II K 1478/22

<p>Sygn. akt: II K 1478/22</p> <p> <strong> <!-- -->1.WYROK </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 4 grudnia 2024 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Toruniu II Wydział Karny w składzie:</p> <p> <em> <!-- -->Przewodnicząca </em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sędzia SR Aleksandra Marek-Ossowska</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->Protokolant St. sekr.sądowy Małgorzata Kroskowska</em> </p> <p>w obecności Prokuratora ----</p> <p>po rozpoznaniu dnia 24 września 2024 r. 21 listopada 2024 r.</p> <p>sprawy</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. S. (1)</span> , syna <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">I.</span> z domu <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->oskarżonego o to, że: </span> </p> <p>w okresie od 31 stycznia 2021r. do 5 lutego 2021r. w miejscowości <span class="anon-block">S.</span> za pośrednictwem sieci internet obraził uczucia religijne innych osób poprzez publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej, tj. wizerunku <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">J.</span> w ten sposób, że w obrazie <span class="anon-block">W. B. (1)</span> <span class="anon-block">(...)</span> wizerunek <span class="anon-block">J.</span> zastąpiono wizerunkiem <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span> i nazwano nowo powstały obraz <span class="anon-block"> (...)</span>, który wystawił na aukcji na<span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->tj. o czyn z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 kk</a> </em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->orzeka:</strong> </p> <p>I.  Uniewinnia oskarżonego <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. S. (1)</span> </strong>od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa;</p> <p>II.  Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.</p> <table> <colgroup> <col width="32"/> <col width="30"/> <col width="22"/> <col width="33"/> <col width="97"/> <col width="11"/> <col width="22"/> <col width="20"/> <col width="100"/> <col width="38"/> <col width="5"/> <col width="11"/> <col width="11"/> <col width="114"/> <col width="71"/> <col width="99"/> </colgroup> <tr> <td colspan="16"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="10"> <p>Formularz UK 1</p> </td> <td colspan="4"> <p>Sygnatura akt</p> </td> <td colspan="2"> <p> <strong> <!-- -->II K 1478/22</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 343;art. 343 a;art. 387)">art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.</a> albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p>1.  <strong> <!-- -->USTALENIE FAKTÓW </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <strong> <!-- -->0.1.Fakty uznane za udowodnione</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td colspan="11"> <p> <em> <!-- -->Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>1.1.1.</p> </td> <td colspan="3"> <p> <span class="anon-block">T. S. (1)</span> </p> </td> <td colspan="11"> <p>W okresie od 31 stycznia 2021 roku do 5 lutego 2021 roku w miejscowości <span class="anon-block">S.</span> za pośrednictwem sieci internet obraził uczucia religijne innych osób poprzez publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej tj. wizerunku <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">J.</span> w ten sposób, że w obrazie <span class="anon-block">W. B. (2)</span> „<span class="anon-block">(...)</span> wizerunek <span class="anon-block">J.</span> zastąpiono wizerunkiem <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span> i nazwano nowo powstały obraz <span class="anon-block"> (...)</span>, który wystawił na aukcji w <span class="anon-block">(...)</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="13"> <p> <em> <!-- -->Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty </em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="13"> <p>W dniu 30 stycznia 2021 roku na <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> wystawił na licytację obraz pod tytułem <span class="anon-block"> (...)</span>, na którym <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> zamiast <span class="anon-block">J.</span> trzyma <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>. Pieniądze z aukcji miały być przeznaczone na wsparcie <span class="anon-block">(...)