II Ca 1499/16

<p>Sygn. akt II Ca 1499/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 27 grudnia 2016 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>Przewodniczący: SSO Sławomir Krajewski</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. P.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 5 lipca 2016 roku, sygn. akt III C 173/15</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację, </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od powoda <span class="anon-block">P. P.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</strong> </p> <p>SSO Sławomir Krajewski</p> <p>Sygn. akt II Ca 1499/16</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 5 lipca 2016 roku, sygn. akt III C 173/15, wydanym w sprawie powództwa <span class="anon-block">P. P.</span> przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) S. A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> o zapłatę Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie oddalił powództwo (pkt I.) oraz zasądził od powoda <span class="anon-block">P. P.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) S. A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnieniu wskazał, że powód wywodzi roszczenie z faktu nienależytego wykonania przez pozwaną umowy ubezpieczenia z dnia 4 listopada 2011 roku, polegającego na zwłoce w spełnieniu wynikającego z tej umowy świadczenia pieniężnego i domaga się naprawienia wynikłej stąd szkody, poprzez zapłacenie wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w osobie adwokata ustanowionego w sprawie toczącej się przeciwko niemu przed tutejszym Sądem Rejonowym Szczecin – Centrum w Szczecinie, sygn. akt III C 671/14, z powództwa Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą w Rum.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego w świetle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> odpowiedzialność odszkodowawcza dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest odpowiedzialnością na zasadzie winy, zaś do jej przesłanek należą: niewykonanie bądź nienależyte wykonanie zobowiązania, fakt poniesienia szkody w określonej wysokości oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy niewykonaniem bądź nienależytym wykonaniem zobowiązania, a powstałą szkodą. Dla wykazania istnienia wierzytelności z tego tytułu konieczne jest wykazanie wszystkich tych przesłanek, przy czym ciężar dowodu rozkłada się następująco: wierzyciel ma wykazać istnienie stosunku zobowiązaniowego oraz jego treść, fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, jak również poniesioną szkodę.</p> <p>Sąd wskazał, że pozwana zaprzeczyła, aby uchybienie wynikającemu z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817)">art. 817 k.c.</a> terminowi spełnienia świadczenia z umowy ubezpieczenia nosiło znamiona zwłoki w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 476)">art. 476 k.c.</a>, a zatem na niej spoczywał obowiązek wykazania, że niewątpliwie opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego wynikającego z łączącej strony umowy ubezpieczenia jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.</p> <p>W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy nie dał podstaw do ustalenia, aby w okolicznościach faktycznych sprawy zaspokojenie roszczeń Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą w Rum po wydaniu wyroku w sprawie I C 888/12 nosiło znamiona zwłoki. Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel zobowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności oraz do zbadania okoliczności dotyczących wysokości szkody. Tego obowiązku, należącego do istoty działalności ubezpieczeniowej, ubezpieczyciel nie może przerzucić na inne podmioty, a w szczególności nie może on biernie oczekiwać na wynik postępowania sądowego dotyczącego zdarzenia wywołującego odpowiedzialność ubezpieczeniową, a jeżeli tak postąpi, to narazi się na odpowiedzialność wobec wierzyciela za zwłokę w wykonaniu zobowiązania. Działalność ubezpieczeniowa ma bowiem charakter profesjonalny, dlatego należy przyjąć, że zakład ubezpieczeń jest w stanie sprawnie przeprowadzić postępowanie likwidacyjne we własnym zakresie, korzystając z wyspecjalizowanej kadry oraz - w razie potrzeby - z pomocy rzeczoznawców.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd Rejonowy wskazał, że powód zgłosił zdarzenie ubezpieczeniowe i szkodę po powrocie do Polski w dniu 15 listopada 2011 roku. Pismem z dnia 22 listopada 2011 roku <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> poinformowała <span class="anon-block">P. P.</span> o przyznaniu odszkodowania w wysokości 2308,92 zł, stanowiącej zwrot kosztów leczenia, po przeliczeniu poniesionych przez powoda z tego tytułu wydatków w kwocie 521,40 euro.