nr<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> jest nieważna[ pkt I ];</p> <p>- zasądził od strony pozwanej <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">R. D.</span> i <span class="anon-block">A. N. (1)</span> kwotę 216.979, 20 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 lipca 2020 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia na rzecz jednego z powodów zwalnia stronę pozwaną z odpowiedzialności wobec drugiego powoda [ pkt II ] oraz ;</p> <p>-zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów, jako wierzycieli solidarnych , kwotę 11.834 zł , tytułem zwrotu kosztów postępowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty [ pkt III sentencji wyroku ].</p> <p>Jako niesporne pomiędzy stronami Sąd I instancji uznał następujące fakty :</p> <p>W dniu 19 czerwca 2008 r. powodowie <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> zawarli z <span class="anon-block"> Bankiem (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> umowę kredytu nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Kredytodawca udzielił kredytobiorcom kredytu w złotych, indeksowanego kursem franka szwajcarskiego w łącznej kwocie 327.400 zł (§ 2).</p> <p>Kredyt był indeksowany do waluty CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w pozwanym banku , w dniu uruchomienia kredytu lub transzy (§2 ust. 2 umowy).</p> <p>Kredytobiorcy zobowiązali się spłacić kwotę kredytu wyrażoną w walucie szwajcarskiej , ustaloną zgodnie z § 2 , w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży franka , obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych Banku <span class="anon-block">(...)</span>S.A. (§ 7 ust. 1 umowy).</p> <p>Kredyt przeznaczony był na spłatę innego kredytu mieszkaniowego w kwocie 327.000 zł oraz na koszty wliczone w kredyt – 400 zł (§ 2 ust 3).</p> <p>Spłata zobowiązania kredytowego wraz z odsetkami miała następować w 492 ratach (§ 7 ust. 2 umowy).</p> <p>Oprocentowanie, na dzień sporządzenia umowy, wynosiło 3,6850% w stosunku rocznym, co stanowiło sumę stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) obowiązującej w dniu sporządzenia umowy oraz marży w wysokości 0.8000 p.p., stałej w całym okresie kredytowania (§6 ust. 3 umowy).</p> <p>W § 5 ust. 3 umowy kredytobiorcy potwierdzili otrzymanie pisma „Informacja dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej” i złożyli oświadczenie o zapoznaniu się z tym dokumentem.</p> <p>Natomiast w § 11 ust. 2 strony umowy wskazały, że integralną część umowy stanowi m.in. Regulamin, który określał m.in. że:</p> <p>- kredyt może być indeksowany kursem waluty obcej na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych (§ 3 ust. 1 ),</p> <p>- w przypadku kredytu w walucie obcej – kredyt jest kredytem indeksowanym do walut wymienialnych i jest udzielany w złotych polskich. W umowie kwota kredytu jest określona w walucie polskiej (§ 5 ust. 16),</p> <p>- w przypadku kredytu w walucie obcej, kwota raty spłaty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w Banku na podstawie obowiązującej w <span class="anon-block">(...)</span>Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty (§ 8 ust. 3),</p> <p>- bank może na wniosek kredytobiorcy przewalutować kredyt (§ 11).</p> <p>Warunkiem wypłaty kredytu było m.in. :</p> <p>- dostarczenie do banku potwierdzenia przystąpienia do ubezpieczenia grupowego w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia od ognia i zdarzeń losowych na minimalną sumę ubezpieczenia 484.029 zł,</p> <p>- dostarczenie kredytodawcy potwierdzenia przystąpienia przez powodów do ubezpieczenia grupowego na życie w <span class="anon-block"> (...)</span> na, w przypadku <span class="anon-block">R. D.</span>, na sumę ubezpieczenia nie niższą niż 222.360 zł, a przypadku <span class="anon-block">A. N. (1)</span>, nie niższą niż 104.640 zł (§ 3).</p> <p>Na zabezpieczenie spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami kredytobiorcy ustanowili na rzecz banku zabezpieczenie w postaci hipoteki kaucyjnej do sumy 556.580 zł na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">działka nr (...)</span> objętej kw nr <span class="anon-block"> (...)</span>, cesję na bank praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości oraz cesji praw z polisy ubezpieczeniowej na życie powodów (§ 9 ust. 1 pk.t 1,2,3 umowy).</p> <p>Zabezpieczenie kredytu do czasu otrzymania przez Bank odpisu z księgi wieczystej wyżej wymienionej nieruchomości z prawomocnym wpisem pierwszej hipoteki na rzecz Banku miało stanowić ubezpieczenie kredytów zabezpieczanych hipotecznie na postawie umowy zawartej przez Bank z <span class="anon-block"> Towarzystwem (...) SA</span>. (§ 9 ust. 2).</p> <p>Kredytobiorcy zostali zobowiązani do zwrotu na rzecz strony przeciwnej kosztów składki ubezpieczeniowej wnoszonej przez nią w związku z tym ubezpieczeniem. Miesięczna opłata stanowiła kwotę 232 zł, przy uwzględnieniu kursów waluty obcej, do jakiej kredyt był indeksowany, na pierwszy dzień miesiąca, w którym została sporządzona umowa kredytowa według Tabeli Kursów Walut Obcych Banku<span class="anon-block">(...)</span> SA. ( § 9 ust. 3).</p> <p>Bank uprawniony był do pobierania opłaty wynikającej z kosztów ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki z dołu, poprzez automatyczne obciążenie rachunku kredytobiorcy w złotych 8 – go dnia każdego miesiąca, począwszy od następnego miesiąca po dacie uruchomienia kredytu lub jego pierwszej transzy (§ 9 ust. 4 ). Ostatni miesiąc ochrony ubezpieczeniowej, za który pobierana jest opłata z tytułu ubezpieczenia przypadała w miesiącu, w którym do banku wpłynie dostarczony przez kredytobiorcę odpis z księgi wieczystej nieruchomości, o której była mowa w § 2 ust. 5 z prawomocnym wpisem hipoteki na rzecz kredytodawcy. (§ 9 ust. 5).</p> <p>W dokumencie „Informacja dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej” wskazano między innymi, że:</p> <p>- wybierając zadłużenie w walucie obcej kredytobiorcy korzystają aktualnie z oprocentowania niższego w porównaniu z kredytem złotowym i spłacają niższą ratę kredytu,</p> <p>- zaciągając zobowiązanie w walucie obcej, są narażeni są na ryzyko zmiany kursów walutowych. Występowanie ryzyka kursowego sprawia, że zarówno rata spłaty, jak i wysokość zadłużenia tytułem zaciągniętego kredytu przeliczona na złote polskie na dany dzień, podlega ciągłym wahaniom w zależności od aktualnego kursu waluty. Ryzyko kursowe jest znacznie mniejsze, jeżeli o kredyt walutowy ubiega się kredytobiorca osiągający dochody w tej samej walucie. Z wyżej wymienionych powodów należy rozważyć zaciągnięcie długoterminowego kredytu w złotówkach jako korzystną alternatywę w stosunku do kredytów walutowych , które mimo atrakcyjnych obecnie warunków cenowych, w długim okresie mogą okazać się droższe , na skutek wzrostu kursów walutowych,</p> <p>Kredytobiorca ponosi ryzyko zmian stóp procentowych.</p> <p>W dniu 2 maja 2012 r. strony podpisały <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy kredytu, zmieniając zapisy dotyczące polisy ubezpieczenia nieruchomości. W tym samym dniu podpisały również <span class="anon-block">aneks nr (...)</span>, zmieniając postanowienia dotyczące kursów walut obcych podawanych w Tabeli Kursów pozwanego banku. Postawą do ustalenia kursów kupna i sprzedaży zawartych w tabeli kursów banku miał być kurs bazowy, stanowiący średnią arytmetyczną z ofert kupna i ofert sprzedaży tej waluty oferowanych przez profesjonalnych uczestników rynku walutowego i podanych na stronie serwisu <span class="anon-block">R.</span>, w chwili tworzenia Tabeli Kursów. Wartości kursu kupna i wartości kursu sprzedaży z Tabeli, nie mogły odbiegać od kursu bazowego o więcej niż 10%.</p> <p>W dniu 27 czerwca 2012 r. strony podpisały umowę cesji praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> , składającej się z <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> od ognia i innych zdarzeń losowych.</p> <p>Kredyt został wypłacony powodom w złotówkach w kwocie 327400 zł w dniu 7 lipca 2008r.</p> <p>W okresie od sierpnia 2008 r. do listopada 2020r. powodowie zapłacili na rzecz strony przeciwnej , tytułem realizacji zobowiązania zwrotnego kwotę 216.979,20 zł, w tym: 199.060,60 zł tytułem rat kapitałowo – odsetkowych, 1.526,15 zł składki na ubezpieczenie, 1.728 zł składki na ubezpieczenie nieruchomości, 928 zł składki za ubezpieczenie pomostowe oraz 400 zł z tytułu wyceny inwestycji.</p> <p>W zakresie okoliczności spornych, Sąd I instancji ustalił , że:</p> <p>wnioskując o udzielenie kredytu, powodowie wskazali na franka szwajcarskiego jako wybraną walutę. Chcieli uzyskać kwotę 327.000 zł.