</span> mającego miejsce w dniu 31 stycznia 2021 roku.</p> <p> <span class="anon-block">T. S. (1)</span> nie był autorem przedmiotowego obrazu. Grafikę znalazł w wyszukiwarce internetowej <span class="anon-block">G.</span> i zlecił jej wydrukowanie na płótnie firmie, która zajmuje się tego typu usługami. Mężczyzna był fanem <span class="anon-block">M.</span> oraz postaci <span class="anon-block">K.</span> i poszukiwał w wyszukiwarce obrazu <span class="anon-block">K.</span>, a nie obrazu o treści religijnej. Była to dla niego postać pozytywna, która kojarzyła mu się z dzieciństwem i dziećmi, na które były zbierane pieniądze. Obraz <span class="anon-block">K.</span> z <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">B.</span> wydał mu się ciekawy.</p> <p>Oskarżony zakończył aukcję w dniu 5 lutego 2021 roku o godzinie 19:51. Powodem takiej decyzji były wiadomości od użytkowników portalu, w których wskazywali, że powyższy obraz obraża ich uczucia religijne. W wiadomościach padały obraźliwe słowa, niewybredne epitety oraz groźby skierowane do <span class="anon-block">T. S. (1)</span>. Część wiadomości stanowiła jednak oferty kupna. Powodem wzmożonej aktywności internautów były pojawiające się w mediach artykuły oraz audycje telewizyjne o „skandalicznej aukcji na <span class="anon-block"> (...)</span>. Kwota wyjściowa licytacji wyniosła 1 zł, końcowa kwota wynosiła 1 875 zł. Z uwagi na zamknięcie aukcji sprzedaż nie doszła do skutku.</p> <p>Osobami, które uznały, iż ich uczucia religijne zostały urażone były <span class="anon-block">M. U.</span> i <span class="anon-block">P. J.</span>. Kobiety pracowały w <span class="anon-block">(...)</span>i ich działalność polegała na obronie praw chrześcijan. W tym celu monitorowały sytuację w kraju i przyjmowały zgłoszenia od osób, które poczuły się dotknięte atakami na przedstawicieli wiary katolickiej czy chrześcijan.</p> <p>Także w opinii <span class="anon-block">J. D.</span> i jej syna <span class="anon-block">P.</span> ich uczucia religijne zostały obrażone. Oboje byli gorliwimy katolikami. <span class="anon-block">J. D.</span> domagała się szacunku dla wyznawanej wiary. Fakt, że na obrazie<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> trzymała zamiast <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">(...)</span> był dla niej oburzający. <span class="anon-block">P. D.</span> z kolei wskazał, iż lincz, który spotkał oskarżonego w <span class="anon-block">(...)</span>, z uwagi na prowadzoną aukcję był adekwatny do czynu i uzasadniony.</p> </td> <td colspan="2"> <p>wyjaśnienia oskarżonego – 183-185</p> <p>informacje dotyczące aukcji – k. 23-28</p> <p>wyjaśnienia oskarżonego – 183-185, 406v-407</p> <p>zrzut ekranu – k. 188</p> <p>zrzut ekranu – k. 52</p> <p>wyjaśnienia oskarżonego – 183-185</p> <p>wiadomości – k. 190-257</p> <p>informacje prasowe – k. 87-91</p> <p>zeznania <span class="anon-block">M. U.</span> – k. 413v-414, 12-13</p> <p>zeznania <span class="anon-block">P. J.</span> – k. 414-414v, 18-19</p> <p>zeznania <span class="anon-block">J. D.</span> – k. 414v, 131-132</p> <p>zeznania <span class="anon-block">P. D.</span> – k. 415, 135-136</p> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <strong> <!-- -->0.1.Fakty uznane za nieudowodnione</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td colspan="11"> <p> <em> <!-- -->Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="11"> </td> </tr> <tr> <td colspan="13"> <p> <em> <!-- -->Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione </em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="13"> </td> <td colspan="2"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p>2.  <strong> <!-- -->OCena DOWOdów </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <strong> <!-- -->0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 1.1</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="10"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uznania dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="3"> <p>wyjaśnienia</p> <p> <span class="anon-block">T. S. (2)</span> </p> <p>zeznania <span class="anon-block">M. U.</span>, <span class="anon-block">P. J.</span>, <span class="anon-block">J. D.</span> i <span class="anon-block">P. D.</span> </p> <p>dowody z dokumentów</p> </td> <td colspan="10"> <p>Oskarżony nie przyznał się do zarzucanego czynu i złożył wyjaśnienia. Z jego relacji wynikało, że nigdy nie chciał nikogo obrazić, był fanem <span class="anon-block">K.