I C 343/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 343/23 upr</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 23 stycznia 2025r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia Sławomir Szubstarski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>starszy sekretarz sądowy Beata Bukiejko</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  powództwo oddala;</p> <p>II.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917 (dziewięćset siedemnaście) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;</p> <p>III.  nakazuje zwrócić powodowi kwotę 1 300 (jeden tysiąc trzysta) złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki na koszty procesu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">M. M.</span> domagał się od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">S.</span> zapłaty kwoty 3 842,46 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 10 września 2022 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej określonej w normach przepisanych.</p> <p>Uzasadniając żądanie powód wskazał, że na skutek kolizji drogowej 16 sierpnia 2022 roku uszkodzeniu uległ pojazd poszkodowanego <span class="anon-block">K. M.</span>, marki <span class="anon-block">A. (...)</span>, należący do segmentu <span class="anon-block"> (...)</span>. W tym samym dniu poszkodowany wynajął u powoda auto zastępcze, należące do tego samego segmentu, za stawkę dobową 389 złotych netto, ustalając jednocześnie, że umową cesji poszkodowany przeniesie na powoda wierzytelność przysługującą od ubezpieczyciela z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, wobec czego poszkodowany nie był obciążony kosztem najmu. Poszkodowany zwrócił pojazd 2 września 2022 roku, a powód wystawił fakturę vat na kwotę 8 612,46 złotych, i jako reprezentant poszkodowanego żądanie zapłaty przedstawił ubezpieczycielowi. Pozwany uznał własną odpowiedzialność, lecz wypłacił jedynie 4 770 złotych, co wynikało z uwzględnienia całości okresu najmu w stawce 265 złotych brutto za dobę. Pozwany nie był w stanie zapewnić poszkodowanemu właściwego pojazdu, gdyż ten oczekiwał pojazdu z segmentu <span class="anon-block"> (...)</span>, z silnikiem diesla oraz możliwości przewozu zwierząt. Stawka zastosowana przez powoda była rynkową, dlatego powód domaga się zapłaty pozostałej części kosztów najmu pojazdu zastępczego.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwane <span class="anon-block">T. (...)</span>. w <span class="anon-block">S.</span> wniosło o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zakwestionowała jedynie stawkę najmu pojazdu zastępczego wskazując, że był w stanie zapewnić poszkodowanemu pojazd zastępczy w kwocie 265 złotych brutto za dobę, w 18 dniowym okresie najmu.</p> <p>Sąd ustalił co następuje</p> <p>W dniu 16 sierpnia 2022 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód marki <span class="anon-block">A. (...)</span> <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, będący własnością <span class="anon-block">K. M.</span>. Sprawca szkody posiadał ubezpieczenie OC w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>(<em> <!-- -->bezsporne, nadto dowód: akta szkody (płyta) – k. 57</em>)</p> <p>W tym samym dniu, o godzinie 22.30, powód zawarł z <span class="anon-block">K. M.</span> umowę najmu samochodu <span class="anon-block">M. (...)</span> <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> na okres 18 dni. Stawka najmu wynosiła 389 zł netto za dobę. Panowie ustalili, że poszkodowany nie będzie zobowiązany do zapłaty czynszu za wynajęty pojazd, a powód będzie dochodził tych należności bezpośrednio od ubezpieczyciela sprawcy szkody. Jednocześnie poszkodowany udzielił powodowi pełnomocnictwa do reprezentowania go w procesie likwidacji szkody. Po zakończeniu najmu, w dniu 2 września 2022 roku powód wystawił <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> za 18 dni najmu pojazdu, na kwotę łącznie 8 612,46 zł brutto. Jednocześnie powód zawarł z <span class="anon-block">K. M.</span> umowę cesji wierzytelności przysługujących poszkodowanemu w stosunku do pozwanego z tytułu odpowiedzialności na podstawie obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów w zakresie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego.</p> <p>(<em> <!-- -->bezsporne, nadto dowód: 1. Umowa najmu samochodu; 2. faktura VAT powoda; 3. Oświadczenie powoda; 4. Pełnomocnictwo; 5. umowa cesji wierzytelności - płyta CD k. 26</em>)</p> <p>Powód w imieniu poszkodowanego zgłosił szkodę pozwanemu, odebrał potwierdzenie zgłoszenia szkody wraz z informacją o możliwości wynajęcia samochodu zastępczego za pośrednictwem pozwanego oraz z informacją, że w przypadku wybrania innej firmy wynajmującej pojazd zastępczy, kwota zwrotu kosztów najmu zostanie skorygowana do cen zagwarantowanych przez ubezpieczyciela. Powód podczas rozmowy telefonicznej przedstawił pozwanemu wymogi: 1. wynajęcia pojazdu z silnikiem diesla, z segmentu <span class="anon-block"> (...)</span> oraz 2. z możliwością przewożenia zwierząt z zapewnieniem ich swobodnego poruszania się podczas jazdy. Pozwany zaproponował wynajęcie pojazdu <span class="anon-block">B. (...)