I C 402/24
Common courts2024-12-04
Case number
I C 402/24
Judgment date
2024-12-04
Type
SENTENCE
Judges
Anna Gajewska (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt I C 402/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 4 grudnia 2024 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="203"/>
<col width="525"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>sędzia Anna Gajewska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td> </td>
<td> </td>
</tr>
</table>
<p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. w <span class="anon-block">P.</span>
</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">W. F.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">Z. J.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span>, <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>o r z e k a</p>
<p>I.
Zasądza od pozwanych <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span> solidarnie oraz in solidum wraz z w/w pozwanymi od pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz powódki <span class="anon-block">K. F.</span> kwotę 5 000,00 zł (pięć tysięcy złotych 0/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9.02.2023r. do dnia zapłaty.</p>
<p>II.
Oddala powództwo <span class="anon-block">K. F.</span> w pozostałej części.</p>
<p>III.
Oddala powództwo <span class="anon-block">W. F.</span> w całości.</p>
<p>IV.
Znosi wzajemnie koszty postępowania między powódką <span class="anon-block">K. F.</span> a pozwanymi.</p>
<p>V.
Odstępuje od obciążania kosztami postępowania powoda <span class="anon-block">W. F.</span>.</p>
<p>VI.
Nakazuje pobrać od pozwanych <span class="anon-block">Z. J.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span>, <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu kwoty po 112,50 zł (sto dwanaście złotych 50/100) tytułem części opłaty sądowej od pozwu w zakresie przegranego powództwa, od uiszczenia której powódka została zwolniona.</p>
<p>Sygn. akt I C 408/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">W. F.</span> wystąpił z powództwem przeciwko <span class="anon-block">Z. J.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span> i <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o zapłatę kwoty 6 100 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie płatności od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego wydanego przez Sąd Rejonowy w Piszu w sprawie sygn. akt II K 518/18 do dnia zapłaty z tytułu odszkodowania związanego z poniesieniem przez <span class="anon-block">W. F.</span> połowy kosztów zakupu i montażu nagrobka oraz części niezrefundowanych kosztów pogrzebu, która ro kwota wynika z wyroku Sądu Rejonowego w Piszu wydanego w sprawie sygn. akt I C 257/22.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. F.</span> wystąpiła z powództwem przeciwko <span class="anon-block">Z. J.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span> i <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o zapłatę kwoty 5000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego do dnia zapłaty z tytułu zadośćuczynienia i kwoty 6 100 złotych tytułem odszkodowania z tytułu poniesienia połowy kosztów zakupu i montażu nagrobka oraz części niezrefundowanych kosztów pogrzebu wraz z odsetkami za opóźnienie w płatności od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego wydanego przez Sąd Rejonowy w Piszu w sprawie sygn. akt II K 518/18.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu powodowie podali, że w dnu 24 lutego 2018 roku na powierzchni wyrębu doszło do zdarzenia, w wyniku którego śmierć poniósł <span class="anon-block">P. F. (1)</span>. Sprawa znalazła swój finał w Sądzie zarejestrowana pod sygn. akt II K 518/18, a w zapadłym wyroku Sąd winnym zdarzenia uznał pilarza <span class="anon-block">J. G.</span> – pracownika <span class="anon-block"> (...)</span> spółka cywila z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, której współwłaścicielami w chwili zdarzenia byli pozwani <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span>.</p>
