Ppolska.starec← UrzadnikLog in

III AUa 267/24

Common courts2024-11-29
Case number
III AUa 267/24
Judgment date
2024-11-29
Type
SENTENCE

Judges

Urszula Iwanowska

Legal basis

Judgment text

<p>sygn. akt III AUa 267/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 listopada 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie sędziego Urszuli Iwanowskiej, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2024 r., w <span class="anon-block">S.</span>, na posiedzeniu niejawnym, </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z odwołania <span class="anon-block">M. K.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zwrot nienależnie pobranego świadczenia</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt VI U 448/23,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdza, że <span class="anon-block">M. K.</span> nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia należnego <span class="anon-block">C. K.</span> za miesiąc października 2022 r. w kwocie 1.999 (jeden tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych 89 (osiemdziesiąt dziewięć) groszy.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sędzia Urszula Iwanowska</strong> </p> <p>sygn. akt III AUa 267/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 17 lutego 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 101;art. 101 pkt. 2;art. 138;art. 138 ust. 3)">art. 101 pkt 2 i art. 138 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 504 ze zm.; powoływana dalej jako: ustawa emerytalna) zobowiązał <span class="anon-block">M. K.</span> do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1 do 31 października 2022 r. w kwocie 1.999,89 zł wskazując, iż ubezpieczony pobrał nienależnie świadczenie za okres od 1 do 31 października 2022 r. po zmarłej w dniu 5 października 2022 r. <span class="anon-block">C. K.</span>. Organ rentowy podkreślił, że ubezpieczony pobrał świadczenie podczas, gdy nie był wskazany w decyzji organu rentowego jako osoba uprawniona do pobierania świadczeń.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji <span class="anon-block">M. K.</span> wniósł o jej zmianę i powołując się na uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2022 r., III AUa 261/22 podniósł, że jako syn zmarłej jest uprawniony do pobrania należnego jej świadczenia za miesiąc, w którym zmarła.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Nadto organ rentowy dodał, że odwołujący może złożyć w ZUS wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce w trybie art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej, przed upływem 12 miesięcy od dnia śmierci matki.</p> <p>Wyrokiem z dnia 14 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.</p> <p> <em> <!-- -->Powyższe orzeczenie Sąd Okręgowy oparł o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:</em> </p> <p> <span class="anon-block">C. K.</span> decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 maja 1987 r. nabyła prawo do emerytury od dnia 3 kwietnia 1987 r. Termin płatności świadczenia był ustalony na 15 dzień każdego miesiąca.</p> <p> <span class="anon-block">C. K.</span> zmarła w dniu 5 października 2022 r.</p> <p>Po śmierci <span class="anon-block">C. K.</span> świadczenie emerytalne należne zmarłej za okres od 1 do 31 października 2022 r., w kwocie 1.999,89 zł, w dniu 13 października 2022 r. listonosz przekazał synowi adresatki <span class="anon-block">M. K.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">M. K.</span> jest jedynym dzieckiem zmarłej i jedyną osoba, która z nią zamieszkiwała przed śmiercią we wspólnym gospodarstwie domowym.</p> <p>Podczas rozmowy telefonicznej w dniu 2 lutego 2023 r. pracownik organu rentowego poinformował <span class="anon-block">C. K.</span>, że powinien złożyć wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia, które zostanie zaliczone na poczet nadpłaty świadczenia.