I Ns 344/16

<p>Sygn. akt I Ns 344/16</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 29 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSR Anna Lisowska</p> <p>Protokolant: sekr. sądowy Judyta Masłowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. w Piszu na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. O. (1)</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">M. O.</span>, <span class="anon-block">J. C.</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">Z. O.</span> </p> <p>I.  stwierdza, że spadek po <span class="anon-block">Z. O.</span> c. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>zmarłej w dniu 11.05.2016r. w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>na podstawie testamentu notarialnego z dnia 06.05.2016r. Rep. A Nr 1076/2016 nabył:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>syn <span class="anon-block">J. O. (1)</span> s. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">Z.</span> w całości,</p> </dd> </dl> <p>II.  orzeka, iż uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p> <p>Sygn. akt Ns 344/16</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">J. O. (1)</span> wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie, że spadek po <span class="anon-block">Z. O.</span> zmarłej w dniu 11.05.2016r., ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">P.</span>. Wnioskodawca wskazał, że spadkodawczyni w chwili śmierci była wdową oraz, że pozostawiła po sobie troje dzieci: <span class="anon-block">J. C.</span>, <span class="anon-block">M. O.</span> i <span class="anon-block">J. O. (1)</span>. Nikt z osób do chwili złożenia wniosku nie zrzekł się dziedziczenia, ani nie odrzucił spadku. Spadkodawczyni pozostawiła testament. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne.</p> <p>Uczestnik postępowania <span class="anon-block">M. O.</span> nie zajął stanowiska w sprawie.</p> <p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">J. C.</span> nie przychyliła się do wniosku. Zakwestionowała ważność testamentu. Wskazała, iż ze spadkodawczynią czasami można było dobrze porozmawiać, ale nie można było jej denerwować. Oświadczyła, że spadkodawczyni mogła mieć świadomość. Odpowiadała na pytanie „tak” lub „nie”.</p> <p>Na rozprawie w dniu 8 listopada 2016r. oraz wraz z zawiadomienia o terminie rozprawy zainteresowani pouczeni zostali o treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207)">207 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217)">217 kpc</a>, 229 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> i 230 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje.</strong> </p> <p> <span class="anon-block">Z. O.</span> zmarła 11 maja 2016 roku w <span class="anon-block">P.</span>, gdzie stale przed śmiercią zamieszkiwała.</p> <p>W chwili śmierci <span class="anon-block">Z. O.</span> była wdową. Pozostawiła po sobie troje dzieci: <span class="anon-block">J. C.</span>, <span class="anon-block">M. O.</span> i <span class="anon-block">J. O. (1)</span>. Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawczyni nie miała. Nikt spadku nie odrzucał, nie zrzekał się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 3; odpisy skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">J. O. (1)</span> k. 3 o <span class="anon-block">M. O.</span> odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">J. C.</span> k. 3; zapewnienie spadkowe k. 19, odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">M. O.</span> k. 5 akt sprawy I Ns 55/16 tut. Sądu)</em> </p> <p>Spadkodawczyni pozostawiła trzy testamenty:</p> <p>- pierwszy - testament własnoręczny z dnia 6 lipca 2003r. ,</p> <p>- drugi – testament własnoręczny z dnia 1 listopada 2010r.,</p> <p>- trzeci – testament w formie aktu notarialnego sporządzony przed notariuszem w <span class="anon-block">P.</span> w dniu 6 maja 2016r.</p> <p>Trzecim – ostatnim testamentem w formie aktu notarialnego sporządzonym w dniu 6.05.2016r. w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">P.</span> przed Notariuszem <span class="anon-block">J. S.</span> za numerem Repertorium A. 1076/2016 spadkodawczyni do całości spadku powołała syna <span class="anon-block">J. O. (1)</span>.</p> <p>Na rozprawie w dniu 8.11.2016r. Sąd dokonał otwarcia i ogłoszenia wszystkich testamentów spadkodawczyni.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wypis aktu notarialnego z dnia 06.05.2016r. , kopia testamentu z dnia 06.11.2003r.k. 13 , kopia testamentu z dnia 01.11.2010r. k. 14; protokoły z otwarcia i ogłoszenia testamentu z dnia 08.11.2016r. k. 16,17,18)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a> prawo polskie zna dwa tytuły powołania do dziedziczenia: ustawę i testament. Tytuł powołania do spadku jest podstawowym i koniecznym wymogiem dziedziczenia.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 2)">Artykuł 926 § 2 k.c.