I Ns 431/22

Common courts2024-12-13

Case number

I Ns 431/22

Judgment date

2024-12-13

Type

DECISION

Judges

Jakub Błesiński (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

art. 305§1

Summary

Ustanowienie służebności na terenie zamkniętym.

Judgment text

Sygn. akt INs 431/22 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 13 grudnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Jakub Błesiński Protokolant: sekretarz sądowy Paula Milewska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2024 roku na rozprawie sprawy z wniosku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. z udziałem (...) Państwowych Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. o ustanowienie służebności przesyłu p o s t a n a w i a: 1. Ustanowić na rzecz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości obciążonej położonej w obrębie S., Gmina P., powiat (...), dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą (...), służebność przesyłu polegającą na prawie korzystania z przedmiotowej nieruchomości w zakresie pasa gruntu o szerokości jednego metra na działkach gruntu o numerach geodezyjnych (...), niezbędnym do eksploatacji projektowanej elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia 15 kV, w tym: swobodnego dostępu do nieruchomości wraz z niezbędnym sprzętem celem posadowienia linii, jej eksploatacji, remontów, przebudowy, rozbudowy, likwidacji, oględzin, przeglądów, kontroli, pomiarów, napraw, konserwacji, modernizacji, usuwania awarii oraz drzew, krzewów i gałęzi zagrażających funkcjonowaniu urządzeń – zgodnie z mapą sporządzoną przez biegłego z zakresu geodezji M. S. (k. 231 akt sprawy), która to mapa stanowi integralną część niniejszego orzeczenia. 2. Oddalić wniosek w pozostałej części. 3. Zasądzić od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na rzecz (...) Państwowych Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 8,00 zł (osiem złotych) tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności opisanej w punkcie 1. postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku zwłoki w płatności. 4. Nakazać pobrać od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 2 208,59 zł (dwa tysiące dwieście osiem złotych 59/100) tytułem zwrotu wydatków na opinię biegłego tymczasowo pokrytych z budżetu Skarbu Państwa. 5. Ustalić, iż koszty postępowania zainteresowani ponoszą we własnym zakresie. Sygn. akt I Ns 431/22 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie na rzecz wnioskodawczyni - za wynagrodzeniem w kwocie 377 złotych na rzecz uczestnika postępowania (...) Państwowych Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. - służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości obciążonej położonej w obrębie S. gmina P., składającej się z działek gruntu o nr geod. (...), dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą (...), polegającej na prawie korzystania z przedmiotowej nieruchomości przez każdoczesnego przedsiębiorcę będącego właścicielem urządzeń energetycznych w zakresie pasa gruntu o szerokości 1 metra i długości 4,7 m na działce (...) oraz długości 20,8 m na działce (...), w celu: - wybudowania i trwałego utrzymywania na nieruchomości urządzeń przesyłowych w postaci kablowej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV i dystrybuowania z ich wykorzystaniem energii elektrycznej, - korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do wybudowania i utrzymania urządzeń projektowanych w stanie niezawodnym i bezpiecznym, w tym ich: eksploatacji (oględzin, przeglądów, pomiarów, kontroli), konserwacji (napraw, usuwania drzew, krzewów zagrażających bezpiecznemu funkcjonowaniu urządzeń), remontów, przebudowy, rozbudowy oraz odbudowy, a także usunięcia skutków ewentualnych awarii, - demontażu urządzeń po ich trwałym wyłączeniu z eksploatacji, - demontażu istniejących obecnie na nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznej linii średniego napięcia 15 kV relacji P. - R., - całodobowego, nieutrudnionego dostępu (wejścia, wjazdu, przechodu, przejazdu, dojścia, dojazdu) pracowników wnioskodawczyni oraz osób i podmiotów działających z upoważnienia wnioskodawczyni, wraz z niezbędnym sprzętem, do ww. urządzeń elektroenergetycznych, - powstrzymywania się przez każdoczesnych właścicieli, użytkowników wieczystych, posiadaczy i użytkowników przedmiotowej nieruchomości od działań, które utrudniłyby lub uniemożliwiłyby dostęp do ww. urządzeń oraz w jakikolwiek sposób pozostawałyby w sprzeczności z funkcjonowaniem tych urządzeń lub zagrażały ich funkcjonowaniu. Wnioskodawczyni wniosła o orzeczenia o kosztach postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, że