</p> <p>W dniu 17 lutego 2023 r. pracownik ZUS sporządził notatkę służbową w sprawie ujawnienia nadpłaty emerytury za okres od 1 do 31 października 2022 r. w kwocie 1.999,89 zł. Organ wskazał, że nadpłata powstała na skutek zbyt późnego zawiadomienia ZUS o zgonie świadczeniobiorcy i pobrania świadczenia przez osobę nieuprawnioną, tj. <span class="anon-block">M. K.</span>.</p> <p>W związku z powyższym organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.</p> <p>Po ustaleniu powyższego stanu faktycznego oraz na podstawie przepisów prawa niżej powołanych Sąd Okręgowy uznał odwołanie za nieuzasadnione.</p> <p>Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 138 ust. 1 ustawy emerytalnej osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.</p> <p>W myśl ust. 2 powołanego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się:</p> <p>1)  świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;</p> <p>2)  świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.</p> <p>Zgodnie z ust. 3 art. 138, za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że z powyższego wynika, iż osoba, która pobrała nienależne jej świadczenie, obowiązana jest do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane uważa się zaś m. in. świadczenie wypłacone osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu, przy czym obowiązek zwrotu świadczenia nie jest w tym przypadku obwarowany koniecznością pouczenia o braku prawa do pobierania świadczeń. Skuteczność żądania zwrotu świadczenia nienależnego uzależniona jest od pouczenia o braku prawa do świadczenia, tylko w przypadku świadczeń wypłaconych mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymania wypłaty świadczeń w całości lub w części.</p> <p>Dalej sąd pierwszej instancji podniósł, że w myśl art. 130 ust. 1 ustawy emerytalnej, świadczenia wypłaca się za miesiące kalendarzowe w dniu ustalonym w decyzji organu rentowego jako termin płatności świadczeń, z uwzględnieniem ust. 4 i 5, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Świadczenia wypłaca się osobom uprawnionym, w formie bezgotówkowej na wskazany przez osobę uprawnioną jej rachunek płatniczy prowadzony w kraju lub wydany w kraju jej instrument płatniczy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111991175" title="Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 199, poz. 1175 ()">ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych</a> albo za pośrednictwem podmiotów prowadzących działalność w zakresie doręczania świadczeń (ust. 2).</p> <p>Stosownie zaś do treści art. 101 pkt. 2 powołanego aktu, prawo do renty bądź emerytury ustaje wraz ze śmiercią osoby uprawnionej.</p> <p>Następnie Sąd Okręgowy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu jest zobowiązanie <span class="anon-block">M. K.</span> do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu emerytury przysługującej <span class="anon-block">C. K.</span> za okres października 2022 r.</p> <p> <span class="anon-block">C. K.</span>, uprawniona do świadczenia emerytalnego, zmarła w dniu 5 października 2022 r., a organ rentowy już po śmierci uprawnionej, wypłacił świadczenie emerytalne należne zmarłej za październik 2022 r. synowi adresatki <span class="anon-block">M. K.</span>. Oczywistym jest zatem, że odwołujący jako osoba nieuprawniona pobrał po śmierci <span class="anon-block">C. K.</span> należne jej świadczenie za październik 2022 r. Tym samym w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki uprawniające organ rentowy do żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia na podstawie art. 138 ust. 1 i 3 ustawy emerytalnej.</p> <p>Jednocześnie sąd meriti wyjaśnił, że ubezpieczony będąc synem świadczeniobiorcy należał do kręgu spadkobierców <span class="anon-block">C. K.</span>, jednak nie mógł nabyć prawa do świadczenia za październik 2022 r. w drodze spadkobrania. Świadczenia z ubezpieczenia społecznego nie mają bowiem charakteru cywilnoprawnego i prawo do nich nie podlega cesji, dziedziczeniu ani innej formie następstwa prawnego, są to bowiem prawa ściśle związane z osobą zmarłego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 2)">art. 922 § 2 k.c.