I C 396/24

<p>Sygn. akt: I C 396/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 23 grudnia 2024 roku</p> <p>Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="192"/> <col width="519"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Anna Wołujewicz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>p.o. protokolanta sądowego Alicja Sas</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 roku w Człuchowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>przeciwko małol. <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>oddala powództwo</p> <p>Sygn. akt I C 396/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">(...)</span> (dawniej <span class="anon-block">(...)</span>), reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł przeciwko mał. pozwanemu <span class="anon-block">(...)</span> pozew o zapłatę kwoty 49.006,94 zł, na którą składały się:</p> <p>-należności główna z tytułu niespłaconego kapitału w kwocie 33.863,18 zł - z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty,</p> <p>-niespłacone odsetki umowne za okres korzystania z kapitału naliczone według stopy procentowej w wysokości 9,19 % od dnia 24 lipca 2020 roku do dnia 10 lipca 2023 roku tj. ostatniego dnia obowiązywania umowy w kwocie 5.989,35 zł - z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia za płaty,</p> <p>-niespłacone odsetki karne za opóźnienie w kwocie 8.986,41 zł - z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia za płaty,</p> <p>- koszty, opłaty i prowizje w wysokości: 168 zł,</p> <p>oraz o zasądzenie kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnianiu pozwu wskazano, że powodowi przysługuje wymagalna wierzytelność pieniężna powstała na tle realizacji umowy kredytu konsumpcyjnego gotówkowego nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 marca 2019 r. , jaką powód zawarł ze zmarłym w dniu 1 lipca 2020 r. <span class="anon-block">(...)</span>. Powód wyjaśnił, że pozwany <span class="anon-block">(...)</span> nabył spadek po zmarłym <span class="anon-block">(...)</span>, a spadek odziedziczył na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza. Z uwagi na zaprzestanie spłacania zadłużenia przez pozwanego pismem skierowanym pod ostatni znany adres pozwanego powód wezwał pozwanego do zapłaty, wobec czego podjął działania upominawcze, w tym rozumiane jako poinformowanie o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c;art. 75 c ust. 2)">art. 75c ust. 2 Prawa bankowego</a>). Wobec braku zaspokajania należności służących powodowi powód wypowiedział pozwanemu umowę kredytu z zachowaniem okresu wypowiedzenia, kierując korespondencję pod ostatni znany jego adres. Zdaniem powoda <span class="underline"> <!-- --> umowa uległa rozwiązaniu</span>, a należności wynikające z umowy stały się w całości wymagalne w dniu 11 lipca 2023 roku.</p> <p>Powód wskazał, że celem potwierdzenia wysokości zadłużenia pozwanego przedstawił wyciąg z ksiąg bankowych, wskazujący wysokość zobowiązań na kwotę 49.006,94 zł.</p> <p>Przedstawiciel ustawowy małoletniego pozwanego w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa. Przyznał, że pozwany jest jedynym synem zmarłego <span class="anon-block">(...)</span>, jednak dziedziczenie nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza, co oznacza, że odpowiedzialność spadkobiercy ogranicza się do wartości czynnej spadku. Wyjaśniła, że został sporządzony spis inwentarza. Podkreślała, że pozwany po ojcu nie odziedziczył żadnego majątku, a w spadku pozostały jedynie wysokie zobowiązania kredytowe. Ponadto powód nie wykazał czy środki zostały przekazane spadkodawcy i w jakiej wysokości oraz czy przez okres kredytowania zmarły spłacał zadłużenie i w jakich kwotach, dlatego jej zdaniem powód nie wykazał roszczenia co do zasady jak i wysokości. Ponadto w wezwaniu do zapłaty powód nie podał zadłużenia na dzień śmierci spadkodawcy, ani też nie ustosunkował się do pisma matki pozwanego w którym odpowiadała na wezwanie do zapłaty. Zakwestionowano tez wartość odsetek i wskazano, że w umowie były klauzule abuzywne.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Ojciec pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> zawarł w dniu 27 marca 2019 r. z <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">(...)</span> umowę kredytu konsumpcyjnego gotówkowego o numerze <span class="anon-block"> (...)</span>. Na jej podstawie bank udzielił ww. na 72 miesiące kredyt w kwocie 40.644,90 zł na sfinansowanie potrzeb konsumpcyjnych kredytobiorcy, prowizji bankowej za udzielenie kredytu, składki ubezpieczeniowej z tytułu ubezpieczenia.