</p> <p>Przy zawieraniu umowy klient miał 60 dni na zapoznanie się z umową i jej podpisanie. W trakcie jej zawierania mógł zgłaszać wszelkie niejasności. Pracownicy banku przedstawiając ofertę kredytu indeksowanego mieli obowiązek informowania klientów o ryzyku kursowym. Przed zawarciem umowy wykonywał dla klientów symulacje według danych klienta. Wynik symulacji zawierał ofertę kredytów w złotówkach jak i walutach obcych. Decyzję co do wyboru waluty kredytu podejmował klient. Kredytobiorcy najczęściej mogli negocjować umowę ale tylko zakresie ceny kredytu ( marżę, prowizje, opłaty). Przykłady zmiany wysokości raty znajdowały się w Informacji o ryzyku walutowym.</p> <p> <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> zaciągnęli wcześniej kredyt, ale z bardzo wysoką ratą; obecnie chcieli wziąć inny kredyt z niższą ratą. W oddziale <span class="anon-block"> banku (...) S.A.</span> dowiedzieli się, że taki kredyt mogą otrzymać ale we frankach.</p> <p>Z kredytu w <span class="anon-block"> (...) SA</span> został spłacony kredyt w <span class="anon-block"> (...) Banku</span>, ten pierwszy kredyt był zaciągnięty w złotówkach.</p> <p>Były 3 lub 4 spotkania przed zawarciem umowy. Powodowie zostali poinformowani, że jest to standardowa opcja przyznawania tego typu kredytu, dlatego nie zadawali dużej liczby pytań.</p> <p>Przeczytali umowę przed jej podpisaniem, były części których nie rozumieli, ale mówiono im, że są to standardowe umowy i zmieniają się tylko dane kredytobiorców. Nie przedstawiono im żadnych symulacji dotyczących kursu franka z okresu sprzed zawarcia umowy, nie wyjaśniono też , w jaki sposób zmiana kursu wpłynie na wysokość raty i wysokość całego zobowiązania kredytowego. Nie wyjaśniono w jaki sposób bank ustala kurs franka, ani też w jaki sposób można się zapoznać z tabelami kursowymi banku. Nie wytłumaczono kiedy bank stosuje kurs kupna, kiedy kurs sprzedaży, ani czym jest spread.</p> <p>Ocenę prawna roszczeń powodów , które uznał za uzasadnione , Sąd I instancji oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które można podsumować w następujący sposób :</p> <p>a/ <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> mają interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytowej zawartej ze stroną pozwana w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a>. Jedynie bowiem wyrok ustalający mógł trwale i ostatecznie usunąć stan niepewności prawnej istniejący pomiędzy stronami. Sporna umowa, która łączyła strony, była w dacie wniesienia pozwu jeszcze w trakcie wykonywania. Nie mogło zatem budzić wątpliwości, że o istnieniu bądź nieistnieniu wszystkich przyszłych obowiązków umownych nie można było przesądzić tylko na drodze powództwa o zapłatę.</p> <p>Odmiennej oceny ważności i związania umową stron, zwłaszcza na przyszłość, ale także odnośnie związania kredytobiorców szeregiem innych, niż obowiązek spłaty kredytu obowiązków, nie dało się definitywnie i wiążąco rozstrzygnąć za pomocą innego powództwa niż ustalające, którego dochodzili,</p> <p>b/ sporna pomiędzy stronami postępowania umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej spełniała wymagania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69)">art. 69 ustawy – Prawo bankowe</a> -w brzmieniu obowiązującym w dacie jej zawarcia.</p> <p>Określone były strony umowy, kwota i waluta kredytu (podana w złotych), cel, na jaki został udzielony, zasady i termin jego spłaty, wysokość oprocentowania i zasady jego zmiany (suma stałej marża i zmiennej stopy bazowej).</p> <p>Takiej jej oceny nie zmienia postanowienie zgodnie z którym kwota udzielonego kredytu miała być indeksowana kursem waluty obcej. Znana była bowiem od początku kwota kredytu w złotych. Zasady wypłaty kredytu w złotych i spłaty również w złotych nie pozostawiają wątpliwości, że strony zamierzały zawrzeć umowę kredytu bankowego w tej właśnie walucie. Trudno uznać, aby konstrukcja umowy kredytu indeksowanego była sprzeczna z prawem tym bardziej, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69)">art. 69 prawa bankowego</a>, w brzmieniu obowiązującym od 26 sierpnia 2011 r. , wprost wspomina o tego rodzaju kredytach czy też z zasadami współżycia społecznego, skoro ryzyko takiego ukształtowania stosunku prawnego obciąża obie strony.</p> <p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} k.c.</a> wynika, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.</p> <p>Sam mechanizm indeksacji, a także związana z nim zasada oprocentowania, nie jest sprzeczna z naturą stosunku. Gdyby tak było, kredyty indeksowane nie zostałyby wskazane w przepisach jako jeden z rodzajów umów kredytowych. Ryzyko zmiany kursu waluty przyjętej jako miernik wartości świadczenia z zasady może wywoływać konsekwencje dla obu stron,</p> <p>c/ umowę kredytową z dnia 19 czerwca 2008r powodowie zawarli mając status konsumentów w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 22(1))">art. 22^{<!-- -->1} kc</a> </p> <p>Sformułowany w piśmie strony pozwanej z dnia 28 lutego 2022 r. zarzut braku takiego przymiotu po ich stronie jest niezasadny.</p> <p>Sąd I instancji ,odwołując się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1}§1 kc</a> oraz wybranych orzeczeń SN oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, służących wykładni art. 6 ust. 1 i art. 7 ust.1 Dyrektywy 93/13/ EWG ocenił , że wszystkie przesłanki normatywne stwierdzenia abuzywności wskazanych przez <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> postanowień umowy i stanowiącego jej integralną część Regulaminu [§ 2 ust. 2 , § 7 ust. 1 umowy oraz § 3 ust. 1 i § 8 ust. 3 Regulaminu],zostały ustalonymi w sprawie faktami potwierdzone.</p> <p>Zgodnie z treścią umowy z 19 czerwca 2008r wysokość zobowiązania powodów była przeliczana z zastosowaniem dwóch rodzajów kursu waluty indeksacyjnej – kredyt wg. kursu kupna, zaś rata spłaty wg. kursu sprzedaży.</p> <p>W obu przypadkach chodzić miało o kursy banku publikowane w Tabeli Kursów. Bank miał zatem jednostronną swobodę w zakresie ustalania kursu waluty indeksacyjnej. Umowa została zawarta na podstawie wzorca opracowanego i stosowanego przez bank.</p> <p>Kredytobiorcy mogli wybrać rodzaj kredytu, który najbardziej im odpowiadał, uzgodnić kwotę kredytu w walucie polskiej, czy marżę i wysokość prowizji, natomiast nie mieli możliwości uzgadniania z bankiem wszystkich pozostałych postanowień. Postanowienia umowy , podobnie jak postanowienia ogólnych warunków zawarte w Regulaminie , nie były uzgodnione indywidualnie z powodami w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 3)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 i 3 k.c.</a> </p> <p>W niniejszej sprawie nie ma dowodów wskazujących na możliwość negocjowania warunków umowy zawartej przez strony</p> <p>Nie można uznać, aby postanowienia waloryzacyjne były wystarczająco jednoznaczne.</p> <p>Przyznanie sobie przez bank jednostronnej kompetencji do swobodnego ustalania kursów przyjmowanych do wykonania umowy prowadzi do wniosku, że były one sprzeczne z dobrymi obyczajami i naruszały rażąco interesy powodów w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a>, oceniane na datę zawarcia umowy. Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje to , jakie możliwości mieli kredytobiorcy w zakresie ewentualnej zmiany warunków spłaty określonych w umowie. Zważywszy na datę na która prowadzona jest ocena niedozwolonego charakteru postanowień, nie ma dla niej znaczenia wejście w życie tzw. ustawy antyspreadowej z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy - Prawo bankowe</a> oraz niektórych innych ustaw, czy też zmiany Regulaminu po dacie zawarcia umowy kredytu./ na co powoływał się w postępowaniu pozwany bank/- dodatek redakcyjny S.A/.</p> <p>Zatem / wskazana wyżej / część postanowień umowy zawartej przez strony i Regulaminu ma charakter niedozwolony i wobec tego nie wiążą one kredytobiorców jako konsumentów,</p> <p>d/ wyeliminowanie niedozwolonych postanowień i związanie stron umową w pozostałym zakresie, czyli przy zachowaniu postanowień dotyczących indeksacji kredytu, oznaczałoby, że kwota kredytu wypłacona powodom powinna zostać przeliczona na walutę CHF, a oni , w terminach płatności kolejnych rat, powinni je spłacać w walucie polskiej, przy czym żadne postanowienie nie precyzowałoby kursu, według którego miałyby nastąpić takie rozliczenie. Nie ma możliwości zastosowania w miejsce wyeliminowanych postanowień żadnego innego kursu waluty.