VI U 1/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI U 1/23</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 10 października 2024 roku</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Joanna Napiórkowska-Kasa</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 roku w Warszawie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <span class="anon-block">J. S.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>z udziałem zainteresowanej <span class="anon-block">M. L. (1)</span> </p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">J. S.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 01 września 2020 roku nr: <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p> <em> <!-- -->o zasiłek macierzyński</em> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 01 września 2020 roku nr: <span class="anon-block"> (...)</span> w ten sposób, że przyznaje odwołującej <span class="anon-block">J. S.</span> prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 26 czerwca 2020 roku do 24 czerwca 2021 roku;</p> <p>2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz odwołującej <span class="anon-block">J. S.</span> kwotę 300,00 zł (słownie: trzysta złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Sygn. akt VI U 1/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 14 maja 2020 r. znak: 450000/CW/766950/ZAS/2020 Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> odmówił <span class="anon-block">J. S.</span> prawa do zasiłku chorobowego za okres od 3 lutego 2020 r. do 15 kwietnia 2020 r. W uzasadnieniu podał, że na mocy <span class="anon-block">decyzji (...)</span> z dnia 7 maja 2020 r. nie podlegała ona obowiązkowo jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block">M. L. (1)</span> ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 23 września 2019 r., w związku z czym nie ma prawa do zasiłku chorobowego za wskazany w decyzji okres.</p> <p> <strong> <!-- --> (decyzja ZUS z dnia 14 maja 2020 r. – a.r.)</strong> </p> <p>Decyzją z dnia 4 czerwca 2020 r. znak: <span class="anon-block"> (...)</span>/<span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> odmówił <span class="anon-block">J. S.</span> prawa do zasiłku chorobowego za okres od 16 kwietnia 2020 r. do 4 maja 2020 r. W uzasadnieniu podał, że na mocy <span class="anon-block">decyzji (...)</span> z dnia 7 maja 2020 r. nie podlegała ona obowiązkowo jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block">M. L. (1)</span> ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 23 września 2019 r., w związku z czym nie ma prawa do zasiłku chorobowego za wskazany w decyzji okres.</p> <p> <strong> <!-- --> (decyzja ZUS z dnia 4 czerwca 2020 r. – a.r.)</strong> </p> <p>Decyzją z dnia 1 września 2020 r. znak: 45000/603/MW-49164/2020/ZAS Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> odmówił <span class="anon-block">J. S.</span> prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 26 czerwca 2020 r. do 24 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu podał, że na mocy <span class="anon-block">decyzji (...)</span> z dnia 7 maja 2020 r. nie podlegała ona obowiązkowo jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block">M. L. (1)</span> ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 23 września 2019 r., w związku z czym nie ma prawa do zasiłku macierzyńskiego za wskazany w decyzji okres.</p> <p> <strong> <!-- --> (decyzja ZUS z dnia 1 września 2020 r. – a.r.)</strong> </p> <p>Od powyższych decyzji <span class="anon-block">J. S.</span> złożyła odwołania, zaskarżając je w całości. Odwołująca wskazała, iż zaskarżone decyzje została wydane na podstawie innej, wadliwej decyzji organu rentowego z dnia 7 maja 2020 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>, mocą której ZUS stwierdził, iż <span class="anon-block">J. S.</span> nie podlega jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block">M. L. (1)</span> obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu. W związku z powyższym odwołująca wniosła o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie złożonych przez nią odwołań od decyzji organu oraz o zmianę zaskarżonych decyzji poprzez ustalenie, że ma prawo do zasiłku chorobowego za okres od 3 lutego 2020 r. do 4 maja 2020 r. oraz prawo do zasiłku macierzyńskiego od dnia 26 czerwca 2020 r. do 24 czerwca 2021 r.</p> <p> <strong> <!-- -->(odwołanie od decyzji ZUS z dnia 14 maja 2020 r.: k. 1v; odwołanie od decyzji ZUS z dnia 4 czerwca 2020 r. – k. 1 akt sprawy połączonej VI U 293/0; odwołanie od decyzji ZUS z dnia 1 września 2020 r.: k. 1 akt sprawy połączonej VI U 15/21, )</strong> </p> <p>W odpowiedziach na odwołania ZUS wnosił o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z odwołania od decyzji z dnia 7 maja 2020 r. toczącej się przed Sądem Okręgowym Warszawa – Praga oraz o oddalenie odwołań, posługując się argumentacją zawartą w zaskarżonych decyzjach.