VIII U 1206/24

<p>Sygn. akt VIII U 1206/24</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 29 maja 2024r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 3)">art.138 ust.3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach <br/>i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> stwierdził, że <span class="anon-block">M. G.</span> pobrała nienależnie świadczenia za okres od 1 kwietnia 2024r. do 30 kwietnia 2024r. w łącznej kwocie 3467,03 zł z tytułu: emerytury, dodatkowego rocznego świadczenia i dodatku pielęgnacyjnego. Jednocześnie organ rentowy zobowiązał <span class="anon-block">M. G.</span> do zwrotu ww. świadczeń i wskazał, że obowiązek zwrotu należności obciąża ww., gdyż nie była <br/>ona wskazana w decyzji organu rentowego jako osoba uprawniona do pobierania świadczeń.</p> <p>W odwołaniu od decyzji <span class="anon-block">M. G.</span> wniosła o jej uchylenie w całości, a także zasądzenie od organu rentowego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia <br/>się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, do dnia zapłaty.</p> <p>W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że z zaskarżoną decyzją nie sposób <br/>się zgodzić, gdyż odwołująca jest osobą umocowaną na podstawie pełnomocnictwa zdeponowanego w urzędzie pocztowym do odbioru korespondencji i świadczeń dla <span class="anon-block">M. C.</span>, który z kolei był adresatem przedmiotowego świadczenia jako syn – opiekun prawny <span class="anon-block">S. C.</span>, upoważniony m.in. do odbioru świadczeń.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2024r. pełnomocnik organu rentowego wniósł o zasądzenie od odwołującej kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">S. C.</span> ( <span class="anon-block">ur. (...)</span> ) była uprawniona do emerytury. Termin płatności tego świadczenia był ustalony na 25 dzień każdego miesiąca.</p> <p>Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Starachowicach z 23 marca 2023r. <br/>( III RNs 152/22 ) opiekunem prawnym <span class="anon-block">S. C.</span>, która była osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, został jej syn <span class="anon-block">M. C.</span>.</p> <p>Jako opiekun prawny <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">M. C.</span> był osobą uprawnioną <br/>do odbioru świadczeń z ubezpieczeń społecznych i stąd wszystkie świadczenia jakie przychodziły dla <span class="anon-block">S. C.</span>, po jej ubezwłasnowolnieniu, były kierowane na adres <span class="anon-block">M. C.</span>. Z emerytury matki <span class="anon-block">M. C.</span> opłacał ośrodek, w którym matka przebywała oraz lekarstwa. Kilka miesięcy przed śmiercią matki, <span class="anon-block">M. C.</span> udzielił pełnomocnictwa pocztowego swojej pasierbicy - odwołującej <span class="anon-block">M. G.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">S. C.</span> zmarła w dniu 23 kwietnia 2024r. i informacja o zgonie wpłynęła <br/>do organu rentowego w dniu 25 kwietnia 2024r.</p> <p>Świadczenie emerytalne za kwiecień 2024r., do którego była uprawniona <span class="anon-block">S. C.</span>, wraz z dodatkowym rocznym świadczeniem i dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej <br/>w kwocie <span class="anon-block"> (...)</span>,03 zostało przekazane przez organ rentowy przekazem pocztowym, który odebrała <span class="anon-block">M. G.</span>, pełnomocnik pocztowy adresata <span class="anon-block">M. C.</span>. Następnie odwołująca przekazała pieniądze <span class="anon-block">M. C.</span> i ten w części przekazał je ośrodkowi <br/>w <span class="anon-block">G.</span>, w którym przebywała wcześniej matka, a częściowo świadczenie zużyte zostało także na pogrzeb dla matki.</p> <p>Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, zeznań świadka <span class="anon-block">M. C.</span> i przesłuchania odwołującej ( protokół elektroniczny z rozprawy z 28 listopada 2024r. czas 00:09:13 – 00:32:45 ).</p> <p>Sąd dał wiarę zeznaniom świadka i odwołującej, gdyż były one rzeczowe, spójne, logiczne i przekonujące.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie <span class="anon-block">M. G.</span> zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, <br/>czy organ rentowy słusznie zobowiązał odwołującą do zwrotu kwoty 3467,03 zł tytułem emerytury, dodatkowego rocznego świadczenia i dodatku pielęgnacyjnego jako nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 kwietnia 2024r. do 30 kwietnia 2024r. Organ rentowy jako podstawę żądania zwrotu tych świadczeń wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 3)">art.138 ust.3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( tekst jednolity Dz.U. z 2024r., poz.1631 ).</p> <p>Zgodnie z art.138 powołanej ustawy, który dotyczy kwestii zwrotu nienależne pobranych świadczeń osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana <br/>do ich zwrotu ( ust.1 ).</p> <p>Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust.1 uważa się:</p> <p>1)  świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie <br/>lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa <br/>do ich pobierania;</p> <p>2)  świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań <br/>lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia ( ust.2 ).</p> <p>Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust.1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej <br/>niż wskazana w decyzji tego organu ( ust.3 ).</p> <p>Okolicznością niekwestionowaną w sprawie było, że <span class="anon-block">M. G.</span> faktycznie odebrała sporne świadczenia dla <span class="anon-block">S. C.</span> oraz, że nie była osobą wskazaną <br/>w decyzji organu rentowego, gdy decyzje dotyczące świadczeń należnych dla <span class="anon-block">S. C.</span> były kierowane na adres jej syna <span class="anon-block">M. C.</span> jako opiekuna prawnego całkowicie ubezwłasnowolnionej. Zdaniem Sądu wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego nie pozostawiają wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie doszło <br/>do nienależnie pobranego świadczenia przez odwołującą w rozumieniu art.138 ust.3 ustawy emerytalnej. Podkreślić bowiem należy, że odwołująca <span class="anon-block">M. G.</span> przyjmując przekaz pieniężny zawierający świadczenia <span class="anon-block">S. C.</span> za kwiecień 2024r. nie działała imieniem własnym i na własny rachunek, lecz odebrała świadczenie jako pełnomocnik pocztowy <span class="anon-block">M. C.</span> ( ojczyma ), na którego to świadczenie <br/>zostało skierowane. Odebraną kwotę pieniężną w całości odwołująca przekazała następnie <span class="anon-block">M. C.</span>, co świadek ten potwierdził w zeznaniach składanych w niniejsze sprawie. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, nie ma żadnych podstaw prawnych <br/>do obciążenia odwołującej obowiązkiem zwrotu spornych świadczeń.</p> <p>W tym miejscu przypomnieć wypada, że instytucja pełnomocnictwa pocztowego została uregulowana w art.38 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe ( tj. Dz.U. z 2023r., poz.1640 ) i pełnomocnictwo to obejmuje wyłącznie odbiór przesyłek <br/>i przekazów pocztowych, czyli stanowi w istocie upoważnienie do czynności technicznej, gdyż sam odbiór przesyłki należący do treści pełnomocnictwa procesowego nie jest równoznaczny z uprawnieniem do odbioru świadczeń, które dana przesyłka może zawierać. Zatem pełnomocnik pocztowy jest tylko pośrednikiem w odbiorze pieniędzy. Taka zaś osoba, która jedynie fizycznie odebrała przekaz pieniężny i była pośrednikiem <br/>w przekazaniu świadczenia nie może być zobowiązana do zwrotu pobranych świadczeń, których dla siebie nie zachowała, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję przez jej uchylenie.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności <br/>za wynik procesu w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 k.p.c.</a> w związku z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tj. Dz.U. z 2023r., poz.1935 ).</p> <p>(-) sędzia Gabriela Sobczyk</p> </div>