<p>Powodowie wznieśli swojemu synowi nagrobek, ponieśli koszty pogrzebu, które tylko częściowo zrefundowane zostały z zasiłku pogrzebowego. Powodowie nie posiadają faktury na nagrobek, jednakże fakt ten potwierdzili świadkowie oraz fotografie nagrobka, co wynika z uzasadnienia wyroku Sadu Rejonowego w Piszu sygn. akt I C 257/22.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwani <span class="anon-block">M. F.</span> i <span class="anon-block">Z. J.</span> wnieśli o odrzucenie pozwu w całości. Ewentualnie w razie nie uznania przez Sąd, iż zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu wnieśli o oddalenie powództwa w całości.</p>
<p>Pozwani podali, że wobec zakończenia prawomocnym wyrokiem postępowania w sprawie I C 257/22 Sądu Rejonowego w Piszu w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie po śmierci syna powodów, należy odrzucić pozew.</p>
<p>Nadto podali, że w postępowaniu pierwotnym w zakresie żądania zwrotu kosztów za poniesienie kosztów nagrobka zostały uznane za nieudowodnione. W ocenie pozwanych sprawa powinna być w pierwszej kolejności analizowana pod kątem zarzutu sprawy osądzonej.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna</span> w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości.</p>
<p>W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany wskazał, że wyrokiem z 9 lutego 2023 roku Sąd Rejonowy w Piszu w sprawie sygn. akt I C 257/22 zasądził na rzecz powodów kwoty po 44 000 złotych tytułem zadośćuczynienia. Przedmiotem postępowania było roszczenie w zakresie zadośćuczynienia i odszkodowania związane ze śmiercią syna <span class="anon-block">P. F. (1)</span> w dniu 24 lutego 2018 roku. Sprawa została prawomocnie osądzona wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu z 9 lutego 2023 roku sygn. akt I C 225/22. Wobec powyższego, w ocenie pozwanego, zachodzą przesłanki do odrzucenia pozwu.</p>
<p>Nadto pozwany wskazał, że powódka w żaden sposób nie udowodniła żądania w zakresie kwoty 5000 złotych tytułem dalszego zadośćuczynienia w związku ze śmiercią <span class="anon-block">P. F. (1)</span> w wyniku zdarzenia z dnia 24 lutego 2018 roku.</p>
<p>Pozwany podkreślił również, że powodowie obecnie żądają kwot po 6 100 złotych tytułem zwrotu kosztów zakupu nagrobka.</p>
<p>W sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu z 9 lutego 2023 roku powodowie żądali z tego samego tytułu po 5000 złotych. W przedmiotowej sprawie powodowie również nie zaoferowali żadnych dowodów uzasadniających zgłoszone roszczenie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>W dniu 24 lutego 2018 roku pilarz <span class="anon-block">J. G.</span> świadczył pracę na rzecz <span class="anon-block"> (...) Spółka Cywilna</span> <span class="anon-block">M. F.</span> i <span class="anon-block">Z. J.</span>. <span class="anon-block">J. G.</span> pozyskiwał drewno na trabieży w drzewostanie 10 do 96 lat. <span class="anon-block">P.</span> wykonywał ścinkę sosny o średnicy w miejscu cięcia 32 cm w korze, założył rzaz podcinający w kierunku południowo-wschodnim. W międzyczasie drogą leśną w pobliże ścinającego pilarza podjechał ciągnikiem zrywkarz <span class="anon-block">P. F. (1)</span>, który wysiadł z kabiny i bez kasku ochronnego skierował się bezpośrednio w stronę pilarza. Po przejściu 9,70 m został nagle uderzony wierzchołkiem spadającej sosny, ponosząc śmierć na miejscu.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. G.</span> przyjechał na powierzchnię leśną około godziny 7:30. Po przyjeździe zadzwonił do <span class="anon-block">P. F. (1)</span> w celu uzyskania informacji, o której on przybędzie. <span class="anon-block">P. F. (1)</span> powiedział, że jest w drodze. Po kilku minutach od telefonu <span class="anon-block">J. G.</span> zaczął ścinkę drzew. Do czasu wypadku zostało ściętych 7-8 drzew. Ścinka była wykonywana w pobliżu drogi leśnej. O godzinie 8:20 <span class="anon-block">J. G.