</span>, silnik benzynowy, z możliwością przewożenia zwierząt zabezpieczonych przed swobodnym poruszaniem się podczas jazdy. Powód odmówił ofercie czyniąc jako stanowczy warunek możliwość przewożenia psa bez jego zabezpieczenia.</p> <p>(dowód: 1. korespondencja e-mail; 2. Zapis rozmowy telefonicznej – płyta CD k.26)</p> <p>Decyzją z 5 września 2022 r. pozwany uznał roszczenie w zakresie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego do kwoty 4 770 zł, akceptując zasadność najmu przez 18 dni przy stawce 265 zł brutto za dzień.</p> <p>(bezsporne nadto dowód: akta szkody – płyta CD – k. 57)</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Stan faktyczny w sprawie był pomiędzy stronami bezsporny. Sąd ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie na podstawie przedłożonych przez obie strony dokumentów, w tym akt szkody. Prawdziwość dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, nie budziła też wątpliwości Sądu.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie dotyczył wyłącznie dobowej stawki czynszu najmu za pojazd zastępczy. Pozwany zarzucił bowiem, że był w stanie zapewnić poszkodowanemu wynajęcie pojazdu zastępczego w sieci przedsiębiorstw z nim współpracujących w stawce 265 zł za dobę. Powód natomiast wskazywał, że oferta pozwanego nie zabezpieczała szczególnych potrzeb poszkodowanego, co uzasadniało odmowę wynajęcia pojazdu za pośrednictwem pozwanego i konieczność wynajęcia pojazdu od powoda.</p> <p>Powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu.</p> <p>Podstawę odpowiedzialności cywilnej pozwanego za szkodę wyrządzoną zdarzeniem komunikacyjnym stanowią przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 §1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 kc.</a> Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 §1 kc</a> ubezpieczyciel przez umowę ubezpieczenia zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 §1 kc</a> przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (§4).</p> <p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509)">art. 509 k.c.</a> wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509 § 2)">§2</a>). W wyniku cesji wierzytelność cedenta (dotychczasowego wierzyciela) przechodzi na cesjonariusza (nabywcę wierzytelności) w stanie dotychczas istniejącym. Cesja nie ma wpływu na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia.</p> <p>W świetle aktualnych poglądów doktryny i orzecznictwa, nie ulega wątpliwości, iż odpowiedzialnością ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego są objęte celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Nie wszystkie zatem wydatki pozostające w związku przyczynowym ze zdarzeniem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszenia jej rozmiarów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 2)">art. 354 §2 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362;art. 826;art. 826 § 1)">art. 362 i 826 §1 k.c.</a>). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu tylko wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela, a obciążeniem dłużnika. W uchwale z 24 sierpnia 2017 roku w sprawie III CZP 20/17 Sąd Najwyższy podkreślił, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. W tym kontekście istotne znaczenie ma nie tylko równorzędność samego pojazdu, ale także dodatkowych warunków umowy, takich jak np. czas i miejsce udostępnienia oraz zwrotu pojazdu zastępczego, czy obowiązek wpłaty kaucji. Jeżeli istotne warunki wynajmu proponowanego przez ubezpieczyciela (we współpracy z przedsiębiorcą wynajmującym pojazdy) czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego, nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystaniem przez poszkodowanego z droższej oferty. Odstępstwa od tej reguły nie uzasadniają drobne niedogodności o charakterze niemajątkowym, które mogą wiązać się np. z koniecznością nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela. Różnorodność okoliczności związanych z następstwami wypadku komunikacyjnego oraz sytuacją życiową poszkodowanego nie pozwala na formułowanie kazuistycznych wskazań, ale podlegają one indywidualnej ocenie. Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy w Olsztynie obowiązek współdziałania obejmuje także obowiązek lojalności wobec dłużnika, a wiec powstrzymania się od wszystkiego, co byłoby przejawem naruszenia zasad uczciwości i słuszności w relacjach ukształtowanych w łączącym strony stosunku prawnym. Zasada lojalności oznacza przede wszystkim poszanowanie znanego wierzycielowi interesu dłużnika i takie jego (wierzyciela) postępowanie, aby nie narażać dłużnika na szkodę lub zbędne wydatki , które nie musiały być przez niego ponoszone dla właściwego wykonania zobowiązania („nakaz zaoszczędzenia dłużnikowi zbędnych wydatków”- por. wyrok SO w Olsztynie z 14 marca 2022 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu powód nie wykazał, aby pojazd wynajęty <span class="anon-block">K. M.