Ppolska.starec← UrzadnikLog in

VII U 1196/23

Common courts2025-01-29
Case number
VII U 1196/23
Judgment date
2025-01-29
Type
SENTENCE

Judges

Agnieszka Stachurska (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VII U 1196/23</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 29 stycznia 2025r.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska</p> <p>Protokolant: st. sekretarz sądowy Anna Bańcerowska</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025r. w Warszawie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">J. W.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o rekompensatę</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">J. W.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>z dnia 19 czerwca 2023r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje <span class="anon-block">J. W.</span> emeryturę wraz z rekompensatą;</p> <p>2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. W.</span> kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za czas od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">J. W.</span> w dniu 26 lipca 2023r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 19 czerwca 2023r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, odmawiającej prawa do rekompensaty. W odwołaniu wskazała, że organ rentowy nie uwzględnił okresu jej pracy w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, gdzie pracowała jako zastępca kierownika działu gospodarczego od 15 kwietnia 2007r. do 31 grudnia 2008r. Praca w tym okresie nie różniła się od pracy wykonywanej na wcześniejszym stanowisku. Ponadto ubezpieczona wskazała, że pracę tę wykonywała także w niedziele i święta, a czas pracy był zadaniowy i często wynosił ponad 8 godzin dziennie. Dodatkowo, podczas zamykania gazety codziennej, za co była odpowiedzialna, praca odbywała się w godzinach nocnych – po godzinie 23:00 <em> <!-- --> (odwołanie z dnia 26 lipca 2023r., k. 5 a.s.).</em> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a>, a uzasadniając swe stanowisko zacytował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych</a>, zgodnie z którym rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Ponadto organ rentowy wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Okresy pracy, o których mowa wyżej, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach (...) lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).</p> <p>Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy, organ rentowy wyjaśnił, że ubezpieczona nie udowodniła 15 lat pracy w warunkach szczególnych wykonywanej do 31 grudnia 2008r. Zakład ustalił staż pracy ubezpieczonej w szczególnych warunkach w wymiarze 13 lat, 8 miesięcy i 23 dni. Do okresu pracy w warunkach szczególnych pracy nie uwzględniono zatrudnienia od 15 kwietnia 2007r. do 31 grudnia 2008r. w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, ponieważ <span class="anon-block">J. W.</span> w tym okresie była zatrudniona na stanowisku kierownika działu gospodarczego, zatem nie można było stwierdzić, że wykonywała pracę dziennikarza, czy osoby zajmującej się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ()">ustawą Prawo prasowe</a> <em> <!-- -->(odpowiedź na odwołanie z dnia 7 sierpnia 2023r., k. 18 a.s.).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span>, w dniu 28 czerwca 1990r. uzyskała tytuł magistra filologii polskiej na Uniwersytecie <span class="anon-block"> (...)</span> <em> <!-- -->(dyplom ukończenia studiów z dnia 17 kwietnia 1990r. – nienumerowana karta akt osobowych). </em>Po ukończeniu studiów pracowała:</p> <p>- od 1 listopada 1991r. do 31 maja 1992r. w wymiarze pełnego etatu, na stanowisku dziennikarza w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...) Ltd</span>.;</p> <p>- od 1 stycznia 1993r. do 30 września 1993r. w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na stanowisku dziennikarza, w wymiarze pełnego etatu;</p> <p>- od 1 października 1993r. do 18 września 1996r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku dziennikarza w redakcji <span class="anon-block"> (...)