</span> wykonał ścinkę sosny o średnicy w miejscu cięcia 32 cm w korze, założył rzaz podcinający w kierunku północno-wschodnim. Następnie przystąpił do wykonywania rzazu ścinającego. W tym momencie drzewo cofnęło się i zacisnęło piłę. <span class="anon-block">J. G.</span> nie zdążył wbić klinów z uwagi na małą średnicę sosny. Następnie pracownik przystąpił do wykonywania rzazu ścinającego od strony rzazu podcinającego. Sosna upadła w kierunku przeciwnym do założonego tj. w kierunku południowo–zachodnim. W trakcie obalania drzewa w sferę niebezpieczną wszedł <span class="anon-block">P. F. (1)</span>, który został uderzony wierzchołkiem padającej sosny. W wyniku odniesionych obrażeń <span class="anon-block">P. F. (1)</span> poniósł śmierć na miejscu.</p>
<p>Bezpośrednią przyczyną wypadku <span class="anon-block">P. F. (1)</span> w dniu 24 lutego 2018 roku w Leśnictwie <span class="anon-block">G.</span> Nadleśnictwie <span class="anon-block">M.</span> było rozpoczęcie ścinki i obalenie drzewa przez pilarza <span class="anon-block">J. G.</span>, bez upewnienia się czy w strefie niebezpiecznej nie znajdują się ludzie.</p>
<p>Pośrednią przyczyną wypadku była wadliwa ścinka drzewa przez <span class="anon-block">J. G.</span> w wyniku, której pilarz stracił panowanie nad drzewem i musiał położyć je w kierunku przeciwnym do planowanego wcześniej kierunku obalania; niedopełnienie przez pilarza <span class="anon-block">J. G.</span> obowiązku prowadzenia ścinki drzewa w obecności drugiej osoby, znajdującej się w stałym kontakcie wzrokowym lub słuchowym i pilnującej strefy niebezpiecznej ścinanego drzewa w kierunku obalania; wadliwa organizacja pracy przez pracodawcę <span class="anon-block"> (...) spółkę cywilną</span> i koordynatora ds. bhp na powierzchni <span class="anon-block">M. F.</span>, który wadliwie zorganizował i prowadził pracę przy pozyskiwaniu drewna, nie zapewniając drugiej osoby na powierzchni będącej z pilarzem w stałym kontakcie wzrokowym lub słuchowym i pilnującej strefy niebezpiecznej w kierunku obalania przy ścinaniu drzewa; wejście <span class="anon-block">P. F. (1)</span> w strefę niebezpieczną, bez nawiązania z pilarzem <span class="anon-block">J. G.</span> kontaktu wzrokowego lub słuchowego i bez uzyskania jego zgody na podejście do pnia obalanego drzewa.</p>
<p>W dacie wypadku <span class="anon-block"> (...) Spółka Cywilna</span> <span class="anon-block">J. Z.</span>, <span class="anon-block">F. M.</span> posiadali <span class="anon-block">polisę nr (...)</span> wydaną przez <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) Spółkę Akcyjną</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">P. F. (1)</span> był doświadczonym zrywkarzem. Pracował na tym stanowisku od kilku lat, nie było wobec niego żadnych zastrzeżeń. Współpracownicy określali, że cechował się ostrożnością. Był uważny. Prowadził swoją działalność gospodarczą na podstawie, której współpracował z <span class="anon-block"> (...) Spółką Cywilną</span>. Pod koniec 2017 roku zawarł z rodzicami umowę dożywocia, na mocy której otrzymał gospodarstwo rolne. Wobec powyższego zamknął swoją działalność i zarejestrował się w KRUSie. Podyktowane to było kosztami związanymi z opłacaniem składek ZUS, które były wyższe, niż składki KRUS. W tym czasie działalność założył jego brat bliźniak, <span class="anon-block">P. F. (2)</span> z zamiarem kontynuowania działalności swojego brata. <span class="anon-block">P. F. (1)</span> nadal pracował jako zrywkarz. <span class="anon-block">M. F.</span> i <span class="anon-block">Z. J.</span> mieli świadomość, że <span class="anon-block">P. F. (1)</span> nie prowadzi już działalności, a pracuje jako członek rodziny w związku działalnością gospodarczą prowadzoną przez swojego brata <span class="anon-block">P. F. (2)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">P. F. (1)</span> był opiekuńczym synem. Dbał i troszczył się o swoich rodziców oraz wspomagał ich finansowo. <span class="anon-block">P. F. (1)</span> był kawalerem i mieszał w rodzicami. Przy nim powodowe mieli mieszkać i żyć po przejściu na emeryturę. Przez pierwsze dwa lata po śmierci syna, powodowie codziennie jeździli na cmentarz. Traktowali cmentarz jak dom swojego drugiego dziecka - <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. G.