</p> <p>W § 9 umowy przewidziano, że bank jest upoważniony do rozwiązania umowy z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia min. w przypadku opóźnienia kredytobiorcy z zapłatą pełnej raty wynikającej z harmonogramu spłat za co najmniej jeden okres płatności, pod warunkiem wezwania kredytobiorcy przez bank do zapłaty zaległości w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych i braku spłaty zaległości w odpowiedzi na to wezwanie we wskazanym przez bank terminie.</p> <p> <em> <!-- -->bezsporne, ponadto kopi umowy k. 44-62,kopia wniosku k 63-75</em> </p> <p>W dniu 1 lipca 2020 r. zmarł <span class="anon-block">(...)</span>. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Człuchowie w sprawie I Ns 426/21 stwierdził, że spadek po nim na podstawie ustawy nabył jego syn mał. pozwany <span class="anon-block">(...)</span>, z tym że nabycie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza.</p> <p> <em> <!-- -->bezsporne, ponadto dowód: kopia postanowienia k 76</em> </p> <p>W dniu 29 września 2020 roku powód wystawił wezwanie do zapłaty dla <span class="anon-block">(...)</span>. W treści wezwania wskazano, że w związku z powstaniem zaległości w spłacie kredytu bank wzywa pod rygorem wypowiedzenia umowy do uregulowania na rachunek w terminie 14 dni roboczych od daty doręczenia wezwania zaległości w kwocie 2073,73 zł.</p> <p>Bank poinformował również o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia, dołączono formularz wniosku o restrukturyzację zadłużenia</p> <p> <em> <!-- -->bezsporne ponadto dowód: kopia wezwania o zapłatę wraz formularzem wniosku o restrukturyzację k. 77- 79, kopia potwierdzenia nadania k. 80 </em> </p> <p>W dniu 16 maja 2023 roku powód wystawił oświadczenie banku o wypowiedzeniu ww. umowy adresowane do mał. Pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>. W treści oświadczenie wskazana, że z powodu zaległości na umowie kredytu powód wypowiada umowę przedmiotowego kredytu z zachowaniem okresu wypowiedzenia, który wynosi 30 dni.</p> <p>Poinformowano, ze w następnym dniu po upływie okresu wypowiedzenia całość środków kredytowych wraz z odsetkami i kosztami staje się wymagalna i podlega natychmiastowemu zwrotowi na rachunek umowy. Wskazano, że bank rozważy możliwość cofnięcia oświadczenia o wypowiedzeniu w przypadku uregulowania w okresie wypowiedzenia całej zaległości razem z bieżącymi ratami.</p> <p>Przedstawiciel ustawowy mał. pozwanego odebrał ww. oświadczenie w dniu 23 maja 2023 r.</p> <p> <em> <!-- -->bezsporne, ponadto dowód: kopia oświadczenie banku o wypowiedzeniu k. 82 kopia potwierdzenie odbioru k. 84v</em> </p> <p>Sąd zważył co następuje:</p> <p>Powództwo w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że <span class="anon-block">(...)</span> w trakcie trwania umowy pożyczki zmarł, nie spłacając w całości swojego zobowiązania.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 1)">art. 922 § 1 k.c.</a> prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Oznacza to więc, że wejście w ogół praw i obowiązków majątkowych spadkodawcy powoduje między innymi, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania, których podmiotem był zmarły. Zobowiązania te określane są jako długi spadkowe. Bezsporne jest, że pozwany nabył spadek w całości z dobrodziejstwem inwentarza i jest jedynym spadkobiercą <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Zgodnie z treścią cytowanego powyżej przepisu na spadkobiercę przeszły prawa i obowiązki wynikające ze stosunków zobowiązaniowych, których podmiotem był spadkodawca. W związku z powyższym za ewentualny dług wynikający z umowy zawartej pomiędzy powodem a <span class="anon-block">(...)</span> odpowiada niewątpliwie pozwany.</p> <p>Powód uzasadniając roszczenie w przedmiotowej sprawie powołał się na rozwiązanie umowy, która łączyła go ze spadkodawcą pozwanego. Zgodnie z postanowieniami umowy kredytu gotówkowego, kredyt był rozłożony na 72 miesięcznych rat i jej koniec przypadał na dzień 24 marca 2025 r. Pozew został wniesiony w niniejszej sprawie poprzez nadanie go na poczcie w dniu 23 września 2024 r., a więc umowa w dacie wniesienia pozwu jeszcze trwała, ponieważ strona powodowa nie udowodniła zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, by umowę zgodnie z § 9 ust. 1a skutecznie wypowiedziała. Strona powodowa nie uczyniła zadość i nie przedstawiła dokumentu w postaci potwierdzenia odbioru wezwania do zapłaty (podjęcie działań upominawczych), który potwierdzałby, iż to oświadczenie zostało doręczone przedstawicielowi mał. pozwanego. Strona powodowa w uzasadnieniu pozwu wskazała, że wobec braku zaspokajania należności, <span class="underline"> <!