</p> <p>Dlatego Sąd I instancji ocenił umowę stron jako w całości nieważną , odwołując się do wybranych stanowisk TSUE, wyrażonych w przytoczonych przez Sąd I instancji rozstrzygnięciach,</p> <p>e/ jako skutek ustalenia nieważności umowy kredytowej z dnia 19 czerwca 2008r. , w ramach oceny roszczenia pieniężnego zgłoszonego przez powodów, Sąd I instancji przyjął , iż tym samym , dotąd spełnione przez nich na rzecz banku świadczenia zwrotne , należy ocenić jako nienależne i podlegające zwrotowi przez pozwanego kredytodawcę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 § 1 i 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> </p> <p>Podkreślając i szeroko omawiając przyczyny przyjęcia dla dokonania rozliczenia wzajemnego tych świadczeń metody dwóch kondycji zamiast teorii salda , pokreślił , iż zgodnie z niekwestionowanymi wzajemnie przez strony faktami , <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> świadczyli stronie pozwanej w okresie pomiędzy sierpniem 2008r. i listopadem 2020r kwotę łączną 216.979,20 zł. , co potwierdza złożone do akt zaświadczenie strony przeciwnej i jako dochodzona pozwem jest im ona należna.</p> <p>Świadczenie pieniężne zostało zasądzone wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, zgodnie z żądaniem powodów od dnia 9 lipca 2020 r. zważywszy na uprzednie wezwanie do zapłaty w ramach zapoczątkowanego przez kredytobiorców postępowania o zawezwanie do próby ugodowej/ która nie doprowadziła do zawarcia ugody [ dodatek redakcyjny S.A.] , której to okoliczności bank w postępowaniu nie kwestionował.</p> <p>Sąd I instancji przyjął , że odpowiedzialność pozwanego kredytodawcy za spełnienie tego świadczenia jest odpowiedzialnością in solidum. Bliżej jednak podstaw przyjęcia tego mechanizmu odpowiedzialności nie wyjaśnił.</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 §1 i 3 kpc</a> i wynikająca z niej zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Sąd Okręgowy wskazał szczegółowo jakie elementy składają się na zakres obowiązku świadczenia banku wobec powodów z tego tytułu , przy czym sumę kosztów zasądził na rzecz <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> solidarnie, nie wyjaśniając przyczyn takiego określenia sposobu realizacji tego obowiązku przez przerywający bank.</p> <p>Określając jej wysokość, nie zgodził się z postulatem pełnomocnika powodów aby wynagrodzenie za reprezentację zawodową kredytobiorców podwyższyć ponad stawkę minimalną . Ocenił , iż nakład pracy pełnomocnika nie był znaczny i nie odbiegał w sposób istotny od nakładu pracy w sprawach o zapłatę. Niniejsza sprawa była typowa, a jej okoliczności nie uzasadniały uwzględnienia żądania podwyższenia tego wynagrodzenia.</p> <p>W apelacji od tego orzeczenia , zaskarżając je w całości , strona pozwana w jej wniosku domagała się w pierwszej kolejności wydania przez Sąd Odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego którym powództwo zostanie oddalone w całości, a powodowie obciążeni solidarnym obowiązkiem zwrotu na rzecz skarżącej kosztów procesu i postępowania apelacyjnego.</p> <p>Jako wniosek ewentualny <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> sformułował żądanie uchylenia wyroku z dnia 21 marca 2022r i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :</p> <p>- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści wyroku istotne znaczenie , a to :</p> <p>a/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 1;art. 1 pkt. 2)">art. 235^{<!-- -->2}1 pkt 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227;art. 278;art. 278 § 1)">art. 227 oraz art. 278 §1 kpc</a>., w następstwie błędnego nie uwzględnienia wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów bankowości i rachunkowości dla stwierdzenia okoliczności , które zostały określone w odpowiedzi na pozew, mimo , że miały one istotne znaczenie dla oceny roszczeń powodów,</p> <p>b/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§1 kpc</a>., wobec obdarzenia wiarygodnością zeznań powodów i w konsekwencji dokonania błędnych ustaleń faktów , które skarżąca wskazała w motywach zarzutu, w szczególności co doi tego , że kredyt był zaciągnięty przez powodów na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez <span class="anon-block">R. D.</span>,</p> <p>c/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 kpc</a>., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienia jej oceną dowolną w następstwie której doszło do wady ustaleń faktycznych co do tego , iż :</p> <p>- kredytodawcy nie byli , przed podpisaniem umowy, wystarczająco poinformowani o ryzyku kursowym łączącym się z zawarciem tego typu umowy kredytowej [ kredyt indeksowany walutą szwajcarską - dodatek redakcyjny S.A. ] , którą zdecydowali się podpisać ,</p> <p>- bank miał swobodę w ustalaniu kursów przeliczenia franka szwajcarskiego na złote , a w konsekwencji w ustalaniu salda zobowiązania umownego obciążającego drugą stronę ,</p> <p>- powodowie nie mieli możliwości negocjowania treści postanowień umowy,</p> <p>- bank zupełnie swobodnie ustalał kurs kupna sprzedaży waluty szwajcarskiej do złotego, a jego wysokość była oparta na jednostronnej jego decyzji.</p> <p>Podnoszona nieprawidłowość oceny, zdaniem strony skarżącej, polegała także na pominięciu przez Sąd niższej instancji , w ramach dokonanych ustaleń , złożonych na piśmie , wnioskowanych przez stronę pozwaną zeznań świadków <span class="anon-block">S. M. (1)</span> i <span class="anon-block">J. C. (1)</span> mimo , że mieli doniosłe dla faktów relewantnych w sprawie wiadomości – wskazane bliżej w obszernym uzasadnieniu tego zarzutu - tymczasem Sąd nietrafnie ocenił je jako mające jedynie charakter ogólnych stwierdzeń na temat warunków udzielania przez pozwany bank tego typu umów kredytowych,</p> <p>- naruszenia prawa materialnego poprzez:</p> <p>1/ nieprawidłową wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> i w jej następstwie wadliwe ustalenie , iż umowa zawarta w dniu 19 czerwca 2008r jest nieważna ,</p> <p>2/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} §1 kc</a> wobec uznania przez Sąd I instancji , że postanowienia §2 ust.2, § 7 ust. 1 umowy oraz §3 ust. 1 i §8 ust.3 Regulaminu , mają charakter niedozwolony i wobec tego nie wiążą kredytobiorców mimo , że ustalenia faktyczne o ile nie byłyby dotknięte wytykanymi przez skarżący bank błędami , dają podstawę do oceny , iż przesłanki zastosowania tej normy dla weryfikacji wskazanych postanowień nie zostały zrealizowane ,</p> <p>3/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1}§ 1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 22)">art. 22 kc</a> , jako konsekwencji nieprawidłowego zastosowania tego przepisu i uznania , że powodowie mieli , podpisując sporną umowę, status konsumentów,</p> <p>4/ art. 4 w zw. z art. 1 lit.a/ i b/ ustawy z dnia 29 lipca 2011r o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy Prawo bankowe</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 §1 kpc</a> , wobec niezastosowania przez Sąd Okręgowy tego przepisu dla oceny roszczeń powodów ,</p> <p>5/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 56)">art. 56 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 111;art. 111 ust. 1;art. 111 ust. 1 pkt. 4)">art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo bankowe</a> , wobec jej niezastosowania mimo , że sama metodyka ustalania kursu waluty szwajcarskiej do złotego nie musiała być opisana w postanowieniach umowy stron i dostatecznym było uznanie , iż określenie tego kursu wynika z tego w jaki sposób określa je rynek wymiany walut ,</p> <p>6/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 2)">art. 385^{<!-- -->1}2 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 358;art. 358 § 2)">art. 358 §2 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 3;art. 69;art. 69 ust. 3)">art. 3 i 69 ust.3 ustawy Prawo bankowe</a> oraz art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13 / EWG, wobec nie zastosowania przez Sąd I instancji , w sytuacji [ wadliwej zdaniem banku ] oceny abuzywności wskazanych wyżej postanowień umownych , innych kryteriów przeliczania waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie , w ramach umowy stron. Umowa ta , przy zastosowaniu tych kryteriów , w szczególności średniego kursu NBP , powinna być uznana za nadal obowiązującą,</p> <p>7/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 §1 i 2 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 kc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 411 pkt 1 kc.</a> , wobec nieprawidłowego zastosowania tych norm i wyrażenie nietrafnej oceny , że to, co świadczyli powodowie bankowi w wykonaniu umowy było świadczeniami nienależnymi, chociaż spłacali raty kredytu dobrowolnie , bez zastrzegania zwrotu.</p> <p>Strona skarżąca , powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 380)">art. 380 kpc</a> wniosła o przeprowadzenie przez Sąd Odwoławczy oceny poprawności decyzji procesowej Sądu I instancji o oddaleniu wniosku o dowód z opinii biegłego z zakresu bakowości , finansów i rachunkowości i w jej wyniku przeprowadzenie tego dowodu w ramach postępowania apelacyjnego.