</span> został uznany za winnego tego, że w dniu 24 lutego 2018 roku na terenie kompleksu leśnego – oddział 145a leśnictwa <span class="anon-block">G.</span>, w okolicy miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, spowodował nieumyślnie śmierć <span class="anon-block">P. F. (1)</span> w ten sposób, że wykonując jako pilarz ścinkę drzewa – sosny naruszył przepisy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061611141" title="Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2006 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu niektórych prac z zakresu gospodarki leśnej - Dz. U. z 2006 r. Nr 161, poz. 1141 (§ 24;§ 10;§ 10 ust. 2)">§ 24 i § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2006 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu niektórych prac z zakresu gospodarki leśnej</a>, odpowiednio poprzez prowadzenie prac związanych ze ścinką drzew bez obecności co najmniej jeszcze jednej osoby pozostającej z nim przez cały czas w stałym kontakcie wzrokowym lub głosowym oraz kontynuowanie ścinki sosny bez należytego upewnienia się, że w strefie niebezpiecznej nie znajdują się osoby postronne, w wyniku czego w trakcie obalania drzewa nie zauważył, że w strefę niebezpieczną wszedł <span class="anon-block">P. F. (1)</span>, który uderzony został wierzchołkiem upadającego drzewa, wskutek czego doznał między innymi rozleglej rany tłuczonej głowy, niewielkiej rany prawej okolicy skroniowej, wieloodłamowego złamania kości twarzoczaszki, wieloodłamowego złamania pokrywy i podstawy czaszki, złamania pnia mózgu i móżdżku, rozdarcia tkanki mózgowej mózgu i krwiaka podpajęczego, w następstwie których to obrażeń poniósł śmierć w miejscu zdarzenia, to jest popełnienia czynu stanowiącego występek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 155)">art. 155 kk</a> i za to został skazany na karę czterech miesięcy pozbawienia wolności.</p>
<p>Pozwem z 13 czerwca 2022 roku (data wpływu) <span class="anon-block">W. F.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span> wytoczyli powództwo przeciwko <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span> o zapłatę solidarnie kwoty po 75 000 złotych na rzecz każdego z powodów wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego wydanego przez Sąd Rejonowy w Piszu w sprawie II K 518/18 do dnia zapłaty, w tym z tytułu zadośćuczynienia kwoty po 70 000 złotych i z tytułu odszkodowania kwoty po 5 000 złotych.</p>
<p>Wyrokiem z 9 lutego 2023 roku Sąd Rejonowy w Piszu w sprawie sygn. akt I C 257/22 zasądził od pozwanych <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span> solidarnie oraz in solidum wraz z wymienionymi pozwanymi od pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz <span class="anon-block">W. F.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span> kwoty po 44 000 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty. Jednocześnie Sąd nakazał pobrać od pozwanych <span class="anon-block">Z. J.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span>, <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu kwoty po 1 250 złotych tytułem połowy opłaty od pozwów w zakresie przegranego powództwa, od uiszczenia której powodowie zostali zwolnieni. Sąd zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania. W wyroku nie znalazło się orzeczenie o oddaleniu powództwa.</p>
<p>W uzasadnieniu do wyroku Sąd przyznał, że omyłkowo pomniejszył należne zadośćuczynienie powódce <span class="anon-block">K. F.</span> o kwotę 5000 złotych, której Sąd karny w sprawie II K 518/18 nie zasądził na jej rzecz. Wskazał, że <span class="anon-block">K. F.</span> powinna otrzymać kwotę 49 000 złotych tytułem zadośćuczynienia.</p>