</span> spełniał kryteria przydatności, i eliminował skutki wyrządzonej poszkodowanemu szkody w wyższym stopniu od pojazdu proponowanego przez ubezpieczyciela, i uzasadniał niemalże dwukrotnie wyższą stawkę dobową czynszu najmu. W ocenie Sądu po stronie powoda reprezentującego poszkodowanego przy likwidacji szkody zabrakło lojalnej współpracy z ubezpieczycielem przy organizowaniu pojazdu zastępczego.</p> <p>Zwrócić w tym miejscu należy, że w świetle rozmowy telefonicznej przeprowadzonej między powodem (działającym z umocowania poszkodowanego) a pozwanym zakładem ubezpieczeń, poszkodowany oczekiwał nie tyle tej samej klasy pojazdu zastępczego (tzn <span class="anon-block"> (...)</span>, godził się na klasę <span class="anon-block"> (...)</span>), co możliwości przewozu zwierząt bez zabezpieczenia jego przemieszczania w trakcie jazdy oraz korzystania z pojazdu z silnikiem „diesla” (dowód: zapis rozmowy telefonicznej - płyta CD k.26).</p> <p>W ocenie Sądu postawione oczekiwania w żadnym stopniu nie były usprawiedliwione w kontekście prawa poszkodowanego do pełnej restytucji szkody (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 §2 k.c.</a>), ale zmierzały do stworzenia czegoś w rodzaju warunku nieosiągalnego, co w konsekwencji miało stworzyć pozory usprawiedliwienia dla wyboru oferty powoda ze znaczącym dla niego dochodem. Powód zapewnił przy tym poszkodowanego, że nie zostanie on obciążony kosztami najmu, jednakże winien współpracować z powodem (dosłownie: „być świadkiem”) w procesie przeciwko ubezpieczycielowi sprawcy szkody (dowód: oświadczenie powoda z 16 sierpnia 2022 r. - płyta CD k.26).</p> <p>Wydaje się rzeczą oczywistą dla każdego przeciętnego kierowcy, że prowadzenie pojazdu z silnikiem benzynowym, czy diesla, jest niemalże bez różnicy pod względem techniki kierowania oraz komfortu podróżowania. Nawet jeśli hipotetycznie przyjąć możliwość istnienia jakiegokolwiek dyskomfortu, to krótkotrwałość okresu najmu (kilkanaście dni) z pewnością pozwala pominąć tę kwestię mając na uwadze, że każdy z tych pojazdów równie sprawnie przemieści kierowcę wraz z pasażerami z miejsca startu, do miejsca docelowego. Może jedynie dziwić, że szczególne wyczulenie poszkodowanego nie przeniosło się na tożsamość marki pojazdu zastępczego z dotychczas użytkowanym, gdzie szybciej można znaleźć różnice w charakterze pracy nie tylko silnika, ale i zawieszenia, czy w ogóle w sterowaniu elementami wyposażenia pojazdu.</p> <p>Podobnie oczekiwanie przewożenia zwierząt bez ograniczenia swobody ich poruszania jest niemożliwe do spełnienia albowiem stanowi jednocześnie naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">prawa o ruchu drogowym</a>. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 61;art. 61 ust. 3)">art. 61 ust. 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym</a>, ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia. Nie ma przy tym wątpliwości, że zwierzę traktowane jest prawnie jako rzecz, zatem w przepisach ruchu drogowego stanowi ładunek.</p> <p>Wbrew przeciwnemu twierdzeniu powoda jego oferta w tym zakresie niczym nie różniła się od oferty ubezpieczyciela. Powód wynajął pojazd na warunkach określonych w regulaminie, zgodnie z którego postanowieniem §2 pkt 3 lit. e poszkodowany został zobowiązany do korzystania z pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem, z zachowaniem norm należytej staranności, w szczególności do przestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego (dowód: regulamin wypożyczalni - płyta CD k.26). Podobnie ubezpieczyciel zezwalał na swobodny przewóz zwierząt, wyraźnie jednak artykułując wymóg wynikający z przepisów ruchu drogowego.</p> <p>Faktycznie w momencie zgłoszenia przez powoda takiego zapotrzebowania ubezpieczyciel nie posiadał pojazdu klasy <span class="anon-block"> (...)</span>, o czym świadczy przebieg rozmowy telefonicznej między powodem, a przedstawicielem ubezpieczyciela (dowód: zapis rozmowy telefonicznej - płyta CD k.26). Jednakże ze stanowiska powoda w tej samej rozmowie wyraźnie wynika, że wymóg tożsamości klasy pojazdu nie był stanowczy, a powód godził się na pojazd klasy niższej (<span class="anon-block"> (...)</span>), możliwy wówczas do podstawienia przez podmiot współpracujący z pozwanym. Decydującymi natomiast w stanowisku powoda były dwa pozostałe, wyżej omówione wymagania. Dlatego w ocenie Sądu ów fakt w okolicznościach niniejszej sprawy nie może przemawiać na niekorzyść pozwanego, a w świetle ówczesnego stanowiska powoda stwierdzić należy, że pozwany był w stanie zorganizować pojazd zgodny z usprawiedliwionym oczekiwaniem poszkodowanego.</p> <p>Z tych względów Sąd uznał za nieuzasadnione roszczenie powoda zapłaty za świadczenie, które pozwany był gotowy samodzielnie wykonać za cenę o niemalże połowę niższą, a której nie wykonał wyłącznie z powodu nieuzasadnionej odmowy ze strony powoda.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> , obciążając nimi w całości powoda.</p> <p>Jednocześnie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 84;art. 84 ust. 1)">art. 84 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> Sąd orzekł o zwrocie powodowi niewykorzystanej zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">K.</span>, dnia 11 lutego 2025 r.</p> </div>