</p> <p>W szeroko rozbudowanych motywach apelacji , bank zaprezentował argumentację do każdego z podniesionych zarzutów.</p> <p>Odwołując się do wstępnego założenia poczynionego na wstępie uzasadnienia , Sąd II instancji nie będzie ich relacjonował albowiem jest to, także z przyczyn teleologicznych , zbędne.</p> <p>Odpowiadając na apelację powodowie domagali się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania przed Sądem II instancji.</p> <p>W motywach swojego stanowiska odnieśli się polemicznie do wszystkich zarzutów środka odwoławczego. Sprzeciwili się też prowadzeniu przez Sąd Apelacyjny dowodu z opinii biegłego.</p> <p>W trakcie prowadzenia postępowania apelacyjnego strona pozwana złożyła pismo procesowe z dnia 24 października 2024r i wniosek dowodowy w postaci oświadczenia pełnomocnika powodów z dnia 28 grudnia 2023r. o potrąceniu z wierzytelnością banku z tytułu udzielonego im , w wykonaniu spornej umowy kapitału, w kwocie 327 400 złotych , którą strona pozwana postawiła w stan wymagalności , kierując do <span class="anon-block">R. D.</span> i <span class="anon-block">A. N. (1)</span> wezwanie o zapłatę tej sumy z dnia 30 października 2023r ,</p> <p>Z treści tego oświadczenia wynikało , że powodowie potrącają z tą należnością wierzytelność wzajemną w wysokości 280 056,80 zł , która odpowiadała łącznej sumie spłat dokonanych przez nich na rzecz banku w realizacji umowy objętej postępowaniem.</p> <p>/ por. k. 532-534 akt /</p> <p>Wobec tego oświadczenia oponentów strony skarżącej , apelujący bank twierdził , że roszczenie pieniężne kredytobiorców powinno być oddalone w całości, także z tej przyczyny , w warunkach materialnego skutku jaki wynika z faktu skorzystania z potrącenia wierzytelności wzajemnych tego samego rodzaju , do wysokości wierzytelności niższej.</p> <p>W reakcji na to stanowisko powodowie , w piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2024r. cofnęli powództwo w zakresie roszczenie pieniężnego o zapłatę kwoty 216 979, 20 zł a także w zakresie zapłaty przez bank odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 9 lipca 2020r do dnia zapłaty, od kwoty 20 złotych. , łącząc je ze zrzeczeniem się roszczenia w tych częściach…</p> <p>W konsekwencji podtrzymali nadal żądanie ustalające oraz pieniężne , to ostatnie w zakresie zapłaty przez stronę przeciwną odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 216 959, 20 zł liczonych od dnia 9 lipca 2020r do dnia 23 listopada 2023r.</p> <p>Wnosili także nadal o obciążenie kredytodawcy kosztami postępowania apelacyjnego , wobec podtrzymywania oceny zgodnie z którą apelacja strony przeciwnej jest nieuzasadniona.</p> <p>Równocześnie przedstawili dokumenty z których wynika , że otrzymali pisma banku z dnia 30 października 2023 r. , którymi wezwał ich do zapłaty kwoty udzielonego kapitału w kwocie 327 400zł w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwań , które nastąpiło , w odniesieniu do ich obydwojga w dniu 8 listopada 2023r.</p> <p>Stąd , jak twierdzili, wierzytelność banku wobec nich stała się wymagalna z dniem 23 listopada 2023r. Zatem jest to również data graniczna / końcowa/ okresu za jaki należne są im odsetki ustawowe za opóźnienie od wskazanej wyżej kwoty. Kredytobiorcy reprezentowali przy tym pogląd , iż potracenie nie zniweczyło uprawnienia do ich uzyskania przez nich skoro to bank zdecydował się na postawienie swojej pretensji finansowej wobec nich w stan wymagalności , a ich oświadczenie o potrąceniu było złożone w reakcji na nie / w domyśle z którego nie zamierzali korzystać z własnej inicjatywy - uwaga dodatkowa S.A. /</p> <p>/ por. 540-548 akt /</p> <p>Na rozprawie apelacyjnej w dniu 19 grudnia 2024r , bezpośrednio poprzedzającej wydanie motywowanego wyroku , pełnomocnik banku oświadczył , że roszczenie odsetkowe nie jest powodom należne dlatego , iż odsetki od świadczenia pieniężnego w rozstrzyganej sprawie mogą być naliczone dopiero od daty prawomocności wyroku , którym ustalono nieważność umowy kredytowej</p> <p>/ por . zapis dźwiękowy rozprawy minuty 20-24 , zapis skrócony k.552 akt /.</p> <p>Uwzględniając wskazane okoliczności , mające znaczenie prawne dla oceny roszczeń powodów i stwierdzając , iż to one przede wszystkim decydują ostatecznie o treści wyroku wydanego przez Sąd Odwoławczy ,<br/> przystępując do oceny apelacji strony pozwanej , Sąd II instancji uznaje , iż jest ona usprawiedliwioną jedynie w części.</p> <p>Nie ma racji <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> , podnosząc zarzuty procesowe.</p> <p>Zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.</p> <p>Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.</p> <p>Biorąc pod rozwagę to generialium ,</p> <p>nie ma racji strona pozwana gdy podnosi zarzuty procesowe / naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art 233 §1 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235^{<!-- -->2} §1 pkt 2 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 §1 kpc</a>/ za pomocą których neguje poprawność sposobu oceny zeznań świadka <span class="anon-block">S. M. (1)</span> oraz decyzji dowodowych Sądu I instancji oddalających wnioski kredytodawcy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości, finansów i rachunkowości dla dokonania analizy zagadnień wskazanych w tezach dowodowych , powołanych w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew oraz z przesłuchania świadka <span class="anon-block">J. C. (1)</span> na okoliczności wskazane w tej odpowiedzi.</p> <p>Zważywszy na to czemu , według tez dowodowych banku , miały posłużyć te dowody , a dodatkowo także, iż relacje obu świadków - tak <span class="anon-block">S. M.</span> , którego relacja posłużyła w części ustaleniom Sądu oraz J. <span class="anon-block">C.</span> , co do relacji którego wniosek został oddalony , miały mieć charakter generalny , bez odniesienia się do indywidulanych okoliczności towarzyszących zawieraniu umowy kredytowej z powodami, należy uznać , iż Sąd I instancji oceniając / przy przyjętej koncepcji rozstrzygnięcia , która co do zasady jest poprawna / , iż przeprowadzenie dowodów co do których wnioski zostały oddalone jak odwołując się części do relacji świadka <span class="anon-block">M.</span> w ramach ustaleń , nie popełnił zarzucanych w środku odwoławczym naruszeń wskazanych przez skarżący bank , norm.</p> <p>Stąd też zawarty w apelacji strony pozwanej wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie został przez Sąd Odwoławczy uwzględniony, w uznaniu , że ponowiony na etapie apelacyjnym jest - w tych okolicznościach - wnioskiem spóźnionym , w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 kpc</a>.</p> <p>/ por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 19 grudnia 2024r :minuty 24 – 25 , zapis skrócony k. 552 v akt/.</p> <p>Już tylko dla porządku należy dostrzec , iż skarżący nie ponowił w apelacji wniosku o przesłuchanie świadka <span class="anon-block">J. C.</span>, co jest dodatkowym argumentem za oceną , że budowany na nie przesłuchaniu tej osoby przez Sąd Okręgowy zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 kpc</a> i funkcjonalnie z nim związany zarzut faktyczny , są chybione.</p> <p>Wskazany wyżej zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów oraz związane z nim , jako mające być jego konsekwencją zarzuty faktyczne , nie są trafne także o ile miałyby być dla nich uzasadnieniem pozostałe , wskazywane przez pozwany bank w środku odwoławczym tego rodzaju wady postępowania Sądu I instancji .</p> <p>Uznanie ich za usprawiedliwione wymaga od strony wykazania na czym, , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.</p> <p>W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla skonstatowanych faktów , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.</p> <p>Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za trafny , pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia , polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.</p> <p>/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/</p> <p>Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustaleń faktycznych , aprobować .</p> <p>Uwzględniając powyższe, zważywszy na to w czym bank upatrywał błędów oceny i ustaleń Sądu niższej instancji , zarzuty te nie mogą być uznane za trafne.</p> <p>W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny wynikających ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte podnoszonymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jego stanowisku własnej wersji tak oceny dowodów jak i faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia , zdaniem banku, poprawnej.