</a>). Prawo do tych świadczeń powstaje wyłącznie wskutek spełnienia ustawowych przesłanek określonych w przepisach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do tych nie należy wstąpienie w prawa przysługujące innej osobie (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II UKN 372/99 oraz z dnia 27 kwietnia 2004 r., II UK 297/03).</p> <p>Kontynuując sąd pierwszej instancji wskazał, że przepisem, który na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych przewiduje szczególne następstwo prawne po osobie, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, wskazując krąg osób uprawnionych do udziału w postępowaniu o świadczenie należne do dnia śmierci tej osoby, jest art. 136 ustawy emerytalnej. W ustępie 1 tego przepisu przewidziano, że w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Z kolei, w myśl art. 136 ust. 3 roszczenia o wypłatę tych świadczeń wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie odpowiedni wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.</p> <p>Z treści cytowanego przepisu wynika, że sama okoliczność pokrewieństwa odwołującego i świadczeniobiorcy, wspólne zamieszkiwanie, czy też zwyczajowe pobieranie świadczeń w imieniu świadczeniobiorcy za jego życia, nie dawały odwołującemu podstaw do pobrania po śmierci <span class="anon-block">C. K.</span> świadczenia za okres października 2022 r. Zdaniem Sadu Okręgowego, aby móc nabyć prawo do świadczenia należnego <span class="anon-block">C. K.</span> do dnia śmierci, odwołujący powinien złożyć w trybie art. 136 ust. 1 i 3 ustawy emerytalnej wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia. Mimo kilkukrotnych pouczeń ze strony ZUS i Sądu ubezpieczony wniosku takiego nie złożył twierdząc, że pobrane przez niego świadczenie nie było nienależnie pobrane. Dodać trzeba, że obecnie odwołujący nie może już wystąpić z takim wnioskiem do organu rentowego, ponieważ art. 136 ust. 3 przewiduje dwunastomiesięczny zawity termin, liczony od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały. W rezultacie roszczenie o wypłatę niezrealizowanego świadczenia wygasło.</p> <p>W świetle powyższych argumentów Sąd Okręgowy nie miał wątpliwości, iż ubezpieczony jako osoba, która pobrała nienależne świadczenie jest zobowiązany do jego zwrotu na podstawie art. 138 ust 1 i 3 ustawy emerytalnej.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał odwołanie za nieuzasadnione i oddalił je na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Z powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie w całości nie zgodził się <span class="anon-block">M. K.</span>, który w wywiedzionej apelacji zarzucił mu:</p> <p>1. naruszenie prawa procesowego, tj.</p> <p>a)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2(1))">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 2<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a>, poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że sąd nie może przyjąć wniosku o uchylenie decyzji ZUS z dnia 17 marca 2024 r., znak:<span class="anon-block">(...)</span>, a może ją tylko zmienić albo oddalić odwołanie,</p> <p>b)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> poprzez przyjęcie, że ubezpieczony nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z której wywodzi skutki prawne, iż świadczenie emerytalne za miesiąc październik 2022 r. pobrane za zmarłą w tym samym miesiącu Mamę, było należne i należnie pobrane, podczas gdy strona zaoferowała logiczne, wzajemnie uzupełniające się dowody w postaci argumentacji przedstawionej w pismach procesowych z dnia 20 czerwca 2023 r. z załącznikami, potwierdzające stanowisko, że świadczenie będące przedmiotem sporu było należne i należnie pobrane;</p> <p>2. naruszenie prawa materialnego, tj. kierowanie się art. 138 ust. 1, 2 i 3, art. 130 ust. 1, art. 101 pkt 2 i art. 136 ust. 1 i 3 ustawy emerytalnej, a pominięcie art. 138a i art. 136a ust. 2 tej ustawy.