</p> <p>Pismem natomiast z dnia 9 grudnia 2011 roku ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania obejmującego koszty operacji w Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą w Rum, powołując się na zapis § 9 ust. 1 OWU. Pozwana podjęła decyzję w przedmiocie przyjęcia odpowiedzialności za koszty leczenia do wysokości kwoty 521,40 euro (2308,92 złotych) po upływie tygodnia od dnia zgłoszenia szkody. Po upływie kolejnych dwóch tygodni odmówiła przyjęcia odpowiedzialności za szkodę w zakresie kosztów operacji na terenie Austrii wskazując, że z uwagi na fakt, że operacja została przeprowadzona dopiero następnego dnia po zdarzeniu, leczenie to przekraczało zakres niezbędny do przywrócenia stanu zdrowia umożliwiającego powrót ubezpieczonego do Rzeczypospolitej Polskiej oraz leczenia w Rzeczypospolitej Polskiej. Zważywszy na terminy, w jakich strona pozwana podejmowała czynności niezbędne do wyjaśnienia podstaw odpowiedzialności i wysokości należnego świadczenia pieniężnego, nie sposób zarzucić jej nieprawidłowości w likwidacji szkody. Pozwany ubezpieczyciel nie oczekiwał biernie na poczynienie ustaleń przez sąd, lecz w ramach prowadzonego postępowania likwidacyjnego ustalił, że koszty operacji, której powód został poddany na terenie Austrii nie są objęte jego odpowiedzialnością.</p> <p>Odmienne, zaś ustalenia ubezpieczyciela co do konieczności podjęcia leczenia operacyjnego na terenie Austrii niż poczynione w toku postępowania w sprawie I C 888/12 nie przesądzają o tym, że pozwana nie dołożyła należytej staranności w postępowaniu likwidacyjnym.</p> <p>Tym samym Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że dokonanie zapłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego nastąpiło z uchybieniem terminu zakreślonego przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 2)">art. 817 § 2 k.c.</a>, za które to uchybienie pozwana ponosi odpowiedzialność. Tym samym, skoro nie zaistniała zwłoka w spełnieniu świadczenia z umowy, nie zachodzą przesłanki do obciążenia pozwanej obowiązkiem naprawienia szkody wynikłej z faktu spełnienia świadczenia ubezpieczeniowego po terminie wskazanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 2)">art. 817 par. 2 k.c.</a> </p> <p>Niezależnie od powyższego Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy nie dał również podstaw do ustalenia, że powód wykazał fakt poniesienia szkody ze wskazanego w pozwie tytułu i w żądanej w nim kwocie. Powód zatem, aby skutecznie domagać się naprawienia szkody, która w jego ocenie ma stanowić wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w osobie adwokata ustanowionego w sprawie III C 671/14, winien pokryć koszty tego wynagrodzenia. Tylko wtedy bowiem w jego majątku następuje uszczerbek, definiowany na gruncie przepisów o odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania jako szkoda. Z załączonych przez powoda dokumentów wynika, że w sprawie III C 671/14 ustanowił pełnomocnika procesowego w osobie adwokata <span class="anon-block">J. K.</span>, a także że prowadzenie przez niego sprawy było odpłatne, a wysokość wynagrodzenia została ustalona na kwotę 2400 zł, zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ()">rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>. Z żadnego z załączonych do pozwu dokumentów nie wynika natomiast, aby powód - po wystawieniu na jego rzecz - zgodnie z łączącą go z adwokatem <span class="anon-block">J. K.</span> umowy zlecenia faktury VAT, zapłacił należne pełnomocnikowi wynagrodzenie i tym samym poniósł szkodę. Treść natomiast pisma pozwanej z dnia 18 września 2014 roku wskazuje, że przedmiotowa faktura po jej wystawieniu została przedstawiona do zapłaty bezpośrednio <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span>, a zapłata miała nastąpić bezpośrednio na rzecz adwokata <span class="anon-block">J. K.</span>. Powód, skoro do dnia orzekania w niniejszej sprawie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316)">art. 316 k.p.c.</a>) nie zapłacił adwokatowi <span class="anon-block">J. K.</span> wynagrodzenia, zgodnie z umową zlecenia, nie poniósł szkody (straty), która podlegałaby naprawieniu na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> Żądanie zatem naprawienia szkody poprzez zapłatę na jego rzecz żądanej pozwem kwoty nie znajduje uzasadnienia w treści przywołanego jako podstawa prawna żądania pozwu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> </p> <p>O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a>, w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 3)">§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (tekst jednolity z 2013 roku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6 poz. 490)">poz. 490</a>.