</p> <p>Nieprawidłowości Sądu , zgodnie z argumentacją apelanta , sprawdzają się do tego, iż nie przyjął on wersji zdarzeń towarzyszących zawarciu umowy kredytowej z 19 czerwca 2008r. i interpretacji jej postanowień , którą skarżący uznaje za prawidłową.</p> <p>A według przebiegu zdarzeń afirmowanego przez bank , <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> zostali w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowani przy podpisywaniu umowy o ryzyku walutowym wynikającym z umowy kredytowej indeksowanej do waluty obcej , a rzeczywisty rozmiar zobowiązania kredytowego był oznaczony od samego początku.</p> <p>Ponadto strona pozwana nie mogła tego obowiązku swoich klientów kształtować jednostronnie w sposób dowolny , będąc związana wysokością kursów waluty szwajcarskiej określaną przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut.</p> <p>Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla odparcia ich obu.</p> <p>Dlatego jedynie na marginesie zauważając , że w istocie argumenty powołane stronę pozwaną mające wspierać obydwa zarzuty [ w rozbudowanej ponad rzeczywistą potrzebę formie redakcyjnej , która jedynie zaciera istotę argumentacji banku , prowadząc do zatarcia jej jasności i jednoznaczności motywacyjnej ] , nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale tak naprawdę oceny prawnej faktów towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów Walut , które dla dokonywanych przeliczeń / stosując klauzule przeliczeniową i kursową / wykorzystywał pozwany bank z punktu widzenia przesłanek oceny postanowień umowy stron jako mających / bądź nie / cechę niedozwolonych.</p> <p>Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony pozwanej, stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacje przekazane <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> przy podpisywaniu umowy o istnieniu i skali ryzyka walutowego , w warunkach podpisania umowy kredytowej indeksowanej walutą franka szwajcarskiego , były - z punktu widzenia ich interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej w warunkach wzrostu kursu tej waluty , w czasie obowiązywania umowy przez wiele lat , niedostateczna i nietransparentna.</p> <p>Uznaje także za trafną tę jego część , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego jakie dane kursowe zamieszczał bank w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów , istotne było to , iż ta część postanowień umownych , która dotyczyła indeksacji frankiem tak kwoty udzielonego kredytu jak i -dokonywanych także w złotym- systematycznych spłat zobowiązania kredytowego , nawet potencjalnie dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych.</p> <p>Stąd bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy było też to , jak kwestia ta była regulowana w oparciu o kolejne zmiany umowy w trakcie jej obowiązywania, a także jak kształtowałoby się zobowiązanie powodów , gdyby w miejsce danych kursowych z Tabeli Kursów Banku stosować kurs średni franka do złotówki , publikowany przez NBP.</p> <p>Prawnie nie doniosła jest również tej przyczyny , ta część argumentacji omawianych zarzutów w której skarżący kredytodawca odwołuje się do założeń swojej polityki finansowej w odniesieniu do produktów walutowych oferowanych potencjalnym klientom.</p> <p>Nie ma racji bank także podnosząc zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 kpc</a>.</p> <p>W części motywów wyroku poświęconej ocenie dowodów, Sąd wskazał , że brak jest podstaw do podważania wiarygodności relacji powodów / por. k. 322v-323 akt /</p> <p>Ich depozycje miały dla rozstrzygnięcia istotne znaczenie przede wszystkim dlatego, iż tylko oni , w odróżnieniu np. od świadka <span class="anon-block">S. M.</span> , czy wnioskowanego jako świadek <span class="anon-block">J. C.</span> , mieli bezpośrednie informacje o okolicznościach towarzyszących zawarciu umowy z 19 czerwca 2008r.</p> <p>Co więcej i przede wszystkim , bank nie zdołał , podnosząc oceniany zarzut , skutecznie podważyć trafności oceny tego dowodu dokonanej przez Sąd , tym bardziej, iż motywacja tego zarzutu koncentruje się na przedstawieniu przez stronę pozwaną - ponownie w zupełnie zbędnie rozbudowanej formie - własnej wersji faktów dotyczących informowania powodów o warunkach umowy oraz ryzykach związanych z wyborem przez nich kredytu indeksowanego walutą obcą.</p> <p>Pozostała część uzasadnienia tego zarzutu stanowi potwierdzenie argumentacji podnoszonej w odpowiedzi na pozew o tym , że i dlaczego , zdaniem strony skarżącej , powodowie podpisując umowę nie mieli statusu konsumentów w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 22(1))">art. 22 ^{<!-- -->1}kc.</a> </p> <p>Już w tym miejscu odnosząc się do tej ostatniej kwestii zauważyć należy , że jest to tylko przyjęty przez bank , jako odpowiadający rzeczywistości , model części okoliczności faktycznych , który nie znajduje jednak potwierdzenia w treści zgromadzonych w sprawie dowodów.</p> <p>Pomijając już nawet to , że obydwoje powodowie przeczą temu aby zawierając umowę chcieli przeznaczyć uzyskane środki na cel związany z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą</p> <p>Jak wynika z treści umowy / por. §2 ust.5 – k. 21 akt / celem zaciągnięcia przez nich zobowiązania kredytowego było uzyskanie , na lepszych niż uprzednio warunkach , środków na spłatę zobowiązania zaciągniętego w <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> </p> <p>Z żadnego dokumentu związanego z zawarciem oraz realizacją spornej umowy nie wynika , iż miała ona jakikolwiek związek z działalnością gospodarczą kredytobiorców To , że jak wskazuje bank w podstawie zarzutu , oboje wskazali adres swojego zamieszkania / nieruchomości w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej przedmiot zabezpieczenia spłaty zobowiązania kredytowego / jako adres korespondencyjny dla tej działalności albo to, w przypadku <span class="anon-block">R. D.</span>, także miejsce jej wykonywania , nie jest doniosłe dla oceny , że środki kredytowe miały posłużyć tej działalności w jakimkolwiek zakresie. A w każdym razie bank nie sprostał ciężarowi dowiedzenia , że taki związek , wykluczający status powodów jako konsumentów , rzeczywiście istniał.</p> <p>Z podanych powodów, uznając , iż zarzuty procesowe , w tym w szczególności zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i wynikających stąd błędów ustaleń , nie są zasadne , fakty uczynione przez Sąd I instancji podstawą kontrolowanego instancyjnie orzeczenia , jako poprawne i kompletne , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.</p> <p>Sąd Odwoławczy uzupełnia je jedynie o okoliczności , które wynikają z powołanych wyżej pism procesowych stron złożonych w ramach postępowania apelacyjnego i w szczególności , z treści załączonych do nich dokumentów, potwierdzających skorzystanie przez kredytodawcę z możliwości postawienia swojej wierzytelności z tytułu zwrotu udzielonego kapitału w stan wymagalności a przez kredytobiorców z uprawnienia do podniesienia zarzutu potrącenia wierzytelności wzajemnej wobec banku oraz warunków oraz przyczyn które zdecydowały o jego złożeniu wobec strony przeciwnej.</p> <p>Uzupełnienie to dotyczy także ustalenia , że w chwili podpisywania umowy kredytowej <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> byli małżeństwem. Żadna ze stron nie kwestionowała też tego , iż w tym czasie łączył ich ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej , a bank traktował oboje kredytobiorców jako występujących- w ramach relacji umownej wspólnie / łącznie /.</p> <p>/ por. nie kwestionowane przez stronę przeciwną oświadczenie pełnomocnika powodów złożone na pytanie Sądu II instancji na rozprawie apelacyjnej w dniu 16 października 2024r , zapis dźwiękowy minuty 17-34 , zapis skrócony k. 521 v akt/.</p> <p>Przechodząc do oceny sformułowanych przez bank zarzutów materialnych , Sąd Odwoławczy ocenia , iż w świetle faktów ustalonych w postępowaniu nie są one trafne .</p> <p>Odpierając zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> , który podobnie jak kolejne wymienione w podpunktach punktu 2 apelacji , oznaczonych literami b. i c./ por. k. 404 akt / są wadliwie skonstruowane skoro w warunkach czynienia z ustaleń faktycznych skonstatowanych w sprawie , podstawy argumentacji dla ich realizacji , nie są zarzutami błędnej wykładni objętych nimi norm ale nieprawidłowego ich zastosowania , w świetle ustaleń / błędu subsumpcji / ,</p> <p>nie można zgodzić się z apelującym, iż powodowie nie mają interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy.