II Ka 469/24
Common courts2024-09-26
Case number
II Ka 469/24
Judgment date
2024-09-26
Type
REASONS
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt II Ka 469/24</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>został obwiniony o to, że w dniu 5 września 2023r. w miejscowości <span class="anon-block">M.</span> „chodził” po zaoranej działce o nre ewidencyjnym 73/2 będącej w użytkowaniu <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">P. (1)</span>– to jest o wykroczenie z art. 151 § 2 kw.</p>
<p>
<span class="anon-block">P. B.</span> został obwiniony o to, że w dniu 5 września 2023r. w miejscowości <span class="anon-block">M.</span> jeździł ciągnikiem rolniczym po zaoranej działce o nre ewidencyjnym 73/2 będącej w użytkowaniu <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">P. (1)</span>– to jest o wykroczenie z art. 151 § 2 kw.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2024r., sygn. akt II W 482/23 Sąd Rejonowy w Hrubieszowie obwinionych <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>oraz <span class="anon-block">P. B.</span> od popełnienia zarzuconych im czynów uniewinnił i stwierdził, że koszty postępowania poniesie Skarb Państwa.</p>
<p>Apelacje od tego wyroku wnieśli : oskarżyciel publiczny - Komendant Powiatowy Policji w <span class="anon-block">H.</span> oraz oskarżyciel posiłkowy <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">P. (1)</span>.</p>
<p>Oskarżyciel publiczny zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść obwinionych. Zarzucił mu obrazę prawa materialnego polegającą na przyjęciu błędnego poglądu prawnego prowadzącego do uznania, że zachowanie obwinionych nie wyczerpało znamion zarzuconego im wykroczenia. Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania w sądzie pierwszej instancji.</p>
<p>Apelacja oskarżyciela posiłkowego zarzucała : I. obrazę prawa materialnego polegającą na przekonaniu, że obwiniony <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>miał prawo niszczyć oddane w dzierżawę grunty na tej podstawie, że jest współwłaściciele nieruchomości oznaczonej nrem 73/2, w sytuacji w której przedmiotem ochrony powinien być cudzy grunt w szerokim rozumieniu, to jest znajdujący się w posiadaniu osoby oddany jej do dyspozycji przez właściciela na podstawie przyjętego przez tegoż właściciela zobowiązania; II. naruszenie przepisów postępowania w postaci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 kpw</a> polegającą na dokonaniu oceny dowodów w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy i doświadczeniem życiowym poprzez przyjęcie, że obwiniony <span class="anon-block">P. B.</span> nie jeździł po zaoranej <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sądzie pierwszej instancji.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje</span>.</p>
<p>Wniesione apelacje są zasadne w części co do osoby obwinionego <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>. W odniesieniu natomiast do <span class="anon-block">P. B.</span> na uwzględnienie nie zasługiwały. Nie miał racji sąd pierwszej instancji kiedy uznał, że nie będzie zajmował się badaniem ważności umowy dzierżawy zawartej w dniu <span class="anon-block">(...)</span> pomiędzy oskarżycielem posiłkowym <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">P. (1)</span>a jego rodzicami obwinionym <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">T.</span> ówczesnymi małżonkami <span class="anon-block">P.</span>, mocą której obwiany oraz jego aktualnie już była żona <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">P. (2)</span>„wydzierżawili” oskarżycielowi posiłkowemu nieruchomość oznaczoną nrem 73/2, o powierzchni 1,9518 ha. Jak wynika z dostępnych komentarzy do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> dzierżawa ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 709)">art. 709 kc</a> ) jest umową wzajemną, w której wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz lub prawo do używania i pobierania pożytków ( por. Komentarz pod red. Jerzego Ciszewskiego – WKP ( Lex 2019r. ). Z oddaniem dzierżawcy nieruchomości przez wydzierżawiającego do używania wiąże się nabycie przez wydzierżawiającego uprawnienia do posiadania tej nieruchomości ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 kc</a> ). Jak wynika z komentarza do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (art. 151)">art. 151 kodeksu wykroczeń</a> autorstwa Tadeusza Bojarskiego i innych przedmiotem ochrony <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (art. 151)">art. 151</a> kw jest prawo własności oraz niezakłócone posiadanie gruntów leśnych lub rolnych oraz zamkniętych i zarybionych wód. Zachowania takie stanowią zakłócenie spokojnego posiadania i mogą powodować różnego rodzaju szkody, przy czym jest to wykroczenie formalne dokonywane z chwilą zachowania się przez sprawcę w sposób określony w przepisie niezależnie