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód i zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego zmianę, poprzez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu, w tym o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu w I instancji, obejmujących koszty zastępstwa adwokackiego. Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według obowiązujących przepisów. Z ostrożności procesowej powód ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p>Apelujący zarzucił Sądowi pierwszej instancji:</p> <p>1. naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355;art. 355 § 2)">art. 355 § 2 k.c.</a>, poprzez jego niezastosowanie i nie dokonanie oceny staranności dłużnika przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności;</p> <p>2. naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a>, w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>, przez ich błędną wykładnię i uznanie, że w zakresie szkody normowanej tymi przepisami nie mieści się zwiększenie pasywów po stronie powoda;</p> <p>3. naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 2)">art. 817 § 2 k.c.</a>, w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 476)">art. 476 k.c.</a>, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pozwana nie pozostawała w zwłoce z wypłatą należnego powodowi świadczenia, podczas gdy wyraziła ona zgodę na wykonanie operacji na terenie Austrii, a później odmówiła zapłaty odszkodowania z tego tytułu;</p> <p>W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że pozwana wyraziła zgodę na wykonanie operacji powoda w Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum, po czym odmówiła wypłaty odszkodowania obejmującego te koszty. Już samo to prowadzić winno do wniosku, że postępowanie pozwanej nie było profesjonalne i popadli oni w zwłokę ze spełnieniem świadczenia, co determinuje jej odpowiedzialność względem powoda za koszty dochodzone w niniejszej sprawie, które są ściśle związane z zaniechaniem wypłaty odszkodowania. W sytuacji, gdy ubezpieczyciel oświadcza ubezpieczonemu, że może poddać się operacji, której koszt jest objęty umową ubezpieczenia, a następnie odmawia wypłaty odszkodowania świadczy o winie umyślnej pozwanej, a wiec i o zwłoce w spełnieniu świadczenia.</p> <p>Nie znosi krytyki także stanowisko Sądu I instancji w przedmiocie wysokości szkody powoda i jej natury. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, aby rekompensacie na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> podlegała wyłącznie strata jaką powód rzeczywiście poniósł. Nie ma żadnych podstaw, aby rozróżniać „szkodę" w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a>, a „szkodę" w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> Charakter odpowiedzialności pozwanego nie ma przy tym żadnego znaczenia dla istoty szkody i jej zakresu pojęciowego. Uszczerbek, bowiem w majątku powoda nie powstaje dopiero wtedy, gdy zapłaci on wynagrodzenie pełnomocnikowi, ale już w chwili, w której roszczenie pełnomocnika stało się wymagalne. Powód nie był zobowiązany, by wykazywać szkodę dowodem uiszczenia wynagrodzenia, a wystarczającym dla wykazania szkody dowodem były przedstawione sądowi, dokumentujące wysokość zobowiązania powoda.</p> <p>W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz od powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, według norm przepisanych.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</span> </p> <p>Apelacja powoda okazała się bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu.</p> <p>W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w postępowaniu apelacyjnym dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, w granicach apelacji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a>).</p> <p>W świetle treści prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 21 sierpnia 2014 roku, wydanego w sprawie II Ca 1343/13, przyjąć trzeba, że pozwana pozostawała w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia z tytułu kosztów zabiegu operacyjnego powoda, przeprowadzonego w dniu 8 listopada 2011 roku w Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum, w wysokości 7006,47 euro - od dnia 18 listopada 2011 roku, albowiem od tego ostatniego dnia zasądzono od pozwanej odsetki ustawowe za opóźnienie. Przesądza o tym treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a> i objęta nim zasada prawomocności materialnej ww. wyroku.</p> <p>Jest oczywistym, że przesłanką zasądzenia odsetek za opóźnienie, co miało miejsce na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.p.c.</a>, nie jest zawinienie dłużnika w zakresie spełnienia świadczenia w terminie, a samo tylko uchybienie przez niego takiemu terminowi.