III AUz 172/24

<p>Sygnatura akt III AUz 172/24</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 14 stycznia 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak</p> <p>Protokolant: Beata Tonak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">R. (...)</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale <span class="anon-block">P. K.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wysokość podstawy wymiaru składek</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 17 czerwca 2024 r. sygn. akt VIII U 961/24</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1.  uchylić zaskarżone postanowienie;</p> <p>2.  odstąpić od zasądzenia od <span class="anon-block">R.</span> na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.</p> <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="249"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Wiesława Stachowiak</p> </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024r., sygn. akt VIII U 961/24, Sąd Okręgowy w Poznaniu stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jako właściwemu miejscowo i rzeczowo.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania albo siedzibę strona odwołująca się.</p> <p>Sąd Okręgowy przytoczył art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy z 6 marca 2018 r. o <span class="anon-block">R. (...)</span> (Dz.U. z 2023r., poz. 1668), zgodnie z którym <span class="anon-block">R. (...)</span> może zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi i skargi kasacyjne do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi. Nadto Sąd Okręgowy przytoczył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 182)">art. 182 k.p.a.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 188)">art. 188 k.p.a.</a> wskazując, że prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 182;art. 183;art. 184)">art. 182-184</a>, służą prawa strony. To oznacza, że decyzja załatwiająca sprawę będzie mu doręczona do wiadomości w celu umożliwienia korzystania z uprawnień procesowych. Mając prawa strony, prokurator nie jest związany z żadną ze stron, dokonuje on w pełni samodzielnie wszystkich czynności procesowych, realizując własne zadania urzędowe związane ze strzeżeniem praworządności.</p> <p>Uwzględniając powyższe Sąd Okręgowy działanie rzecznika, zainicjonowane wniesieniem odwołania, uznał za działanie samego rzecznika i stwierdził, że <span class="anon-block">R. (...)</span> jest odwołującym.</p> <p> <span class="underline"> <!-- --> Zażalenie</span> na powyższe postanowienie złożył organ rentowy, zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1(4))">art. 200 § 1 ^{<!-- -->( 4)} k.p.c.</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż <span class="anon-block">R. (...)</span> jest stroną odwołującą się od decyzji organu rentowego i właściwość miejscową sądu należy ustalać wedle siedziby <span class="anon-block">R.</span>, podczas gdy <span class="anon-block">R. (...)</span> nigdy nie był stroną skarżonej decyzji, nie jest stroną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(11);art. 477(11) § 1)">art. 477 ^{<!-- -->( 11)} § 1 k.p.c.</a>, a mógł się odwołać od decyzji wyłącznie na prawach przysługujących prokuratorowi.</p> <p>Pozwany wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.</p> <p> <span class="underline"> <!-- --> W odpowiedzi</span> <span class="anon-block">R. (...)</span> wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i odstąpienie od zasądzania od Rzecznika na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.</p> <p>Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania albo siedzibę strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy lub orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, jak również występująca z żądaniem w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 476;art. 476 § 3)">art. 476 § 3 k.p.c.</a> Jeżeli na tej podstawie nie można ustalić sądu właściwego, właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma siedzibę organ rentowy, a w sprawie, w której występuje wymieniony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 476;art. 476 § 3)">art. 476 § 3 k.p.c.</a> organ inny niż rentowy - ten organ.</p> <p>Kwestią wymagającą oceny – mając na uwadze rozstrzygniecie Sądu Okręgowego oraz treść zarzutów zawartych w zażaleniu – było ustalenie, czy <span class="anon-block">R. (...)</span> jest odwołującym, co uzasadniałoby przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jako właściwemu miejscowo i rzeczowo.</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego rację ma pozwany, że <span class="anon-block">R. (...)</span> nie można utożsamiać z odwołującym, a tym samym rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest błędne.</p> <p>W przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> mowa jest o „stronie odwołującej się od decyzji wydanej przez organ rentowy”, a zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(11);art. 477(11) § 1)">art. 477^{<!-- -->( 11)} § 1 k.p.c.</a> stronami są: ubezpieczony, osoba odwołująca się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy, wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i zainteresowany. <span class="anon-block">R. (...)</span> nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii, natomiast bierze udział w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 6a ustawy z 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, zgodnie z którym w zakresie ochrony praw przedsiębiorców Rzecznik może brać udział w postępowaniu w sprawach cywilnych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, o których mowa w części pierwszej w księdze pierwszej w tytule VII w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (dział 3)">dziale III ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego</a> (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.), jeżeli stroną jest przedsiębiorca, który wyraził zgodę na piśmie na udział Rzecznika, oraz jeżeli Rzecznik brał udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym to postępowanie sądowe - na prawach przysługujących prokuratorowi.</p> <p>Z kolei w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 188)">art. 188 k.p.a.</a> prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 182;art. 183;art. 184)">art. 182-184</a>, służą prawa strony.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 60;art. 60 § 1)">art. 60 § 1 k.p.c.</a> prokurator może wstąpić do postępowania w każdym jego stadium. Prokurator nie jest związany z żadną ze stron. Może on składać oświadczenia i zgłaszać wnioski, jakie uzna za celowe, oraz przytaczać fakty i dowody na ich potwierdzenie. Od chwili, kiedy prokurator zgłosił udział w postępowaniu, należy mu doręczać pisma procesowe, zawiadomienia o terminach i posiedzeniach oraz orzeczenia sądowe.</p> <p>Jednakże prokurator który wstąpił do procesu, nie staje się stroną i nie jest związany z żadną ze stron. Prokurator, który wstępuje do procesu, nie staje się także pełnomocnikiem procesowym stron. Prokurator nie jest reprezentantem strony nawet wówczas, gdy wytacza powództwo „na korzyść” Skarbu Państwa; nawet wówczas działa on bowiem nie w interesie Skarbu Państwa, lecz w interesie publicznym. Zgłaszane przez niego twierdzenia i wnioski dowodowe mogą zatem „wspierać” jedną ze stron, jak i obie strony postępowania, a nawet dotyczyć okoliczności dla obu stron niekorzystnych. Prokurator nie działa bowiem w interesie żadnej ze stron, lecz reprezentuje interes publiczny. Prokurator jest przy tym uprawniony do podnoszenia wszelkich zarzutów adekwatnych w danym postępowaniu, w tym zarzutów prawnomaterialnych.</p> <p>Z powyższego wynika zatem, że <span class="anon-block">R.</span> bierze udział w postepowaniu na prawach przysługujących prokuratorowi, co nie jest tożsame z tym, że <span class="anon-block">R.</span>jest stroną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(11);art. 477(11) § 1)">art. 477 ^{<!-- -->( 11)} § 1 k.p.c.</a> Skoro zatem <span class="anon-block">R. (...)</span> nie jest stroną w rozumieniu tego przepisu, to nie jest również „stroną odwołującą się” w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> W konsekwencji nie było podstaw do przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jako właściwemu miejscowo i rzeczowo.</p> <p>W tej sytuacji Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie było podstaw do przekazania sprawy, a w konsekwencji zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, o czym orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 k.p.c.</a> Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny odstąpił od zasądzenia od <span class="anon-block">R.</span>na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, mając na uwadze charakter postępowania oraz fakt, że <span class="anon-block">R.</span> nie jest stroną niniejszego postępowania.</p> <p> Wiesława Stachowiak</p> </div>