</p> <p>Zauważyć należy, że umowa kredytu zawarta została między stronami na okres ponad czterdziestu lat.</p> <p>Ewentualne uwzględnienie powództwa o zapłatę, w ramach wzajemnych rozliczeń stron, z tytułu dotąd spełnionych na jej podstawie świadczeń , nie usunęłoby stanu niepewności pomiędzy stronami co do dalszego obowiązywania umowy oraz istnienia praw akcesoryjnych jak chociażby hipoteki , ustanowionej na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span>, dla zabezpieczenia spłaty przez powodów zobowiązania kredytowego.</p> <p>Bez uznania umowy za nieważną, ze skutkiem ex tunc, strona pozwana mogłaby potencjalnie skorzystać z ustanowionych na swoją rzecz zabezpieczeń.</p> <p>W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że / w tym przypadku powodowie / zachowują interes prawny do wytoczenia powództwa o ustalenie nieważności umowy kredytowej , mimo przysługującego / im / powództwa o świadczenie lub mimo wytoczenia przeciwko nim takiego powództwa przez stronę przeciwną, na podstawie spornego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają jeszcze inne lub dalej idące skutki, których dochodzenie w drodze takiego powództwa nie jest możliwe lub nie jest jeszcze aktualne.</p> <p>W takim wypadku tylko powództwo ustalające tej treści może definitywnie rozstrzygnąć niepewną sytuację prawną/ powodów/ i zapobiec, także na przyszłość, możliwym sporom, a tym samym w pełny sposób zaspokoić / ich / interes prawny.</p> <p>/ por bliżej wskazane jedynie przykładowo orzeczenia SN z dnia 30.10.1990 r. I CR 649/90, z 27.01.2004 r. II CK 387/02, z 2.07.2015 r. V CSK 640/14- wszystkie powołane za zbiorem Legalis/.</p> <p>Nietrafne są także zarzuty kolejne , naruszenia poprzez nieprawidłowe zastosowanie przez Sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1}§1 kc</a> oraz 385^{<!-- -->1} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1)">§1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 22(1))">art. 22^{<!-- -->1}kc .</a> </p> <p>O tym jakie przyczyny decydują o tym , iż <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span>, w dacie zawierania umowy kredytowej mieli status konsumentów była już mowa wcześniej.</p> <p>Uznając za nieuzasadniony pierwszy z wymienionych zarzutów , Sąd II instancji wskazuje , że:</p> <p>przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} </a> i następnych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> dotyczące niedozwolonych postanowień umów zawartych z udziałem konsumentów , stanowią Oceniany implementację w polskim prawie postanowień dyrektywy nr 93/13/EWG, w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu tej dyrektywy, tak aby osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej</p> <p>/por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 VI 2016 r., C-377/14./.</p> <p>Przewidziana przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1}kc</a> sankcja bezskuteczności wobec konsumenta niedozwolonego postanowienia umownego ma dla jego interesu i pozycji wobec drugiej – silniejszej strony kontraktu - działanie ochronne.</p> <p>Oceniany zarzut pozwanego banku sprowadza się do stwierdzenia , iż Sąd niezasadnie uznał umowę zawartą przez strony za nieważną w całości z powodu abuzywności postanowień regulujących klauzulę indeksacyjną [ w istocie składająca się z klauzuli przeliczeniowej [ spreadu walutowego] i klauzuli kursowej - §2 ust. 2 , §7 ust. 1 umowy oraz §3 ust 1i §8 ust. 3 Regulaminu kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> , stanowiącego integralną jej część , w warunkach , gdy brak było do tego podstaw albowiem :</p> <p>a/ postanowienia te nie kształtują praw i obowiązków kredytobiorców w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, nie naruszając w sposób rażący interesów <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> jako klientów banku ,</p> <p>b/ są w swojej treści jednoznaczne, a ich treść była przedmiotem indywidualnych negocjacji z kredytobiorcami,</p> <p>c/ nie uwzględnił , że nawet gdyby przyjąć niedozwolony charakter tych postanowień, to odnosiły się one nie do całości klauzul, przeliczeniowej i kursowej a jedynie do elementów ustanowionego w umowie mechanizmu przeliczenia, nie obejmując pozostałych ich elementów składowych. W takim przypadku Sąd powinien był rozważyć zastąpienie tego mechanizmu, średnim kursem franka szwajcarskiego publikowanym przez NBP. , przy równoczesnym uznaniu , iż umowa kredytowa nadal wiąże strony.</p> <p>W ten sposób bank motywował także zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 2)">art. 385^{<!-- -->1}§2 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 358;art. 358 § 2)">art. 358 §2 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3)">art. 3 kc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69;art. 69 ust. 3)">69 ust. 3 ustawy Prawo bankowe</a> a także 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/EWG</p> <p>Rozpoczynając weryfikacje tych zarzutów właśnie od tego wymienionego w ostatniej kolejności , uznając go za niezasadny, wystarczy powiedzieć , iż co najmniej od zawezwania do próby ugodowej , obejmującej świadczenie należne powodom , które zrealizowane w ramach umowy stron Sąd I instancji ocenił on jako nienależnie spełnione przez nich na rzecz drugiej strony / niesporna wzajemnie pomiędzy stronami data 9 lipca 2020r / <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> dali w sposób jednoznaczny wyraz stanowisku, zgodnie z którym ich zamiarem nie było to aby kurs przeliczenia walut polskiej i szwajcarskiej zastąpić średnim kursem NBP, bądź dokonywać przeliczeń indeksacyjnych według innych metod .</p> <p>Przeciwnie , już wówczas uważali ,iż postanowienia umowy z 19 czerwca 2008r o których była mowa wyżej, są ukształtowane sprzecznie z ich usprawiedliwionymi interesami , naruszając je w sposób rażący. Stąd , wpierające ten zarzut twierdzenia banku , iż należało je wyłożyć tak aby honorując rzeczywisty zamiar stron utrzymać ją nadal jako obowiązującą są zupełnie dowolne , wykluczając podzielenie tego zarzutu jako uzasadnionego. <br/> </p> <p>Wbrew rozbudowanej ponad rzeczywista potrzebę , argumentacji strony pozwanej , Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1}§1 kc</a> , /wymienionego jako pierwszy/ , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy stron oraz Regulaminu w szczególności tych , określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów , obowiązujących u strony pozwanej.</p> <p>To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego powodowie jako klienci – konsumenci - nie mieli żadnego wpływu , ten bowiem był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę na podstawie wzorca umownego , ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> udostępnione przez bank oraz w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich zobowiązania kredytowego.</p> <p>Taki ich charakter prowadzi do nieważności umowy jako całości albowiem nie może ona nadal funkcjonować w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące kredytobiorców.</p> <p>Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z kredytobiorcami uzgodnione indywidualnie.</p> <p>W szczególności bank nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. Powodowie dokonali jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę.</p> <p>Dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.</p> <p>Konieczne jest udowodnienie wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.</p> <p>/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.</p> <p>Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z 19 czerwca 2008r. nie było, w tym w szczególności w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.</p> <p>W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane przez <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> postanowienia umowne dotyczyły świadczenia głównego stron.</p> <p>W orzecznictwie sądowym ostatecznie , w sposób mogący być uznanym za utrwalony, zostało przyjęte zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego w kredytach denominowanych i indeksowanych do waluty obcej .</p> <p>/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., powołane za zbiorem Legalis /.</p> <p>Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorców Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez nich wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ] , wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika to , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.</p> <p>Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych i regulaminowych kontroli pod kątem abuzywności jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} § 1</a> zd. drugie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>) a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 dyrektywy nr 93/13/EWG</p> <p>Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.