</p> <p>Dlatego też ww. wyrokowi nie przysługuje przymiot prawomocności materialnej w zakresie owej zwłoki pozwanej.</p> <p>Sąd Rejonowy słusznie zwrócił uwagę na wynikające wprost z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 in fine k.c.</a> domniemanie winy dłużnika w zakresie nienależytego wykonania zobowiązania, jakim zawsze jest spełnienie świadczenia po terminie jego wymagalności.</p> <p>Wbrew przekonaniu Sądu Rejonowego brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że pozwana zdołała wykazać, że brak było jej zawinienia, a w konsekwencji zwłoki w spełnieniu przedmiotowego świadczenia. Pamiętać tu trzeba, że w okolicznościach sprawy do zabiegu operacyjnego doszło w następstwie telefonicznej zgody uprawnionego konsultanta pozwanej, od której szpital uzależniał przeprowadzenie operacji powoda. Późniejsze zakwestionowanie zasadności tej operacji przez pozwaną okazało się bezzasadne, co zostało potwierdzone w toku postępowania dowodowego w sprawie I C 888/12 Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie, czego konsekwencją było uwzględnienie powództwa <span class="anon-block">P. P.</span>. Należy mieć na uwadze, że pozwana dysponuje wyspecjalizowanymi służbami – konsultantami medycznymi, a więc miała możność samodzielnego ustalenia tej kwestii w postępowaniu likwidacyjnym, czego nie uczyniła.</p> <p>Doszło, więc tu do jej zawinienia, a zatem także zwłoki w terminowym spełnieniu świadczenia ubezpieczeniowego.</p> <p>Podobnie nieprawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że powód nie wykazał poniesienia szkody w dochodzonej wysokości.</p> <p>Skoro, bowiem <span class="anon-block">P. P.</span> zawarł w dniu 25 czerwca 2013 roku, po doręczeniu mu w dniu 17 czerwca 2013 roku pozwu w sprawie III C 671/14 Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie, skierowanego przeciwko niemu przez Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum, umowę zlecenia w przedmiocie reprezentowanie go w tej sprawie przez adwokata <span class="anon-block">J. K.</span>, przewidującą zapłatę wynagrodzenia na rzecz tego ostatniego za prowadzenie sprawy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w wysokości 2400 zł netto płatnego na podstawie faktury VAT wystawionej po zakończeniu sprawy i doszło do wykonania ww. umowy i wreszcie wystawienia takiej faktury – na kwotę 3690 zł, obejmującą ww. wynagrodzenie oraz wynagrodzenie za prowadzenie sprawy w postępowaniu zażaleniowym w ww. sprawie (II Cz 1949/13) oba powiększone o podatek VAT, które te kwoty mieściły się w granicach stawek wynagrodzeń adwokackich przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ()">rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>, to należy przyjąć, że zaistniała podstawa do uznania, że powód doznał szkody w ww. kwocie, w zakresie czego irrelewantnym jest, czy kwotę tą już uiścił na rzecz <span class="anon-block">J. K.</span>. Dla zaistnienia szkody, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> – w postaci straty, wystarczającym jest bowiem samo tylko powstanie zobowiązania powoda do zapłaty ww. kwoty, o wartość którego uszczuplony został jego majątek.</p> <p>Ww. konstatacje nie były jednak wystarczające do uwzględnienia powództwa w rozpoznawanej sprawie.</p> <p>Niezależnie, bowiem od kwestii istnienia nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwaną - jej zwłoki w spełnieniu świadczenia oraz szkody poniesionej przez powoda, wskazać trzeba, że konieczną przesłanką odszkodowawczej odpowiedzialności kontraktowej jest także normalny związek przyczynowy pomiędzy nienależytym wykonaniem zobowiązania, a szkodą.</p> <p>Ów normalny związek przyczynowy normowany jest w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 § k.c.</a>, który głosi, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.</p> <p>Nie może budzić wątpliwości, że wykazanie zaistnienia ww. przesłanki, zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu, obciąża powoda, jako dochodzącego zapłaty przedmiotowego odszkodowania.</p> <p>W okolicznościach sprawy powód ciężaru tego nie podźwignął.</p> <p>W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy pozwaną, a Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum istniał jakikolwiek stosunek prawny, kreujący zobowiązanie pozwanej w stosunku do ww. podmiotu - zapłaty kwoty 7006,47 euro, tytułem kosztów operacji powoda. Tym samym nie można przyjąć, że pozwana była współdłużnikiem powoda w stosunku do Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum i może mieć w sprawie analogiczne zastosowanie słuszny pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w uchwale z dnia 28 lutego 2013 roku (III CZP 108/12).