<p>W dniu 9 marca 2023 roku (data wpływu) powodowie wnieśli o uzupełnienie wyroku z 9 lutego 2023 roku, wydanego w sprawie I C 257/22 o część oddalającą powództwo. W dniu 16 marca 2023 roku powodowie wnieśli apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Piszu z 9 lutego 2023 roku wydanego w sprawie sygn. akt I C 257/22.</p>
<p>Postanowieniem z 18 kwietnia 2023 roku w sprawie sygn. akt I C 257/22 Sad Rejonowy w Piszu odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku, a także odrzucił wniosek o uzupełnienie wyroku Sądu Rejonowego w Piszu I Wydziału Cywilnego z dnia 9 lutego 2023 roku, sygn. akt I C 257/22.</p>
<p>Postanowienie z 12 lipca 2023 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie w sprawie sygn. akt IX Ca 740/23 odrzucił apelację, jako niedopuszczalną, z uwagi na to, że nie można wnieść środka odwoławczego od orzeczenia, które nie zostało wydane.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: pozew k. 4-7, wyrok z 9 lutego 2023 roku w sprawie sygn. akt I C 257/22 k. 262, ustalenia oraz rozważania prawne zawarte w uzasadnieniu do wyroku Sądu Rejonowego w Piszu z 9 lutego 2023 roku sygn. akt I C 257/22 k. 275-279, wniosek k. 286, apelacja powodów k. 287-290, postanowienie Sądu Rejonowego w Piszu z 18.04.2023r. sygn. akt I C 257/22, postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie z 12 lipca 2023 roku w sprawie sygn. akt IX Ca 740/23wraz z uzasadnieniem k. 319-320 znajdujące się w aktach sprawy I C 257/22 Sądu Rejonowego w Piszu)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu podnoszonego przez pozwanych, a mianowicie powagi rzeczy osądzonej. Sąd Rejonowy w Piszu w wyroku wydanym 9 lutego 2023 roku w sprawie sygn. akt I C 257/22 nie orzekł o oddaleniu powództwa co do roszczenie dochodzonych niniejszym pozwem. Brak orzeczenia o całości zgłoszonego w sprawie żądania powoduje, że w tej części sprawa nie jest jeszcze zakończona. Nie może ona zostać w tej części zaskarżona bowiem nie ma przedmiotu zaskarżenia. W części nierozstrzygniętej orzeczenie nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 k.p.c.</a>), a zatem strona może wystąpić z kolejnym powództwem dotyczącym brakującego rozstrzygnięcia (uchw. Sądu Najwyższego z 12 listopada 1974 r., III CZP 69/74).</p>
<p>W niniejszej sprawie powódka <span class="anon-block">K. F.</span> dochodzi od pozwanych zapłaty kwoty 5 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku ze zdarzeniem z dnia 24 lutego 2018 roku. Nadto, powodowie <span class="anon-block">W. F.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span> dochodzą odszkodowania po 6 100 złotych na rzecz każdego z powodów za postawienie nagrobka.</p>
<p>Poza sporem pozostawała kwestia odpowiedzialności pozwanych za śmierć <span class="anon-block">P. F. (1)</span>. Pozwani kwestionowali wysokość i zasadność zadośćuczynienia na rzecz powódki <span class="anon-block">K. F.</span>, a także zasadność żądania odszkodowania na rzecz powodów za zorganizowanie pogrzebu oraz nagrobek.</p>
<p>Odpowiedzialność in solidum - inaczej solidarność niewłaściwa, zwana także solidarnością przypadkową, pozorną, nieprawidłową lub niepełną - występuje, gdy wierzyciel ma roszczenie o to samo świadczenie do dwóch lub więcej dłużników, a jednocześnie ani ustawa, ani czynność prawna nie zastrzega solidarności biernej (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 369)">art. 369 k.c.</a>), zarazem jednak wspólny cel świadczeń dłużników przemawia za tym, aby zapłata przez jednego z nich zwalniała z długu także pozostałych - jak w przypadku zobowiązań solidarnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366)">art. 366 k.c.</a>).</p>
<p>Odpowiedzialność deliktowa jest to odpowiedzialność cywilnoprawna wynikająca z czynu niedozwolonego (deliktu), dla której podstawę stanowią wprost przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415;art. 416;art. 417;art. 418;art. 419;art. 420;art. 421;art. 422;art. 423;art. 424;art. 425;art. 426;art. 427;art. 428;art. 429;art. 430;art. 431;art. 432;art. 433;art. 434;art. 435;art. 436;art. 437;art. 438;art. 439;art. 440;art. 441;art. 442;art. 443;art. 444;art. 445;art. 446;art. 447;art. 448;art. 449)">art. 415-449 kodeksu cywilnego</a>.</p>