</span> i postać ta kojarzyła mu się z dzieciństwem i dziećmi, a pieniądze zbierane na <span class="anon-block"> (...)</span> miały być przeznaczone na dzieci. Wyjaśnił, że szukał w wyszukiwarce <span class="anon-block">G.</span> obrazu z <span class="anon-block">K.</span> i gdy wyświetlił mu się obraz z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> trzymającą jego postać pomyślał, że jest on ciekawy i dlatego zdecydował się go wystawić na aukcji. Zaraz po tym jak dowiedział się z komentarzy zamieszczanych pod aukcją, iż wystawiony przez niego na aukcję obraz obraża czyjeś uczucia religijne zdecydował się na zakończenie aukcji.</p> <p>W ocenie Sądu wyjaśnienia oskarżonego były szczere i wiarygodne. Jego relacja korespondowała ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Tak jak wskazał oskarżonym zaraz po tym, jak pod aukcją zaczęły pojawiać się negatywne komentarze zakończył jej przebieg, mimo że były osoby zainteresowane kupnem obrazu.</p> <p>Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków były wiarygodne. Należy pamiętać, że świadkowie w znacznej mierze zeznawali o swoich odczuciach i ocenach, co nie podlega weryfikacji pod kątem prawdy. Jednak pozostałe podawane przez nich okoliczności znalazły odzwierciedlenie w materiale dowodowym.</p> <p>Dowody z dokumentów zgromadzone w toku postępowania nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności ani wiarygodności. Nie były kwestionowane także przez żadną ze stron.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <strong> <!-- -->0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<br/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="10"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="10"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p>3.  <strong> <!-- -->PODSTAWA PRAWNA WYROKU </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="7"> <p>3.1.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem</p> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="4"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="7"> <p>3.2.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem</p> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="4"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="7"> <p>3.3.  Warunkowe umorzenie postępowania</p> </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="7"> <p>3.4.  Umorzenie postępowania</p> </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td> <p>☒</p> </td> <td colspan="7"> <p>3.5.  Uniewinnienie</p> </td> <td colspan="3"> <p>I</p> </td> <td colspan="5"> <p> <span class="anon-block">T. S. (1)</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p>W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe nie doprowadziło do wykazania, iż zachowanie <span class="anon-block">T. S. (1)</span> wypełniło znamiona przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 kk</a>.</p> <p>Zgodnie z treścią powyższego przepisu odpowiedzialności karnej podlega ten, kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych. Przestępstwo z art. 196 ma charakter skutkowy, zaś przez skutek w postaci „obrazy uczuć religijnych” należy rozumieć reakcję emocjonalną danej osoby związaną z poniżającym zachowaniem wobec przedmiotu, znaku, symbolu, osoby będącej nośnikiem wartości religijnych, której może towarzyszyć poczucie naruszenia godności, uczucie zawstydzenia, zażenowania, smutku. <em> <!-- -->(W. Wróbel [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a , red. A. Zoll, Warszawa 2017, art. 196). </em> </p> <p>Przypisanie danemu zachowaniu charakteru znieważenia powinno mieć charakter obiektywny i być dokonywane z uwzględnieniem społecznych norm kulturowo-obyczajowych i powszechnie przyjętych kryteriów oceny (por. wyrok SN z 17.02.1993 r., III KRN 24/92, Wok. 1993/10, s. 8 i n.). Zachowanie znieważające charakteryzuje się wyrażeniem pogardy, chęcią poniżenia lub wyszydzenia. Nie można go utożsamiać z samym lekceważeniem, czy brakiem oczekiwanego przez daną grupę wyznaniową szacunku czy wyrażaniem negatywnych ocen.</p> <p>Czyn zabroniony określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 kk</a> ma charakter <strong> <!-- -->umyślny</strong>. W doktrynie odnotowuje się dwa stanowiska. Część autorów komentarzy do przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 kk</a> stoi na stanowisku, że opisanie znamienia czynności wykonawczej poprzez zwrot „znieważa” sugeruje, że zachowanie takie może mieć charakter <span class="underline"> <!