</p> <p> <strong> <!-- --> (odpowiedź na odwołanie od decyzji z dnia 14 maja 2020 r.: k. 4-5; odpowiedź na odwołanie od decyzji z dnia 4 czerwca 2020 r.: k. 10-11 akt sprawy połączonej VI U 293/20; odpowiedź na odwołanie od decyzji z dnia 1 września 2020 r.: k. 7-8 akt sprawy połączonej VI U 15/21)</strong> </p> <p>Postanowieniem z dnia 1 października 2020 r. zawieszono postępowanie w sprawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->(postanowienie: k. 11)</strong> </p> <p>Postanowieniem z dnia 24 lutego 2021 r. Sąd połączył sprawę z odwołania od decyzji ZUS z dnia 14 maja 2020 r. i 4 czerwca 2020 r. ze sprawą z odwołania od decyzji ZUS z dnia 1 września 2020 r. celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalej prowadzić je pod wspólną sygnaturą.</p> <p> <strong> <!-- -->(postanowienie: k. 21)</strong> </p> <p>Postanowieniem z dnia 24 lutego 2021 r. zawieszono postępowanie w sprawie w związku z odwołaniem od decyzji ZUS z dnia 1 września 2020 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- --> (postanowienie: k. 22)</strong> </p> <p>Postanowieniem z dnia 27 maja 2022 r. podjęto zawieszone postępowanie w sprawie oraz zawiadomiono zainteresowanego <span class="anon-block">M. L. (2)</span> o toczącym się postępowaniu.</p> <p> <strong> <!-- --> (postanowienie: k. 39)</strong> </p> <p>Decyzją z dnia 25 marca 2022 r. nr. <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> uchylił decyzję z dnia 14 maja 2020 r. znak: 450000/603/CW766950 oraz decyzję z dnia 4 czerwca 2020 r. znak: <span class="anon-block"> (...)</span>/<span class="anon-block"> (...)</span> i przyznał <span class="anon-block">J. S.</span> prawo do zasiłku chorobowego za okres od 3 lutego 2020 r. do 26 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż Sąd Okręgowy Warszawa – Praga wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r. zmienił decyzję ZUS i stwierdził, że <span class="anon-block">J. S.</span> podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block">M. L. (1)</span> od 23 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., w związku z czym przysługuje jej prawo do zasiłku chorobowego za okres od 3 lutego 2020 r. do 26 czerwca 2020 r.</p> <p> <strong> <!-- --> (decyzja ZUS z dnia 25 marca 2022 r. – k. 45)</strong> </p> <p>Dnia 15 czerwca 2022 r. tutejszy Sąd wydał wyrok umarzający postępowanie w części w zakresie odwołania <span class="anon-block">J. S.</span> od decyzji ZUS z dnia 14 maja 2020 r. oraz od decyzji ZUS z dnia 4 czerwca 2020 r. oraz oddalający odwołanie w pozostałym zakresie.</p> <p> <strong> <!-- -->(wyrok z dnia 15 czerwca 2022 r. - k. 47)</strong> </p> <p>Od powyższego wyroku <span class="anon-block">J. S.</span> dnia 12 sierpnia złożyła apelację do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o zmianę wyroku w punkcie 2 i ustalenie, że <span class="anon-block">J. S.</span> ma prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 26 czerwca 2020 r. do dnia 24 czerwca 2021 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 września 2020 r. do dnia zapłaty. Na rozprawie apelacyjnej odwołująca cofnęła apelację co do punktu 1 wyroku tutejszego Sądu.</p> <p> <strong> <!-- --> (apelacja z dnia 12 sierpnia 2022 r. – k. 76–80, protokół z rozprawy odwoławczej z dnia 10 listopada 2022 r. – k. 116 - 117)</strong> </p> <p>Wyrokiem z dnia 10 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga uchylił pkt 2 i 3 zaskarżonego wyroku tutejszego Sądu z dnia 15 czerwca 2022 r., zniósł postępowanie od 27 maja 2022 r. i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach procesu w instancji odwoławczej. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji w pierwszej kolejności powinien podjąć zawieszone postępowanie w sprawie w przedmiocie zasiłku macierzyńskiego, a następnie przeprowadzić w całości postępowanie dowodowe w tym zakresie.</p> <p> <strong> <!-- --> (wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga z dnia 10 listopada 2022 r. – k. 118, uzasadnienie wyroku – k. 123 – 131)</strong> </p> <p>Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. tutejszy Sąd podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie odwołania <span class="anon-block">J. S.</span> od decyzji ZUS z dnia 1 września 2020 r. znak <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> dotyczącej prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 26 czerwca 2020 r. do 24 czerwca 2021 r. oraz zawiadomił zainteresowanego <span class="anon-block">M. L. (2)</span> o toczącym się postępowaniu.</p> <p> <strong> <!-- -->(postanowienie: k. 140)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block">M. L. (1)</span> podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 23 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.</p> <p> <strong> <!