II C 2201/21

<p>Sygn. akt II C 2201/21</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 listopada 2024 roku</p> <p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie II Wydział Cywilny w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSR del. Rafał Zawalski</p> <p>Protokolant: Daria Skuza</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 roku w Warszawie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> Bankowi (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">J. W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>1.  umarza postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 124 473,71 zł (sto dwadzieścia cztery tysiące czterysta siedemdziesiąt trzy złotych siedemdziesiąt jeden groszy);</p> <p>2.  oddala powództwo z pozostałym zakresie;</p> <p>3.  zasądza od powoda <span class="anon-block"> Banku (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz pozwanej <span class="anon-block">J. W.</span> kwotę 10 817 zł (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 10 800 zł (dziesięć tysięcy osiemset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.</p> <p> <em> <!-- -->SSR del. Rafał Zawalski</em> </p> <p>Sygn. akt II C 2201/21</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 6 listopada 2024 roku</strong> </p> <p>Pozwem z dnia 23 grudnia 2021 roku wniesionym przez <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> przeciwko <span class="anon-block">J. W.</span>, powód domagał się zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty 541 553,71zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia pozwanej odpisu pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem uiszczonych opłat skarbowych od złożonych dokumentów pełnomocnictw (pozew k. 4-15)</p> <p>W odpowiedzi na pozew, pozwana <span class="anon-block">J. W.</span> wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (odpowiedź na pozew k. 78-88)</p> <p>Postanowieniem z dnia 5 września 2022 roku tut. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt XXVIII C 5162/22. (postanowienie k. 104)</p> <p>Następnie postanowieniem z dnia 27 grudnia 2023 roku tut. Sąd podął postępowanie w sprawie. (postanowienie k. 122)</p> <p>Pismem procesowym z dnia 24 października 2024 roku powód cofnął pozew w zakresie żądania zapłaty kwoty 124 473,71zł wraz z odsetkami, dochodzonej z tytułu zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia w postaci korzystania przez pozwaną z kapitału udostępnionego na podstawie umowy kredytu, podtrzymując żądanie pozwu w pozostałym zakresie. (pismo procesowe k. 132-132v.)</p> <p>Podczas rozprawy w dniu 6 listopada 2024 roku pozwana wyraziła zgodę na cofnięcie pozwu w zakresie kwoty 124 473,71zł. Do zamknięcie rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. (skrócony protokół rozprawy k. 144-144v.)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 18 grudnia 2007 roku pozwana <span class="anon-block">J. W.</span> zawarła z <span class="anon-block"> bankiem (...) S. A.</span> (poprzednikiem prawnym powoda <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span>) umowę kredytu na kwotę 430 255,77 zł (<span class="anon-block">umowa nr (...)</span> – k. 24-35). Kredyt przeznaczony był na sfinansowanie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego, położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">O.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, <span class="anon-block">budynek (...)</span>, realizowane przez <span class="anon-block"> (...)</span> sp. z o. o z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Zgodnie z umową spłata kredytu miała nastąpić w 480 równych, miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych. W celu zabezpieczenia spłaty kredytu ustanowiona została hipoteka kaucyjna na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">O.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> <span class="anon-block">budynek (...)</span>) w kwocie 301 092,99zł oraz hipoteka kaucyjna na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> do kwoty 90 413,95zł. Suma hipoteki kaucyjnej wynosi 391 506,94zł. Zabezpieczeniem spłaty kredytu była także hipoteka zwykła w kwocie 129 162,78zł.</p> <p>Zgodnie z §1 ust. 1 umowy „Bank udziela kredytu w kwocie 430 255,77 złotych (…) na warunkach określonych w umowie, a kredytobiorca zobowiązuje się do wykorzystania kredytu zgodnie z postanowieniami umowy, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w terminach oznaczonych w umowie oraz zapłaty bankowi prowizji, opłat i innych należności wynikających z umowy”.</p> <p>W dniu 20 sierpnia 2008 roku strony zawarły aneks do umowy kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span>, zgodnie z którym zmianie uległ §1 ust. 5 umowy, otrzymując brzmienie – „Spłata kredytu wraz z odsetkami nastąpi w 360 równych miesięcznych ratach kapitałowo – odsetkowych na zasadach określonych w §10.”. Zgodnie z §2 aneksu do umowy, od dnia wejścia w życie aneksu do umowy, wysokość kredytu będzie ustalana w złotych polskich indeksowanych kursem <span class="anon-block"> (...)</span>. „Kwota kapitału Kredytu wg stanu zadłużenia na dzień 7.07.2008 r. w wysokości 419 001,11złotych polskich została przeliczona wg kursu kupna <span class="anon-block"> (...)</span> podanego w tabeli kursów kupna/ sprzedaży <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> i na dzień 7.07.2008r. stanowi kwotę kredytu 419 001,11złotych polskich indeksowanego kursem <span class="anon-block"> (...)