III Ca 1331/16

<p>Sygn. akt III Ca 1331/16</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 22 marca 2016 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawie, I Ns 513/14 stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">L. Z.</span> z domu <span class="anon-block">P.</span>, córce <span class="anon-block">I.</span> i <span class="anon-block">H.</span>, zmarłej w dniu 21 listopada 2010 roku w <span class="anon-block">G.</span>, ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">G.</span>, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 23 czerwca 2010 roku, otwartego i ogłoszonego przez Sąd Rejonowy w Zgierzu w dniu 25 lipca 2013 roku, nabyli <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">T. K. (1)</span> po ½ części spadku każdy z nich, ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, nie obciążył uczestników nieuiszczonymi kosztami sądowymi.</p> <p>Od opisanego postanowienia apelację wywiódł uczestnik postępowania <span class="anon-block">P. K.</span> zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie prawa procesowego:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego skutkujące błędnym ustaleniem, iż <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">T. K. (1)</span> wiedzieli o sporządzonym przez <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">Z.</span> testamencie wcześniej niż na dzień przed terminem wyznaczonej na dzień 25 lipca 2013 roku rozprawy – wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu w postaci zeznań świadków,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510)">art. 510 k.p.c.</a> poprzez uznanie, że <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> jest podmiotem zainteresowanym i w efekcie dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnika <span class="anon-block"> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span>.</p> <p>Skarżący wniósł o zmianę tego postanowienia bądź jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył:</strong> </p> <p>apelacja jest niezasadna.</p> <p>Nieskuteczny jest zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Przepis ten wyznacza ramy dla sądu w zakresie oceny wiarygodności i mocy dowodów, która winna być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważania całego zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wbrew wywodom apelacji, Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrane dowody i na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i uznaje za własne.</p> <p>Wywody apelacji w sprawie ograniczają się w istocie do polemiki z dokonaną przez Sąd I instancji oceną dowodów bez równoczesnego wykazania, by ocena ta była sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania lub z innych względów naruszała <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Samo przytoczenie w apelacji odmiennej, własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może być uznane za wystarczające do podważenia dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych (wyrok SN z dnia 03.09.1969r., I PR 228/69, LEX nr 6553).</p> <p>Przypomnieć należy, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>) i musi się ostać, choćby w równym stopniu na podstawie tego materiału dowodowego dawały się wysnuć wnioski odmienne (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, opubl. <span class="anon-block">L.</span>). W przypadku wystąpienia sprzeczności w twierdzeniach uczestników, co miało miejsce w sprawie, Sąd zobligowany jest oprzeć się na jednej z alternatywnych wersji, uzasadniając zajęte stanowisko.</p> <p>Sąd Rejonowy oceny takiej dokonał i szczegółowo w pisemnych motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, dlaczego przyjął, że <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">T. K. (1)</span> wiedzieli o sporządzonym przez <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">Z.</span> testamencie wcześniej niż w dniu 24 lipca 2013 roku</p> <p>Jak wynikało z wyjaśnień informacyjnych <span class="anon-block">T. K. (1)</span> i <span class="anon-block">P. K.</span>, wnuków spadkodawczyni, odwiedzali oni <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">Z.</span>. <span class="anon-block">T. K. (2)</span>, ojciec spadkobierców, który był obecny przy sporządzaniu testamentu zeznał, że spotykał się z synami conajmniej raz w miesiącu. Z zabranego materiału dowodowego w sprawie nie wynikało aby relacje pomiędzy spadkodawczynią <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">Z.</span> a jej wnukami, czy pomiędzy <span class="anon-block">T. K. (2)</span> a jego synami były w jakikolwiek sposób zaburzone. Świadek <span class="anon-block">B. J.</span>, notariusz sporządzający testament zeznała, że nie odniosła wrażenia, aby w rodzinie państwa <span class="anon-block">K.