</p> <p>W takiej sytuacji, skoro powód zlecił przeprowadzenie przedmiotowej operacji z dnia 8 listopada 2011 roku, był zobowiązany do zapłaty Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum kwoty 7006,47 euro i nie mógł skutecznie z tego tytułu podnieść zarzutu zawarcia przez siebie z pozwaną umowy ubezpieczenia z dnia 4 listopada 2011 roku, przewidującej odpowiedzialność tej ostatniej wyłącznie w stosunku do powoda i o charakterze gwarancyjnym.</p> <p>Powód jednakże bezpodstawnie odmówił zapłaty ww. kwoty, mimo kierowania doń przedprocesowych wezwań do zapłaty z dnia 22 lutego 2012 roku i 18 lipca 2012 roku, czym doprowadził do wytoczenia przez Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum przeciwko sobie powództwa o zapłatę ww. kwoty, w sprawie III C 671/14 Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Co istotne w rozpoznawanej sprawie powód nie tylko nie udowodnił, ale nawet nie podnosił twierdzeń faktycznych, że nie dysponował środkami na zapłatę wynagrodzenia za przeprowadzenie zabiegu. Analogiczne stanowisko powód prezentował w odpowiedziach na ww. wezwania do zapłaty i w sprawie III C 671/14, gdzie powoływał się wyłącznie na zawarcie przez siebie umowy ubezpieczenia z pozwaną <span class="anon-block">W.</span> i oferował powodowemu Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum przelanie swej wierzytelności z tej umowy.</p> <p>Wreszcie zauważyć trzeba, że w § 11 ogólnych warunków przedmiotowego ubezpieczenia przewidziano, że zobowiązania z tytułu odszkodowania za koszty leczenia będą realizowane bezpośrednio na konto placówki medycznej, udzielającej ubezpieczonemu pomocy (ust. 3), a w przypadku gdy koszty te zostaną pokryte przez ubezpieczonego we własnym zakresie, zwrot tych wydatków następuje w Rzeczpospolitej Polskiej (ust. 4).</p> <p>Już w świetle tego ostatniego postanowienia, gdzie przewidziano, jako jedną z form spełniania świadczenia ubezpieczyciela, refundację ubezpieczonemu wydatkowanych przezeń środków, nie sposób przyjąć, że zamiarem stron i treścią umowy ubezpieczenia było zwolnienie ubezpieczonego z długu wobec świadczeniodawcy usług medycznych, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 392)">art. 392 k.c.</a> i w konsekwencji, że doszło do niewykonania zobowiązania pozwanej w tym zakresie, rodzącego jej odpowiedzialność odszkodowawczą.</p> <p>W tym stanie rzeczy, skoro powód był w pełni świadomy, że pozwana odmawia spełnienia świadczenia z tytułu kosztów operacji bezpośrednio na rzecz Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum, a jednocześnie nie istniały przeszkody (powód, jak wskazano powyżej, nie powoływał się na taką okoliczność) w zapłacie przez niego kosztów operacji na rzecz ww. szpitala, to powód winien koszty te zapłacić, a następnie dochodzić ich od pozwanej. Na uwagę zasługuje, że przedmiotem żądania pozwu w sprawie I C 888/12 Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w <span class="anon-block">S.</span> było zasądzenie kwoty 7006,47 euro formalnie na rzecz powoda, lecz na rachunek bankowy szpitala i w takim kształcie powództwo zostało uwzględnione.</p> <p>Należy pamiętać, że w sprawie mamy do czynienia z ubezpieczeniem o charakterze umownym, gdzie przesłanki świadczenia, jego zakres i sposób realizacji, wynikają wyłącznie z woli stron umowy, wyrażonej w jej postanowieniach.</p> <p>W takiej sytuacji powód, odmawiając spełnienia świadczenia na rzecz Sanatorium der <span class="anon-block"> (...)</span> w Rum, do czego był zobowiązany i doprowadzając tym samym do wytoczenia przeciwko niemu powództwa w sprawie III C 671/14, w toku którego poniósł koszty procesu, których dochodzi jako zapłaty odszkodowania w niniejszej sprawie, działał wyłącznie na własną rzecz i co ważniejsze ryzyko, co nie pozwala na uznanie, że pomiędzy działaniami lub zaniechaniami pozwanej, w zakresie łączącej strony umowy ubezpieczenia, a tak rozumianą szkodą zachodzi adekwatny związek przyczynowy, to jest aby w okolicznościach sprawy normalnym następstwem postępowania pozwanej była konieczność poniesienia przez powoda przedmiotowych kosztów procesu.</p> <p>Brak ww. koniecznej przesłanki odpowiedzialności kontraktowej pozwanej, wykluczał możliwość uwzględnienia powództwa w jakiejkolwiek części i w konsekwencji także uznania apelacji za zasadną.</p> <p>Reasumując, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, orzeczono jak w punkcie I. sentencji wyroku.</p> <p>Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a>, w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, gdzie zasądzeniu od powoda na rzecz pozwanej, jako wygrywającej proces w tym postępowaniu podlegała całość poniesionych w nim kosztów, w postaci wynagrodzenia jej pełnomocnika procesowego.</p> <p>SSO Sławomir Krajewski</p> </div>