od tego, czy z tego zachowania wynikły jakiekolwiek dostrzegalne skutki dla właściciela ( posiadacza ) gruntu. ( zob. tamże Lex 2024r. ). W związku z powyższym nasuwa się nieodparty wniosek, że ochrona powyższego przepisu przysługuje także dzierżawcy wobec właściciela ( współwłaściciela ) gruntu. Przyjęcie linii interpretacyjnej zastosowanej w zaskarżonym wyroku prowadziłoby do bezkarności właściciela gruntu przed samowolnym lub złośliwym zakłócaniu dzierżawcy spokojnego używania oddanej mu przez tegoż właściciela w ramach umowy dzierżawy nieruchomości, niezależnie od ważności takiej umowy. Ten pogląd nie ma społecznego uzasadnienia, szczególnie, że taką ochronę zapewnia dzierżawcy jako posiadaczowi również prawo cywilne ( zob. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 342)">art. 342 kc</a> ). Tym samym sąd ad quem podziela pogląd zwarty w apelacji oskarżycie publicznego, co do tego, że oddany w dzierżawę grunt rolny ( lub leśny ) w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (art. 151;art. 151 § 1)">art. 151 § 1</a> kw „fizycznie” nie należy do wydzierżawiającego i jako taki może być przedmiotem zarzuconego obwinionym wykroczenia. W tym miejscu należy stwierdzić, że obwiniony <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>nie mógł jednostronnie rozwiązać przed czasem zawartej z synem <span class="anon-block">K.</span> umowy dzierżawy ponieważ przedmiotowa nieruchomość w dacie czynu ( i nadal ) pozostaje we współwinności z <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">P. (2)</span>i w tym przedmiocie wymagana była również jej zgoda ( por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 kc</a> ). W tych okolicznościach przy ustaleniu przez sąd pierwszej instancji, że obwiniony <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>w dniu <span class="anon-block">(...)</span>2023r. przegrodził na pół za pomocą drewnianych palików <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> a następnie dokonał zaorania tak wydzielonej części ( str. 1 uzasadnienia ), to uniewinnienie <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>od popełnienia zarzuconego mu czynu jawi się jako oczywiście niezasadne. <span class="underline">
<!-- -->
Inaczej kształtuje się natomiast kwestia odpowiedzialności obwinionego <span class="anon-block">P. B.</span>
</span>, co do którego sąd in meriti nie znalazł przekonujących dowodów na to, by faktycznie w tym samym dniu ( 5 września 2023r. ) <span class="anon-block">P. B.</span> przejeżdżał po rzeczonej nieruchomości ciągnikiem rolniczym lub by po tejże przechodził. W istocie jedynym bezpośrednim dowodem jego sprawstwa były zeznania świadka <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">P. (2)</span>, a którym to zeznaniom sąd pierwszej instancji odmówił waloru wiarygodności. W światle całokształtu przeprowadzonych dowodów, a przede wszystkim w kontekście niespójnych zeznań <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">P. (2)</span>oraz w świetle dowodu z przeprowadzonych przez sąd rozpoznający sprawę w dniu 23 maja 2024r. oględzin miejsca zdarzenia połączonych z eksperymentem mającym wykazać możliwość obserwacji tego miejsca z okien mieszkania zajmowanego przez <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">P. (2)</span>, a który to eksperyment nie potwierdził takiej możliwości ( k. 143V ) oceny tego dowodu przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji w świetle podnoszonych w apelacji oskarżyciela posiłkowego zasad poprawnego rozumowania oraz doświadczenia życiowego nie sposób zakwestionować. W tym stanie sąd ad quem wniosków apelacyjnych o uchylenie wyroku w części dotyczącej <span class="anon-block">P. B.</span> nie uwzględnił i w tym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Za słuszne natomiast sąd odwoławczy, z przyczyn wyłożonych powyżej uznał wnioski wniesionych apelacji w stosunku do obwinionego <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>i zaskarżony wyrok w stosunku do jego osoby uchylił przekazując jego sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obwinionego <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">P.</span>należy powtórzyć przeprowadzone dowody za wyjątkiem tych, które odnoszą się wyłącznie do <span class="anon-block">P. B.</span> ( <span class="anon-block">A. K.</span>, <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">P. (3)</span>, <span class="anon-block">M. S.</span> ). Wydając wyrok należy mieć na uwadze zaprezentowane tutaj zapatrywania prawne. O kosztach postępowania za drugą instancję rozstrzygnięto w oparciu o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 636;art. 636 § 1)">art. 636 § 1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 121;art. 121 § 1)">art. 121 § 1 kpw</a>.</p>
<p>Wobec powyższego Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.</p>
<p>/-/ Na oryginale właściwy podpis.</p>
</div>