-- -->wyłącznie intencjonalny. </span>W związku z tym czynność wykonawczą określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196</a> można zrealizować <strong> <!-- -->wyłącznie z zamiarem bezpośrednim </strong>(por. O. Górniok [w:] O. Górniok [i in.], <em> <!-- -->Kodeks karny...</em>, teza 2 do art. 196; odmiennie M. Filar, <em> <!-- -->Przestępstwa</em>..., s. 105; R. Paprzycki, <em> <!-- -->Prawnokarna</em>..., s. 50; P. Kozłowska-Kalisz [w:] <em> <!-- -->Kodeks karny...</em>, red. M. Mozgawa, s. 376; J. Piórkowska-Flieger [w:] <em> <!-- -->Kodeks karny...</em>, red. T. Bojarski, 2010, s. 439; J. Wojciechowska [w:] B. Kunicka-Michalska, J. Wojciechowska, <em> <!-- -->Przestępstwa...</em>, s. 87–88; J. Wojciechowska [w:] <em> <!-- -->Kodeks karny...</em>, red. A. Wąsek, R. Zawłocki, s. 901; J. Sobczak [w:] <em> <!-- -->Kodeks karny...</em>, red. R.A. Stefański, nt E20 do art. 196). Inni autorzy nie wykluczają natomiast możliwości przypisania sprawcy <strong> <!-- -->zamiaru ewentualnego w zakresie spowodowania samego skutku znieważenia</strong>, jakim jest obraza uczuć religijnych konkretnej osoby (lub grupy osób). Umyślność musi natomiast obejmować także znamię publicznego charakteru znieważenia <em> <!-- -->(por. W. Wróbel (red), Zoll (red) Kodeks Karny op.cit)</em> </p> <p>W uchwale z 29.10.2012 r, I KZP 12/12, Sąd Najwyższy natomiast stwierdził, że „występek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 k.k.</a> można popełnić zarówno <strong> <!-- -->z zamiarem bezpośrednim, jak i wynikowym</strong>. Z wyczerpaniem znamion tego przestępstwa będziemy mieli do czynienia wtedy, gdy działanie sprawcy polegające na publicznym znieważeniu przedmiotu czci religijnej (lub miejsca przeznaczonego do publicznego wykonywania obrzędów religijnych) będzie skierowane wprost na dokonanie tego czynu, jak i wówczas, gdy sprawca podejmuje publicznie takie czynności sprawcze, co do których godzi się, z uwagi na ich formę, że mają one charakter znieważający. W efekcie tego albo chce obrazić takim zachowaniem uczucia religijne innych osób, albo przewidując taki skutek swojego zachowania, na ten skutek godzi się” (por. też M. Filar, <em> <!-- -->Przestępstwa...</em>, s. 105; M. Filar [w:] <em> <!-- -->Kodeks karny...</em>, red. M. Filar, teza 10 do art. 196; S. Hypś [w:] <em> <!-- -->Kodeks karny...</em>, red. A. Grześkowiak, K. Wiak; por. także Ł. Pohl, S. Czepita, <em> <!-- -->Strona...</em>, s. 78; I. Zgoliński [w:] <em> <!-- -->Kodeks karny...</em>, red. V. Konarska-Wrzosek, nt 4 do art. 196).</p> <p>Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zgodnie z którym przedmiotowe przestępstwo można popełnić w obu formach zamiaru. Jednak w niniejszej sprawie <strong> <!-- -->oskarżonemu nie można przypisać nawet zamiaru ewentualnego</strong> znieważenia przedmiotu czci religijnej. Jak już wspomniano w doktrynie trafnie podkreśla się, iż <span class="underline"> <!-- -->zachowanie znieważające charakteryzuje się wyrażeniem pogardy, chęcią poniżenia lub wyszydzenia. Nie można go utożsamiać z samym lekceważeniem, brakiem oczekiwanego przez daną grupę wyznaniową szacunku czy wyrażaniem negatywnych ocen</span>. (W. Wróbel [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a , red. A. Zoll, Warszawa 2017, art. 196).</p> <p> <span class="anon-block">T. S. (1)</span> jest osobą wierzącą, powinien mieć świadomość, że kult <span class="anon-block">(...)</span>w Polsce jest głęboko zakorzeniony jednakże nie sposób uznać, że jego wolą była chęć znieważenia wizerunku <span class="anon-block">M.</span> czy <span class="anon-block">J.</span>. Co więcej, nie można także uznać, iż oskarżony godził się z tym, że wystawiając przedmiotowy obraz na aukcji internetowej obrazi uczucia religijne innych osób. O ile dla ustalenia zamiaru sprawcy liczą się, co do zasady, tylko zachowania z czasu popełnienia przestępstwa, to jednak zdarzenia późniejsze mogą być pomocne w dokonaniu ustaleń co do tego zamiaru. W tym wypadku oskarżony zaraz po tym jak przeczytawszy komentarze pod aukcją dowiedział się, że wystawiony przez niego obraz może obrażać czyjeś uczucia, natychmiast zamknął aukcję. Nie zdecydował się na sprzedaż obrazu, mimo tego, że otrzymywał oferty także po zakończeniu licytacji. Ponadto <span class="anon-block">T. S. (1)</span> jest fanem <span class="anon-block">K.