X GC 570/16

<p>X Gc 570/16</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 27 czerwca 2016r. skierowanym przeciwko <span class="anon-block">M. B. (1)</span> powód <span class="anon-block">M. O.</span> wniósł o:</p> <p>I zasądzenie od pozwanego kwoty 4 420,62zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 11 lipca 2013r. tytułem wynagrodzenia przewidzianego w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940240083" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83 (art. 79;art. 79 ust. 1;art. 79 ust. 1 pkt. 3;art. 79 ust. 1 pkt. 3 ppkt. b)">art. 79 ust. 1 pkt 3 ppkt b ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych</a>;</p> <p>II zobowiązanie pozwanego do opublikowania na własny koszt w ogólnopolskiej edycji dziennika <span class="anon-block"> Gazeta (...)</span> treści orzeczenia sądu. Uzasadniając zgłoszone żądania pełnomocnik powoda powołał się na fakt naruszenia przez pozwanego praw autorskich poprzez nielegalne rozpowszechnianie w Internecie fragmentów map stanowiących przedmiot zawartej przez powoda umowy, na mocy której powód uzyskał licencję wyłączną na rozpowszechnianie spornych map (pozew k. 2 – 3).</p> <p>W odpowiedzi na pozew z dnia 29 lipca 2016r. pełnomocnik pozwanego przyznał fakt publikowania przez pozwanego spornych map, podniósł jednak, iż nastąpiło to jeszcze przed zawarciem przez powoda umowy o udzieleniu licencji wyłącznej, wskazał, iż ich publikowanie stanowiło dozwolony użytek w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940270096" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96 (art. 29)">art. 29 ustawy z dnia 4 lutego 1994r.</a>, podniósł nadto zarzut przedawnienia roszczeń powoda i ich sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i z tych też przyczyn wniósł o oddalenie powództwa (odpowiedź na pozew k. 27 – 31).</p> <p>Sąd ustalił, co następuje:</p> <p>Na mocy umowy z dnia 13 lutego 2006r. <span class="anon-block">A. C.</span> udzielił na okres 2 lat z dniem zawarcia powyższej umowy powodowi licencji wyłącznej na korzystanie z mapy cyfrowej Polski i wszelkich programów komputerowych zawierających tę mapę między innymi poprzez zezwolenie na wykonywanie praw zależnych w drodze udzielania sublicencji osobom trzecim. W par. 4 umowy postanowiono, iż to powód może dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia autorskich praw majątkowych w zakresie objętym licencją wyłączną, naruszenie zaś tych praw następuje na szkodę powoda (umowa k. 16 – 17). Kolejnymi aneksami umowa powyższa przedłużana była aż do upływu 2 lat od dnia 12 lutego 2012r. (aneksy k. 17 – 18). Udzielając sublicencji powód posługiwał się cennikiem przewidującym wynagrodzenie w wysokości 599zł. za korzystanie z 2 – 5 fragmentów mapy w okresie roku, przy czym wynagrodzenie w podanej wysokości przysługiwać miało za każdy fragment mapy osobno (cennik k. 19).</p> <p>W roku 2004 pozwany, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług geodezyjnych, przy pomocy członków swojej rodziny opublikował na swojej stronie internetowej trzy fragmenty spornej mapy z zaznaczoną trasą dojazdu do miejsca prowadzonej przez siebie działalności. Mapa, z której powód skorzystał, ściągnięta została z płyty załączonej do atlasu Polski (zeznania pozwanego k. 49, 51, mapy dojazdu k. 7 – 12, zeznania świadków <span class="anon-block">M. B. (2)</span> k. 50, <span class="anon-block">S. T.</span> k. 50 – odwrót)</p> <p>Skierowanym do pozwanego pismem z dnia 26 czerwca 2013r. powód powiadomił pozwanego, iż na stronie internetowej tego ostatniego rozpowszechniane są trzy fragmenty map, w odniesieniu do której licencja wyłączna przysługuje powodowi, wskazał, iż sytuacja ta narusza prawa autorskie powoda i w związku z powyższym wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 6 630,93zł. (pismo k. 6). Po otrzymaniu powyższego pisma pozwany usunął fragmenty spornej mapy ze swojej strony internetowej (zeznania pozwanego k. 49 – odwrót).</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Okolicznością niesporną jest, iż powód wiadomość o naruszeniu przez pozwanego jego praw autorskich powziął w dniu 26 czerwca 2013r., data powyższa bowiem wynika zarówno ze skierowanego w powyższej dacie wezwania do zapłaty, jak i z uzasadnienia żądania pozwu, w którego treści jako datę dowiedzenia się o delikcie pozwanego wskazał również dzień 26 czerwca 2013r. Skierowany w związku z tym przeciwko pozwanemu pozew wniesiony został w dniu 27 czerwca 2016r., a zatem z przekroczeniem przewidzianego przepisem art. terminu 3 lat (pozew k. 2, koperta z dowodem nadania k. 22). Jak wskazuje orzecznictwo, roszczenia o ochronę autorskich praw majątkowych przedawniają się w terminach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 118</span> k.c.</a>, z wyjątkiem roszczeń o naprawienie szkody, w tym z <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 79;art. 79 ust. 1;art. 79 ust. 1 pkt. 3)">art. 79 ust. 1 pkt 3</a> </span> uPA, do których ma zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))"> <span class="underline"> <!-- -->art. 442^{<!