III AUa 1076/23

Common courts2024-12-18

Case number

III AUa 1076/23

Judgment date

2024-12-18

Type

SENTENCE

Judges

Wiesława Stachowiak (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

Sygn. akt III AUa 1076/23 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 18 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak Protokolant: Małgorzata Kołodziejczak po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. w Poznaniu sprawy  (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. przeciwko  Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. przy udziale ubezpieczonego M. G. o podstawę wymiaru składek na skutek apelacji (...) sp. z o. o. z siedzibą w P. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt VII U 2270/22 1. oddala apelację; 2. zasądza od (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. kwotę 240,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1 1 k.p.c.</a> tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="249"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> Wiesława Stachowiak </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 24 października 2022 r., nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. stwierdził, że podstawa wymiaru składek i kwota składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne  M. G. jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P., wynosi: <table> <colgroup> <col width="105"/> <col width="364"/> <col width="264"/> </colgroup> <tr> <td> Miesiąc/rok </td> <td> Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne </td> <td> Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne </td> </tr> <tr> <td> (...) </td> <td> 991,98 zł </td> <td> 89,28 zł </td> </tr> <tr> <td> (...) </td> <td> 1.109,36 zł </td> <td> 99,84 zł </td> </tr> <tr> <td> (...) </td> <td> 1.125,73 zł </td> <td> 101,32 zł </td> </tr> <tr> <td> (...) </td> <td> 1.078,24 zł </td> <td> 97,04 zł </td> </tr> </table> W uzasadnieniu decyzji organ rentowy powołał się na wyniki kontroli, przeprowadzonej w (...) Sp. z o.o., w toku której ustalił, że przedmiotem działalności płatnika składek jest transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski nadto, że spółka jest licencjonowanym partnerem firm U., B. i F. N.. Płatnik składek oferuje możliwość współpracy z tymi firmami, bez konieczności prowadzenia działalności gospodarczej. W tym celu płatnik składek zawierał z ubezpieczonymi umowy zlecenia oraz umowy najmu samochodów. Zdaniem organu rentowego, mimo zawarcia dwóch odrębnych umów (umowy zlecenia i umowy najmu), między płatnikiem a zleceniobiorcą powstawał jeden stosunek prawny. Rozdzielenie przychodów, wynikających z umowy zlecenia oraz umowy najmu, miało zatem znaczenie iluzoryczne, gdyż płatnik nie miał realnej potrzeby zawierania odrębnych umów. W ocenie ZUS, jedynym rzeczywistym motywem zawarcia takich umów, była chęć obniżenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne. Wybór jednej umowy jako tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu oraz opłacenie od niej składek na ubezpieczenia, zdaniem ZUS powodował obejście przepisów prawa. Strony w umowie zlecenia ustaliły liczbę godzin pracy oraz stawkę w ten sposób, że wysokość wynagrodzenia wynosiła 138,00 zł brutto, a pozostała kwota była wypłacana z umowy najmu, co w ocenie ZUS nie mogło znajdować odzwierciedlenia w rzeczywistości. ZUS nie zarzucił umowom sprzeczności z prawem lub fikcji w ich realizacji, jednakże wskazał, że rzeczywistą przyczyną zawierania ich przez płatnika składek, było przedmiotowe wykorzystanie przepisów o ubezpieczeniu społecznym i formalne stworzenie dwóch tytułów, z których tylko jeden został wskazany do oskładkowania (naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne), a z drugiego wypłacono pozostałą kwotę przychodu. Odwołanie od powyższej decyzji wywiodła (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P., zaskarżając powyższą decyzję w całości i wnosząc o uwzględnienie odwołania i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odwołująca zarzuciła wydanej decyzji naruszenie: - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 3)">art. 18 ust. 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez bezzasadne przyjęcie, że przychód z umowy najmu pojazdu zawartej przez płatnika z ubezpieczonym wlicza się do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 20 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 3)">art. 18 ust. 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez bezzasadne przyjęcie, że przychód z umowy najmu pojazdu zawartej przez płatnika z ubezpieczonym wlicza się do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe, - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 18;art. 18 ust. 3)">art. 18 ust. 