</span>;</p> <p>- od 2 września 1996r. do 31 grudnia 1999r. w wymiarze pełnego etatu, na stanowisku dziennikarza w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span>;</p> <p>- od 9 grudnia 1999r. do 31 sierpnia 2000r. w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w wymiarze pełnego etatu, na stanowisku redaktora miesięcznika <span class="anon-block"> (...)</span>;</p> <p>- od 1 września 2000r. do 31 lipca 2001r. w wymiarze pełnego etatu, na stanowisku redaktora w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>;</p> <p>- od 6 sierpnia 2001r. do 9 listopada 2001r. w wymiarze pełnego etatu, na stanowisku redaktora w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>;</p> <p>- od 1 lutego 2002r. do 30 kwietnia 2002r. w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, a następnie w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> sp. k. w wymiarze pełnego wymiaru czasu pracy, na stanowisku redaktora;</p> <p>- od 1 marca 2003r. do 15 kwietnia 2007r. w wymiarze pełnego etatu w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, na stanowisku dziennikarza <em> <!-- -->(świadectwa pracy - akta ZUS).</em> </p> <p>Od 15 kwietnia 2007r. do 31 maja 2009r. <span class="anon-block">J. W.</span> pracowała w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, w wymiarze pełnego etatu. W okresie od 15 kwietnia 2007r. do 30 kwietnia 2009r. wykonywała pracę na stanowisku zastępcy kierownika działu gospodarka, a od 1 maja 2009r. do 31 maja 2009r. pracowała jako redaktor <em> <!-- -->(świadectwo pracy z 31 maja 2009r., k. 52 a.s.).</em> </p> <p>Umowę o pracę z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> ubezpieczona podpisała w dniu 29 marca 2007r. Służbowo podlegała kierownikowi działu, a czas jej pracy określony był wymiarem zadań. Pracodawca mógł zobowiązać ubezpieczoną do pełnienia dyżuru w niedziele i inne dni wolne od pracy i faktycznie tak się działo. Do obowiązków ubezpieczonej należało: uczestniczenie w redagowaniu tygodników, zgodnie z organizacją pracy redakcji; nadzorowanie i koordynowanie pracy podległego zespołu; rekrutacja i ocena osób zatrudnionych w dziale; dbanie o rozwój kwalifikacji podległych pracowników; współpraca z innymi działami w zależności od potrzeb redakcji i wydawcy; udział w zebraniach i kolegiach redakcyjnych; przygotowywanie materiałów dziennikarskich własnych; redagowanie i opracowywanie innych niż własne materiałów dziennikarskich; terminowa realizacja powierzonych zadań dziennikarskich; współpraca z redakcjami gazet związanych z wydawcą; tworzenie koncepcji wydawniczych; doradztwo w zakresie strategii wydawniczej i promocyjnej; uczestniczenie w kursach organizowanych przez pracodawcę, służących pogłębianiu wiedzy zawodowej<em> <!-- --> (umowa o pracę z dnia 29 marca 2007r., k. 46-51 a.s. oraz część B akt osobowych; zeznania świadka <span class="anon-block">M. M.</span>, k. 106 verte a.s.; zeznania świadka <span class="anon-block">M. N. (1)</span>, k. 129-130 a.s.; zeznania ubezpieczonej, k. 130-131 a.s.).</em> </p> <p>Na początku pracy w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">J. W.</span>, wspólnie z kierownikiem działu gospodarka, opracowywała formułę działu, gdyż dopiero tworzona była nowa <span class="anon-block"> gazeta (...)</span>. Ustalano, jakie teksty będą publikowane w dziale, jaki będzie ich charakter - czy będą to relacje z konferencji, wywiady, newsy itp. Przez pierwsze miesiące sama pisała teksty do gazety, gdyż proces zatrudniania innych osób dopiero trwał. Po kilku miesiącach, gdy w dziale przybyło zatrudnionych, ubezpieczona zajmowała się nie tylko pisaniem własnych tekstów, ale również czytała i redagowała teksty napisane przez innych dziennikarzy. Takich tekstów było po kilka dziennie. Ubezpieczona często wskazywała innym czego brakuje w ich tekście, jak powinien wyglądać i co jest niepotrzebne. Zdarzało się, że sama korygowała teksty innych. Jeśli była taka potrzeba, to je skracała lub coś dopisywała. Bywało, że dodawała tytuły, śródtytuły czy leady.