<p>Warunkiem powstania odpowiedzialności deliktowej jest łączne spełnienie trzech przesłanek, wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> tj. powstanie szkody, zaistnienie zawinionego zdarzenia wywołującego szkodę oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy szkodą, a zdarzeniem.</p>
<p>Z kolei według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a> istota ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wyraża się w tym, że zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający.</p>
<p>Odpowiedzialność pozwanych <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span> za śmierć <span class="anon-block">P. F. (1)</span> oparta została na zasadzie ryzyka zdefiniowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435;art. 435 § 1)">art. 435 § 1 k.c.</a> zgodnie z którym, prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprowadzany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła na skutek siły wyższej albo wyłączne z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.</p>
<p>Wypadek, w którym śmierć poniósł poszkodowany <span class="anon-block">P. F. (1)</span> pozostawał powiązany z ruchem przedsiębiorstwa zarówno czasowo (nastąpił w godzinach pracy na rzecz przedsiębiorstwa), miejscowo (do zdarzenia doszło na terenie prowadzonej ścinki drzew) i funkcjonalnie (poszkodowany przybył na miejsce w celu rozpoczęcia wykonywania pracy).</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Spółka cywilna</span> <span class="anon-block">J. Z.</span>, <span class="anon-block">F. M.</span> wykonywali ścinkę drzew na zlecenie Nadleśnictwa <span class="anon-block">M.</span>. Powstała szkoda niewątpliwie mieści się w ryzyku prowadzonego przez pozwanych <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span> przedsiębiorstwa, które wobec osób trzecich, w tym przypadku członka rodziny jednego z podwykonawców, ponosi za nią odpowiedzialność na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435)">art. 435 k.c.</a> Bez znaczenia w tym przypadku jest, że pozwany nie był pracodawcą zmarłego.</p>
<p>Podstawę roszczenia powódki o przyznanie stosownego zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę przewiduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a>, sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.</p>
<p>Przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> ma stanowić rekompensatę pieniężną z tytułu szkody niemajątkowej, doznanej krzywdy, a w szczególności cierpienia, bólu i poczucia straty najbliższego członka rodziny. Celem zadośćuczynienia pieniężnego ma być złagodzenie cierpień zarówno doznanych bezpośrednio po zdarzeniu, trwających w dacie orzekania jak i tych które mogą wystąpić w przyszłości. Zadośćuczynienie musi mieć charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą doznaną przez poszkodowanych krzywdę.</p>
<p>Powołany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> daje najbliższym członkom rodziny prawo do żądania „sumy odpowiedniej” tytułem zadośćuczynienia. Użyte kodeksowe sformułowanie ma z natury charakter nieokreślony, opiera się bowiem na niemożności ścisłego ustalenia zadośćuczynienia ze względu na istotę krzywdy niemajątkowej, dając w tej sposób sądowi meriti swobodę decyzyjną w granicach sędziowskiego uznania. Dlatego też przy ustaleniu zadośćuczynienia należy wystrzegać się automatyzmu, bowiem każda krzywda powinna być oceniana przez pryzmat okoliczności konkretnej sprawy. Jednocześnie z uwagi na to, że zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, jego wysokość nie może być określona w kwocie symbolicznej, lecz winna przedstawiać pewną ekonomicznie odczuwalną wartość.</p>