</span> nie było przepływu informacji co do wykonywanych czynności (k. 231). Zasadnie Sąd Rejonowy kierując się zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki nie dał wiary zeznaniom świadka <span class="anon-block">T. K. (2)</span>, że zarówno on jak i <span class="anon-block">L. Z.</span> nie poinformowali <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">T. K. (1)</span> o sporządzonym testamencie. Biorąc pod uwagę poprawne relacje łączące <span class="anon-block">T. K. (2)</span> z synami jak również niezaburzone relacje babci z wnukami, trudno przyjąć aby <span class="anon-block">T. K. (1)</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> nie wiedzieli o sporządzonym testamencie od swojego ojca czy babci. Podkreślić należy, że z zeznań świadka <span class="anon-block">T. K. (2)</span> wynikało, że o testamencie wiedzieli wszyscy spadkobiercy ustawowi - dzieci spadkodawczyni (k. 180 odwrót). Prawidłowo Sąd Rejonowy ocenił, że twierdzenie dotyczące braku wiedzy o testamencie spadkobierców testamentowych stanowiło raczej próbę ograniczenia odpowiedzialności rodziny <span class="anon-block">K.</span> za zobowiązania. Wiadomym jest, że odnośnie nieruchomości wchodzącej w skład spadku toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności sprzedaży tej nieruchomości <span class="anon-block">L. Z.</span>. Słusznie zatem Sąd Rejonowy ustalił, że spadkobiercy wiedzieli o testamencie zaraz po jego sporządzeniu, zaś o tytule swego powołania – z chwilą otwarcia spadku tj. w dniu 21 listopada 2010 roku.</p> <p>W takiej sytuacji wbrew zarzutom apelacji należało przyjąć, że termin do złożenia oświadczeń spadkowych zaczął biec od dnia następującego po dniu otwarcia spadku, tj. 22 listopada 2010 roku. Oświadczenia złożone na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 roku o odrzuceniu spadku przez <span class="anon-block">P. K.</span> i przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez <span class="anon-block">T. K. (1)</span> należało uznać za spóźnione i bezskuteczne wobec upływu terminu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a> w brzmieniu sprzed 18 października 2015 roku) ). Spadkobiercy nabyli zatem spadek wprost.</p> <p>Chybiony jest również zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510)">art. 510 k.p.c.</a> wynikający z apelacji. Podkreślenia wymaga, iż cytowana regulacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510;art. 510 § 1)">art. 510 § 1 k.p.c.</a> nakazuje szerokie ujmowanie pojęcia osoby zainteresowanej. Wedle przywołanego przepisu zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Wskazuje to na szerokie ujęcie tego wyrażenia w tym znaczeniu, że zainteresowanie wynikiem obejmuje zarówno bezpośredni, jak i pośredni interes, wskazujący na udział w postępowaniu. Co więcej określone obowiązki w zakresie prawidłowego ukształtowania kręgu uczestników w postępowaniu nieprocesowym spoczywają także na sądzie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510;art. 510 § 2)">art. 510 § 2 k.p.c.</a>).</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> posiada przymiot osoby zainteresowanej w sprawie w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510;art. 510 § 1)">art. 510 § 1 k.p.c.</a> Spółka podejmowała czynności zmierzające do stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>, wchodzącej w skład spadku po <span class="anon-block">L. Z.</span>. <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> jest wierzycielem spadkobierców <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">Z.</span> z tytułu skargi pauliańskiej. Skutkiem wyroku wydanego w wyniku uwzględnienia powództwa opartego na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> jest ukonstytuowanie takiego stanu prawnego, w wyniku którego dla powoda zaskarżona czynność prawna jest bezskuteczna. Powoduje to możliwość kierowania przez powoda egzekucji do przedmiotowego majątku tak jakby nadal stanowił on własność jego dłużnika.</p> <p>W tym miejscu należy zgodzić się ze skarżącym, że <span class="anon-block">L. Z.</span> nie była dłużnikiem <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span>. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla oceny zainteresowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> była wierzycielem spadkodawczyni a następnie jest wierzycielem spadkobierców ze skargi pauliańskiej. Okoliczność ta czyni spółkę zainteresowaną wynikiem postępowania w rozpoznawanej sprawie spadkowej, gdyż jej praw dotyczy wynik tego postępowania. Tym samy prawidłowo została dopuszczona przez Sąd pierwszej instancji do udziału w postępowaniu jako uczestnik.</p> <p>W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności zarzutów sformułowanych przez apelującego Sąd Okręgowy oddalił apelację w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </p> </div>