jest przedsiębiorcą energetycznym prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej i właścicielem infrastruktury elektroenergetycznej, która jest zlokalizowana na przedmiotowej nieruchomości. Wnioskodawczyni zamierza dokonać przebudowy istniejącej na przedmiotowej nieruchomości napowietrznej linii średniego napięcia 15 kV na linię kablową średniego napięcia 15 kV, co doprowadzi do zmniejszenia awaryjności i poprawi przepustowość tej linii. Inwestycja ta ma jednak przede wszystkim zwiększyć możliwości przyłączenia do sieci dystrybucyjnej odnawialnych źródeł energii, odbioru wytworzonej z (...) energii, a finalnie dostarczenia jej odbiorcom końcowym. Wnioskodawczyni prowadziła z uczestnikiem negocjacje zmierzające do ustanowienia służebności przesyłu w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego i za wynagrodzeniem. Niestety, zakończyły się one niepowodzeniem. Uczestnik postępowania (...) Państwowe Spółka Akcyjna z siedzibą w W. w odpowiedzi na wniosek wniósł o oddalenie wniosku w całości i obciążenie wnioskodawczyni kosztami niniejszego postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż sposób postępowania przez (...) S.A. w zakresie realizacji inwestycji liniowych określają obowiązujące w (...) S.A. regulacje, tj. „Zasady korzystania z gruntu (...) S.A. w celu budowy, wymiany i przebudowy obcych urządzeń liniowych infrastruktury technicznej oraz pozostawienia w gruncie tych urządzeń, do czasu ustanowienia służebności przesyłu”, zatwierdzone Uchwałą nr 723 Zarządu (...) S.A. z dnia 17 grudnia 2013 roku, zmienione Uchwałą nr 341 Zarządu (...) S.A. z dnia 1 sierpnia 2017 roku. Zgodnie z powołanymi w ww. uchwałach zasadami, do czasu ustanowienia służebności przesyłu, zasady korzystania z gruntu (...) S.A. w celu budowy, wymiany i przebudowy obcych urządzeń oraz pozostawienia w gruncie tych urządzeń, uregulowane powinny być w umowie cywilno-prawnej. Wnioskodawczyni nie była zainteresowana podpisaniem takiej umowy poprzedzającej ustanowienie służebności przesyłu, co stanowiło przeszkodę do ustanowienia służebności przesyłu w formie prawem przewidzianej. W toku postępowania pełnomocnik uczestnika podniósł, że przedmiotowy wniosek podlega oddaleniu jako przedwczesny. Wskazał, że strony umówiły się na określoną treść umowy cywilnej i nie można tego „obejść” poprzez ustanowienie służebności w drodze orzeczenia sądu. Nadto podniósł, iż teren, na którym ma być ustanowiona przedmiotowa służebność, stanowi teren zamknięty, tj. teren zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określony przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w uzasadnieniu uchwały z dnia 26 października 2007 roku w sprawie III CZP 30/07, nieruchomości niezbędne dla celów obronności i bezpieczeństwa, są wyłączone z obrotu prawnego. Powyższe wyklucza, zdaniem uczestnika postępowania, ustanowienie na przedmiotowej nieruchomości służebności przesyłu. Ponadto, w ocenie pełnomocnika uczestnika, roszczenie wnioskodawczyni jest sprzeczne z ustawą o transporcie kolejowym (art. 53 ust. 2 i art. 58) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20081530955" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 153, poz. 955 (§ 4;§ 4 ust. 1)">§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, a także sposobu urządzenia i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych</a>. Pełnomocnik uczestnika podniósł, że wstęp na obszar kolejowy jest dozwolony tylko w miejscach wyznaczonych przez zarządcę infrastruktury kolejowej, tj. (...) S.A. Wstęp na obszar kolejowy i sposób wykonywania prac związanych z wybudowaniem i eksploatacją linii energetycznej musi być uzgodniony z (...) S.A. Pismem procesowym z dnia 5 sierpnia 2024 roku pełnomocnik wnioskodawczyni zmodyfikował wniosek w ten sposób, że wniósł o ustanowienie opisanej w pozwie służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. w kwocie 8 (ośmiu) złotych. Sąd ustalił, co następuje: Nieruchomość stanowiąca działki gruntu oznaczone numerem geodezyjnym (...), położona w obrębie S. w gminie P. w powiecie (...), dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą (...), stanowi własność Skarbu Państwa i oddana jest w użytkowanie wieczyste (...) Państwowym Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.. (okoliczności bezsporne) W 2020 roku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. wystąpiła do (...) Państwowych Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. z wnioskiem o zawarcie w formie aktu notarialnego umowy o ustanowienie służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego ww. nieruchomości w pasie gruntu o szerokości 1 m i długości 4,7 m na działce (...) oraz długości 20,8 m na działce (...), niezbędnym do przebudowy i eksploatacji elektroenergetycznej linii średniego napięcia 15 kV. (...) Państwowe Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o zawarcie umowy cywilnoprawnej regulującej zasady oraz opłaty za udostępnienie i pozostawienie na terenie (...) S.A. instalacji według zasad obowiązujących w (...) S.A. Nie wyraziła zgody na zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu przed zakończeniem inwestycji. (okoliczności bezsporne) Powierzchnia pasa służebności przesyłu na ww. działkach oznaczonych numerami geodezyjnymi (...), po zaokrągleniu do 1 m 2 wynosi 26 m 2. Przebieg ww. pasa służebności przesyłu niezbędnego do prawidłowej eksploatacji elektroenergetycznej linii średniego napięcia 15 kV, przedstawiony został na mapie (k. 231 akt sprawy) sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu geodezji M. S.. (dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji i szacowania nieruchomości k. 210-244) Wartość jednorazowego wynagrodzenia należnego od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na rzecz (...) Państwowych Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. za ustanowienie opisanej wyżej służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego opisanych wyżej działek gruntu nr (...), wynosi 8 złotych. (dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji i szacowania nieruchomości k. 210-244) Sąd zważył, co następuje: Służebność przesyłu to ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> uregulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 (art. 305)">art. 305</a> 1 – 305 4 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>, wprowadzone do polskiego sytemu prawnego z dniem 3 sierpnia 2008 r. ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 731). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(1))">art. 305 1 k.c.</a>, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1</a> , prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Treścią służebności przesyłu jest korzystanie przez przedsiębiorcę w oznaczonym zakresie z cudzej nieruchomości (nieruchomości obciążonej), w zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowych (  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(1))">art. 305 1 k.c.</a> ). Wykonanie (zainstalowanie) tych urządzeń wiąże się - w sensie skutków - z ich trwałym fizycznie oraz ustawicznym połączeniem z obciążoną nieruchomością gruntową. Właściciel gruntu musi więc znosić istnienie cudzych urządzeń. W praktyce to oznacza możliwość wejścia przez przedsiębiorcę na cudzy grunt obciążony służebnością w celu posadowienia tam urządzeń przesyłowych, usunięcia ich awarii, przeprowadzenia konserwacji, remontu czy też modernizacji. Służebnością przesyłu można obciążyć nieruchomość gruntową, budynkową lub lokalową (  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1</a> w zw. z  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1 k.c.</a> ), na której są lub mają być posadowione urządzenia przesyłowe przedsiębiorcy (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1993 r., I CRN 72/93). Podmiotem, na rzecz którego może być ustanowiona służebność przesyłu, jest wyłącznie przedsiębiorca, a więc osoba fizyczna, osoba prawna i podmiot ustawowy, o którym mowa w  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 33(1);art. 33(1) § 1)">art. 33 1 § 1 k.c.</a> , prowadzące we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 43(1))">art. 43 1 k.c.</a>). Przedmiotem działalności takiego przedsiębiorcy powinna być działalność związana z wykorzystaniem urządzeń przesyłowych, stąd w doktrynie pojawiło się pojęcie przedsiębiorcy przesyłowego, na określenie podmiotów, które zajmują się działalnością z wykorzystaniem określonych w  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49)">art. 49 k.c.</a> urządzeń (G. Bieniek, Urządzenia przesyłowe. Problematyka prawna, Warszawa 2009; B. Rakoczy, Służebność przesyłu w praktyce, Warszawa 2009). Ustanowienie służebności przesyłu jest możliwe tylko na rzecz takiego przedsiębiorcy, który jest właścicielem urządzeń, służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych lub, który zamierza wybudować takie urządzenia (  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1 k.c.</a> ). W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(2);art. 305(2) § 1)">art. 305 2 § 1 k.c.