</span>, kolekcjonuje różne przedmioty z jego wizerunkiem (kubki, koszulki, pluszaki itp) i postać ta przywołuje mu pozytywne wspomnienia. Jego intencją nie było ośmieszenie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> czy <span class="anon-block">J.</span>, tylko wyeksponowanie postaci <span class="anon-block">K.</span> na obrazie, czego wyrazem jest także opisujący aukcje podpis <span class="anon-block"> (...)</span>. W tym miejscu warto przypomnieć, iż w wyroku z dnia 3 marca 2022 roku Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku w sprawie o sygnaturze akt II K 1713/20, uznał iż oskarżony, który na marszu równości mając na sobie odzież z przerobionym wizerunkiem <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> w tęczowej aureoli jedzącej banana, mógł i miał uzasadnione podstawy przypuszczać, iż mając na sobie element odzieży z własnego pomysłu reprodukcją, będzie uczestniczył w legalnym zgromadzeniu osób, z których ideałami sympatyzuje i tym określonym środowiskom chce udzielić moralnego wsparcia, nie musiał przewidywać, iż jego przekaz zostanie przy okazji odebrany przez osoby, które jawnie sprzeciwiały się zorganizowanej w oparciu o przepisy prawa demonstracji, a nawet chciały jej przeszkodzić. W niniejszej sprawie oskarżony mógł przewidywać, że wystawiona grafika nie każdemu się spodoba, nie miał jednak woli nikogo obrazić ani nie godził się na to. Licytacja była dobrowolna, przeznaczona dla osób, którym grafika się spodoba. Aukcja zyskała rozgłos dopiero po rozpowszechnieniu przez media i opatrzeniu jej mianem „skandalicznej”, co było poza kontrolą oskarżonego.</p> <p>Wobec powyższego Sąd stanął na stanowisku, że oskarżonemu nie można przypisać żadnego z wymaganych postaci zamiaru, które uzasadniałoby przypisanie mu sprawstwa czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 kk</a>. Owszem jego zachowanie można określić jako dość bezrefleksyjne, ale bez wątpienia nie było przestępcze. <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sprawca zaś musi być co najmniej być świadomy, że jego zachowanie stanowi okazanie pogardy takiemu miejscu (przedmiotowi czci religijnej) oraz na to się godzić</span> </strong> (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2021 roku w sprawie o sygn. I KZP 12/12).</p> <p>Odnosząc się do strony przedmiotowej przestępstwa stypizowanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 kk</a> należy wskazać, że przedmiotem czci religijnej jest to, do czego odnosi się cześć o charakterze religijnym, przy czym przez cześć należy rozumieć głęboki szacunek, powiązany z pozytywną oceną, wynikający z transcendentnego charakteru (elementów) danego przedmiotu czci. Tylko wówczas można mówić, że owa cześć ma charakter religijny, jeżeli motywowana jest właśnie elementem transcendentnym. (W. Wróbel [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a , red. A. Zoll, Warszawa 2017, art. 196). Wskazać zatem należy, że ustawodawca przy konstruowaniu zespołu znamion strony przedmiotowej tego typu przestępstwa posłużył się znamieniem czasownikowym „znieważania”, które odnosić się ma do przedmiotu czci religijnej lub miejsca przeznaczonego do publicznego wykonywania obrzędów religijnych. Zawartością normatywną tego znamienia jest to, że sprawca swoim zachowaniem w ramach istniejącego kontekstu społeczno-kulturowego okazuje zrozumiałą odbiorcom pogardę osobie lub rzeczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1993 roku w sprawie o sygn. III KRN 24/92). Zachowanie to może objąć właściwie dowolną formę ekspresji, przy czym jeżeli przestępstwo miałoby zostać popełnione w wariancie obejmującym ochroną przedmiot kultu religijnego, czyn ten musi zawierać w sobie taką zawartość, że przedmiot ten to staje się w oczach społeczeństwa dotknięty wyszydzeniem, ośmieszeniem, pogardzeniem czy poniżeniem (zob. W. Wróbel [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a, red. A. Zoll, Warszawa 2017, a także:K. Lipiński [w:] <em> <!-- -->Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz</em>, red. J. Giezek).</p> <p>W niniejszej sprawie oskarżony wystawił na akcję na portalu allegro.pl obraz przedstawiający <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span>, która zamiast <span class="anon-block">J.</span> trzymała na rękach <span class="anon-block">K.