</p> <p>Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy powodowie mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli miał obowiązek spełnić oraz i w szczególności co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo zobowiązania , przekładające się wprost na ich sytuację ekonomiczną w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż mieli się związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres ponad czterdziestu lat./ czterysta dziewięćdziesiąt dwa miesiące /.</p> <p>W szczególności brak było, w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego kredytobiorców wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez stronę pozwaną .Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej decyzji banku. Klienci – konsumenci - nie mieli możliwości ich sprawdzenia ani, tym bardziej, jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli waloryzacyjnej / przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie stron spełniony.</p> <p>/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.</p> <p>Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż powodowie zostali, przed podpisaniem umowy , w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie. Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony poprzez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego kredytobiorców. Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany.</p> <p>/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.</p> <p>Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} §1 k.c.</a> nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.</p> <p>/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /</p> <p>Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega, w tym wypadku, na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumentów od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.</p> <p>/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego , postanowienia łączącej strony umowy z 19 czerwca 2008r i stanowiącego jej integralną część Regulaminu , trafnie zakwestionowane przez powodów ; zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w banku Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.</p> <p>Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak , po jej podpisaniu, zmieniała się jej treść.</p> <p>Ocena, czy postanowienie umowne jest niedozwolone dokonywana jest bowiem według stanu z chwili zawarcia umowy.</p> <p>/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex /.</p> <p>W nawiązaniu do tego ostatniego stwierdzenia już w tym miejscu wskazać należy , właśnie z tego powodu nieuzasadnionym jest zarzut materialny naruszenia art. 4 w zw. z art. 1 ust. 1 lit a/ i b/ ustawy z dnia 29 lipca 2011r o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy prawo bankowe</a> [ tzw. „ ustawa anyspreadowa „ ] w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 §1 kpc</a>.</p> <p>Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko powodów od początku sporu było jednoznaczne co do tego, iż nie są zainteresowani , w warunkach abuzywności części jej postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.</p> <p>Eliminacja tych postanowień powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia jakie konsumenci - kredytobiorcy - mają otrzymać od drugiej strony- skoro jak w rozstrzyganej sprawie - otrzymali od banku złotówki po ich przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz są zobowiązani spełniać na rzecz banku , w ramach umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez pozwany bank, wedle którego przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span>.</p> <p>Zgodnie ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/ EWG , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.</p> <p>Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.</p> <p>Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w 2008r było zawarcie umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej , bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika LIBOR stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz kredytach denominowanym w lub waloryzowanym /indeksowanym / do takiego zagranicznego pieniądza.</p> <p>Analiza treści pozostałych postanowień umownych i Regulaminu w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza, by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.</p> <p>Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek ,iż tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje apelujący bank , mające polegać na utrzymaniu umowy w mocy, przy wyeliminowaniu jedynie postanowień składających na mechanizm przeliczenia według danych dotyczących wzajemnych relacji kursowych są - szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej stanowisku procesowym powodów - niedopuszczalne skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy , iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony.</p> <p>Nie dałoby się takiego przekształcenia stosunku umownego pogodzić także z celem w jakim zobowiązanie kredytowe było przez powodów w dniu 19 czerwca 2008r. zaciągane. <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> chcieli otrzymać od banku nie walutę obcą ale kwotę wyrażoną w złotych polskich z przeznaczeniem na spłatę innego zobowiązania kredytowego zaciągniętego w innym banku, także w złotówkach.</p> <p>Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych o ile nie miałyby prowadzić do nieważności umowy jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].</p> <p>W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu indeksowanego do waluty obcej , miałaby przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.</p> <p>Niezasadnie stawiając zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405;art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 405 oraz 411 pkt 1 kc</a> i widząc jego realizację w tym , iż Sąd niższej instancji niezasadnie przyjął , iż świadczenia pieniężne dotąd spełnione przez oponentów procesowych skarżącego mają charakter nienależnych,</p> <p>bank nie dostrzega , że istota stanowiska Sądu opiera się ocenie zgodnie z którą podstawa świadczeń wzajemnych kredytobiorców od samego początku nie istniała, wobec nieważności umowy ab initio , która była ich źródłem i racją prawną. /conditio sine causa /</p> <p>Już tylko na marginesie i dla porządku dodać należy, wobec dalszej argumentacji banku , że norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 411pkt 1 kc</a> nie może mieć dla oceny roszczenia pieniężnego powodów zastosowania skoro bank nawet nie starał się w sporze dowodzić faktów potwierdzających to , iż kredytobiorcy wiedzieli , że nie są do zwrotu udzielonego im kapitału obowiązani.</p> <p>Uzupełnienie przez Sąd Odwoławczy faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia w tym ich elemencie , który dotyczył pozostawania przez powodów w chwili podpisywania umowy kredytowej w związku małżeńskim , w systemie wspólnoty majątkowej / a nie było w postępowaniu podnoszone przez którąkolwiek ze stron , że sytuacja ta uległa zmianie do czasu zamknięcia rozprawy przed Sądem Odwoławczym , stało się podstawą do oceny , iż apelacja banku jest jednak w części uzasadniona.</p> <p>Prowadzi bowiem do zmiany orzeczenia Sądu I instancji w odniesieniu do tych jego części , w których określone zostało to , w jaki sposób powodowie są uprawnieni do uzyskania od strony pozwanej świadczenia pieniężnego / w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie za zamknięty okres od kwoty 216 959, 20 zł - o czym będzie mowa szerzej w dalszej części uzasadnienia / oraz zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Ponieważ sposób w jaki wobec nich za spełnienie tych świadczeń pieniężnych odpowiedzialna jest strona pozwana , wynika z norm prawa materialnego nawet bez podniesienia zarzutów apelacyjnych przez bank dotyczących tej materii , Sąd II instancji był zobowiązany zweryfikować orzeczenie Sądu niższej instancji w tym zakresie.</p> <p>W ramach tej , podjętej z urzędu , oceny uznał , iż brak jest jakichkolwiek podstaw aby obowiązek spełnienia świadczenia zwrotnego wyrażonego w pieniądzu mógł być nałożony na stronę pozwaną wobec powodów jako wierzycieli uprawnionych in solidum, gdy wziąć pod rozwagę jak rozumie się powszechnie w praktyce stosowania prawa , pojęcie tzw. solidarności nieprawidłowej.</p> <p>Nota bene takiego określenia uprawnienia po stronie wierzycieli, Sąd I instancji zupełnie nie wyjaśnił .