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez bezzasadne przyjęcie, że przychód z umowy najmu pojazdu, zawartej przez płatnika z ubezpieczonym, wlicza się do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 1 k.c.</a> poprzez bezzasadne uznanie, że płatnik i ubezpieczony jako strony umowy zlecenia oraz umowy najmu, związały się wyłącznie jednym stosunkiem prawnym, wynikającym z umowy zlecenia podczas, gdy zamiarem stron było zawiązanie dwóch niezależnych stosunków prawnych, których treść i cel nie sprzeciwiały się ich naturze, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Ubezpieczony M. G. nie zajął stanowiska w sprawie. Wyrokiem z dnia 26 lipca 2023 r. (sygn. akt VII U 2270/22) Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił odwołanie (punkt 1), zasądzając od odwołującego na rzecz pozwanego organu rentowego 90 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego (punkt 2). Apelację od powyższego wyroku złożył odwołujący płatnik (...) sp. z o.o. zaskarżając go w całości i zarzucając: 1) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 18;art. 18 ust. 3)">art. 18 ust. 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez przyjęcie, że przychody z umowy najmu pojazdu zawartej przez odwołującego z ubezpieczonym oraz przychody z tytułu zwrotu kosztów eksploatacyjnych pojazdu poniesionych przez ubezpieczonego wliczają się do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, 2) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 1 k.c.</a> poprzez uznanie, że płatnik i ubezpieczony jako strony umowy zlecenia oraz umowy najmu związały się wyłącznie jednym stosunkiem prawnym wynikającym z umowy zlecenia, podczas gdy zamiarem stron wyżej wymienionych umów było zawiązanie dwóch niezależnych stosunków prawnych, których treść i cel nie sprzeciwiały się ich naturze, ustawie ani zasadom współżycia społecznego, 3) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 659;art. 659 § 1)">art. 659 § 1 k.c.</a> poprzez przyjęcie, że przychód z umowy najmu pojazdu był w całości przychodem z umowy zlecenia, co w konsekwencji narusza powyższy przepis przewidujący, że umowa najmu jest umową odpłatną. W związku z powyższym apelujący wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku w całości, poprzez zmianę zaskarżonej decyzji organu rentowego w całości i ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P., w wysokości wynikającej z deklaracji składanych przez płatnika oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 2) zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem odsetek o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1 1 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Z uwagi na złożenie apelacji po zmianie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> dokonanej ustawą z 4 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1469) uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego zostało sporządzone w sposób określony przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1))">art. 387 § 2 1 k.p.c.</a> w brzmieniu nadanym tą nowelizacją. Sąd Apelacyjny nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie dokonał odmiennej oceny dowodów przeprowadzonych przed Sądem pierwszej instancji, a także nie zmienił i nie uzupełnił ustaleń Sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1)">art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c.</a>, wystarczające jest wskazanie, że Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji dokonane w sprawie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest oczywiście prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego, dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo także zastosował prawo materialne. Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji dokonane w sprawie. Na wstępie zaznaczyć należy, że stan faktyczny nie był pomiędzy stronami sporny, w szczególności nie było sporu co do tego, że umowy zlecenia zawierane przez płatnika składek z ubezpieczonymi były wykonywane. Sąd Apelacyjny podobnie jak Sąd I instancji nie znalazł żadnych argumentów przemawiających za zasadnością rozwiązania przyjętego przez odwołującą dotyczącą zawierania dwóch umów: zlecenia i najmu pojazdu. Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 3 ustawy systemowej, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych zleceniobiorców, stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12 (zastrzeżenia nie mają znaczenia w sprawie). Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy systemowej, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3 (zastrzeżenia nie mają znaczenia w sprawie). W ocenie Sądu Odwoławczego trafne było stanowisko pozwanego zaprezentowane w toku postępowania, zaaprobowane przez Sąd Okręgowy, że mimo zawarcia dwóch umów: zlecenia i najmu pojazdu, między odwołującą a ubezpieczonym powstał jeden stosunek prawny. Ocena umowy z punktu widzenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353  1 k.c.