</a>, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1</a> , przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotowa służebność jest konieczna dla eksploatacji przez wnioskodawczynię istniejącej na przedmiotowej nieruchomości napowietrznej linii średniego napięcia 15 kV, jej przebudowy na linię kablową średniego napięcia 15 kV, a następnie do właściwego korzystania przez wnioskodawczynię z ww. urządzeń elektroenergetycznych. Ponadto, w niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że uczestnik postępowania (...) S.A. odmówił zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(1))">art. 305 1 </a> – 305 4 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>), w formie aktu notarialnego i za wynagrodzeniem. Powyższe uprawniało zatem wnioskodawczynię do wystąpienia do sądu z żądaniem ustanowienia tej służebności za odpowiednim wynagrodzeniem. Podnoszona przez uczestnika postępowania kwestia, iż grunt, na którym ma być ustanowiona przedmiotowa służebność, stanowi teren zamknięty, tj. teren zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, nie ma znaczenia dla zasadności wniosku wnioskodawcy o ustanowienie służebności. Definicja "terenu zamkniętego" zawarta jest w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890300163" title="Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163 (art. 2;art. 2 pkt. 9)">art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne</a> (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990). Zgodnie z jej brzmieniem przez tereny zamknięte należy rozumieć tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych. Z załącznika nr 14 do decyzji nr (...) Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2020 roku w sprawie ustalenia terenów zamkniętych, przez które przebiegają linie kolejowe, wynika, że przedmiotowe działki gruntu nr (...) są terenem zamkniętym, terenem kolejowym, zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż z przepisów powszechnie obowiązujących nie wynika, aby uznanie danego terenu za teren zamknięty wyłączało przekształcenia własnościowe. Taki status gruntu niesie dla właściciela jedynie pewne ograniczenia w wykonywaniu prawa własności przewidziane np. w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">prawa budowlanego</a>, ochrony środowiska, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tak Wojewódzki Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 17.05.2023r. wydanego w sprawie I SA/Wa (...)). Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż ustanowienie służebności przesyłu na terenie uznanym za teren zamknięty, nie jest wyłączone przepisami prawa. W przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> nie zostały określone wskazówki, w jaki sposób powinna być ustalona wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. W literaturze i orzecznictwie wyrażono zapatrywanie, że można sięgać, na zasadzie analogii, do wyznaczników wypracowanych w odniesieniu do wynagrodzeń właścicieli nieruchomości obciążonych służebnościami dróg koniecznych. Powinno to być wynagrodzenie jednorazowe i niższe od wartości nieruchomości. Przy ustalaniu wysokości tego wynagrodzenia należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, interes stron, społeczno-gospodarczy charakter służebności i rekompensaty należnej właścicielowi nieruchomości obciążonej. Za odpowiednie wynagrodzenie może być uznane takie, które będzie stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści, jakich właściciel nieruchomości zostanie pozbawiony w związku z jej obciążeniem. Indywidualizowany w konkretnej sprawie sposób obliczenia wynagrodzenia powinien uwzględniać po stronie właściciela: charakter nieruchomości, położenie, rodzaj, rozmiar, kształt, jej społeczno-gospodarcze przeznaczenie ujęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w ich braku właściwości terenu i sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich, utratę pożytków, zakres ograniczenia w prawie rozporządzania, swobodnego decydowania o przeznaczeniu nieruchomości, zagospodarowania jej, zakres i sposób ingerencji przedsiębiorcy oraz pozbawienia władztwa nad nią, sposób przebiegu urządzeń, trwałość i nieodwracalność obciążenia w dłuższej perspektywie oraz uciążliwość ustanowionego prawa. Po stronie przedsiębiorcy rozważaniu podlegać powinno, że za pośrednictwem urządzeń realizuje on cele społeczne w odniesieniu do dostarczania energii elektrycznej, wody czy paliw, także właścicielowi nieruchomości obciążonej, doprowadzenie tych nośników tysiącom osób musi odbywać się za pomocą sieci (instalacji i urządzeń), które posadowić trzeba na wielu gruntach stanowiących własność osób trzecich, względy społeczne nakazują ograniczenie ich prawa własności, korzystanie z tych nieruchomości w zakresie ustanowionej służebności wpływa na wartość przedsiębiorstwa i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, jak też, że korzystanie z energii elektrycznej i paliw wpływa