-- -->1} </span> k.c.</a> (vide: teza z uzasadnienia wyroku SN z 11 sierpnia 2011 r. <span class="underline"> <!-- -->I CSK 633/10</span>, OSNC nr 3 z 2012 r., poz. 37; uzasadnienie wyroku SN z 14 grudnia 2012 r. <span class="underline"> <!-- -->I CNP 25/12</span>, Lex 1295057). Zgodnie z ostatnim z powołanych wyżej przepisów, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Skoro zatem z ustalonego stanu faktycznego wynika, że wiadomość o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia powód powziął 26 czerwca 2013r., to trzyletni termin przedawnienia upływał więc 26 czerwca 2016 r., a więc na dzień przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie. Niezależnie od wskazanych wyżej okoliczności, na zasadność zarzutu przedawnienia w niniejszej sprawie wskazuje dodatkowo fakt, iż jak wynika z niezakwestionowanych w tym zakresie zeznań pozwanego, naruszenie autorskich praw majątkowych powoda nastąpiło w wyniku czynu popełnionego jeszcze w roku 2004, stosownie zaś do stanowiska wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1974r. w sprawie II Cr 594/74:</p> <p>„Jeżeli następstwem czynu niedozwolonego jest kilka zdarzeń kolejno następujących w czasie, a pozostających w związku przyczynowym z tym czynem i szkodą lub krzywdą, to w celu określenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1)">art. 442 § 1 k.c.</a>) należy rozważyć wzajemny stosunek tych zdarzeń: czy są one ze sobą tak ściśle związane, że stanowią tylko elementy jednej szkody lub krzywdy, czy też mają samodzielny byt i stanowią odrębne szkody lub krzywdy, wyrosłe w różnych przedziałach czasowych. W pierwszym wypadku punktem odniesienia dla określonego biegu trzyletniego terminu przedawnienia jest zdarzenie początkowe, a dalsze zdarzenia stanowią tylko powiększenie tej samej szkody. W drugim wypadku poszczególne zdarzenia mają w odniesieniu do wywołanych nimi szkód samodzielny byt i wyznaczają własny trzyletni termin przedawnienia.”</p> <p>W ustalonym stanie faktycznym przychylić należy się do stanowiska, wedle którego doznana przez powoda szkoda jest następstwem zdarzenia mającego miejsce jeszcze w roku 2004, obecność zaś fragmentów spornej mapy na stronie internetowej pozwanego w latach kolejnych wpływała już jedynie na rozmiar tej szkody. Tym samym też stosownie do przedstawionego powyżej stanowiska, pierwsze zdarzenie, to zatem, które miało miejsce jeszcze w roku 2004, określa początek biegu terminu przedawnienia. Z uwagi na powyższe, żądanie pozwu ocenić należało jako przedawnione nie tylko z uwagi na przekroczenie terminu określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1;art. 442(1))">par. 1 art. 442 ^{<!-- -->1}kc.</a>, ale również terminu przedawnienia przewidzianego w uprzednio obowiązującym przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 kc.</a> </p> <p>W związku z powyższym jako zasadny ocenić należało był zarzut pozwanego odnośnie przedawnienia roszczenia, to zaś skutkować musiało oddaleniem powództwa bez konieczności dokonywania oceny pozostałych zarzutów podniesionych przeciwko żądaniu pozwu.</p> <p>Jako przedawnione, wniesione bowiem z przekroczeniem terminu trzyletniego przewidzianego przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 kc.</a> dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ocenić należało żądanie pozwu w jego części zawierającej żądanie oparte na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940270096" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96 (art. 79;art. 79 ust. 2)">art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994r.</a> Nawet jednak nie podzielając wskazanej wyżej kwalifikacji roszczenia o podanie do publicznej wiadomości orzeczenia sądu, stwierdzić należało, iż wobec braku możliwości udzieleniu ochrony roszczeniu majątkowemu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940270096" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96 (art. 79;art. 79 ust. 1;art. 79 ust. 1 pkt. 3;art. 79 ust. 1 pkt. 3 ppkt. b)">art. 79 ust. 1 pkt 3 ppkt b) ustawy z dnia 4 lutego 1994r.</a>, publikacja wyroku w jego części zawierającej negatywne dla powoda rozstrzygnięcie co do pierwszego ze zgłoszonych roszczeń nie mogła spełnić funkcji, jaką ustawodawca miał na względzie wprowadzając rozwiązanie przewidujące możliwość publikowania wyroków zapadających w sprawach o naruszenie praw autorskich. Także z punktu widzenia powoda ewentualne nałożenie na pozwanego obowiązku publikacji zapadłego w sprawie wyroku oddalającego wniesiony przeciwko niemu pozew o zapłatę ocenić należało jako rozwiązanie nieracjonalne, nieprzybliżające bowiem do celu, któremu – w przypadku korzystnego dla powoda rozstrzygnięcia – publikacja taka miałaby służyć. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji.</p> <p>Rozstrzygnięcie o należnych pozwanemu kosztach postępowania w postaci wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 2 417zł. zapadło zgodnie z wyrażoną przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 par. 1 kpc</a>. zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.</p> </div>