</p> <p>W oparciu o tak sformułowane zarzuty apelujący wniósł o:</p> <p>- zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie decyzji ZUS z dnia 17 lutego 2023 r., znak:<span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W uzasadnieniu skarżący między innymi wskazał, że w październiku 2022 r. - czyli miesiącu, w którym zmarła jego Mama - nie ustało jeszcze prawo do świadczenia emerytalnego Mamy, nie zostało ono także wstrzymane. Apelujący podkreślił, że nie zostałem w ogóle pouczony przez organ rentowy o braku prawa do pobierania świadczenia. Organ tego nie wykazał. Jednocześnie apelujący zapewnił, że nie miał złej woli przy pobieraniu świadczenia.</p> <p>Zdaniem skarżącego decyzja organu winna być uchylona bowiem została wydana "z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentownym" poprzez nieuwzględnienie art. 138a i art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84;art. 84 ust. 2;art. 84 ust. 2 pkt. 1)">art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2022 r., III AUa 142/22, przytoczony w dalszej części uzasadnienia niniejszej apelacji).</p> <p>Zdaniem apelującego świadczenie za miesiąc październik 2022 r. było świadczeniem a) należnym, b) należnie pobranym. Przytaczając treść orzeczeń sądów powszechnych i Sądu Najwyższego ubezpieczony wniósł o uwzględnienie jego apelacji.</p> <p>W odpowiedzi na apelację Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podzielając w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W ocenie organu rentowego apelacja jest oczywiście bezzasadna w całości, bowiem sąd pierwszej instancji w pełni zebrał i dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, wyciągnął na ich podstawie nie budzące zastrzeżeń logiczne wnioski i prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja ubezpieczonego doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji, chociaż z innych powodów niż to wskazał ubezpieczony.</p> <p>W pierwszej kolejności trzeba wyjaśniać, że słusznie <span class="anon-block">M. K.</span> wskazał, że świadczenie emerytalne za miesiąc października 2022 r. było świadczeniem należnym jego zmarłej Mamie - <span class="anon-block">C. K.</span>.</p> <p>Sąd odwoławczy podziela w całości stanowisko przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III AUa 116/22 (LEX nr 3483201), w którym Sąd ten wyjaśnił, że zgodnie z art. 130 ust. 1 i art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej - wobec jednoznacznego odróżnienia przez ustawodawcę instytucji nabycia prawa do świadczenia od instytucji prawa do jego wypłaty - emerytowi przysługuje należne świadczenie emerytalne w pełnej wysokości aż do końca miesiąca, w którym nastąpiła śmierć emeryta, zaś od następnego miesiąca organ ma ustawowy obowiązek wstrzymania wypłaty emerytury, a jeżeli tego nie dokona, wtedy wypłacona emerytura jest nienależnie pobranym świadczeniem. Należną emeryturę - także w miesiącu zgonu świadczeniobiorcy - może pobrać osoba upoważniona wg art. 136b ustawy emerytalnej jako ubezpieczeniowy opiekun emeryta. Natomiast jeżeli takiej osoby nie ma, świadczenie należne, ale niepobrane, wchodzi do masy spadkowej i jest dziedziczone na ogólnych zasadach.</p> <p>Zatem świadczenie emerytalne za miesiąc października 2022 r. było świadczeniem należnym <span class="anon-block">C. K.</span>.</p> <p>Natomiast sam ubezpieczony pobrał to świadczenie nienależnie, bowiem jego prawo do tego świadczenia potwierdził dopiero akt poświadczenia dziedziczenia. Zatem, w tym zakresie organ rentowy słusznie uznał, że należne świadczenie zostało pobrane w dniu 13 października 2022 r. przez osobę nieuprawnioną. Zupełnie bezpodstawne jest twierdzenie apelującego, że organ rentowy nie pouczył go i nie poinformował, iż to świadczenie dla ubezpieczonego w dniu jego wypłaty było świadczeniem mu nienależny. Bezspornym bowiem jest fakt, że sporne świadczenie było emeryturą przyznaną i wpłacaną <span class="anon-block">C. K.</span>. <span class="anon-block">M. K.</span> nie legitymował się żadnym dokumentem uprawniającym do pobierania świadczenia emerytalnego <span class="anon-block">C. K.