</p> <p>Każdego dnia rano praca w redakcji rozpoczynała się od tego, że zgłaszano tematy artykułów, które powinny być w gazecie. Później wraz z grafikiem ustawiano kolumny graficznie i tekstowo. Pod koniec dnia powstawała gazeta, składająca się z kilkudziesięciu kolumn. Ze względu na to, że była wydawana codziennie, to dział gospodarczy, w którym pracowała <span class="anon-block">J. W.</span>, miał kilka kolumn. Ubezpieczona pisała komentarze do każdego wydania - komentarz musiał być wielostronny, dotyczący konkretnego zjawiska. Napisanie takiego komentarza często wymagało pracy własnej, w tym zebrania potrzebnych materiałów. Poza tym ubezpieczona uczestniczyła w kolegiach - porannym lub popołudniowym. W redakcji była do końca dnia, tj. do momentu, jak gazeta była przekazywana do drukarni, co następowało w późnych godzinach wieczornych. Zdarzało się jednak, że występowały nieoczekiwane sytuacje, kiedy trzeba było dodatkowo obserwować giełdy i sprawdzać, jak reagują na różne zdarzenia geopolityczne. W konsekwencji tego bywało, że następowała zmiana layout, zmiana określonego tekstu lub też określony tekst należało napisać od nowa. W związku z tym praca w redakcji kończyła się często w późnych godzinach nocnych. Odbywała się również w niedziele i święta, kiedy opracowywano wydanie na poniedziałek lub na kolejny dzień po świętach. Ubezpieczona koordynowała pracę zespołu w dziale, a polegało to na tym, że musiała wiedzieć, co kto ma robić, wysłać i zlecić pracę, a potem wyegzekwować jej wykonanie. Podczas zatrudnienia na stanowisku zastępcy kierownika nie wykonywała pracy administracyjnej. Zajmowała się szukaniem nowych osób do pracy – podczas spotkań opowiadała o pracy oraz o możliwościach, jednak ustalaniem warunków zatrudnienia zajmowali się redaktorzy naczelni. Również proces przygotowania dokumentów, związanych z zatrudnieniem, odbywał się bez udziału <span class="anon-block">J. W.</span> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">M. M.</span>, k. 106 verte a.s.; zeznania świadka <span class="anon-block">M. N. (1)</span>, k. 129-130 a.s.; zeznania ubezpieczonej, k. 130-131 a.s.; artykuły <span class="anon-block">J. W.</span>, k. 53- 63 a.s.).</em> </p> <p> <span class="anon-block">J. W.</span> w dniu 20 kwietnia 2023r. wniosła o przyznanie jej emerytury wraz z rekompensatą <em> <!-- -->(wniosek z dnia 20 kwietnia 2023r., wniosek z dnia 2 czerwca 2023r.- nienumerowane kraty akt ZUS).</em> Organ rentowy decyzją z dnia 19 czerwca 2023r. odmówił ubezpieczonej prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury, wskazując, że nie udowodniła 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Wskazał przy tym, że do stażu pracy w warunkach szczególnych uwzględnił 13 lat, 8 miesięcy i 23 dni. Natomiast nie został uwzględniony okres zatrudnienia od 15 kwietnia 2007r. do 31 grudnia 2008r. w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, na stanowisku zastępcy kierownika działu gospodarczego <em> <!-- -->(decyzja z dnia 19 czerwca 2023r. – nienumerowane karty akt ZUS).</em> </p> <p>Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wymienionych dokumentów, których wiarygodność nie była przez strony kwestionowana. Ponadto za podstawę ustaleń faktycznych zostały przyjęte zeznania świadków i ubezpieczonej.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">M. M.</span> pracowała wraz z ubezpieczoną u tego samego pracodawcy. Wskazała, czym zajmowała się <span class="anon-block">J. W.</span>, podkreślając, że pracy redakcyjno-dziennikarskiej w zakresie obowiązków ubezpieczonej było tyle samo, co u innych dziennikarzy. Natomiast świadek <span class="anon-block">M. N. (2)</span> zajmowała w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> tożsame stanowisko, co ubezpieczona, tylko w innym dziale. Opisała bardzo szeroko, jakie obowiązki należały do zastępcy kierownika działu oraz potwierdziła, że zajmowanie tego stanowiska nie powodowało nie wykonywania pracy dziennikarskiej. Dodatkowo z zeznań tego świadka w sposób jasny oraz spójny z tym, co zeznała ubezpieczona i drugi ze świadków, wynika, że praca w redakcji – szczególnie na stanowisku kierowniczym w dziale – odbywała się bez poszanowania norm czasu pracy wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a>. Pracę wykonywano do momentu, kiedy gazeta była gotowa do druku i dotyczyło to tak świadka, innych zatrudnionych, jak i ubezpieczonej <span class="anon-block">J. W.