</a> wyraża generalną zasadę, iż powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Zasada ta zabezpiecza pełną realizację swobody w dysponowaniu majątkiem na wypadek śmierci. Testamentowy tytuł powołania do spadku wyłącza - z zastrzeżeniem wyjątku określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 3)">art. 926 § 3 k.c.</a> - powołanie z ustawy, także wówczas, gdy osoby powołane w testamencie należą do kręgu spadkobierców ustawowych.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 950)">art. 950 k.c.</a> testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego.</p> <p>Uczestnicy postępowania, za wyjątkiem <span class="anon-block">J. O. (2)</span>, nie zakwestionowali ważności testamentu spadkodawcy. Na posiedzeniu sądu uczestniczka <span class="anon-block">J. O. (2)</span> oświadczyła, że ze spadkodawczynią czasami można było dobrze porozmawiać , ale nie można było jej denerwować. Oświadczyła, że spadkodawczyni mogła mieć świadomość, ponieważ odpowiadała na pytania „tak”, „nie”.</p> <p>Na rozprawie w dniu 08.11.2016r. Sąd zakreślił uczestniczce termin 7 dni na złożenie wszelkich wniosków dowodowych oraz twierdzeń pod rygorem ich pominięcia.</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2016r. <span class="anon-block">J. C.</span> wskazała , że spadkodawczyni od 2008r. chorowała na raka nerki prawej, która została usunięta i nastąpiły przerzuty do płuc. W tym czasie uczestniczka opiekowała się spadkodawczynią. W 2014r. pojawił się kolejny przerzut. Uczestnika podniosła, iż na skutek powiększenia się zmiany guzowej zmienił się charakter spadkodawczyni. Wystąpiła głuchota, drżenie rąk. Spadkodawczyni nie pamiętała rozmów z poprzedniego dnia. Spadkodawczyni nie była w stanie funkcjonować samodzielnie. Wymagała pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych.</p> <p>W dniu 6 grudnia 2016r. uczestniczka przedłożyła wyłącznie zaświadczenie lekarskie, w którym specjalista lekarz onkolog wskazała, że <span class="anon-block">Z. O.</span> chorowała na raka nerki prawej. Nerka prawa została usunięta. Nastąpiły przerzuty do płuc. (k. 26).</p> <p>Wnioskodawca w dniu 30 listopada 2016r. złożył wniosek o przesłuchanie trzech świadków na okoliczność „uwierzytelnienia prawności i wszystkich poczynań spadkodawczyni i zaprzeczeniu pomówień uczestniczki”.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.</p> <p>Tak więc w niniejszej sprawie na uczestniczce postępowania <span class="anon-block">J. C.</span> spoczywał obowiązek udowodnienia, iż testament spadkodawczyni sporządzony w formie aktu notarialnego objęty jest wadą oświadczenia woli z uwagi na chorobę nowotworową testatorki.</p> <p>Ponadto w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 kpc</a> na <span class="anon-block">J. C.</span> ciążył obowiązek wskazania dowodów, z których wywodziła skutki prawne. Podkreślić należy, iż w postępowaniu cywilnym obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>).” (vide wyrok SN z 17 XII 1996r., I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76; podobnie również wyrok sądu apelacyjnego w <span class="anon-block">B.</span>z 21 X 2003 r., I A Ca 516/03, OSP 2004/9/118; wyrok SN z 7 X 1998r., II UKN 244/98, OSNP 1999/20/662).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1;art. 945 § 1 pkt. 1)">art. 945 § 1 pkt 1 k.c.</a> testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 (art. 86)">art. 86 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie</a> (jt.: Dz. U. 2008r. Nr 189 poz. 1158 ze zm) Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych.</p> <p>Pomimo zakreślenia terminu na złożenie wniosków dowodowych <span class="anon-block">J. C.</span> przedłożyła wyłącznie zaświadczenie lekarskie z dnia 2 grudnia 2016r., które nie dowodzi , iż spadkodawczyni znajdowała się w momencie sporządzenia testamentu w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Podkreślić należy, iż na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016r. uczestniczka wskazała, iż przesłuchanie świadków zawnioskowanych przez wnioskodawcę nic by nie dało.</p> <p>Sąd oddalił wniosek wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków , albowiem z uwagi na brak inicjatywy dowodowej uczestniczki nie miał on znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.</p> <p>Reasumując, sąd uznał, iż testament notarialny <span class="anon-block">Z. O.</span> jest ważny. Osoba fizyczna ma prawnie zagwarantowaną możliwość swobodnego dysponowania majątkiem także na wypadek śmierci. Zgodnie z tą zasadą Sąd, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1025)">art. 1025 k.c.</a> i powołane wyżej przepisy, stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">Z. O.</span>, zgodnie z jej wolą wyrażoną w testamencie z dnia 06.05.2016r., nabył w całości syn <span class="anon-block">J. O. (1)</span>.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c</a>, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p> </div>