</span> (…)”. (umowa k. 24-35)</p> <p>W wyniku zmian dokonanych zawartym przez strony aneksem § 7 ust. 2 zd. 3 umowy otrzymał brzmienie „Każdorazowo wypłacana kwota złotych polskich zostanie przeliczona na walutę, do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty kredytu podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span>, obowiązującego w dniu dokonania wypłaty przez bank”. Z kolei § 10 ust. 8 umowy został zmieniony w ten sposób, że „Rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez Kredytobiorcę będzie następować z datą wpływu środków do banku według kursu sprzedaży waluty, do której jest indeksowany kredyt, podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> obowiązującego w dniu wpłaty środków do banku”. Zgodnie z dodanym § 22 ust. 2, 3 i 4 umowy „Kursy kupna określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP minus marża kupna. Kursy sprzedaży określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży. Do wyliczenia kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> stosuje się kursy złotego dla danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP w danych dniu roboczym skorygowane o marże <span class="anon-block"> (...) Banku S.A.</span>”. (aneks do umowy kredytu k. 91-93)</p> <p>W okresie od 20 sierpnia 2008 roku do 21 marca 2018 roku pozwana zapłaciła na rzecz banku kwotę 281 423,85 zł (k. 80).</p> <p>Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 października 2022 roku, sygn. akt XXVIII C 5162/22 z powództwa <span class="anon-block">J. W.</span> przeciwko <span class="anon-block"> Bank (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>, Sąd w punkcie 1. zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki kwotę 26 963zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia 28 grudnia 2017 roku do dnia zapłaty, zaś w punkcie 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że „Takie rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione w szczególności z przyczyny nieważności odpowiedniego aneksu, co oznacza, że powódka powinna była w dalszym ciągu spełniać świadczenia zgodnie z pierwotnym brzmieniem umowy, zaś świadczenia przekraczające umówioną wysokość podlegają zwróceniu jako nienależne.”. <em> <!-- -->(wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, sygn. akt XXVIII C 5162/22 wraz z uzasadnieniem k. 118-119)</em> </p> <p>Do dnia zamknięcia rozprawy umowa kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 18 grudnia 2007 roku była wykonywana przez strony. <em> <!-- -->(e-protokół z 6 listopada 2024r. 00:06:28 k. 145)</em> </p> <p>Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie powołanych wyżej dowodów z dokumentów oraz zeznań pozwanej <span class="anon-block">J. W.</span>. Autentyczność i treść dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu, zeznania pozwanej stron były natomiast spójne i korespondowały ze sobą.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo o zapłatę kwoty 417 080zł podlegało oddaleniu.</p> <p>Podstawą dochodzonego przez powoda roszczenia był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 kc.</a> Powód bowiem twierdził, że z uwagi na hipotetyczny wynik postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt XXVIII C 5162/22, w którym to pozwana <span class="anon-block">J. W.</span> domagała się unieważnienia się umowy kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> i zwrotu wpłaconych na rzecz <span class="anon-block"> banku (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> środków – w ramach wykonania spornej umowy, on z ostrożności procesowej – domaga się zwrotu kwoty w równowartości wypłaconego kapitału oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tego kapitału. Prejudykatem do wydania wyroku w niniejszej sprawie było zatem orzeczenie zapadłe w sprawie prowadzonej pod sygn. akt XXVIII C 5162/22. Wynika to z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 §1 kpc</a>, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak wskazał również Sąd Najwyższy w wyroku z 6 marca 2014r., V CSK 203/13 „regulacje przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1;art. 366)">art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c.</a> gwarantują stabilność określonej orzeczeniem sądowym sytuacji prawnej, uniemożliwiając jej podważenie przez stronę niezadowoloną z rozstrzygnięcia i zobowiązując do jej respektowania inne sądy oraz inne organy państwa w określonych przez ustawę granicach. Należy podkreślić, że tym samym regulacje te realizują jedną z najistotniejszych gwarancji konstytucyjnych jaką jest prawo do rozstrzygnięcia sprawy przez niezawisły sąd (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 45;art. 45 ust. 1)">art. 45 ust. 1 Konstytucji</a>), która nie byłaby możliwa do osiągnięcia bez stabilności, pewności i niewzruszalności rozstrzygnięć sądowych. Są także jedną z gwarancji powagi wymiaru sprawiedliwości.”. Opierając się na powołanej podstawie prawnej, Sąd podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie oparł się na wyroku wydanym przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt XXVIII C 5162/22.