</span>.</p> <p>Biorąc pod uwagę spójność zeznań świadków i ubezpieczonej, tak w odniesieniu do zakresu zadań ubezpieczonej, jej czasu pracy, jak i sposobu organizacji pracy w redakcji <span class="anon-block"> gazety (...)</span>, Sąd ocenił osobowe środki dowodowe jako wiarygodne.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Regulacja dotycząca prawa do rekompensaty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, o którą ubiegała się <span class="anon-block">J. W.</span> została wprowadzona do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych</a> <em> <!-- -->(tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 164). </em>Art. 2 pkt 5 tej ustawy zawiera definicję rekompensaty rozumianej jako odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Z kolei warunki jej przyznawania oraz sposób obliczenia określają art. 21 – 23 zamieszczone w Rozdziale III „Rekompensata”. Art. 23 stanowi, że ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę oraz że przyznawana jest ona w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W art. 21 ust. 1 ustawy wskazano natomiast, że rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Z art. 21 ust. 2 ustawy wynika zaś, że rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Wskazane <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5;art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty: 1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej oraz 2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszącego co najmniej 15 lat. Z kolei w art. 21 ust. 2 tej ustawy została zawarta przesłanka negatywna, którą stanowi nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Może ona budzić wątpliwości, gdyż literalna wykładnia tego wyrwanego z kontekstu normatywnego przepisu może prowadzić do wniosku, że prawo do rekompensaty przysługuje wyłącznie tym osobom, które nie nabyły prawa do jakiejkolwiek emerytury z FUS. Do prawidłowej interpretacji tego przepisu konieczne jest jednak zastosowanie wykładni systemowej, która prowadzi do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 23)">art. 23 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, zgodnie z którym rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego. Z kolei z art. 173 ust. 1 ustawy emerytalnej wynika, że kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, za których były opłacane składki na ubezpieczanie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 roku. W tych okolicznościach warunek sformułowany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS w obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na prace w warunkach szczególnych, obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia<em> <!-- -->. </em>Nabycie prawa do takiego tylko świadczenia stanowi przesłankę negatywną przyznania prawa do rekompensaty. Natomiast nabycie prawa do emerytury na zasadach ogólnych nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia do rekompensaty <em> <!-- -->(wyrok Sadu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2017r., III AUa 2047/16, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2015r., III AUa 1070/15, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2017r., III AUa 529/16).</em> </p> <p>W przedmiotowej sprawie – z uwagi na charakter pracy wykonywanej przez <span class="anon-block">J. W.</span> – konieczne jest jeszcze przypomnienie, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 3;art. 32 ust. 3 pkt. 4)">art. 32 ust. 3 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> <em> <!