</span> – postać z programu <span class="anon-block"> (...)</span>. Kult oddawany <span class="anon-block">M.</span> jest w katolicyzmie szczególną odmianą kultu świętych. <span class="anon-block">M.</span> z <span class="anon-block">N.</span> jest uznawana za<span class="anon-block">(...)</span> w rozumieniu matki <span class="anon-block">J. C.</span>. Tradycyjnie jest przedstawiana z dzieciątkiem <span class="anon-block">J.</span> trzymanym na rękach. Jak zeznali w niniejszej sprawie pokrzywdzeni sam fakt, że zamiast <span class="anon-block">J.</span> umieszczono na obrazie<span class="anon-block">(...)</span>i podpisano obraz <span class="anon-block"> (...)</span> było w ich odczuciu szyderstwem z wiary katolickiej.</p> <p>W tym miejscu należy zauważyć, iż Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 marca 2015 roku, sygn. akt III KK 274/14 wskazał, że forma artystyczna lub cel naukowy działania mającego charakter znieważający nie powodują same przez się wyłączenia odpowiedzialności karnej za obrazę uczuć religijnych bądź znieważenie publiczne przedmiotu czci religijnej. W wyroku tym Sąd Najwyższy przeanalizował orzecznictwo europejskie i wskazał także na zbliżone stanowiska. Przykładowo w uzasadnieniu wyroku<span class="anon-block">(...)</span> i inni przeciwko Szwajcarii, wyrok z dnia 24 maja 1988 r., skarga nr 10737/84 stwierdzono wyraźnie, że chociaż EKPCz nie wymienia chronionych form wypowiedzi, to nie ulega wątpliwości, iż swoboda wypowiedzi artystycznych jest częścią wolności otrzymywania i komunikowania wiadomości oraz idei, które stwarza możliwość uczestniczenia w publicznej wymianie kulturalnych, politycznych oraz społecznych informacji i idei. Dostrzeżono także, że w zdaniu odrębnym sędzia A. Spielmann wskazał, iż państwa Konwencji, gdy oceniają obszar ekspresji idei (twórczość artystyczną), muszą zaakceptować relatywizm wartości występujących w sferze sztuki. Jego zdaniem we współczesnym społeczeństwie nie ma potrzeby karania za wypowiedzi artystyczne, nawet gdy są one obraźliwe i szokujące. Stanowisko zaprezentowane w zdaniu odrębnym spotkało się jednak z krytyką. Sąd orzekający w niniejszej sprawie także go nie podziela, brak jest argumentów przemawiających za łagodniejszym traktowaniem artystycznej ekspresji, jeżeli celem autora było znieważenie. W ocenie Sądu istotna jest analiza konkretnej sprawy i intencji autora kontrowersyjnej grafiki.</p> <p>Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy <span class="underline"> <!-- --> przypisanie danemu zachowaniu charakteru znieważenia powinno mieć charakter obiektywny i być dokonywane z uwzględnieniem społecznych norm kulturowo-obyczajowych i powszechnie przyjętych kryteriów oceny</span> (por. wyrok SN z 17.02.1993 r., III KRN 24/92, Wok. 1993/10, s. 8 i n.). Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Dlatego nie zasługiwał na uwzględnienie pogląd pokrzywdzonych <span class="anon-block">J. D.</span> i <span class="anon-block">P. D.</span> – osób wykazujących bardzo ortodoksyjny, wręcz fanatyczny sposób wyznawania wiary katolickiej. W ocenie tych świadków gdyby podobne zachowanie godziłoby w uczucia Muzułmanów spotkałoby się z najwyższym wymiarem kary. Należy jednak przypomnieć, że prawo szariatu, które określa normy i zasady obowiązujące wyznawców islamu jest bardzo surowe. Nie oddziela życia świeckiego i religijnego a wśród grożących kar występują takie jak kamienowanie czy okaleczanie, co jest obce znanym nam normom kulturowym i prawnym.</p> <p>Zadaniem Sądu było <span class="underline"> <!-- -->zobiektywizowanie owych uczuć religijnych, które są udziałem przeciętnego chrześcijanina i katolika</span>. Wyznacznikiem nie będą zatem uczucia osób, które są wyznawcami danej wiary w sposób ultrakonserwatywny i ortodoksyjny, a więc w sposób który we współczesnym świecie jest marginalny i nie jest udziałem większości osób wyznających daną wiarę. Również wyznacznikiem uczuć religijnych nie będzie stanowisko osób, których zadaniem jest poszukiwanie wszelkich zachowań, które mogą godzić prawa chrześcijan.</p> <p>Jak trafnie także wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 marca 2015 roku, sygn. III KK 274/14, że istotą przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 k.k.