III U 541/24

<p>Sygn. akt III U 541/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2024r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="440"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Piotr Witkowski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Marta Rakowska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024r. w Suwałkach</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. C.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o wznowienie postępowania</p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">J. C.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>z dnia 17 października 2024 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala odwołanie od decyzji z dnia 17 października 2024 roku <span class="anon-block"> (...)</span>;</em> </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> do rozpoznania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114;art. 114 ust. 1)">art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t. jedn. Dz. U. z 2023 roku, poz.1251) wniosku <span class="anon-block">J. C.</span> z dnia 14 października 2024 roku o przeliczenie emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku w sprawie SK 140/20.</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> decyzją z dnia 17 października 2024r. odmówił <span class="anon-block">J. C.</span> wznowienia postępowania w sprawie emerytury.</p> <p>W uzasadnieniu wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w dniu 4 czerwca 2024 roku wydał wyrok w sprawie dotyczącej obliczenia emerytury poprzez pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury z wieku powszechnego o kwotę pobranych wcześniej emerytur. Uznał, że przepis ustawy stanowiący podstawę do tego pomniejszenia, w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 roku jest niezgodny z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a>.</p> <p>W przypadku zaś, gdy Trybunał orzekł o niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> ustawy, na podstawie której została wydana decyzja, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Orzeczenie Trybunału dotyczące ustawy ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału jest dzień ogłoszenia tego orzeczenia w postaci elektronicznej na stronie internetowej organu wydającego dziennik urzędowy.</p> <p>W związku z tym, że wyrok Trybunału z 4 czerwca 2024r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, brak jest podstaw do wznowienia postępowania.</p> <p>W odwołaniu od tej decyzji <span class="anon-block">J. C.</span> wniósł o jej zmianę i ponowne obliczenie wysokości jego emerytury w wieku powszechnym z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt SK 140/20.Powołał się też wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2024r. sygn. akt VI U 528/24, w którym Sąd ten stwierdził, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i powszechne, a nieuprawnione zaniechanie władzy wykonawczej ich publikacji nie może wpłynąć na brak możliwości ich zastosowania.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację z zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie od zaskarżonej decyzji podległo oddaleniu. Zgodzić się mianowicie należało z organem rentowym, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, to nie wszedł on jeszcze w życie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 3)">art. 190 ust.3. Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku</a> – orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Stosownie tymczasem do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145;art. 145 § 2)">art. 145 § 2 k.p.a.</a> można wnieść do organu rentowego skargę o wznowienie postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skoro więc organ rentowy odmówił wznowienia postępowania w sprawie emerytury, to odwołanie do decyzji w tym przedmiocie musiało podlegać oddaleniu. Stąd w tym zakresie orzeczono na podstawie 477^{<!-- -->14} ^{<!-- -->} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> jak w pkt. 1 wyroku.</p> <p>W sprawie zauważyć jednak należy, że organ rentowy nie rozpoznał w całości wniosku odwołującego się z dnia 14 października 2024r., w którym wniósł też o przeliczenie swojej emerytury. Winien natomiast do niego merytorycznie ustosunkować się. Odwołujący się nie składał bowiem tylko skargi o wznowienie postępowania, a wskazał, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia czerwca .2024 r. SK 140/20 wnosi o ponowne przeliczenie swojej emerytury. Do tego zaś wniosku organ rentowy w ogóle nie ustosunkował się, rozpoznając jedynie skargę o wznowienie postępowania. Organ rentowy winien zatem wydać decyzję, w której albo wyraźnie wskaże, czy odmawia ponownego ustalenia wysokości emerytury albo tą emeryturę przelicza i jak przelicza. Trzeba bowiem za Sądem Apelacyjnym w Gdańsku wskazać, że nie można zgodzić się z poglądem, iż w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu przez Trybunał Konstytucyjny wyłącznym skutkiem takiego orzeczenia jest wznowienie postępowania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145)">art. 145 kpa</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 4)">art. 190 ust. 4 Konstytucji</a>. Strona ma bowiem prawo realizować swoje uprawnienia w możliwie szerokim zakresie, dopuszczalnym przepisami prawa, a organ rentowny ma administracyjny obowiązek stworzyć ku temu warunki. Nie zachodzą żadne przeszkody prawne, by strona w sytuacji zmiany interpretacji prawa, wykorzystując przesłankę błędu organu, wniosła o ponowne ustalenie wysokości świadczenia na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 6 ustawy emerytalnej (wyrok z dnia 10 czerwca 2020r., III AUa 48/20)</p> <p>Jak też w wyroku z dnia 28 listopada 2019r III AUa 631/19. wskazał Sąd Apelacyjny w Białymstoku, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych istnieje konstrukcja quasi wznowienia (uproszczonego) uregulowana w art. 114 ustawy dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i zgodnie z tym przepisem organ rentowny zobligowany jest do rozpoznania wniosku ubezpieczonych jeżeli z takimi zgłaszają się.</p> <p>Z tych względów, uznając, że wniosek o przeliczenie emerytury złożony w organie rentownym 14.10.2024 r. nie został w całości rozpoznany, zasadnym było zobowiązanie ZUS do jego rozpoznania, o czym Sąd orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 3)">art. 477^{<!-- -->14} § 3 k.p.c.</a> (pkt 2).</p> <p>PW/mt</p> </div>