</span> - nie został ustanowiony przez nią pełnomocnikiem.</p> <p>Rozpoznając niniejszą sprawę sąd odwoławczy miał na uwadze poza ustaleniem dokonanymi przez sąd pierwszej instancji, które Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje w całości za własne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1)">art. 387 § 2<sup> <!-- -->1</sup> pkt. 1 k.p.c.</a>) także następujące fakty:</p> <p> <span class="anon-block">M. K.</span> uzyskał akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłej Mamie - <span class="anon-block">C. K.</span> w dniu 19 grudnia 2022 r., zgodnie z którym jest on jedynym spadkobiorącą po zmarłej (bezsporne, nadto dowód: akt poświadczenia dziedziczenia k. 22).</p> <p>Ubezpieczony nie przedłożył tego dokumenty organowi rentowemu wraz z wnioskiem o wypłatę świadczenia należnego jego matce za miesiąc październik 2022 r., co pozwoliłoby na zakończenie tej sprawy (bezsporne, brak dokumentu w aktach ZUS).</p> <p>To zaniechanie ubezpieczonego doprowadziło do wydania decyzji z dnia 17 lutego 2023 r. i zaangażowania sądu pierwszej i drugiej instancji.</p> <p>Sąd Apelacyjny ostatecznie mając na uwadze, że w niniejszej sprawie:</p> <p>1)  ustalony stan faktyczny co do istotnych okoliczności jest bezsporny,</p> <p>2)  ubezpieczony legitymuje się aktem poświadczenia dziedziczenia po <span class="anon-block">C. K.</span>,</p> <p>3)  świadczenie emerytalne za miesiąc października 2022 r. po zmarłej jest świadczeniem należnym</p> <p>uznał, że zachodzą przesłanki do zmiany zarówno zaskarżonego wyroku, jak i poprzedzającej go decyzji, i przyjęcia, że świadczenie pobrane przez <span class="anon-block">M. K.</span> na dzień wydania decyzji i wyrokowania było świadczeniem należnym i wypłaconym osobie uprawnionej.</p> <p>Jednocześnie trzeba wyjaśnić, że art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej dotyczy tylko takiego przypadku, gdy uprawniony wystąpił z wnioskiem o świadczenie i jeszcze przed datą wypłaty świadczenia - zmarł. Przepis ten stanowi bowiem podstawę prawną ustalenia uprawnienia członka rodziny do świadczenia nie wypłaconego zmarłemu, ale tylko w sytuacji, gdy zmarły nie miał jeszcze ustalonego prawa do świadczenia i nie pobierał go, a zmarł po złożeniu wniosku o świadczenie (tak Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 8 lutego 2018 r., III A Ua 289/17, LEX nr 2475109). Zatem przepis ten nie stanowi podstawy prawnej niniejszej sprawy.</p> <p>Skoro świadczenie emerytalne należne <span class="anon-block">C. K.</span> za październik 2022 r. weszło do spadku po niej, a jego tymczasowym dysponentem był organ rentowy do chwili wypłaty uprawnionemu - to sąd odwoławczy uznał, że skoro świadczenie i tak podlegałoby wpłacie na rzecz <span class="anon-block">M. K.</span> jako jedynego spadkobiercy, należało zakończyć sprawę rezygnując z nadmiernego formalizmu, który wymagałby na podstawie zaskarżonej decyzji i wyroku sądu pierwszej instancji zwrot wypłaconej kwoty przez <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz organu rentowego, następnie złożenia przez spadkobiercę wniosku łącznie z aktem poświadczenia dziedziczenia do organu o wypłatę świadczenia za miesiąc październik 2022 r., a w następstwie tego wydanie przez organ rentowy decyzji o wypłacie należnego świadczenia do jego rąk i w końcu - faktyczną wypłatę. Skoro w sprawie istotne okoliczności są bezsporne i były przyznane przez organ rentowy, który przed wydaniem zaskarżonej decyzji wskazywał ubezpieczonemu sposób zakończenia sprawy przez złożenie stosowanego wniosku, to sąd odwoławczy wydając wyrok w niniejszej sprawie faktycznie doprowadził do jej zakończenia między stronami.</p> <p>Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1</a> w związku z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdził, że <span class="anon-block">M. K.</span> nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia należnego <span class="anon-block">C. K.</span> za miesiąc października 2022 r. w kwocie 1.999,89 zł.</p> <p>sędzia Urszula Iwanowska</p> </div>