</a> jest to, że pokrzywdzony, którego uczucia zostały obrażone przez publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej, winien niejako bezpośrednio doznać tej obrazy. Obraza uczuć religijnych nie może sprowadzać się do tego, że pokrzywdzony niejako "poszukuje" zdarzeń, sytuacji, które mogłyby jego uczucia obrażać, stojąc na stanowisku, że obowiązkiem każdego współobywatela bądź współmieszkańca jest takie zachowanie, które nie będzie z jednej strony prowadziło do publicznego znieważenia przedmiotu czci religijnej i w konsekwencji obrażało uczuć religijnych. Prowadzi to do wniosku, że obrażony w uczuciach religijnych może być ten, kto był obserwatorem zniewagi przedmiotu czci religijnej, a nie ten, który dowiedział się o takim znieważeniu, nawet publicznym, po jakimś czasie lub wręcz poszukiwał informacji o takim znieważeniu. W niniejszej sprawie pokrzywdzone <span class="anon-block">M. U.</span> i <span class="anon-block">P. J.</span> zajmowały się poszukiwaniem wszelkiego rodzaju ataków na katolików, kierując się jedynie subiektywnymi przekonaniami. Choć ich poglądy znalazły poparcie pewnych grup społecznych, nie uwzględniały one postawy oskarżonego i celu który chciał osiągnąć swoim zachowaniem.</p> <p>Obrażenie to kwestia stricte subiektywna, więc poszczególne osoby mogą się czuć obrażone, ale znamię znieważenia ma charakter zobiektywizowany, więc do realizacji znamion nie wystarczy przekonanie dwóch czy czterech osób, że doszło do znieważenia i dane zachowanie obraża ich uczucia. Nawet więc jeżeli, tak jak w niniejszej sprawie, są osoby, które podnoszą, iż ich uczucia religijne doznały obrazy wskutek zachowania oskarżonego, a którymi są to ich subiektywne odczucie nie mogło odnaleźć obiektywnie ocenionej przyczyny w postaci znieważenia przedmiotu kultu religijnego. Odnośnie bowiem do samej formy działania oskarżonego nie może być mowy o tym by samo zaprezentowanie obrazu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> z postacią <span class="anon-block">K.</span> stanowić mogło wzgardę dla przedmiotu czci religijnej, bowiem postać ta nie posiada sama w sobie negatywnych cech, a zatem wizerunek <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> nie doznał znieważenia ani pogardzenia. Wizerunek <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> w ten sposób nie został ugodzony, podważony lub w inny sposób zdeprecjonowany. Zachowanie oskarżonego można uznać za niewłaściwie ze względu na większą wrażliwość niektórych osób, o tyle w żaden sposób nie wypełniło ono znamion czynu zabronionego opisanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 196)">art. 196 kk</a>.</p> <p>Konkludując, w ocenie Sądu zachowanie oskarżonego choć można określić jako niewłaściwe, niestosowne i na pewno nieprzemyślane nie było zachowaniem które miało na celu znieważenie kogokolwiek lub obrazę jego uczuć religijnych, choćby w zamiarze ewentualnym.</p> <p>Brak możliwości przypisania oskarżonemu umyślności, a także brak znamion znieważenia przedmiotu kultu religijnego spowodował dekomplementację znamion czynu zabronionego i w konsekwencji prowadzić musiał do uniewinnienia oskarżonego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 2)">art. 17 § 1 punkt 2 kk</a>.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p>4.  <strong> <!-- -->KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia <br/>z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Punkt z wyroku odnoszący się <br/>do przypisanego czynu</em> </p> </td> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="7"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p>5.  <strong> <!-- -->1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia <br/>z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu</em> </p> </td> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="7"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <strong> <!-- -->1.6. inne zagadnienia</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p> <em> <!-- -->W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, <br/>a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p>7.  <strong> <!-- -->KOszty procesu </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="12"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>II</p> </td> <td colspan="12"> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 632;art. 632 pkt. 1)">art. 632 pkt 1 kpk</a>.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> <p>6.  <strong> <!-- -->1Podpis </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> </table>