-- -->(tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 1251)</em> dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze uważa się dziennikarzy zatrudnionych w redakcjach dzienników, czasopism, w radiu, telewizji oraz w organach prasowych, informacyjnych, publicystycznych albo fotograficznych, objętych układem zbiorowym pracy dziennikarzy. Na podstawie § 13 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego, dziennikarz zatrudniony w redakcjach dzienników, czasopism, w radiu, telewizji oraz w agencjach prasowych, informacyjnych, publicystycznych albo fotograficznych, objęty układem zbiorowym pracy dziennikarzy nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn w czasie wykonywania pracy dziennikarskiej oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy dziennikarskiej. O tym jednak kto jest dziennikarzem nie decydują przepisy emerytalno – rentowe, lecz przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ()">ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe</a> <em> <!-- -->(tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1914). </em>Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 5 tej ustawy dziennikarzem jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Zgodnie z punktem 7 cytowanego przepisu redaktorem naczelnym jest osoba posiadająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji, natomiast punkt 8 wskazuje, że redakcją jest jednostka organizująca proces przygotowywania (zbierania, oceniania i opracowywania) materiałów do publikacji w prasie. Natomiast materiałem prasowym, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 (art. 7;art. 7 pkt. 4)">art. 7 pkt 4</a> tej samej ustawy, jest każdy opublikowany lub przekazany do opublikowania w prasie tekst albo obraz o charakterze informacyjnym, publicystycznym, dokumentalnym lub innym, niezależnie od środków przekazu, rodzaju, formy, przeznaczenia czy autorstwa. W analizowanej sprawie należy jeszcze zwrócić uwagę na definicję z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 (art. 7;art. 7 pkt. 6)">art. 7 pkt 6 ustawy Prawo prasowe</a>, w którym wskazano, że redaktorem jest dziennikarz decydujący lub współdecydujący o publikacji materiałów prasowych. Jest to osoba, która ma rzeczywisty wpływ na zawartość merytoryczną dziennika lub czasopisma. Termin „współdecydujący” rodzi pytanie o granice odpowiedzialności za opublikowane treści materiałów prasowych. W każdym razie na potrzeby rozpatrywanego przypadku istotne jest, że każdy redaktor jest dziennikarzem, ale nie każdy dziennikarz jest redaktorem.</p> <p>Rozstrzygając, czy <span class="anon-block">J. W.</span> w spornym okresie wykonywała pracę dziennikarza, Sąd nie podzielił argumentacji organu rentowego i przyjął, że ubezpieczona, zatrudniona wówczas na stanowisku zastępcy kierownika działu gospodarczego, wykonywała tego rodzaju pracę. Czyniąc takie ustalenie, Sąd uwzględnił zeznania ubezpieczonej oraz świadków, którzy w sposób spójny opisali zakres czynności, jakie wykonywała ubezpieczona na powyższym stanowisku. Wynika z nich, że przeważająca część pracy, jaką wykonywała, obejmowała przygotowywanie pisma do druku, nadzór nad działaniami działu, udział w planowaniu poszczególnych numerów gazety, a także czytanie i redagowanie wszystkich tekstów, jakie pisali dziennikarze czy redaktorzy i zatwierdzanie ich do druku, jak również pisanie własnych tekstów i komentarzy. Ubezpieczona – jak zeznali świadkowie – była zastępcą kierownika działu czytającym wszystkie teksty i redagującym je, a często także nanoszącym poprawki. Poza tym <span class="anon-block">J. W.</span> dużo artykułów pisała sama. Było to konieczne na zajmowanym stanowisku, a ponadto wynikało z tego, że w czasie, kiedy ubezpieczona została zatrudniona w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, tworzona była nowa <span class="anon-block"> gazeta (...)</span>. Wówczas zespół redakcji dopiero był tworzony, trwał proces rekrutacji, dlatego szczególnie przez kilka pierwszych miesięcy pracy ubezpieczona była jedną z osób tworzących teksty. Później, gdy zespół powiększył się, nadal pisała artykuły, a poza tym redagowała teksty przygotowane przez innych. Dodatkowo, jak wynikało z zeznań świadków i ubezpieczonej, <span class="anon-block">J. W.