-- --> (wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga z dnia 20 stycznia 2022 r. – k. 147)</strong> </p> <p>Umowa o pracę na czas określony między <span class="anon-block">J. S.</span> z <span class="anon-block">M. L. (1)</span> była zawarta do dnia 31 grudnia 2019 r.</p> <p> <strong> <!-- --> (okoliczność bezsporna)</strong> </p> <p>W dniu 31 grudnia 2019 r. była w trzynastym tygodniu ciąży, upłynął już wówczas trzeci miesiąc ciąży.</p> <p> <strong> <!-- -->(opinia biegłego z zakresu ginekologii <span class="anon-block">M. S.</span> – k. 215 – 216)</strong> </p> <p>Dnia 26 czerwca 2020 r. odbył się poród dziecka.</p> <p> <strong> <!-- --> (karta informacyjna z <span class="anon-block"> Oddziału (...)</span> Położniczego <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> – k. 172)</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy oraz opinii biegłego z zakresu ginekologii <span class="anon-block">M. S.</span>. Opinia została sporządzona w sposób rzetelny, spójny, jest pozbawiona luk i stanowi dogłębną analizę okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd uznał jej treść za podstawę swych ustaleń, strony nie kwestionowały jej treści i nie składały dodatkowych wniosków dowodowych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje</strong> </p> <p>Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 177;art. 177 § 3)">art. 177 § 3 Kodeksu pracy</a> stwierdzić należy, że umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 30;art. 30 § 4)">art. 30 § 4 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa z dnia 25 czerwca 1999 r.</a> (Dz. U. 2023. 2780 t.j.) wynika zaś, że ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony, z którą umowa o pracę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 177;art. 177 § 3)">art. 177 § 3 Kodeksu pracy</a> została przedłużona do dnia porodu - przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia.</p> <p>Kwestia przedłużenia umowy o pracę zawartej na czas określony, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, stanowiła przedmiot zainteresowania i analizy Sądu Najwyższego. Orzecznictwo dotyczące tej problematyki jest spójne i wynika z niego w sposób niepodważalny, iż wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 177;art. 177 § 3)">art. 177 § 3 k.p.</a> termin upływu trzeciego miesiąca ciąży oblicza się w równej miary miesiącach księżycowych (28 dni), nie zaś miesiącach kalendarzowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2002 r., sygn.. II PK 33/02). Następstwem tego jest konieczność ustalenia, że w dniu, w którym umowa o pracę na czas określony miała ulec rozwiązaniu, upłynęły przynajmniej ponad 3 miesiące księżycowe, a zatem 85 dni (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. II PK 252/17). Jest to warunek konieczny zaistnienia ochrony wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 177;art. 177 § 3)">art. 177 § 3 k.p.</a> </p> <p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż błędnym jest przedstawione w toku postępowania stanowisko organu rentowego, w myśl którego odmowa odwołującej prawa do zasiłku macierzyńskiego była zasadna, gdyż jej umowa o pracę nie została przedłużona na okres ciąży. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika w sposób niepodważalny, iż w dniu 31 grudnia 2019 r., a więc dniu, w którym rozwiązaniu ulec miała umowa o pracę, odwołująca była w 13 tygodniu ciąży, a zatem po upływie trzeciego jej miesiąca. Podkreślił to w swej opinii biegły sądowy w dziedzinie ginekologii <span class="anon-block">M. S.</span>, którego opinię sąd przyjął za jedną z podstaw swych ustaleń. W związku z powyższym nie sposób podważyć, iż w dniu 31 grudnia 2019 r. upłynęło ponad 85 dni od dnia poczęcia dziecka odwołującej, co w świetle przywołanego wyżej orzecznictwa Sądu Najwyższego stanowi przesłankę uruchomienia ochrony wynikającej z art. 177 § 3 k.p i przedłużenia umowy o pracę z mocy prawa do dnia porodu bez konieczności dokonywania jakichkolwiek czynności w tym zakresie przez strony stosunku pracy.</p> <p>Ustalenie zaś, iż umowa o pracę na czas określony ubezpieczonej została przedłużona z mocy prawa do dnia porodu, rodzi skutek w postaci nabycia przez ubezpieczoną prawa do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia, co wynika bezpośrednio z art. 30 § 4 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Z uwagi na fakt, iż umowa o pracę podlega przedłużeniu do dnia porodu, dzień porodu należy uznać za ostatni dzień trwania ubezpieczenia chorobowego. Odwołująca urodziła zatem dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego, a ponieważ niekwestionowaną przez strony w postępowaniu była okoliczność, iż poród miał miejsce dnia 26 czerwca 2020 r., odwołująca nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 26 czerwca 2020 r. do 24 czerwca 2021 r.</p> <p>W kwestii kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c</a> oraz § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</p> </div>