-- -->powód wezwał pozwanego</span> do zapłaty wobec czego podjął działania upominawcze w tym rozumiane jako poinformowanie o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c;art. 75 c ust. 2)">art. 75c ust. 2 Prawa bankowego</a>, kierując korespondencję pod ostatni znany adres pozwanego. Wprawdzie powód dołączył wezwanie z dnia 29 września 2020 r. wraz z dowodem nadania w dniu 2 października 2020r. w placówce pocztowej <em> <!-- -->(dowód: kopia wezwania k. 77, kopia nadania k. 80),</em> jednakże zaadresowane ono było <span class="underline"> <!-- -->do nieżyjącego już <span class="anon-block">(...)</span> </span> i na jego adres wysłane. Brak jest jakiegokolwiek dowodu aby takie wezwanie zostało wysłane do pozwanego jak wskazano w pozwie.</p> <p>Podkreślić należy, że zgodnie z treścią § 9 umowy bank był upoważniony do rozwiązania umowy z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia min. w przypadku opóźnienia kredytobiorcy z zapłatą pełnej raty wynikającej z harmonogramu spłat za co najmniej jeden okres płatności, pod warunkiem wezwania kredytobiorcy przez bank do zapłaty zaległości w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych i braku spłaty zaległości w odpowiedzi na to wezwanie we wskazanym przez bank terminie. W związku z powyższym w celu skutecznego wypowiedzenia umowy konieczne było wcześniejsze wezwanie do zapłaty.</p> <p>Nie budzi wątpliwości, że powód zawarł z <span class="anon-block">(...)</span> umowę kredytu konsumenckiego (art. 3 ust. 2u pkt. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 78 a)">art. 78a ustawy prawo bankowe</a> do przedmiotowej umowy zastosowanie będą miały przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">prawa bankowego</a>. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75;art. 75 ust. 1;art. 75 ust. 2)">art. 75 ust. 1 i 2 prawa bankowego</a>, który ma zastosowanie do umowy łączącej strony, bank może wypowiedzieć umowę kredytu, gdy kredytobiorca nie dotrzymuje warunków udzielonego kredytu, a termin wypowiedzenia nie może być krótszy niż 30 dni. Jednocześnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (ust. 2)">ust. 2 prawa bankowego</a>, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, informując jednocześnie w wezwaniu o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia.</p> <p>Przedmiotowa umowa w § 9 reguluje kwestię rozwiązania (wypowiedzenia) umowy zgodnie z ww. przepisami.</p> <p>W związku z powyższym warunkiem prawidłowego wypowiedzenia umowy było uprzednie skierowanie do kredytobiorcy dokumentu wezwania do zapłaty z wyznaczeniem terminu czternastodniowego i jednoczesnym pouczeniem co do możliwości restrukturyzacji pożyczki. Powód powołał się w pozwie, że z uwagi na zadłużenie pożyczkobiorcy dokonał wezwania pozwanego do zapłat, a następnie wypowiedzenia pozwanemu umowy przy zachowaniu 30-dniowego okresu wypowiedzenia. Z dowodów przedłożonych przez powoda wynika, że wezwanie do zapłaty opisane w pozwie zostało skierowane i wysłane do nieżyjącego już <span class="anon-block">(...)</span>. W związku z powyższym nie można uznać, że to pozwany został wezwany do zapłaty, a tym samym, wypowiedzenie doręczone pozwanemu, nie mogło być uznane za skuteczne, albowiem naruszono przez bank <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c ustawy prawo bankowe</a> oraz § 9 umowy. Powyższą okoliczność Sąd miał obowiązek uwzględnić z urzędu. Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z ww. przepisem jak i umową w celu skutecznego wypowiedzenia umowy powód miał obowiązek najpierw doręczyć wezwanie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c;art. 75 c ust. 1;art. 75 c ust. 2)">art. 75c ust. 1 i 2 prawa bankowego</a> i po upływie terminu nie krótszego niż 14 dni roboczych, i pod warunkiem niezłożenia przez kredytobiorcę wniosku o restrukturyzację bank mógł dopiero złożyć oświadczenie woli w przedmiocie wypowiedzenia umowy. W ocenie Sądu brak spełnienia ww. przesłanek powoduje, że czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>). Z uwagi na fakt, że powód przed wypowiedzeniem umowy nie wezwał pozwanego do zapłaty i nie pouczył go o prawie złożenia wniosku o restrukturyzację, w związku z czym nie mógł skutecznie wypowiedzieć umowy. Nie budzi wątpliwości, z obowiązek zawarty w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c</a> ww. ustawy dotyczący wezwania kredytobiorcy do zapłaty i poinformowania o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację nie może być pomijany.</p> <p>Brak skutecznego wypowiedzenia umowy powoduje, że strony nadal wiąże umowa. Okoliczność, że pozwany nie wywiązuje się z umowy nie daje podstawy do uwzględnienia żądania pozwu, które było oparte na twierdzeniu, że na skutek wypowiedzenia umowy przedmiotowe roszczenie jest zasadne. Z pozwu jednoznacznie wynika, ze powód wywodził swoje roszczenie z wypowiedzianej umowy kredytu.</p> <p>W związku z powyższym powództwo podlegało oddaleniu.</p> </div>