</span>, pracując w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, codziennie pisała komentarze do gazety oraz zbierała materiały potrzebne do tego. Często, pod wpływem nieoczekiwanych okoliczności np. zmian na giełdzie, pracując w późnych godzinach, musiała zmieniać teksty lub pisać je od nowa. Zadaniami związanymi z koordynowaniem i nadzorem nad zespołem dzieliła się ze swoim szefem. Z zeznań świadków oraz ubezpieczonej wynika ponadto, że choć praca na stanowisku zastępcy kierownika działu różniła się zakresem obowiązków od pracy na stanowisku dziennikarza – nie była tożsama, ponieważ ubezpieczona miała więcej obowiązków – to do jej zadań należało wykonywanie pracy dziennikarskiej i redakcyjnej. Okoliczności te potwierdzili zarówno świadkowie, jak i dołączone do akt sprawy artykuły autorstwa ubezpieczonej, opublikowane w spornym okresie.</p> <p>Zdaniem Sądu, zarówno praca ubezpieczonej odpowiadająca pracy dziennikarza, jak i ta, która była pracą redaktora, dlatego że redaktor zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ()">prawem prasowym</a> zawsze jest dziennikarzem, była pracą o szczególnym charakterze, na jaką wskazują przepisy ustawy emerytalnej i rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego. Oczywiście nie można zaprzeczyć, że praca zastępcy kierownika działu ma w sobie zakres odpowiedzialności, jakiej nie ma dziennikarz czy redaktor. W przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a> oraz ustawy emerytalnej nie chodzi jednak o to, jaka była odpowiedzialność danego pracownika, tylko jakie czynności taki pracownik faktycznie wykonywał. Nawet więc, jeśli <span class="anon-block">J. W.</span> odpowiadała za pracę działu jako całości, to nie oznacza, że w pełnym wymiarze czasu pracy nie wykonywała pracy dziennikarza, którego definicję zawiera <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ()">ustawa Prawo prasowe</a>. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego ubezpieczona w spornym okresie nie wykonywała prac administracyjnych w redakcji. Nawet podczas szukania i rekrutacji dziennikarzy do gazety nie zajmowała się ustalaniem konkretnych kwot wynagrodzenia czy podpisywaniem umów, a jedynie nawiązywaniem kontaktu z potencjalnym kandydatem i przedstawianiem charakterystyki pracy w redakcji. Ponadto, dowiedzione zostało, że w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">J. W.</span> pracowała ponad 8 godzin w ciągu doby. <span class="anon-block"> Gazeta (...)</span> była codzienną gazetą, z której tworzeniem wiązał się duży nakład pracy. Ubezpieczona w czasie pracy dla redakcji tej gazety pracowała więc od poniedziałku do piątku oraz w niedziele i święta, a dodatkowo miała dyżury. Zatem ustalone zostało, że pracowała znacznie więcej niż liczba godzin wymagana w ramach pełnego etatu. Wobec powyższego pracę dziennikarza i redaktora – nawet, jeśli oprócz tego były jakieś zadania o innym charakterze (np. rozmowy o pracy z dziennikarzami mogącymi pracować w redakcji) - wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. To z kolei oznacza, że do okresu pracy o szczególnym charakterze, który ZUS uwzględnił, w łącznym wymiarze 13 lat, 8 miesięcy i 23 dni, należało doliczyć jeszcze okres od 15 kwietnia 2007r. do 31 grudnia 2008r. (1 rok, 8 miesięcy i 16 dni), co po zsumowaniu daje łącznie więcej niż wymagane 15 lat. W konsekwencji odwołanie musiało podlegać uwzględnieniu poprzez zmianę zaskarżonej decyzji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> i przyznanie ubezpieczonej emerytury wraz z rekompensatą.</p> <p>Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. W.</span>, reprezentowanej przez pełnomocnika, który złożył stosowny wniosek, kwotę 360,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas od daty uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Wskazana kwota, stanowiąca stawkę minimalną, została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych <em> <!-- -->(tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 1935)</em>, który rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 23 grudnia 2024r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat adwokackich (<em> <!-- -->Dz. U. z 2024r., poz. 1949), </em>został zmieniony od 31 grudnia 2024r. Zmiana, nie zawierająca przepisów przejściowych, polegała na zastąpieniu dotychczasowej stawki 180 zł stawką wynoszącą 360 zł i stąd taka została zasądzona na rzecz <span class="anon-block">J. W.</span>.</p> </div>