III C 136/23
Common courts2024-10-23
Case number
III C 136/23
Judgment date
2024-10-23
Type
SENTENCE
Judges
Sebastian Otto (PRESIDING_JUDGE)
Judgment text
<p>Sygnatura akt III C 136/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia, 9 października 2024 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie:</strong>
</p>
<p>Przewodniczący: sędzia Sebastian Otto</p>
<p>Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Brutkowska</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 18 września 2024r. w Szczecinie </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na rozprawie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. R.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko <span class="anon-block">S. K.</span>, </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o zapłatę</strong>
</p>
<p>I.
oddala powództwo;</p>
<p>II.
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie na rzecz radcy prawnemu <span class="anon-block">P. B.</span> kwotę 4 428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanemu z urzędu.</p>
<p>Sygn. akt III C 136/23</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->wyroku z 9.10.2024r. </strong>
</p>
<p>Powód <span class="anon-block">K. R.</span>, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł przeciwko pozwanym <span class="anon-block">S. K.</span> oraz <span class="anon-block">R. K.</span> pozew o zapłatę kwot po 13 tysięcy złotych. Jako podstawę prawną swojego roszczenia wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23)">art. 23 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 k.c.</a> W uzasadnieniu wskazał, że został pomówiony przez pozwanych o to, że jest pedofilem, gwałcicielem, cwelem i innych, których nie pamięta. Jego zdaniem podnoszone oskarżenia naruszyły dobra osobiste – cześć oraz godność, co uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwana <span class="anon-block">S. K.</span> wniosła o oddalenie powództwa w całości.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2023 roku sąd wyłączył sprawę przeciwko <span class="anon-block">R. K.</span> do odrębnego postepowania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Ustalenia faktyczne. </strong>
</p>
<p>W sierpniu 2019 roku <span class="anon-block">K. R.</span> mieszkał wraz z żoną <span class="anon-block">W. R.</span> w <span class="anon-block">S.</span>. <span class="anon-block">R. K.</span> jest synem <span class="anon-block">W. R.</span> z innego związku.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Niesporne. </strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">S. K.</span> nie akceptowała <span class="anon-block">K. R.</span> ze względu na jego przeszłość kryminalną.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- zeznanie <span class="anon-block">K. N.</span>, k. 192-193.</p>
<p>W protokole rozprawy głównej z dnia 9 lutego 2023 roku w sprawie o sygnaturze akt V K 383/20 prowadzonej przeciwko oskarżonemu <span class="anon-block">K. R.</span> o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64 § 1 k.k.</a> <span class="anon-block">S. K.</span> zeznała m.in.: „(…) <span class="anon-block">E.</span> wyzywała oskarżonego od pedofilii (…)”, zaś <span class="anon-block">E. K.</span> zeznała m.in.: „(…) Ja przyznaję, że też zaczęłam go wyzywać (…)”.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- protokół rozprawy, k. 223-226.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. R.</span> od 4 września 2020 roku przebywa w Areszcie Śledczym w <span class="anon-block">S.</span> (przyczyna przyjęcia: po przerwie w wykonaniu kary).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- wydruk <span class="anon-block">N.</span>-Sad, k. 22</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Rozważania prawne. </strong>
</p>
<p>Powództwo podlegało oddaleniu.</p>
<p>Podstawę prawną żądania pozwu stanowiły przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23)">art. 23 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">24 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">448 k.c.</a> Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23)">art. 23 k.c.</a> przewiduje, że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a>, ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Zaś, na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Natomiast, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a>, w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przesłankami roszczeń przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> są:</p>
<p>1.
bezprawne naruszenie dobra osobistego powodujące szkodę niemajątkową,</p>
<p>2.
czyn sprawcy noszący znamiona winy w każdej postaci oraz</p>
<p>3.