<p>W ocenie Sądu żądana przez powódkę kwota 5 000 złotych tytułem zadośćuczynienia jest w pełni zasadna. W uzasadnieniu do wyroku z 9 lutego 2023 roku w sprawie sygn. akt I C 257/22 Sąd przyznał, że omyłkowo pomniejszył należne zadośćuczynienie powódce <span class="anon-block">K. F.</span> o kwotę 5 000 złotych, której Sąd karny w sprawie II K 518/18 nie zasądził na jej rzecz. Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu do wymienionego wyżej wyroku, iż powódka powinna ona otrzymać łącznie kwotę 49 000 złotych tytułem zadośćuczynienia.</p>
<p>Zasądzone kwoty Sąd zasądził od pozwanych <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span> solidarnie oraz in solidum od pozwanej <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>Zdaniem Sądu suma pieniężna tytułem zadośćuczynienia zasądzona na rzecz powódki jest współmierna do zdarzenia krzywdzącego, utrzymana w rozsądnych granicach i także dostosowana do aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie, zwłaszcza w warunkach lokalnych w jakich funkcjonują poszkodowani. W ocenie Sądu, tak określona kwota zrekompensuje w pełni doznaną przez powodów krzywdę z powodu śmierci syna. Nie jest przy tym to kwota wygórowana i z pewnością nie prowadzi po stronie powodowej do bezpodstawnego wzbogacenia.</p>
<p>O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a>, zasądzając je od dnia wydania orzeczenia w sprawie sygn. akt I C 257/22. Należy podkreślić, że pozwani wnieśli o sporządzenie uzasadnienia w wymienionej wyżej sprawie. Odpis uzasadnienia został doręczony 16 marca 2023 roku i 18 marca 2023 roku. W uzasadnieniu wyroku Sąd przyznał się do omyłkowego zaniżenia zadośćuczynienia na rzecz powódki <span class="anon-block">K. F.</span>. Po zapoznaniu się z uzasadnieniem pozwani mogli i powinni podjąć działania, które zmierzałyby do zadośćuczynienia w pełni za doznaną krzywdę. Orzekając o odsetkach od kwot zasądzonych tytułem zadośćuczynień, Sąd miał na uwadze także treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>
</p>
<p>Sąd nie uwzględnił żądania powodów o odszkodowanie w kwotach po 6 100 złotych. Powodowie nie udowodnili, że ponieśli wymienione koszty, a nadto żądane odszkodowanie wzrosło względem żądania wyrażonego w pozwie w sprawie toczącej się pod sygn. akt I C 257/22. <span class="anon-block">W. F.</span> na rozprawie 20 listopada 2024 roku nie był w stanie określić ile poniósł kosztów związanych z uroczystościami pogrzebowymi i z postawieniem nagrobka. Powód przyznał, że otrzymał na ten cel zasiłek, a nadto, że do kosztów tych dołożył się syn powodów. Nie pamięta dokładnie jakie koszty poniósł, nie dysponuje rachunkami i fakturami. Sąd na podstawie zeznań i oświadczeń powoda nie był w stanie, nawet w przybliżony sposób ocenić, jakie koszty związane z pogrzebem mogli ponieść powodowie.</p>
<p>W związku z powyższym Sąd oddalił powództwo <span class="anon-block">K. F.</span> w pozostałej części, natomiast <span class="anon-block">W. F.</span> w całości.</p>
<p>Koszty procesu pomiędzy powódką <span class="anon-block">K. F.</span> a pozwanymi Sąd zniósł wzajemnie oparciu o regułę wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 1)">art. 100 zd. 1 k.p.c</a> zgodnie, z którą w razie częściowego tylko uwzględnienia żądania koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd, opierając się na niekwestionowanych przez pozwanych oświadczeniach powodów o ich stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, uznał, iż trudna sytuacja rodzinna i majątkowa powodów przemawia za nieobciążaniem ich kosztami niniejszego procesu.</p>
<p>Nadto, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 83;art. 83 ust. 2)">art. 83 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 755), Sąd nakazał pobrać od pozwanych <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">M. F.</span> solidarnie oraz in solidium wraz z nimi od pozwani <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 112,50 złotych tytułem zwrotu części opłaty sądowej od pozwu w zakresie przegranego powództwa, od uiszczenia której powódka została zwolniona.</p>
</div>