na rozwój społeczno-gospodarczy oraz lepsze wykorzystanie nieruchomości. Z uwagi na faktyczną niemożność wyliczenia wynagrodzenia w oparciu o korzyści uzyskiwane przez przedsiębiorcę, na którego działalność wpływa również korzystanie z cudzej nieruchomości, trzeba określić je z perspektywy interesów ekonomicznych właściciela nieruchomości (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 27.02.2013r. w sprawie IV CSK 440/12, Lex nr 1294169). Celem ustalenia powierzchni nieruchomości – działki gruntu nr (...) niezbędnej do realizacji przez wnioskodawczynię przedmiotowej służebności przesyłu, jak i oznaczenia na mapie przebiegu projektowanej linii kablowej, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji. W sporządzonej na piśmie opinii biegły M. S. stwierdził, że pas gruntu objęty służebnością przesyłu pod przedmiotową linią średniego napięcia 15 kV na działkach oznaczonych numerami geodezyjnymi (...), po zaokrągleniu do 1 m 2 wynosi 26 m 2 i obejmuje: - pas o szerokości 1 m i długości 4,7 na działce (...), - pas o szerokości 1 m i długość 20,8 na działce (...). Przebieg ww. pasa służebności przesyłu, przedstawiony został przez biegłego na mapie znajdującej się na karcie 231 akt sprawy. Ten sam biegły, będący także biegłym z zakresu szacowania nieruchomości, ustalił, że wartość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie na przedmiotowych działkach gruntu służebności przesyłu na ustalonym obszarze wynoszącym łącznie 26 m 2, wynosi 8 złotych. Sąd w pełni podzielił opinię ww. biegłego. W ocenie Sądu, opinia ta jest miarodajna, została sporządzona z należytą starannością, w sposób fachowy i rzetelny, przy wykorzystaniu szerokiej wiedzy specjalistycznej, stąd na podzielenie zasługiwały ustalenia i wnioski z niej płynące. Zaznaczyć należy, że nie była ona kwestionowana przez uczestników niniejszego postępowania. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, określając wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu należy odmiennie ocenić uciążliwości powstające dla właściciela nieruchomości obciążonej służebnością, gdy dopiero ma zostać zainstalowana nowa linia przesyłowa z budowlami towarzyszącymi np. słupami, stacjami transformatorowymi itp., a odmiennie, gdy linia ta już istnieje od wielu lat i w tym stanie nieruchomość była przedmiotem obrotu. O wynagrodzeniu decydują bowiem wtedy głównie te uciążliwości, których może doznać właściciel nieruchomości obciążonej w przyszłości, np. musząc znosić wstęp na działkę konserwatorów urządzeń przesyłowych (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 09.10.2013r. w sprawie V CSK 471/12, Lex nr 1403917). W przypadku, gdy linia i towarzyszące jej budowle istnieje już od wielu lat i w tym stanie była przedmiotem obrotu, ustalanie wynagrodzenia przy przyjęciu obniżenia wartości nieruchomości jest zawodne. Miarodajnym, podstawowym kryterium powinno być obniżenie użyteczności nieruchomości, polegające na niemożności korzystania z obciążonej części w sposób przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przy uwzględnieniu omówionych wyznaczników, decydujących o ekwiwalentności świadczenia właściciela nieruchomości obciążonej, łącznie z wpływem zakresu niemożności korzystania na pozostałą część nieruchomości (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 27.02.2013r. w sprawie IV CSK 440/12, Lex nr 1294169). Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych w treści rozważań przepisów, Sąd orzekł, jak w punkcie 1. i 3. sentencji postanowienia i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> Zgodnie z tym przepisem każdy z uczestników postępowania nieprocesowego ponosi koszty postępowania związane ze swoim uczestnictwem w sprawie, co oznacza, że obciążają go koszty tej czynności, której sam dokonał, jak i czynności podjętej w jego interesie, także przez Sąd, na jego wniosek lub z urzędu. Sąd nie uznał za słuszne skorzystania z wyjątków od powyższej zasady, jakie oferują § 2 i § 3 cytowanego przepisu. Koszt wynagrodzenia powołanego w sprawie biegłego sądowego z zakresu geodezji i szacowania nieruchomości wyniósł 5 208,59 zł i do kwoty 3 000 zł pokryty został z wpłaconej przez wnioskodawczynię zaliczki, zaś do kwoty 2 208,59 zł tymczasowo pokryty został z budżetu Skarbu Państwa. Mając na uwadze nieprocesowy charakter sprawy i przytoczoną wyżej treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 83;art. 83 ust. 2)">art. 83 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 755), Sąd nakazał pobrać od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 2 208,59 zł tytułem zwrotu wydatków tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa. </div>