I C 188/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 188/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK ZAOCZNY</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 22 listopada 2024 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="184"/> <col width="515"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Sławomir Szubstarski</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2024 r. w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 339;art. 339 § 1)">art. 339 §1 k.p.c.</a> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. S. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  Powództwo oddala.</p> <p>Sygn. akt: I C 188/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">A. S. (1)</span> wniósł powództwo o zapłatę przeciwko <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">P.</span> oraz <span class="anon-block">A. S. (2)</span> jako jego przedstawicielce ustawowej. Domagał się zasądzenia od pozwanego, na jego rzecz, kwoty 1 540,50 złotych z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 9 lutego 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. Wskazał, że 5 czerwca 2022 roku, w <span class="anon-block">K.</span> w szatni basenu krytego, nieletni <span class="anon-block">N. P.</span>, syn <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">urodzony (...)</span>, działając wspólnie i w porozumieniu, dokonał na szkodę powoda zaboru w celu przywłaszczenia kwoty 1 500 zł oraz banknotu 2 dolarowego, dwóch banknotów jednodolarowych i banknotu 5 €, które pozostawił w portfelu w niezabezpieczonej szafce. Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">K.</span> Wydział III Rodzinny i Nieletnich nie orzekł o obowiązku naprawienia szkody przez pozwanego, natomiast matka pozwanego, pomimo jej wezwania, nie wykazała się chęcią rozmowy ani zadośćuczynienia powodowi.</p> <p>Następnie pismem z 30 lipca 2024 r. powód oświadczył, że pozwanym jest <span class="anon-block">N. P.</span>, natomiast jego matka została wskazana wyłącznie jako przedstawicielka ustawowa małoletniego pozwanego. Od pozwanego <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">P.</span> domaga się zapłaty kwoty 770,25 złotych oraz połowy poniesionych kosztów procesu.</p> <p>Przedstawicielka ustawowa pozwanego <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">P.</span> nie zajęła stanowiska w sprawie.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</span> </p> <p>Pozwany <span class="anon-block">N. P.</span>, działając wspólnie i w porozumieniu z nieletnim <span class="anon-block">K. Ś.</span> w dniu 5 czerwca 2022 roku, w szatni budynku basenu krytego przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, dokonał kradzieży pozostawionych przez powoda <span class="anon-block">A. S. (1)</span> kwoty 1 500 zł oraz banknotu 2 dolarowego, dwóch banknotów jednodolarowych i banknotu 5 €, o łącznej wartości 1 540,50 złotych. Postanowieniem z 19 października 2022 roku Sąd Rejonowy w Kętrzynie, w sprawie <span class="anon-block">I. N.</span> <span class="anon-block">(...)</span> ustalił, że nieletni dokonali wskazanej kradzieży, udzielił upomnienia i nie orzekał o obowiązku naprawienia szkody.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">N. P.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span>, w chwili popełnienia kradzieży miał 12 lat i 4 miesiące.</p> <p>(<em> <!-- -->dowód: 1. kopia postanowienia Sądu Rejonowego w Kętrzynie z 18 października 2022 roku w sprawie <span class="anon-block">I. N.</span> <span class="anon-block">(...)</span> k. 8; 2. Zaświadczenie z bazy PESEL-SAD k.28</em>)</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span> </p> <p>Okoliczności sprawy są bezsporne, a w świetle ustalenia Sądu Rejonowego w Kętrzynie w sprawie <span class="anon-block">I. N.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, można je uznać za bezdyskusyjne. Pomimo tego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie wobec jego skierowania przeciwko osobie poniżej 13 roku życia.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kodeksu cywilnego</a> (dalej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>), kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Natomiast stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 426;art. 427)">art. 426 i 427 k.c.</a> małoletni, który nie ukończył lat trzynastu, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę, a obowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez tę osobę jest ten, który z mocy ustawy zobowiązany był do nadzoru nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 426)">Artykuł 426 k.c.</a> wyłącza odpowiedzialność osób małoletnich do lat trzynastu na zasadzie winy, gdyż osobom w tym przedziale wiekowym winy przypisać nie można. Wynika to z pewnej fikcji opartej na przesłankach medyczno-socjologicznych, pozwalających na generalne, formalne założenie, że małoletni, który nie ukończył trzynastu lat, nie jest zdolny do świadomego podejmowania decyzji oraz swobodnego wyrażania swej woli (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 12)">art. 12 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350228" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 228 (art. 1;art. 1 § 1;art. 1 § 1 pkt. 2)">art. 1 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich</a>, Dz.U. z 2016 r., poz. 1654 <em> <!-- -->(obecnie ustawy z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich – przyp. S.Sz.</em>). Przyjęcie tej fikcji jest niepodważalne (<em> <!-- -->praesumptio iuris ac de iure</em>), co oznacza, że obciążenie małoletniego, który nie ukończył trzynastu lat, odpowiedzialnością za wyrządzoną szkodę nie jest możliwe nawet wtedy, gdyby udało się wykazać, iż działał z pełnym rozeznaniem i w sposób umożliwiający przypisanie mu winy z zastosowaniem kryteriów psychologicznych.</p> <p>Granica trzynastu lat dotyczy chwili wyrządzenia szkody. Małoletni, który w chwili wyrządzenia szkody nie ukończył lat trzynastu, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę także wtedy, gdy w chwili wyrokowania jest już pełnoletni. (tak: J. Gudowski, G. Bieniek [w:] T. Bielska-Sobkowicz, H. Ciepła, M. Sychowicz, R. Trzaskowski, T. Wiśniewski, C. Żuławska, J. Gudowski, G. Bieniek, <em> <!-- -->Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II</em>, Warszawa 2018, art. 426.)</p> <p>Ustalenie okoliczności bezwzględnie wyłączającej odpowiedzialność małoletniego było wystarczające dla konieczności oddalenia powództwo skierowanego przeciwko małoletniemu w całości.</p> <p>W przypadku wyrządzenia szkody przez małoletnich, którzy nie ukończyli trzynastu lat, poszkodowanemu przysługuje ewentualnie roszczenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 427)">art. 427 k.c.</a> wobec osób odpowiedzialnych za nadzór nad małoletnimi. Krąg osób podlegających odpowiedzialności na podstawie tego przepisu obejmuje przede wszystkim rodziców (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 95)">art. 95 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a> (dalej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">k.r.o.</a>)). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 95;art. 95 § 1)">art. 95 § 1 k.r.o.</a> władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka; władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 95;art. 95 § 3)">art. 95 § 3 k.r.o.</a>); rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 96;art. 96 § 1)">art. 96 § 1 k.r.o.</a>).</p> <p>Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie stoi powodowi na przeszkodzie do ewentualnego ponownego jego skierowania przeciwko osobie, która ponosi winę w nadzorze nad małoletnim sprawcą.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">K.</span>, 30 grudnia 2024 r.</p> </div>