</a> polegała na ustaleniu, że układając swą relację pozornie w formie dwóch umów cywilnoprawnych, podczas gdy dla realizacji wszystkich zadań powierzonych ubezpieczonemu wystarczyłaby jedna taka umowa, strony ustaliły ją z zamiarem obejścia prawa w celu uniknięcia opłacania znacznie wyższych składek na ubezpieczenia społeczne, kosztem innych uczestników tego systemu. Wprawdzie sam cel minimalizowania kosztów ponoszonych przez pracodawców związanych z opłacaniem należności za pracowników na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych nie jest sprzeczny z ustawą, nie może to jednak oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań unikania ponoszenia kosztów zatrudnienia i w tym celu sztucznego tworzenia umów, celem zapłaty niższych składek na ubezpieczenia obowiązkowe. W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd I instancji słusznie przyjął, iż określenie w umowie zlecenia wynagrodzenia za wykonanie umowy zlecenia na kwotę 138,00 zł i zastrzeżenie maksymalnej liczby 10 godzin miesięcznie a przy tym brak prowadzenia przez odwołującą ewidencji czasu pracy kierowców poddaje w wątpliwość racjonalność zawartej umowy zlecenia i jej opłacalność. Kierowca miał bowiem otrzymywać wynagrodzenie w takiej samej wysokości, niezależnie od tego ile kilometrów przejechał w ciągu tych 10 godzin. Co więcej wątpliwym jest, czy gdyby wynagrodzenie miałaby stanowić wyłącznie kwota 138 zł to znaleźliby się chętni do pracy. Nadto w umowie najmu co do zasady za najem rzeczy wskazuje się określoną kwotę wynagrodzenia, tymczasem w umowie najmu zawartej między odwołującą a zainteresowanym wskazano, że wysokość tygodniowego czynszu ustalona zostanie przez wynajmującego na podstawie stopnia oraz zakresu eksploatacji pojazdu, na podstawie wiarygodnych danych. W ocenie Sądu Apelacyjnego to właśnie przychód z umowy najmu stanowił zatem zasadniczą część wynagrodzenia, dlatego należało uznać, że strony łączył jeden stosunek prawny. Niezasadny jest również zarzut odwołującej spółki, że przychód z umowy najmu zawartej przez płatnika z ubezpieczonym niezasadnie został wliczony do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Przytoczone wyżej argumenty przemawiają bowiem za uznaniem, że kwoty uzyskane przez zainteresowanego zarówno z tytułu umowy zlecenia jak i umowy najmu stanowią łączny dochód z tytułu zawarcia umowy zlecenia z odwołującą. ZUS zatem zasadnie przyjął do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne łączną kwotę wypłaconą zainteresowanemu przez odwołującą każdym miesiącu wykonywania umowy. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko apelującej, że zamiarem odwołującej i ubezpieczonego było zawiązanie dwóch niezależnych stosunków prawnych. Zapewne zainteresowany podjął zatrudnienie u odwołującej w celach zarobkowych jako możliwość uzyskania dodatkowych środków pieniężnych, więc bez znaczenia było dla niego to, ile tak naprawdę umów zawarł z odwołującą, tym bardziej, że ostatecznie ubezpieczony otrzymywał kwotę znacznie wyższą niż 138 zł. Wątpliwe jest jednak to, czy zainteresowany nawiązałaby współpracę z odwołującą za wynagrodzeniem wyłącznie w kwocie 138 zł. Nie można zatem uznać, że zamiarem zainteresowanego było zawarcie dwóch umów. Zresztą, jak już wyżej wskazano, sposób ustalenia czynszu najmu, tak w umowie, jak i w rzeczywistości wskazuje na to, że umowa ta była w rzeczywistości umową o świadczenie usług transportowych ukrytą dla pozoru jako inna czynność prawna, skoro wysokość tzw. czynszu uzależniona była od tego, ile przejazdów pasażerskich i na jaką odległość wykonał dany kierowca. Zatem wysokość przychodu poszczególnych kierowców, w tym ubezpieczonego uzależniona była w istocie od tego, ile pracy (usług), przy użyciu własnego samochodu świadczył w danym okresie rozliczeniowym, używając przy tym do rozliczania tej pracy aplikacji U./B.. W ocenie Sądu Odwoławczego nie doszło do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 1 k.c.</a>, gdyż działanie zgodne z prawem nie zawsze jednak wyklucza obejście prawa. Zasada swobody umów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 1 k.c.</a>), czy też konieczność badania woli stron w stosunkach zobowiązaniowych, nie eliminuje skutku w postaci obejścia prawa, w tym przypadku polegającego na uniknięciu płacenia składek na ubezpieczenia społeczne w wyższej kwocie. Konkluzja o obejściu prawa odnosi się bowiem do celu, jakiemu służyło sporządzenie dwóch oddzielnych umów, a nie do samej ich treści. Podleganie ubezpieczeniom społecznym z określonych tytułów, a w konsekwencji również podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wynikają z rzeczywistego stanu i sposobu wykonywania zatrudnienia, a nie z samego faktu sporządzenia umowy w określony sposób. Dokument w postaci umowy nie jest niepodważalnym dowodem na to, że osoby go podpisujące, jako strony, faktycznie złożyły niewadliwe oświadczenie woli o treści zapisanej w tym dokumencie. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że strony łączył jeden stosunek prawny oparty na umowie zlecenia, a przychód uzyskany przez zainteresowanego z tytułu umowy zlecenia i umowy najmu stanowi de facto jeden przychód uzyskany przez zainteresowanego w ramach wykonywania umowy zlecenia (świadczenia usług). Nie zasługuje więc na aprobatę postępowanie odwołującej mające na celu opłacanie niższych składek na ubezpieczenia społeczne. Podkreślić należy, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> jako przychód definiuje: przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 13;art. 13 pkt. 8;art. 13 pkt. 8 lit. a)">art. 13 pkt 8 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych</a> (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2647) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Z kolei stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 (§ 1)">§1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 728) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 2)">art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. W § 2 powołanego rozporządzenia wymieniono przychody, które nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Wyłączenia z „oskładkowania” wynikające z § 2 rozporządzenia stosuje się także do osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia (§ 5 ust. 2 pkt 2). Zdaniem Sądu Odwoławczego, w niniejszej sprawie doszło do przedmiotowego wykorzystania przepisów o ubezpieczeniach społecznych poprzez zawarcie między odwołującą a ubezpieczonym dwóch umów mających na celu rozdzielenie przychodów a w konsekwencji zaniżenie składek na ubezpieczenia społeczne. Takiego celu umowy nie usprawiedliwia zasada wolności umów, gdyż nie jest ona nieograniczona nawet w prawie cywilnym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 1 k.c.</a>). Nadto, przyjęte przez odwołującego płatnika rozwiązanie nie zasługuje na akceptacje z punktu widzenia zasad, na jakich opiera się funkcjonowanie systemu ubezpieczeń społecznych, gdyż nie może być tak, że korzyść osiągana przez odwołującą w postaci opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne odbywa się kosztem innych uczestników systemu ubezpieczeń społecznych, a poza tym jest nieuczciwe i niezgodne z zasadami współżycia społecznego wobec innych płatników składek, którzy zatrudniają pracowników i opłacają składki na ubezpieczenia społeczne obliczone od rzeczywiście osiąganych przez nich przychodów. Odwołująca zatem niezgodnie z przeznaczeniem prawa rozdzielała przychód zainteresowanego, który mógł przecież wynikać z jednej umowy zlecenia. W sprawie brak jest dowodów na to, by jakakolwiek część z kwot postawionych do dyspozycji ubezpieczonemu przez odwołującą nie stanowiła podstawy wymiaru składek. Odwołująca nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających na prowadzenie choćby rozważań co do tego, jakie kwoty mogłyby zostać wyłączone z obowiązku odprowadzenia od nich składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne. Twierdzenia o zwracaniu przez odwołującą kosztów zużycia paliwa nie zostały w żaden sposób udowodnione, tak co do zasady, a przede wszystkim co do wysokości. W związku z tym ewentualne wyłączenie kwot z tym związanych nic mogło być zatem uwzględnione ani przez pozwanego, ani w toku postępowania sądowego. Odwołująca w toku postępowania miała obowiązek wykazać te okoliczności, skoro to ona chciała wywodzić z nich korzystne dla siebie skutki prawne (zgodnie z zasadą kontradyktoryjności wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>), czego jednak nie uczyniła, a zatem musi ponieść związane z tym negatywne konsekwencje procesowe. Reasumując - wskazane w apelacji zarzuty w żadnej mierze nie podważyły prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego. Zarzuty i twierdzenia apelującej spółki w istocie swej sprowadzają się do powielenia wcześniej już przedstawianego stanowiska (przed Sądem I instancji) i do przedstawienia własnej subiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz interpretacji obowiązujących przepisów prawa. W wyniku kontroli instancyjnej orzeczenia Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a apelacja odwołującej jako bezzasadna na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> podlega oddaleniu. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, § 1 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Mając powyższe na względzie zasądzono od (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. kwotę 240 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Wiesława Stachowiak </div>