</p> <p>Jak wskazał natomiast Sąd Okręgowy w Warszawie w treści uzasadnienia wyroku z dnia 10 października 2022 roku, sygn. akt XXVIII C 5162/22, „kredyt udzielony na podstawie odpowiedniej umowy w brzmieniu pierwotnym był kredytem złotówkowym, nieindeksowanym w żaden sposób i niepowiązanym z taką walutą, prowadzony odpowiednim aneksem mechanizm indeksacji kredytu był przejawem nieuczciwej praktyki ze strony banku, przede wszystkim przez nieujawnienie przed powódką okoliczności następujących: a) istotnej zmiany kosztów kredytu, gdyż od chwili aneksowania zupełnie nieadekwatne do nowego brzmienia umowy były koszty wyrażone w złotych (§6 umowy), czego nie zaktualizowano w aneksie, b) obciążenia powódki nieograniczonym ryzykiem wzrostu kursu waluty, wprowadzony odpowiednim aneksem mechanizm indeksacji kredytu doprowadził do sprzeczności ukształtowanego stosunku z właściwością (naturą) stosunku kredytu, przede wszystkim dlatego, że celem kredytu było sfinansowanie inwestycji w złotych i rzeczywiście powódce wypłacono kredyt w tej walucie, jednakże wysokość kapitału podlegającego spłacie została określona na nowo w walucie obcej z takim skutkiem, że razie osłabienia złotego, podlegające spłacie zarówno kapitał jak i odsetki ulegały odpowiedniemu zwiększeniu bez żadnych ograniczeń (sprzeczny z naturą kredytu mechanizm zwiększania długu powódki wraz z upływem czasu pomimo spłacania umówionych kapitałowo – odsetkowych w umówionej wysokości)”. Sąd Okręgowy w dalszej części uzasadnienia wskazał, że nieważny jest w konsekwencji sam aneks do umowy, zaś umowa obowiązująca w pierwotnym brzmieniu pozostaje ważna i zgodnie z jej brzmieniem powódka <span class="anon-block">J. W.</span> powinna spełniać świadczenia przysługujące pozwanemu bankowi na podstawie tej właśnie umowy kredytu.</p> <p>Zatem, skoro treść stosunku prawnego, jaki łączy strony niniejszego postępowania pozostaje ważny, nie został unieważniony i wynikające z niego obowiązki związane ze spłatą rat kapitałowo – odsetkowych są w dalszym ciągu wykonywane to nie ma podstawy do tego, aby stwierdzić, że pozwana <span class="anon-block">J. W.</span> została względem <span class="anon-block"> Banku (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> bezpodstawnie wzbogacona w ramach wypłaty na jej rzecz kapitału kredytu w kwocie 417 080zł. §1 ust. 1 umowy w brzmieniu pierwotnym stanowił bowiem, że „Bank udziela kredytu w kwocie 430 255,77 złotych (…) na warunkach określonych w umowie, a kredytobiorca zobowiązuje się do wykorzystania kredytu zgodnie z postanowieniami umowy, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w terminach oznaczonych w umowie oraz zapłaty bankowi prowizji, opłat i innych należności wynikających z umowy”. Przedstawione w powołanej umowie postanowienia są uregulowane w sposób klarowny, jasnym i przejrzystym językiem, w taki sposób, że każda ze stron ma świadomość tego, w jaki sposób powinna regulować swoje obowiązki. Co więcej, obowiązki te są w dalszym ciągu wykonywane, o czym świadczy oświadczenie złożone przez pełnomocnika powoda podczas rozprawy w dniu 6 listopada 2024r. (k. 145) – „Pełnomocnik powoda oświadcza, że umowa nadal jest wykonywana”.</p> <p>Finalnie, tut. Sąd uznał, że roszczenie powoda o zwrot wypłaconego kapitału w kwocie 417 080zł, jako kwoty którą to pozwana <span class="anon-block">J. W.</span> została bezpodstawnie wzbogacona kosztem powoda nie zostało udowodnione. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>, to właśnie na powodzie, jako osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne spoczywa obowiązek wykazania przesłanek <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 kc.</a> </p> <p>Jedną z przesłanek zastosowania instytucji z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 kc</a> jest uzyskanie korzyści majątkowej jednego podmiotu kosztem drugiego bez podstawy prawnej. „Brak podstawy prawnej oznacza, że nie można uzasadnić odniesienia korzyści majątkowej przez wzbogaconego mocą przepisów prawa, postanowieniami czynności prawnej, prawomocnym orzeczeniem sądowym bądź aktem administracyjnym” (<em> <!-- -->K. Pietrzykowski</em>, w: <em> <!-- -->K. Pietrzykowski</em>, Komentarz KC, t. 1, 2018).</p> <p>W ocenie Sądu, pozwana <span class="anon-block">J. W.</span> wskutek wypłaty jej kapitału nie została bezpodstawnie wzbogacona, bowiem podstawą wypłaconej jej kwoty była umowa kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span>, która to umowa nadal obowiązuje i której postanowienia są wykonywane. Stąd, tut. Sąd uznał, że podstawa wypłaty środków pieniężnych była ww. umowa kredytu, co przeczy temu, aby dana kwota została przekazana pozwanej bez podstawy prawnej. Z tego względu powództwo w zakresie kwoty 417 080zł podlegało oddaleniu.</p> <p>Jednocześnie z uwagi na cofnięcie przez powoda roszczenia o zapłatę kwoty 124 473,71zł, na które to cofnięcie pozwana wyraziła zgodę, powództwo w zakresie tej kwoty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355 kpc</a> podlegało umorzeniu.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Powód jako przegrywający sprawę zobowiązany jest zwrócić pozwanej koszty procesu w kwocie 10.800 zł, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 10.800 zł obliczone zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.</p> <p> <em> <!-- -->SSR del. Rafał Zawalski</em> </p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>Odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi powoda.</p> <p> <em> <!-- -->SSR del. Rafał Zawalski</em> </p> </div>