</p> <p>Sad Odwoławczy ocenił , że w warunkach gdy brak jest podstaw aby powodów uznać za wierzycieli solidarnych - nie wynika to bowiem ani z ustawy ani z umowy, <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> są uprawnieni do świadczenia pieniężnego poddanego ostatecznie pod osąd – w warunkach częściowego cofnięcia tej części żądania za zrzeczeniem roszczenia - w rozstrzyganej sprawie, łącznie / do niepodzielnej ręki / Podobnie rzecz się ma ze świadczeniem z tytułu kosztów procesu.</p> <p>Dlatego też [ także w ten sposób ] zmienił punkt II sentencji zaskarżonego wyroku ] , a tylko w ten sposób punkt III sentencji tego orzeczenia, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 kpc</a> </p> <p>W pozostałym zakresie apelacja banku , jako nieuzasadniona uległa oddaleniu , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 2)">art. 385 ^{<!-- -->1} §1 i 2 kc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69;art. 69 ust. 1)">art. 69 ust. 1 ustawy prawo bankowe</a>. / pkt 3 sentencji motywowanego orzeczenia/.</p> <p>Dalej idąca , szersza zakresowo , zmiana orzeczenia Sądu I instancji , w części w której rozstrzygnął o żądaniu pieniężnym powodów, była następstwem dwóch zdarzeń mających znaczenie prawne dla odwoławczej oceny tego roszczenia kredytobiorców.</p> <p>Jak Sąd Odwoławczy wskazywał wcześniej , pismem procesowym z dnia 21 listopada 2024r / por. k. 540-548 akt / będącym następstwem skorzystania przez powodów z zarzutu potrącenia wierzytelności wzajemnej wobec pretensji finansowej strony pozwanej o zwrot przez nich kwoty kapitału , <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> cofnęli powództwo w zakresie żądania zapłaty przez <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> [ zasądzonej przez Sąd I instancji w punkcie II sentencji zaskarżonego wyroku ] kwoty należności głównej , w wysokości 216 979,20 zł oraz co do żądania odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 20 złotych , liczonych od dnia 9 lipca 2020r [ ustalonej przez Sąd niższej instancji jako początkowy termin naliczenia należnych powodom odsetek tego rodzaju ] , do dnia zapłaty.</p> <p>Cofniecie to połączyli ze zrzeczeniem się roszczenia pieniężnego w podanych częściach.</p> <p>Konsekwencją podjęcia tego aktu dyspozycji przedmiotem procesu była [ niezależnie od stanowiska drugiej strony sporu wobec niego ] konieczność uchylenia objętego apelacją wyroku w tej części i umorzenie postępowania. Podstawą orzeczenia tej treści był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 3)">art. 386 §3 kpc</a> [ pkt 1 sentencji motywowanego wyroku ] .</p> <p>Cofając pozew w opisanym wyżej zakresie , powodowie podtrzymali jednak żądanie zasądzenia na ich rzecz od strony przeciwnej odsetek ustawowych od kwoty 216 959,20 zł za okres od 9 lipca 2020r do dnia 23 listopada 2023r wskazując , że tej dacie nastąpił wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499 in fine kc</a> , wsteczny skutek potrącenia którego dokonali wobec strony przeciwnej w odniesieniu do wierzytelności objętej aktem dyspozycji przedmiotem procesu , potrącenia dokonanego na podstawie oświadczenia datowanego na 28 grudnia 2023r / por. k. 534 akt /.</p> <p>Oto bowiem właśnie w tym dniu potrącenie stało się możliwe albowiem wówczas wierzytelność pieniężna pozwanego banku wobec nich z tytułu zwrotu udzielonego kapitału [ kwota 327 400zł ] , stała się wymagalna, w warunkach upływu terminu wyznaczonego powodom w wezwaniu na spełnienie tego świadczenia zwrotnego.</p> <p>/ okoliczności te nie były wzajemnie sporne, a bank nie kwestionował też skuteczności prawnej potrącenia dokonanego przez powodów na podstawie oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 28 grudnia 2023r./</p> <p>Trzeba przy tym jeszcze dodać , iż strona skarżąca , wobec podtrzymania przez powodów żądania odsetkowego za wskazany wyżej okres , ograniczyła swoje stanowisko do stwierdzenia , że odsetki od roszczenia pieniężnego mogłyby być należne kredytobiorcom dopiero od daty prawomocności wyroku ustalającego nieważność umowy kredytowej zawartej przez strony. Merytorycznie go nie umotywowała.</p> <p>Taki sposób postępowania zawodowo reprezentowanego apelanta ,pozwolił Sądowi Odwoławczemu tym bardziej na ocenę zgodnie z którą powodowie mogli w ten sposób dać wyraz sposobowi zaliczenia potrącanej wierzytelności i wobec tego wywołania skutku zapłaty [ części] swojego długu wobec banku , z tytułu zwrotu kapitału .</p> <p>O poprawności wnioskowania o tym , że w warunkach bierności strony pozwanej w tym zakresie, kredytobiorcy zadysponowali w ten sposób swoja wierzytelnością ale tylko tą , która odpowiadała [ pomijając należność odsetkową od kwoty 20 złotych ] należności głównej dochodzonej w rozstrzyganej obecnie sprawie świadczą jeszcze dwa fakty.</p> <p>Pierwszy wynikający z treści oświadczenia o potrąceniu z dnia 28 grudnia 2023r , która jest jednoznaczna ci do tego , że zgłoszona do potrącenia kwota 280 056, 80 zł odpowiada sumie spłaconych przez nich dotąd rat kapitałowo - odsetkowych . W żadnym fragmencie tego oświadczenia kredytobiorcy nie wspominają o tym , że elementem składowym tej sumy jest należna im kwota odsetek ustawowych za opóźnienie banku, w zakresie obowiązku zwrotu tych świadczeń , przy ich kwalifikacji jako nienależnych.</p> <p>I fakt drugi \ pozostający w korelacji z pierwszym / do którego także strona pozwana w żaden sposób nie odniosła się a mianowicie , że składając do Sądu II instancji wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego <span class="anon-block">A. N. (1)</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> podnosili , że ta kwota 280 056, 80 zł odpowiada sumie zapłaconych rat kredytu – opierając się na zaświadczeniu banku określającym sytuację rozliczeniową pomiędzy stronami na 23 listopada 2023r. Jednocześnie twierdzili, iż zupełnie odrębnie przysługuje im wobec drugiej strony wierzytelność właśnie z tytułu skapitalizowanych odsetek od kwoty należności głównej zasądzonej w orzeczeniu Sądu Okręgowego – według ówczesnego ich twierdzenia - za zamknięty okres pomiędzy 9 lipca 2020r i 28 grudnia 2023r / por. k. 476 akt /.</p> <p> <strong> <!-- -->Z tych przyczyn uzasadnioną jest konstatacja , że w ten sposób zadysponowując swoją wierzytelnością , objęli aktem potrącenia tylko tę , która wynikała ze zrealizowanych świadczeń zwrotnych, w ramach spłaconych rat ale nie tę , która przysługiwała im wobec banku z tytułu opóźnienia w zwrocie kwoty ostatecznie dochodzonej w postępowaniu [ 216 959 ,20 zł por. k. 540 v akt] za okres pomiędzy 9 lipca 2020r do dnia 23 listopada 2023r., w którym wierzytelność wzajemna banku z tytułu zwrotu kapitału, stała się wymagalna , a w konsekwencji skutek wsteczny potrącenia nastąpił. .</strong> </p> <p>Już tylko dla porządku Sąd II instancji zauważa , że w protokole skróconym rozprawy apelacyjnej z dnia 19 grudnia 2024r wkradła się omyłka pisarska co do kwoty od której powodowie podtrzymywali żądanie odsetkowe za zamknięty okres / por k. 552v akt /</p> <p>Uznając zatem , że w opisanym wyżej zakresie, żądanie zasądzenia świadczenia pieniężnego jest uzasadnione , w ramach orzeczenia reformatoryjnego, Sąd Odwoławczy nadał nową treść punktowi II sentencji wyroku Sądu Okręgowego , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 kpc</a>.</p> <p>Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego , Sąd II instancji zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 §1 i 3 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 kpc</a> i wynikającą z niego , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.</p> <p>Przyjmując , że w końcowym rezultacie sporu , to strona pozwana powinna być uznaną za przegrywającą spór , także na apelacyjnym jego etapie / tym bardziej , że skorzystanie przez kredytobiorców z zarzutu potrącenia , które doprowadziło do częściowego cofnięcia pozwu oraz do częściowej zmiany orzeczenia poddanego kontroli instancyjnej było wynikiem tylko tego ,iż <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> postawił w stan wymagalności własną wierzytelność zwrotną wobec powodów/ , Sąd II instancji obciążył bank tymi kosztami , które celowo ponieśli powodowie.</p> <p>A odpowiadają one wynagrodzeniu zastępującego ich pełnomocnika - radcy prawnego- będącemu pochodną wartości przedmiotu zaskarżenia / 216 980 zł./</p> <p>Kwota należna im z tego tytułu została ustalona na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 2;art. 98 § 2 pkt. 7)">§2 pkt 7</a> w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz. 265.]. Została ona przyznana obydwojgu powodom łącznie , wraz z odsetkami o których po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 §1^{<!-- -->1} kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 kpc</a> , Sąd Odwoławczy był zobowizany orzec z urzędu.</p> </div>