związek przyczynowy między tym czynem a szkodą.</p>
<p>Na powodzie, który wywodzi swe roszczenia z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a>, spoczywa obowiązek udowodnienia faktu naruszenia dobra osobistego, winy sprawcy naruszenia oraz związku przyczynowego pomiędzy owym zawinionym zachowaniem, a doznaną krzywdą. Bezprawność naruszenia, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 k.c.</a> jest natomiast objęta domniemaniem wzruszalnym. W konsekwencji ciężar dowodu, iż naruszenie dobra osobistego nie było bezprawne, a w szczególności, że zachowanie funkcjonariuszy służby więziennej było zgodne z porządkiem prawnym, obciąża w świetle z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 k.c.</a> pozwanego. Cześć, godność osobistą, dobre imię niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie. Zachowania naruszające te dobra mogą zatem rodzić odpowiedzialność na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 448)">art. 24 i 448 k.c.</a>.</p>
<p>Jak wskazuje się w orzecznictwie ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego jakim jest stan uczuć, godność osobista (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a>) nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego (ocena subiektywna) - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 roku,, III CKN 33/97.</p>
<p>W ocenie sądu powód nie wykazał, że pozwana naruszyła jego dobra osobiste w postaci godności, czci i dobrego imienia. Co prawda, pozwana w odpowiedzi na pozew przyznała, że nazwała powoda pedofilem, jednak przyznanie budziło to wątpliwości sądu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a>, nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości. Jak wskazuje się w literaturze, co do zasady, sąd pozostaje związany przyznaniem faktów przez stronę, a fakty przyznane nie wymagają dowodzenia. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której przyznanie budzi wątpliwości. W takim wypadku fakty przyznane wymagają dowodu na takich zasadach, jak inne fakty sporne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">Art. 229 KPC</a> red. Marszałkowska-<span class="anon-block">K.</span>/<span class="anon-block">G.</span> 2024, wyd. 34/<span class="anon-block">E. Z.</span>; <span class="anon-block">L.</span>). W świetle materiału dowodowego sprawy, mianowicie protokołu rozprawy głównej z dnia 9 lutego 2023 roku w sprawie o sygnaturze akt V K 383/20, przyznanie pozwanej budziło wątpliwości sądu. Jak wynika bowiem z rzeczonego protokołu, oskarżonego od pedofilii wyzywała inna osoba (k. 224). Wskazać trzeba bowiem, że w protokole rozprawy głównej z dnia 9 lutego 2023 roku w sprawie o sygnaturze akt V K 383/20 prowadzonej przeciwko oskarżonemu <span class="anon-block">K. R.</span> o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64 § 1 k.k.</a> <span class="anon-block">S. K.</span> zeznała m.in.: „(…) <span class="anon-block">E.</span> wyzywała oskarżonego od pedofilii (…)”, zaś <span class="anon-block">E. K.</span> zeznała m.in.: „(…) Ja przyznaję, że też zaczęłam go wyzywać (…)”.</p>
<p>Powód nie wykazał, że pozwana faktycznie kierowała wobec niego obraźliwe określenia. Zeznania świadków tego nie potwierdziły. Zdaniem sądu, zeznania świadków muszą być oparte na osobistych obserwacjach, a nie relacji powoda, który jest zaineresowany pozytywnym rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie. Świadek <span class="anon-block">K. N.</span> zeznał, że nie słyszał żadnych kłótni między powodem a pozwaną. Pozwana wskazywała jedynie, że nie akceptuje powoda ze względu na jego przeszłość kryminalną. W ocenie sądu tego typu ocena jest dopuszczalna i nie stanowi naruszenia dóbr osobistych <span class="anon-block">K. R.</span>.</p>
<p>Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka <span class="anon-block">D. J.</span>, ponieważ były oparte na relacji powoda, a nie własnych obserwacjach.</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 4;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235(2) § 1 pkt 4 i 5 k.p.c.</a> sąd pominął dowód z zeznań świadków <span class="anon-block">M. R.</span> oraz <span class="anon-block">D. Z.</span>, albowiem nie wskazano ich adresów zamieszkania. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 4)">art. 235(2) § 1 pkt 4 k.p.c.</a> sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanej, albowiem nie stawiła się na termin, pomimo wezwania. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235(2) § 1 pkt 2 i 5 k.p.c.</a> sąd pominął dowód z opinii biegłego, ponieważ wobec niewykazania przez powoda naruszenia przez pozwaną jego dóbr osobistych dowód ten był nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a także zmierzał jedynie do przedłużenia postępowania.</p>
<p>Bacząc na powyższe, sąd oddalił powództwo (punkt I. wyroku).</p>
<p>Na rozprawie w dniu 30 lipca 2024 roku pełnomocnik z urzędu powoda złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia, wskazując, że nie zostało ono w żadnej części pokryte. W punkcie II. wyroku, na podstawie § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, sąd przyznał radcy prawnemu <span class="anon-block">P. B.</span> od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecinie – Centrum w Szczecinie kwotę 3 600 złotych, powiększoną o należny podatek VAT (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).</p>
</div>